305 10 3494 https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/09905162a4626079894c10975b91ffe8.pdf 7e7d78fab1051cf761dfc383098dec3a PDF Text Text BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 ESKİ TÜRKÇE KELİMELERİN ATABEY AĞZINDAKİ GÖRÜNÜMÜ Ertan BESLİ Bitlis Eren Üniversitesi, Bitlis / Türkiye Ali Osman YALKIN Bitlis Eren Üniversitesi, Bitlis / Türkiye Anahtar Kelimeler: Eski Türkçe, Atabey Ağzı, Köken Bilgisi, Dil Bilim. ÖZET Bu bildiride Eski Türk Yazıtları döneminde yazılmış olan Tonyukuk, Kül Tegin ve Bilge Kağan yazıtlarında yer alan kelimelerden Atabey ağzına ulaşanlar tespit edilmiştir. Söz konusu Eski Türkçe kelimelerin ses ve yapı bilgisi yönünden Atabey ağzındaki mirasçıları ile arasında olan benzerlik ve ayrılıkları da art zamanlı tarihî ayrımsal-karşılaştırmalı dil bilim yöntemine göre incelenip belirlenmiştir. Bu çalışmada gerektiğinde incelenen şekillerin köken bilgisi açıklamalarına da yer verilmiştir. Bu araştırmada kullandığımız yöntem şu şekilde özetlenebilir: Öncelikle sahanın temel eserlerinden olan Eski Türk Yazıtlarında üç yazıtın söz varlığı taranarak belirlenmiştir. Belirlenmiş kelimelerden Atabey ağzına ulaşanların günümüzdeki görünümleri, anlamları ve örnekleri verilerek sıralandı. Böylece Eski Türkçe ve Atabey ağzı arasında kelimelerde meydana gelmiş bazı ses, yapı ve anlam değişmeleri tespit edilmiştir. Kelimelerin yansıttığı leksikolojik gelişmeler art zamanlı ayrımsal-karşılaştırmalı yöntem ile aydınlatılmaya çalışılmıştır. Sonra sahanın diğer temel eserleri ile (Orhun Abideleri, Orhon Yazıtları ve Orhon Yazıtları Araştırmaları) belirlenmiş kelimeler okuma farkı ve anlam yönünden karşılaştırılmıştır. Çeviri yazı ve anlamlandırma yönünden fark tespit edilmiş şekiller sahanın temel ve güncel etimoloji sözlüklerinde taranmıştır. Elde edilen bulgular verildikten sonra kelimelerin günümüzde sahip oldukları anlamlar belirtilmiştir. İncelenen kelimelerden ses ve yapı olarak Atabey ağzına aynı şekilde ulaşanlar çalışmamızda verilmiştir. Ayrıca bu fiillerden anlamsal yönden farklılaşanlar da belirtilmiştir. Daha sonra ise araştırmamıza konu olan üç eski Türk yazıtındaki kelimelerden Atabey ağzına bazı ses ve yapı değişiklikleriyle ulaşmış şekiller verilmiştir. Bu şekillerde tespit edilmiş farklar ses ve yapı açısından incelenmiştir. Bu bölümde yine anlamsal yönden oluşmuş bir fark varsa açıklanmıştır. 136 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 THE VIEW OF OLD TURKISH WORDS IN ATABEY DIALECT Key words: Old Turkish, Atabey dialect, etymology, linguistics ABSTRACT In this work, the old Turkish words having reached Atabey dialect have been identified. In terms of phonology, morphology and meaning, the old Turkish words have been compared to Atabey dialect according to the comparative method. Some etymological explanations have also been taken place when they are in need . In this study, the method we use can be summarized as follows: The vocabulary of three inscriptions in the Old Turkish Inscriptions have been determined by checking the fundamental works in the field. Some of the determined Turkish words and their roots have reached Atabey dialect. Their current appearance, meanings and examples were listed. Thus, some differences occurred in some sound, structure and meaning between Old Turkish and Atabey dialect have been identified. Some lexical developments have also been identified through diachronic comparative method. Some words having some differences in terms of transcription and meaning have been scanned in the fundamental and current etymological dictionaries. After giving the findings of scanning, the contemporary meanings of these words have been indicated. Some words which have reached contemporary Atabey dialect in the same form in terms of phonems and structure have also been listed in our work. 137 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 2730 Title A name given to the resource ESKİ TÜRKÇE KELİMELERİN ATABEY AĞZINDAKİ GÖRÜNÜMÜ Author Author BESLİ, Ertan YALKIN, Ali Osman Abstract A summary of the resource. Bu bildiride Eski Türk Yazıtları döneminde yazılmış olan Tonyukuk, Kül Tegin ve Bilge Kağan yazıtlarında yer alan kelimelerden Atabey ağzına ulaşanlar tespit edilmiştir. Söz konusu Eski Türkçe kelimelerin ses ve yapı bilgisi yönünden Atabey ağzındaki mirasçıları ile arasında olan benzerlik ve ayrılıkları da art zamanlı tarihî ayrımsal-karşılaştırmalı dil bilim yöntemine göre incelenip belirlenmiştir. Bu çalışmada gerektiğinde incelenen şekillerin köken bilgisi açıklamalarına da yer verilmiştir. Bu araştırmada kullandığımız yöntem şu şekilde özetlenebilir: Öncelikle sahanın temel eserlerinden olan Eski Türk Yazıtlarında üç yazıtın söz varlığı taranarak belirlenmiştir. Belirlenmiş kelimelerden Atabey ağzına ulaşanların günümüzdeki görünümleri, anlamları ve örnekleri verilerek sıralandı. Böylece Eski Türkçe ve Atabey ağzı arasında kelimelerde meydana gelmiş bazı ses, yapı ve anlam değişmeleri tespit edilmiştir. Kelimelerin yansıttığı leksikolojik gelişmeler art zamanlı ayrımsal-karşılaştırmalı yöntem ile aydınlatılmaya çalışılmıştır. Sonra sahanın diğer temel eserleri ile (Orhun Abideleri, Orhon Yazıtları ve Orhon Yazıtları Araştırmaları) belirlenmiş kelimeler okuma farkı ve anlam yönünden karşılaştırılmıştır. Çeviri yazı ve anlamlandırma yönünden fark tespit edilmiş şekiller sahanın temel ve güncel etimoloji sözlüklerinde taranmıştır. Elde edilen bulgular verildikten sonra kelimelerin günümüzde sahip oldukları anlamlar belirtilmiştir. İncelenen kelimelerden ses ve yapı olarak Atabey ağzına aynı şekilde ulaşanlar çalışmamızda verilmiştir. Ayrıca bu fiillerden anlamsal yönden farklılaşanlar da belirtilmiştir. Daha sonra ise araştırmamıza konu olan üç eski Türk yazıtındaki kelimelerden Atabey ağzına bazı ses ve yapı değişiklikleriyle ulaşmış şekiller verilmiştir. Bu şekillerde tespit edilmiş farklar ses ve yapı açısından incelenmiştir. Bu bölümde yine anlamsal yönden oluşmuş bir fark varsa açıklanmıştır. THE VIEW OF OLD TURKISH WORDS IN ATABEY DIALECT Key words: Old Turkish, Atabey dialect, etymology, linguistics ABSTRACT In this work, the old Turkish words having reached Atabey dialect have been identified. In terms of phonology, morphology and meaning, the old Turkish words have been compared to Atabey dialect according to the comparative method. Some etymological explanations have also been taken place when they are in need . In this study, the method we use can be summarized as follows: The vocabulary of three inscriptions in the Old Turkish Inscriptions have been determined by checking the fundamental works in the field. Some of the determined Turkish words and their roots have reached Atabey dialect. Their current appearance, meanings and examples were listed. Thus, some differences occurred in some sound, structure and meaning between Old Turkish and Atabey dialect have been identified. Some lexical developments have also been identified through diachronic comparative method. Some words having some differences in terms of transcription and meaning have been scanned in the fundamental and current etymological dictionaries. After giving the findings of scanning, the contemporary meanings of these words have been indicated. Some words which have reached contemporary Atabey dialect in the same form in terms of phonems and structure have also been listed in our work. Publisher An entity responsible for making the resource available International Burch University Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014-05-23 Keywords Keywords. Article PeerReviewed Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context ISSN 2303-582X P Philology. Linguistics,PA Classical philology,PI Oriental languages and literatures,PN Literature (General) https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/3d769fe53543c3a6b2118b0d12dd8250.pdf b3b4bdaf5dedc63f429a20b2eb07bd73 PDF Text Text BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 and read aloud plays and perform them with his penpal Hüsamettin Tambay, as a level of id, ego and superego. XX ƏSR AZERBAYCAN MUHACİRET EDEBİYYATI Nezaket İSMAYİLOVA Naxcivan Dövlət Universiteti / Azerbaycan Anahtar Kelimeler: Vətən, mühacirət, həsrət, yaradıcılıq, ədəbiyyat. ÖZET 1920-1950 yılları arasında manevi-ahlaki deyerlerimiz total rejmin kazabına uğrar oldu. Bu nedenlerden vatandaşlarımızın bir kısmı Azerbaycan’a yakın olsun diye Türkiyeye göç etmiş kendi yaratıcılık faaliyyetleri ile çalışmalar yapmışlar. Bunlardan tanınmış bilim adamı Ehmed Ceferoğlu, Ehmed Cavad, Emin Abid, Mirze Bala Memmedzade, Alazan Baycan, Mirze Albay Dağlı, Elibey Hüseynzade, Ehmedbey Ağayev ve daha nicelerinin isimlerinide söylene biliriz. Bu şekilde göç hayatı yaşayan ünlü alimlerin zengin yaratıcılğının yalnız bir kısmı konfrans konusuna uykun olan bilgilere bağlı araşdırmalar yapmışlardır. Türk dünyasında tanınmış alim Ehmed Ceferoğlunun eserleri çok önemlidir. Onun bir kısım eserleri 1942 yılında neşr ettirdiyi “Şimal ellerimiz Azerbaycan’dan toplamalar “Adlı kitabında Karsta yaşayan azeri ve terekeme folklorundan örnekler onların geçmiş yaşam tarzları ve gelişmiş konuşma dilinden karşılıklı bir şekilde yeterli olunmuşdur. Türkiyenin Kars, ığdır, Sivas, Tokat, Amasya ve Van vilayetlerinde yaşayan azeri ve terekemelerden alınan metinler 350-400 yıl önce Afyonun Emirdağında konuşulmaktadır. Özellikle E.Ceferoğlu Türkiye Türkologiyasına özenle yanaşmış deyerli eserlerini ortaya koymuştur Onun esas amaçı Türkü Türke tanıtdırmak ve Türk dünyasını dünyaya beyan etmekdir. Bu şairlerden biri de Ehmed Cavaddır. Azerbaycan ve Türkiye edebiyatşünaslığın da şairin yaratıcılığı ile meşkul olan bir çok tedqiqatçılar var. Şair kuzey Qafqaz, Dağıstan, Kars, Ardahan ve siyerlerde olmuş türk halkına olan muhaebbet hissini 1914-te ekimde meşhur “Kara deniz” şirinde bu şekilde tercüme etmişdir. 23 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 Çırpınırdı Karadeniz Bakıp Türkün bayrağına “Ah...” deyerdim hiç ölmezdim, Düşe bilsem ayağına! Bu şiir az bir zaman içersinde şöhret kazandı daha sonra şarkıya çevrilerek her iki halkın sınırlarından kenara çıkarak sevilerek söylenildi. 1915-yılında Kars ve Ardahan arazilerinde şavaş zamanında “Ne gördümse”, “Yeni iqbal” , “Şehid esir,” “Mays”, “Oyun”, “Yazık” ve s. şeirleri de bunlardan biridir. Azerbaycan edebiyyatının ünlü öreneklerinden biri de Emin Abiddir.O, büyük alim edebiyyatşünas-koruyucusu ve eleştiricisi çoklu elyazmaların monoqrafiyaların müelifidir M.F.Köprülülüzadenin tesis etdiyi “Türkologiya cemiyyeti” nde faal iştirak etmiş, “Serveti Fünun”, “Türk yurdu” jurnallarında elmi makaleleleri basılmışdırır. Emin Abid eserlerinin eleştirisi, aşkara çıkarılması ve hüsusile “Azerbaycan türklerinin edebiyyatı tarihi” kitabı ona büyük uğurlar kazandırmıştır. Türk halkları edebiyatında “Mani” nevi ve Azerbaycan “bayatı” larının hüsusiyyeti adlı eserinde topladığı beş bin bayatı-mani Türkiye edebi-musiki hayatında geniş yayılmış kadınlar tarafindan söylenilir. (Tahir Üzger) Karadeniz manilerinden mühtelif örnekler getirmişdir.Sonralar bu kitab 1889 da ikinci neşri 1925-te çap olmuştur. Her erazinin kendine has manileri genelleşerek farklı ve benzer yönleriyle karşılıklı şekilde ele alınmıştır. Dramatik, yazıçı, siyasi-eski devlet adamı, publisist, eleştirici ve tarihci Mirze Bala Memmedzade “Türk ensiklopediyası” ve “İslam ensiklopediyası”, “ Azerbaycan türk matbuatı”, “28 Mays”, “İstiklal beyannamesinin tehlili” ve başqa eserleri ile türk dünyasının mübahiseli meselelerine aydınlık getirmişdir. “Onlarda türkdür” eserinin yazarı Mirze Abay Dağlı Türkiyede Azerbaycan gönüllü birlikleri yazmıştır. O, poeziya nesr, dramaturgiya ve edebiyyatşünaslıq alanında kaleminini sınamış,fedakar sanatkardır. Edib mühaciret illerinde dramaturgiyaya daha cok müracat etmiş, yazdığı tarihi piyeslerinde Azerbaycan ve Türk halklarının yaşadığı tarihin şanlı sehifelerini küdretli şahıslarını piyesleri için örnek seçmişdir. Onun Atatürk adlı piyesi Türkiye Cümhuriyyetinin kurucusu, istiklal uğrunda mücadilenin kahramanı Mustafa Kemal Atatürk’e yazılmışdır. Sakarya karargahı adlı piyes de aynı şekildedir. Alazan Baycan da Azerbaycan’da da dünyaya göz açsa da 24 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 ömrünün bir çok bölümünü Türkiye’de yaşamış buradada vefat etmişdir. Türkiye ve Azerbaycan edebiyyatşünaslığı alanında kendine has yaratıcılık hizmetleri olmuşdur. Yaratıcılıklarından kısa örneklerler getirdiyimiz bu usta yazarların Karadeniz tarihi edebiyatı ve kültürü sahasındeki mevzular açığa cıkarılmış ve araştırmalar üzerinde çalışmıştır. ESKİ TÜRKÇE FİLLERİN HAKAS TÜRKÇESİNDEKİ GÖRÜNÜMÜ Ertan BESLİ Bitlis Eren Üniversitesi, Bitlis / Türkiye Anahtar Kelimeler: Eski Türkçe, Hakas Türkçesi, Köken Bilgisi, Dil Bilim. ÖZET Bu bildiride Eski Türk Yazıtları döneminde yazılmış olan Tonyukuk, Kül Tegin ve Bilge Kağan yazıtlarında yer alan fiillerden Hakas Türkçesine ulaşanlar tespit edilmiştir. Söz konusu Eski Türkçe fiillerin ses ve yapı bilgisi yönünden günümüz Hakas Türkçesindeki mirasçıları ile arasında olan benzerlik ve ayrılıkları da art zamanlı tarihî ayrımsal-karşılaştırmalı dil bilim yöntemine göre incelenip belirlenmiştir. Bu çalışmada gerektiğinde incelenen şekillerin köken bilgisi açıklamalarına da yer verilmiştir. Bu araştırmada kullandığımız yöntem şu şekilde özetlenebilir: Öncelikle sahanın temel eserlerinden olan Eski Türk Yazıtlarında üç yazıtın fiil varlığı taranarak belirlenmiştir. Belirlenmiş fiil köklerinden Hakas Türkçesine ulaşanların günümüzdeki görünümleri, anlamları ve örnekleri verilerek sıralandı. Böylece Eski Türkçe ve Hakas Türkçesi arasında fiillerde meydana gelmiş bazı ses, yapı ve anlam değişmeleri tespit edilmiştir. Fiillerin yansıttığı leksikolojik gelişmeler art zamanlı ayrımsal-karşılaştırmalı yöntem ile aydınlatılmaya çalışılmıştır. Sonra sahanın diğer temel eserleri ile (Orhun Abideleri, Orhon Yazıtları ve Orhon Yazıtları Araştırmaları) belirlenmiş fiiller okuma farkı ve anlam yönünden karşılaştırılmıştır. Çeviri yazı ve anlamlandırma yönünden fark tespit edilmiş şekiller sahanın temel ve güncel etimoloji sözlüklerinde taranmıştır. Elde edilen bulgular verildikten sonra fiillerin günümüzde sahip oldukları anlamlar belirtilmiştir. İncelenen fiillerden ses ve yapı olarak 25 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 2638 Title A name given to the resource ESKİ TÜRKÇE FİLLERİN HAKAS TÜRKÇESİNDEKİ GÖRÜNÜMÜ Author Author BESLİ, Ertan Abstract A summary of the resource. Bu bildiride Eski Türk Yazıtları döneminde yazılmış olan Tonyukuk, Kül Tegin ve Bilge Kağan yazıtlarında yer alan fiillerden Hakas Türkçesine ulaşanlar tespit edilmiştir. Söz konusu Eski Türkçe fiillerin ses ve yapı bilgisi yönünden günümüz Hakas Türkçesindeki mirasçıları ile arasında olan benzerlik ve ayrılıkları da art zamanlı tarihî ayrımsal-karşılaştırmalı dil bilim yöntemine göre incelenip belirlenmiştir. Bu çalışmada gerektiğinde incelenen şekillerin köken bilgisi açıklamalarına da yer verilmiştir. Bu araştırmada kullandığımız yöntem şu şekilde özetlenebilir: Öncelikle sahanın temel eserlerinden olan Eski Türk Yazıtlarında üç yazıtın fiil varlığı taranarak belirlenmiştir. Belirlenmiş fiil köklerinden Hakas Türkçesine ulaşanların günümüzdeki görünümleri, anlamları ve örnekleri verilerek sıralandı. Böylece Eski Türkçe ve Hakas Türkçesi arasında fiillerde meydana gelmiş bazı ses, yapı ve anlam değişmeleri tespit edilmiştir. Fiillerin yansıttığı leksikolojik gelişmeler art zamanlı ayrımsal-karşılaştırmalı yöntem ile aydınlatılmaya çalışılmıştır. Sonra sahanın diğer temel eserleri ile (Orhun Abideleri, Orhon Yazıtları ve Orhon Yazıtları Araştırmaları) belirlenmiş fiiller okuma farkı ve anlam yönünden karşılaştırılmıştır. Çeviri yazı ve anlamlandırma yönünden fark tespit edilmiş şekiller sahanın temel ve güncel etimoloji sözlüklerinde taranmıştır. Elde edilen bulgular verildikten sonra fiillerin günümüzde sahip oldukları anlamlar belirtilmiştir. İncelenen fiillerden ses ve yapı olarak günümüz Hakas Türkçesine aynı şekilde ulaşanlar çalışmamızda verilmiştir. Ayrıca bu fiillerden anlamsal yönden farklılaşanlar da belirtilmiştir. Daha sonra ise araştırmamıza konu olan üç eski Türk yazıtındaki fiil kök veya gövdelerinden Hakas Türkçesine bazı ses ve yapı değişiklikleriyle ulaşmış şekiller verilmiştir. Bu şekillerde tespit edilmiş farklar ses ve yapı açısından incelenmiştir. Bu bölümde yine anlamsal yönden oluşmuş bir fark varsa açıklanmıştır. THE VIEW OF OLD TURKISH VERBS IN KHAKAS TURKISH Key words: Old Turkish, Khakas Turkish, etymology, linguistics. In this work, the old Turkish verbs having reached today’s Khakas Turkish have been identified. In terms of phonology, morphology and meaning, the old Turkish verbs have been compared to today’s Khakas Turkish according to the comparative method. Some etymological explanations have also been taken place when they are in need . In this study, the method we use can be summarized as follows: The verbs of three inscriptions in the Old Turkish Inscriptions have been determined by checking the fundamental works in the field. Some of the determined Turkish verbs and their roots have reached Khakas Turkish. Their current appearance, meanings and examples were listed. Thus, some differences occurred in some sound, structure and meaning between Old Turkish and Khakas Turkish have been identified. Some lexical developments have also been identified through diachronic comparative method. Some verbs having some differences in terms of transcription and meaning have been scanned in the fundamental and current etymological dictionaries. After giving the findings of scanning, the contemporary meanings of these verbs have been indicated. Some verbs which have reached contemporary Khakas Turkish in the same form in terms of phonems and structure have also been listed in our work. Publisher An entity responsible for making the resource available International Burch University Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014-05-23 Keywords Keywords. Article PeerReviewed Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context ISSN 2303-582X P Philology. Linguistics,PA Classical philology,PI Oriental languages and literatures,PN Literature (General) https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/3f6f8e3a1dd783dcdb32b1e320821329.pdf 6b73fac813a1143e401bbe83ac6ba212 PDF Text Text BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 BOSNA HERSEK’TE BAĞIMSIZLIK SONRASI MİLLİ KİMLİĞİN İNŞASINDA FOLKLORUN İŞLEVİ VE ÖNEMİ ÜZERİNE Zülfikar BAYRAKTAR Gediz Üniversitesi, İzmir / Türkiye Anahtar Kelimeler: Folklor,Milli Kimlik, Bosna Hersek ÖZET Kültürel tarzlar, kalıplar ve yapıların oluşturduğu ve oluşturmaya devam ettiği bilgi olarak tanımlanması mümkün olan folklor kavramının başta eğlendirme ve hoşça vakit geçirme, toplumsal kurumlara ve törelere destek verme, eğitim ve kültürün genç kuşaklara aktarılması, toplumsal ve kişisel baskılardan kurtulma ve de başkaldırı gibi temel işlevlere sahip olduğu söylenebilir. Bunun yanında, folklorun en önemli işlevlerinden birinin de kimlik tanımlamasında önemli bir gösterge olduğu gerçeğidir. Folklorun bu yönü, özellikle yeni kurulan devletlerin milli kimliklerini yapılandırmalarında önemli bir işleve sahiptir. Folklor, bağımsızlığına yakın zamanda kavuşan Bosna Hersek devletinin kendi milli kimliğini tanımlamasında ve bu kimlik üzerinden kendini tanıtmasında önemli bir işlevi yerine getirmektedir. Dolayısıyla, Bosna Hersek’te bağımsızlık sonrası milli kimliğin inşasında folklorun önemli bir işleve sahip olduğunu söylemek mümkündür. Makalede bu bağlamda, Bosna Hersek’te bağımsızlık sonrası milli kimliğin inşasında folklorun işlevi ve önemi meselesi üzerinde durulacaktır. 19 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 2633 Title A name given to the resource XVII YÜZYIL AZERBAYCAN ŞAİRİ VBOSNA HERSEK’TE BAĞIMSIZLIK SONRASI MİLLİ KİMLİĞİN İNŞASINDA FOLKLORUN İŞLEVİ VE ÖNEMİ ÜZERİNEAHİD GAZVİNİ Author Author BAYRAKTAR, Zülfikar Abstract A summary of the resource. Kültürel tarzlar, kalıplar ve yapıların oluşturduğu ve oluşturmaya devam ettiği bilgi olarak tanımlanması mümkün olan folklor kavramının başta eğlendirme ve hoşça vakit geçirme, toplumsal kurumlara ve törelere destek verme, eğitim ve kültürün genç kuşaklara aktarılması, toplumsal ve kişisel baskılardan kurtulma ve de başkaldırı gibi temel işlevlere sahip olduğu söylenebilir. Bunun yanında, folklorun en önemli işlevlerinden birinin de kimlik tanımlamasında önemli bir gösterge olduğu gerçeğidir. Folklorun bu yönü, özellikle yeni kurulan devletlerin milli kimliklerini yapılandırmalarında önemli bir işleve sahiptir. Folklor, bağımsızlığına yakın zamanda kavuşan Bosna Hersek devletinin kendi milli kimliğini tanımlamasında ve bu kimlik üzerinden kendini tanıtmasında önemli bir işlevi yerine getirmektedir. Dolayısıyla, Bosna Hersek’te bağımsızlık sonrası milli kimliğin inşasında folklorun önemli bir işleve sahip olduğunu söylemek mümkündür. Makalede bu bağlamda, Bosna Hersek’te bağımsızlık sonrası milli kimliğin inşasında folklorun işlevi ve önemi meselesi üzerinde durulacaktır. Publisher An entity responsible for making the resource available International Burch University Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014-05-23 Keywords Keywords. Article PeerReviewed Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context ISSN 2303-582X P Philology. Linguistics,PA Classical philology,PI Oriental languages and literatures,PN Literature (General) https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/b2cb16eeea1904ce36980c82ee743425.pdf 5f6e4435a1758a26488b19096bef688a PDF Text Text BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 TÜRKÇEDEKI EDİLGEN CÜMLENİN ÖZELLİKLERİ VE BU TÜR CÜMLELERİN BOŞNAKÇA KARŞILIKLARI Mirza BASİC Tüzla Üniversitesi / Bosna Hersek Anahtar Kelimeler: edilgen çatı, Türkçe, Boşnakça, tercüme olanakları. ÖZET Türkçe ile Boşnakça arasındaki farklılıklar dil bilgisinin tüm dallarında görülür. Bunun için bu iki dilin edilgen çatıları arasında pek çok farklılık da vardır. Üç bölümden oluşmakta olan bu çalışmada Türkçede ve Boşnakçada kullanılan edilgen çatının morfolojik, sentaktik ve semantik özellikleri ele alınır. Türk ve Boşnak dillerindeki edilgen çatının morfolojik yapısını konu alan birinci bölümde bu iki dilin edilgen çatıları arasındaki farklılıklar ve benzerlikler incelenir. İkinci bölümde edilgen cümleler sentaktik ve semantik açısından tahlil edilir. Bunun yanısıra, bir cümlede gösterilen iş, oluş veya hareketi yapan ve ''agent'' denilen unsurun açık bir şekilde yer aldığı edilgen cümlenin Boşnakçaya nasıl çevrilmesi gerektiği tespit edilmeye çalışılır. Bununla birlikte, agentin dolaylı olarak belirtildiği veya yapısında hiç yer almadığı edilgen cümlelerin tercüme çeşitleri de incelenir. Cümlede yapılan işten etkilenen ve ''patient'' olarak adlandırılan unsur, var, yok sözcükler ile kurulan bazı isim cümlelerinde özne görevini alabilir. Üçüncü bölümde ise bu tür isim cümlelerinin nasıl çevrilmesi gerektiği ele alınır. Bu çalışmanın ana amacı Türkçede ve Boşnakçada kullanılan edilgen çatılarının benzer ve farklı yönlerinin tespit edilmesiyle edilgen cümlelerin tercüme olanaklarının araştırılmasıdır. Çalışmada iki metod izlenmiştir. Giriş kısmı için analitiktanımlayıcı, diğer bölümler için ise karşılaştırmalı metot kullanılmıştır. THE PASSIVE SENTENCE IN THE TURKISH LANGUAGE AND ITS EXPRESSION IN TRANSLATION INTO BOSNIAN LANGUAGE Key words: passive construction, translational equivalent, the Turkish language, the Bosnian language. 50 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 ABSTRACT The difference between Turkish and Bosnian language is obvious at all linguistic levels, and the category of passive voice is not an exception. This paper deals with morphological and syntactical-semantic characteristics, differences and similarities within the passive category in Turkish and Bosnian language. The paper consists of three parts, and the first unit involve the morphological structure of passive voice in Turkish and Bosnian language. In this part of the research, the characteristics, differences and similarities within the passive constructions in these two languages are analyzed. The second part analyzes passive sentences, and the manner of translating passive in Turkish with explicitly defined general agent, as well as examples of passive where general agent is implicitly pointed to, but is completely anonymized. The third part of research deals with Turkish noun sentences with predicates var and yok, which open up space for grammatical subject with the role of patient, and their translational equivalents in Bosnian language are analyzed. It will also attempt to offer translational equivalents of passive constructions in Turkish. Two methods were employed in the research: analytical-descriptive method in the introductory part and contrastive method in elaboration. “GEBERMEK” FİİLİ NEREDEN GELİYOR Serkan ŞEN Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun / Türkiye Anahtar Kelimeler: Gebermek, gebe, köken bilgisi, Eski Türkçe, Türkiye Türkçesi. ÖZET Türkiye Türkçesinde, sevilmeyen insanlar ile değer verilmeyen hayvanların ölümünü anlatan gebermek fiilinin oluşumu hakkında değişik görüşler öne sürülmüştür. Bu görüşler iki noktada yoğunlaşmaktadır. İlki, geber-’in “şişkin, kabarık; hamile” manasındaki kébe / kebe ~ gebe sözünden geldiğidir. İkinci görüş ise sözcüğün kabar- fiilinin ikili biçimi olduğudur. Bildirimizde sözcüğün türeyişi üzerinde duran araştırmacıların yaklaşımları zikredildikten 51 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 2716 Title A name given to the resource TÜRKÇEDEKI EDİLGEN CÜMLENİN ÖZELLİKLERİ VE BU TÜR CÜMLELERİN BOŞNAKÇA KARŞILIKLARI Author Author BASİC, Mirza Abstract A summary of the resource. Türkçe ile Boşnakça arasındaki farklılıklar dil bilgisinin tüm dallarında görülür. Bunun için bu iki dilin edilgen çatıları arasında pek çok farklılık da vardır. Üç bölümden oluşmakta olan bu çalışmada Türkçede ve Boşnakçada kullanılan edilgen çatının morfolojik, sentaktik ve semantik özellikleri ele alınır. Türk ve Boşnak dillerindeki edilgen çatının morfolojik yapısını konu alan birinci bölümde bu iki dilin edilgen çatıları arasındaki farklılıklar ve benzerlikler incelenir. İkinci bölümde edilgen cümleler sentaktik ve semantik açısından tahlil edilir. Bunun yanısıra, bir cümlede gösterilen iş, oluş veya hareketi yapan ve ''agent'' denilen unsurun açık bir şekilde yer aldığı edilgen cümlenin Boşnakçaya nasıl çevrilmesi gerektiği tespit edilmeye çalışılır. Bununla birlikte, agentin dolaylı olarak belirtildiği veya yapısında hiç yer almadığı edilgen cümlelerin tercüme çeşitleri de incelenir. Cümlede yapılan işten etkilenen ve ''patient'' olarak adlandırılan unsur, var, yok sözcükler ile kurulan bazı isim cümlelerinde özne görevini alabilir. Üçüncü bölümde ise bu tür isim cümlelerinin nasıl çevrilmesi gerektiği ele alınır. Bu çalışmanın ana amacı Türkçede ve Boşnakçada kullanılan edilgen çatılarının benzer ve farklı yönlerinin tespit edilmesiyle edilgen cümlelerin tercüme olanaklarının araştırılmasıdır. Çalışmada iki metod izlenmiştir. Giriş kısmı için analitiktanımlayıcı, diğer bölümler için ise karşılaştırmalı metot kullanılmıştır. ABSTRACT The difference between Turkish and Bosnian language is obvious at all linguistic levels, and the category of passive voice is not an exception. This paper deals with morphological and syntactical-semantic characteristics, differences and similarities within the passive category in Turkish and Bosnian language. The paper consists of three parts, and the first unit involve the morphological structure of passive voice in Turkish and Bosnian language. In this part of the research, the characteristics, differences and similarities within the passive constructions in these two languages are analyzed. The second part analyzes passive sentences, and the manner of translating passive in Turkish with explicitly defined general agent, as well as examples of passive where general agent is implicitly pointed to, but is completely anonymized. The third part of research deals with Turkish noun sentences with predicates var and yok, which open up space for grammatical subject with the role of patient, and their translational equivalents in Bosnian language are analyzed. It will also attempt to offer translational equivalents of passive constructions in Turkish. Two methods were employed in the research: analytical-descriptive method in the introductory part and contrastive method in elaboration. Publisher An entity responsible for making the resource available International Burch University Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014-05-23 Keywords Keywords. Article PeerReviewed Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context ISSN 2303-582X P Philology. Linguistics,PA Classical philology,PI Oriental languages and literatures,PN Literature (General) https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/376628f0342d56c70a6ba37dff430487.pdf d09eee76b5af976fefec8456f7c47ded PDF Text Text BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 SOFRACI DİVANI VE NÜSHA TANITIMI Adem BALABAN Hëna e Plotë "Bedër" University / Arnavutluk Bünyamin ÇAĞLAYAN Hëna e Plotë "Bedër" University / Arnavutluk Anahtar Kelimeler: Sofracı divanı, Uşşakî, nüsha, yazma eser. ÖZET Dil, kültür ve tarihimizin hazineleri olan Türkçe yazma eserler, yurt içi ve dışında birçok kütüphane bulunmaktadır. Bunlardan birçoğu incelenmiş olsa bile bazıları hala bilinmemekte ve gün ışığına çıkmayı beklemektedir. Bu eserlerden biri de Arnavutluk Milli Kütüphanesi Dr. 7. D. 19 numarada kayıtlı olan Sofracı Divanı’dır. Eserin Uşşaki tarikatına bağlı Sofracı mahlaslı biri tarafından yazıldığı anlaşılmakla beraber, Sofracı’nın kim olduğu hakkında herhangi bir bilgi yoktur. İçindeki şiirlerden Sofracı’nın Uşşaki olduğu ve Uşşaki şeyhi Cemâleddin Uşşâkî (ö. 1750) döneminde ya da ondan sonra yaşadığı anlaşılmaktadır. Şiirlerinde sade bir dil kullanan şair dini tasavvufi şiirler yazmıştır. Bu çalışmamızda Sofracı Divanı’nın nüsha tanıtımı ve içindeki şiirler hakkında bilgi verilecektir. Kaynaklarda adı veya mahlası zikredilmeyen Sofracı’nın bu çalışmamız ile edebiyat dünyasında bir değerlendirmeye tabi tutulacağına inanıyoruz. SOFRACI’S DİVAN AND ITS DESCRIPTION Keywords: Sofracı’s Divan, Uşşakî, manuscripts, copy. ABSTRACT Turkish manuscripts are treasures of our language, culture and history. These works are found at many libraries in Turkey and abroad. Many of them have been studied even though some of them still wait to be known. One of these works is Sofracı’s Divan. This book was registered at Dr. 7. D. 19 number at the National Library of Albania. Sofracı who is a member of Uşşaki Cult wrote this work. There is no information about him in his book or in any other sources. According to his poems, Sofracı lived during sheikh Jamaluddin 61 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 Uşşâkî (d. 1750) period or after him. He used plain language in his poems and wrote religious mystical poems. In this study, we will present Sofracı’s Divan and will give information about the content of the book. We belive that our study will contribute to the literary by introducing Sofracı’s Divan to the world. POSTMODERN ANLATILARI OKUMA GÜÇLÜKLERİ Sevim Nilay IŞIKSALAN Ahi Evran Üniversitesi, Kırşehir / Türkiye Anahtar Kelimeler: Üstkurmaca, postmodern anlatılar, okuma güçlükleri. ÖZET Bu araştırma, üniversitemizin Türkçe Eğitimi Bölümünde yüksek lisans yapan 15 öğrencinin postmodern anlatıları okuma güçlüklerini irdelemek amacıyla hazırlanmıştır. Nitel araştırma deseni ile tasarlanan çalışmada, öğrencilerin postmodern anlatıları okurken hangi düzlemlerde, niçin zorlandıkları üzerinde durulmuştur. Araştırmada iki aşamalı bir çalışma yöntemi izlenmiştir. İlk olarak çalışma grubundaki öğrencilere, postmodern anlatıları ortaya çıkaran koşullar hakkında (4 saatlik) önbilgi verilmiştir. 20. yüzyılın fizikbilimindeki gelişmeleri - Max Planc’ın quantum, Einstein’ın görelilik kuramı ile Heisenberg’in belirsizlik ilkesi- anlatılarak zaman ve uzam algısındaki köklü değişimler vurgulanmıştır. Ruhbilimindeki yeni yaklaşımlar ve kuramlar Freud’un bilinçaltı, Jung’un kolektif bilinçaltı, Adler’in bireysel psikolojisi, Bergson’un sezgicilik hakkındaki görüşlerine değinilmiştir. Bireyin öznel ve toplumsal yaşamını kuşatan ve onda farklı değerler dizgesi oluşturan teknolojik yenilikler anlatılmıştır. Yeni dünya gerçeği karşısında insanın varoluş sorunsalı üzerinde durulmuştur. Söz konusu köklü değişimlerin, edebiyat düzleminde yansımalarına, eskisinden çok farklı yeni bir edebiyat estetiğinin doğuşuna dikkat çekilmiştir. Yeni estetik anlayış, Ulysses (James Joyce) ve Dönüşüm (Franz Kafka) romanlarıyla örneklendirilmiştir. Araştırmanın ikinci aşamasında; öğrencilerden Türk Edebiyatında ilk modernist eser olan Tutunamayanlar ile postmodern anlatılar olan Kara Kitap 62 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 2723 Title A name given to the resource SOFRACI DİVANI VE NÜSHA TANITIMI Author Author BALABAN, Adem ÇAĞLAYAN, Bünyamin Abstract A summary of the resource. Dil, kültür ve tarihimizin hazineleri olan Türkçe yazma eserler, yurt içi ve dışında birçok kütüphane bulunmaktadır. Bunlardan birçoğu incelenmiş olsa bile bazıları hala bilinmemekte ve gün ışığına çıkmayı beklemektedir. Bu eserlerden biri de Arnavutluk Milli Kütüphanesi Dr. 7. D. 19 numarada kayıtlı olan Sofracı Divanı’dır. Eserin Uşşaki tarikatına bağlı Sofracı mahlaslı biri tarafından yazıldığı anlaşılmakla beraber, Sofracı’nın kim olduğu hakkında herhangi bir bilgi yoktur. İçindeki şiirlerden Sofracı’nın Uşşaki olduğu ve Uşşaki şeyhi Cemâleddin Uşşâkî (ö. 1750) döneminde ya da ondan sonra yaşadığı anlaşılmaktadır. Şiirlerinde sade bir dil kullanan şair dini tasavvufi şiirler yazmıştır. Bu çalışmamızda Sofracı Divanı’nın nüsha tanıtımı ve içindeki şiirler hakkında bilgi verilecektir. Kaynaklarda adı veya mahlası zikredilmeyen Sofracı’nın bu çalışmamız ile edebiyat dünyasında bir değerlendirmeye tabi tutulacağına inanıyoruz. SOFRACI’S DİVAN AND ITS DESCRIPTION Keywords: Sofracı’s Divan, Uşşakî, manuscripts, copy. ABSTRACT Turkish manuscripts are treasures of our language, culture and history. These works are found at many libraries in Turkey and abroad. Many of them have been studied even though some of them still wait to be known. One of these works is Sofracı’s Divan. This book was registered at Dr. 7. D. 19 number at the National Library of Albania. Sofracı who is a member of Uşşaki Cult wrote this work. There is no information about him in his book or in any other sources. According to his poems, Sofracı lived during sheikh JamaluddinUşşâkî (d. 1750) period or after him. He used plain language in his poems and wrote religious mystical poems. In this study, we will present Sofracı’s Divan and will give information about the content of the book. We belive that our study will contribute to the literary by introducing Sofracı’s Divan to the world. Publisher An entity responsible for making the resource available International Burch University Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014-05-23 Keywords Keywords. Article PeerReviewed Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context ISSN 2303-582X P Philology. Linguistics,PA Classical philology,PI Oriental languages and literatures,PN Literature (General) https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/0c7f20320e494d2d1ba5d6cbd66b592b.pdf 9ab50d9ca2d485dd5b04b7a286dd8cd1 PDF Text Text BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 TÜRK KÜLTÜRÜNÜN SEVDALİNKA OLUŞUMUNDA ETKİSİ Maja BAJRAMOVIĆ International Burch University / Bosna Hersek Mustafa ÇETİN International Burch Unıversity / Bosna Hersek Anahtar Kelimeler: Türk kültürü, Sevdalinka, Halk edebiyatı. ÖZET Sevdalinka bosnalı müslümanların halk şarkısı olarak bu toprakların en büyük zenginliğidir. Bir lirik türü olarak birçok şeyde diğer türlerden değişiyor. Bu konuda sevdalinkanin doğuşunu ve onu diğer türlere göre benzersiz yapılan şartlari göreceğiz. İlk ve en büyük sebep Osmanlı İmparatorluğ'unun bu topraklara gelmesi, Türk kültürünün ve din olarak İslam dininin gelmesidir. Osmanlının gelişiyle ve onun kültürüyle Bosna halkının yaşama şekli de değişmektedir. Halkın islama bakişi ve erkeğin kadından uzak durması özlem yaratıyor ve bunun yanında sevgilisine karşı aşkı gösterecek özel bir aşk türünü yaratmış. Türk kültürüne bağlı olan savaşlar da bu şarkının oluşumunda etkisi vardi. Mesela sevilen iki kişinin beraber olmaması, memleket özlemi ve annenin oğlu özlemi. Dil konusunda da Türk kültürünün etkisi görünmektedir. Böylece Bosna diline bir sürü Türkçe kelime giriyor ve bugünlerde de halen sevdalinka'da kullanılır. 148 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 2671 Title A name given to the resource TÜRK KÜLTÜRÜNÜN SEVDALİNKA OLUŞUMUNDA ETKİSİ Author Author BAJRAMOVIĆ, Maja ÇETİN, Mustafa Abstract A summary of the resource. Sevdalinka bosnalı müslümanların halk şarkısı olarak bu toprakların en büyük zenginliğidir. Bir lirik türü olarak birçok şeyde diğer türlerden değişiyor. Bu konuda sevdalinkanin doğuşunu ve onu diğer türlere göre benzersiz yapılan şartlari göreceğiz. İlk ve en büyük sebep Osmanlı İmparatorluğ'unun bu topraklara gelmesi, Türk kültürünün ve din olarak İslam dininin gelmesidir. Osmanlının gelişiyle ve onun kültürüyle Bosna halkının yaşama şekli de değişmektedir. Halkın islama bakişi ve erkeğin kadından uzak durması özlem yaratıyor ve bunun yanında sevgilisine karşı aşkı gösterecek özel bir aşk türünü yaratmış. Türk kültürüne bağlı olan savaşlar da bu şarkının oluşumunda etkisi vardi. Mesela sevilen iki kişinin beraber olmaması, memleket özlemi ve annenin oğlu özlemi. Dil konusunda da Türk kültürünün etkisi görünmektedir. Böylece Bosna diline bir sürü Türkçe kelime giriyor ve bugünlerde de halen sevdalinka'da kullanılır. Publisher An entity responsible for making the resource available International Burch University Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014-05-23 Keywords Keywords. Article PeerReviewed Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context ISSN 2303-582X P Philology. Linguistics,PA Classical philology,PI Oriental languages and literatures,PN Literature (General) https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/7b054917e6e7cdf9344a59bf1f63de33.pdf 07fbc6a7023568b26ed1b69f2b5a6e80 PDF Text Text BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 ÖMER HALİS VE BÜYÜK İRAN TARİHİ ADLI ESERİN ÇEVİRİSİ ÜZERİNE TARİH VE ÇEVİRİ BİLİM ODAKLI BİR İNCELEME Reza Hosseini BAGHANAM Yildiz Teknik Üniversitesi, İstanbul / Türkiye Anahtar Kelimeler: Ömer Halis, İran, Türk devletleri, Tarih. ÖZET İslam’dan sonra Selçuklu Devleti adı altında uzun yıllar aynı topraklarda İran ve Türkiye Türkleri yaşamışlardır; ancak Osmanlı Devletinin tarih sahnesine çıkmasıyla beraber İran’da da farklı bir devlet yönetimi yaşanmıştır. En son Safevi Devletinin oluşması ve iki kardeş devlet ve milletin nedensiz karşı durmaları ayrışmaya neden olmuştur. Özellikle Safevi devrini İran sınırları içinde ilk bağımsız Türk ve Şii devleti olarak mercek altına alan Avrupa ve Türk tarihçileri tam tersine İran’da özellikle Pehlevi devrinden sonra İranlı devlet olarak kaleme alan yazarlar, çoğu zaman onların Türk olduklarını bile bilerek göz ardı etmişlerdir. Bu konuya ilişkin tarih kitaplarından biri Mohammed Ali Furugi’nin Büyük İran Tarihi olarak kaleme alınmış; ancak aynı politika yazar tarafından yürütülmüştür. Kitap 1926 yılında çevirmen Ömer Halis tarafından Türkçeye aktarılmış ve tabi ki o dönemin düşünce normlarına uygun olarak, çeviride haklı olarak birçok değişiklikler yaşanmıştır. Bu değişiklikler çevirmen tarafından vurgulanarak kitabın ön sözünde de verilmiştir. Bu çalışmada Gideon Toury’nin normlar kuramı ışığında kitabın çevirisine ve çeviride gerçekleşen manipülasyonlara bir okuma yapılacaktır ve çevirmenin tarih düşüncesi, dönemin tarih algısına dayanarak çeviribilim ışığında irdelenecektir. Çevirmenin ön sözde vurguladığı değişiklikler de eserin tamamında incelenecek ve çevirmenin kendi kurallarına ne kadar sadık kaldığı da mercek altına alınacaktır. Key word: Ömer Halis, Iran, Turk dynasties, History. After appearance of Islam, Seljuk dynasty ruled nowadays Iran and Turkey for long period of time, however by the appearance of Ottomans, a different governmental system started to be applied in Iran and Turkey. When Safevids began to rule Iran, two brother nations and governments fought each other because some unimportant problems. Especially European and Turk historians consider Safavids as the first Turk and Shiite independent government in Iran, 166 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 but after Pahlavi era, most Persian historians have considered them as the first Iranian and Shiite government and intentionally have attempted to emphasize on their Shiite identity rather than Turk identity. One of those books that mostly attempt to do the same is Mohammad Ali Foroughi’s The History of Iran that has followed the same politics. The book has been translated to Turkish in 1926 by Ömer Halis and naturally has been under the influence of time norms; some manipulations could be traced in the book rightfully. The manipulations have been emphasized by the translator in the preface. In the present research, the translated text would be studied using Gideon Toury’s translational norm concept and manipulations will be focused; the translator’s approach towards history will be studied in the light of translation studies. The changes and manipulations that translator has emphasized will be studied all through the book and it would be observed that how much translator has been loyal to his own rules of translation. İNGİLİZ YAZAR JONATHAN SWIFT’IN OSMANLI TÜRKÇESİNDEKİ MACERASI Ozan Erdem GÜZEL Yıldız Teknik Universitesi, İstanbul / Türkiye Eshabil BOZKURT Kırıkkale Universitesi, Kırıkkale / Türkiye Anahtar Kelimeler: JonathanSwift, Güliver, çeviri roman, süreç-öncesi çeviri normları, çoğul dizge. ÖZET Bu bildiride, ünlü İngiliz yazar Jonathan Swift’in (1667-1745) Osmanlı Türkçesindeki macerasından hareketle Güliver’in Seyahatleri adlı romanı üzerinden yazarın eserlerinin Osmanlıca Türkçesine yapılan çevirilerinin çağdaş çeviribilim kuramları bağlamında irdelenmesi amaçlanmaktadır. Bu çerçevede, öncelikle Jonathan Swift’in Osmanlıca Türkçesine çevrilen eserleri hakkında genel bilgi verilecek daha sonra ise özellikle Güliver’in 167 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 2687 Title A name given to the resource ÖMER HALİS VE BÜYÜK İRAN TARİHİ ADLI ESERİN ÇEVİRİSİ ÜZERİNE TARİH VE ÇEVİRİ BİLİM ODAKLI BİR İNCELEME Author Author BAGHANAM, Reza Hosseini Abstract A summary of the resource. İslam’dan sonra Selçuklu Devleti adı altında uzun yıllar aynı topraklarda İran ve Türkiye Türkleri yaşamışlardır; ancak Osmanlı Devletinin tarih sahnesine çıkmasıyla beraber İran’da da farklı bir devlet yönetimi yaşanmıştır. En son Safevi Devletinin oluşması ve iki kardeş devlet ve milletin nedensiz karşı durmaları ayrışmaya neden olmuştur. Özellikle Safevi devrini İran sınırları içinde ilk bağımsız Türk ve Şii devleti olarak mercek altına alan Avrupa ve Türk tarihçileri tam tersine İran’da özellikle Pehlevi devrinden sonra İranlı devlet olarak kaleme alan yazarlar, çoğu zaman onların Türk olduklarını bile bilerek göz ardı etmişlerdir. Bu konuya ilişkin tarih kitaplarından biri Mohammed Ali Furugi’nin Büyük İran Tarihi olarak kaleme alınmış; ancak aynı politika yazar tarafından yürütülmüştür. Kitap 1926 yılında çevirmen Ömer Halis tarafından Türkçeye aktarılmış ve tabi ki o dönemin düşünce normlarına uygun olarak, çeviride haklı olarak birçok değişiklikler yaşanmıştır. Bu değişiklikler çevirmen tarafından vurgulanarak kitabın ön sözünde de verilmiştir. Bu çalışmada Gideon Toury’nin normlar kuramı ışığında kitabın çevirisine ve çeviride gerçekleşen manipülasyonlara bir okuma yapılacaktır ve çevirmenin tarih düşüncesi, dönemin tarih algısına dayanarak çeviribilim ışığında irdelenecektir. Çevirmenin ön sözde vurguladığı değişiklikler de eserin tamamında incelenecek ve çevirmenin kendi kurallarına ne kadar sadık kaldığı da mercek altına alınacaktır. Publisher An entity responsible for making the resource available International Burch University Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014-05-23 Keywords Keywords. Article PeerReviewed Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context ISSN 2303-582X P Philology. Linguistics,PA Classical philology,PI Oriental languages and literatures,PN Literature (General) https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/b9f77d58ab050b42150b4027de6826f0.pdf 8de9740f7d1eaeb297e885af263300cc PDF Text Text BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 auditory background. His poem bears an organized conscious and concentrated care. His poem carries a mental concentration on it. He describes his poem as the one that can be written with words and needs craftsmanship. In our poem, “Hilmi Yavuz Poem” is an encoded one with its semantic and style, unusual harmonisation, images following Asaf Halet Çelebi. The poem which requires readers to have a certain cultural equipment is a strong one and shows the importance given to “word” by Hilmi Yavuz. 7. SINIF TÜRKÇE DERS VE ÇALIŞMA KİTAPLARINDA YER ALAN MİLLİ DEĞERLER Nahide İrem AZİZOĞLU Sakarya Üniversitesi, Sakarya / Türkiye Anahtar Kelimeler: milli değerler, Türkçe ders kitapları, Türkçe çalışma kitapları. ÖZET Türkçe dersinin amaçlarından biri bireylere milli ve evrensel değerleri kazandırmaktır. Bu nedenle Türkçe dersinde en çok yararlanılan kaynaklar olan ders kitaplarında milli ve evrensel değerlere yeterince yer verilmelidir. Ulusal değerler millet, devlet, vatan, ordu, cumhuriyet, ulusal simgeler( ulusal marş, ulusal anıtlar, ulusal bayram, bayrak), kahramanlık, dil, gelenek ve görenekler olarak belirlenmiştir. Bu çalışmanın amacı 7. Sınıf Türkçe ders ve çalışma kitaplarında milli değerlere nasıl ve ne ölçüde yer verildiğini belirlemektir. Araştırmada betimsel yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2013-2014 öğretim yılında okutulmakta olan MEB ve özel yayınevleri tarafından basılan 7. Sınıf Türkçe ders ve çalışma kitapları oluşturmaktadır. Doküman analizi yaklaşımıyla Türkçe ders ve çalışma kitaplarındaki metinler ve etkinlikler, milli değerleri taşıma bakımından değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçları ilgili literatür ışığında tartışılmış ve öneriler dile getirilmiştir. 38 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 EXAMINATION OF NATIONAL VALUES IN TURKISH TEXT AND WORKBOOKS OF 7TH GRADE Key words: national values, Turkish textbooks, Turkish workbooks. ABSTRACT One of the aims of Turkish lessons for individuals is to gain national and universal values. Therefore, the mostly utilized source in Turkish lessons in textbooks should be given sufficient importance to national and universal values. National values are defined as nation, government, territory, army, republic, national symbols (natioanl anthem, national monuments, national holidays, flag), heroism, language, traditions. The aim of this study is to determine how and to what extent the national values are given place in the7th grade textbooks and workbooks. Descriptive method is used in the study. The 7th grade Turkish text and workbooks published by MEB and private publishers and being taught in 2013-2014 academic year, are the universe of this study. Texts and activities in Turkish textbooks and workbooks are evaluated in terms of existence of national values with the approach of document analysis. Research results have been discussed in the light of literature and recommendations has been expressed. TÜRKÇE'DEN ÇEVİRİLERDE ÖZEL İSİMLERİN CİNSİYET SORUNSALI Alena ĆATOVİĆ University of Sarajevo / Bosna Hersek Edina NURİKİĆ University of Sarajevo / Bosna Hersek Anahtar Kelimeler: özel isimler, toplumsal cinsiyet, çeviri ÖZET Türk kültürüne yabancı olanların Türk özel isimleri ile ilk karşılaştıklarında cinsiyetlerin ayırımı konusunda zorluk çektikleri gözlemlenmektedir. Bu 39 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 2707 Title A name given to the resource SINIF TÜRKÇE DERS VE ÇALIŞMA KİTAPLARINDA YER ALAN MİLLİ DEĞERLER Author Author AZİZOĞLU, Nahide İrem Abstract A summary of the resource. Türkçe dersinin amaçlarından biri bireylere milli ve evrensel değerleri kazandırmaktır. Bu nedenle Türkçe dersinde en çok yararlanılan kaynaklar olan ders kitaplarında milli ve evrensel değerlere yeterince yer verilmelidir. Ulusal değerler millet, devlet, vatan, ordu, cumhuriyet, ulusal simgeler( ulusal marş, ulusal anıtlar, ulusal bayram, bayrak), kahramanlık, dil, gelenek ve görenekler olarak belirlenmiştir. Bu çalışmanın amacı 7. Sınıf Türkçe ders ve çalışma kitaplarında milli değerlere nasıl ve ne ölçüde yer verildiğini belirlemektir. Araştırmada betimsel yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2013-2014 öğretim yılında okutulmakta olan MEB ve özel yayınevleri tarafından basılan 7. Sınıf Türkçe ders ve çalışma kitapları oluşturmaktadır. Doküman analizi yaklaşımıyla Türkçe ders ve çalışma kitaplarındaki metinler ve etkinlikler, milli değerleri taşıma bakımından değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçları ilgili literatür ışığında tartışılmış ve öneriler dile getirilmiştir. EXAMINATION OF NATIONAL VALUES IN TURKISH TEXT AND WORKBOOKS OF 7TH GRADE Key words: national values, Turkish textbooks, Turkish workbooks. ABSTRACT One of the aims of Turkish lessons for individuals is to gain national and universal values. Therefore, the mostly utilized source in Turkish lessons in textbooks should be given sufficient importance to national and universal values. National values are defined as nation, government, territory, army, republic, national symbols (natioanl anthem, national monuments, national holidays, flag), heroism, language, traditions. The aim of this study is to determine how and to what extent the national values are given place in the7th grade textbooks and workbooks. Descriptive method is used in the study. The 7th grade Turkish text and workbooks published by MEB and private publishers and being taught in 2013-2014 academic year, are the universe of this study. Texts and activities in Turkish textbooks and workbooks are evaluated in terms of existence of national values with the approach of document analysis. Research results have been discussed in the light of literature and recommendations has been expressed. Publisher An entity responsible for making the resource available International Burch University Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014-05-23 Keywords Keywords. Article PeerReviewed Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context ISSN 2303-582X P Philology. Linguistics,PA Classical philology,PI Oriental languages and literatures,PN Literature (General) https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/fa94c7ec96df88a9ca71264772112095.pdf f12333752b54c61d8ddf1e849ceef4c0 PDF Text Text BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 MEVLANA'NIN MESNEVİ'SİNDE XIII. YÜZYIL HAYATINA DAİR BAZI FOLKLORİK UNSURLAR Şadi AYDIN Mevlana Üniversitesi, Konya /Türkiye Anahtar Kelimeler: Mevlana Celaleddin-i Rumi, Mesnevi-i Manevi, Edebiyat, XIII. Yüzyılda Anadolu, Kültür. ÖZET Mevlana Celaleddin Rumi, yaşamı ve eserleriyle XIII. yüzyılda Anadolu’da insanlara ümit kaynağı olmuş büyük bir İslam âlimi ve şairdir. Mevlana, karanlık ve vahşetin hâkim olduğu bir asır olan XIII. yüzyılda Hacı Bektaş-ı Veli ve Yunus Emre ile birlikte Anadolu’da yeni bir ışık yakmış ve halka rehberlik yapmıştır. Bu üç veli şahsiyet Anadolu’yu manevi olarak tekrardan inşa etmişlerdir. Mevlana, âlim ve mutasavvıf vasfının yanında tıpkı Hacı Bektaş-ı Veli ve Yunus Emre gibi şairlik yönüyle de temayüz eder. Hayatına sığdırdığı, Mesnevi-i Manevi, Divan-ı Kebir, Fihi Mafih, Mecalis-i Seba ve Mektubat adlı eserleri edebi birer telif olmalarının yanında din ve tasavvuf muhtevalı mürşit kitaplardır. Şüphesiz bu eserler arasında dünyaca en maruf olanı Mesnevi’dir. Bu çalışmada aynı zamanda hissi bir tarih belgesi niteliğinde bulunan Mesnevi-i Manevi adlı eserde XIII. yüzyılda Anadolu’nun içtimai hayatına dair bir takım folklorik unsurlar tespit edilerek; Çocuk, Mektep ve Oyun, Hamam ve Resim, Bayrak, Türkmen ve Köpek, Av, Yas ve Ağlayıcılar başlıkları altında incelenmeye çalışılmıştır. 28 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 2640 Title A name given to the resource MEVLANA'NIN MESNEVİ'SİNDE XIII. YÜZYIL HAYATINA DAİR BAZI FOLKLORİK UNSURLAR Author Author AYDIN, Şadi Abstract A summary of the resource. Mevlana Celaleddin Rumi, yaşamı ve eserleriyle XIII. yüzyılda Anadolu’da insanlara ümit kaynağı olmuş büyük bir İslam âlimi ve şairdir. Mevlana, karanlık ve vahşetin hâkim olduğu bir asır olan XIII. yüzyılda Hacı Bektaş-ı Veli ve Yunus Emre ile birlikte Anadolu’da yeni bir ışık yakmış ve halka rehberlik yapmıştır. Bu üç veli şahsiyet Anadolu’yu manevi olarak tekrardan inşa etmişlerdir. Mevlana, âlim ve mutasavvıf vasfının yanında tıpkı Hacı Bektaş-ı Veli ve Yunus Emre gibi şairlik yönüyle de temayüz eder. Hayatına sığdırdığı, Mesnevi-i Manevi, Divan-ı Kebir, Fihi Mafih, Mecalis-i Seba ve Mektubat adlı eserleri edebi birer telif olmalarının yanında din ve tasavvuf muhtevalı mürşit kitaplardır. Şüphesiz bu eserler arasında dünyaca en maruf olanı Mesnevi’dir. Bu çalışmada aynı zamanda hissi bir tarih belgesi niteliğinde bulunan Mesnevi-i Manevi adlı eserde XIII. yüzyılda Anadolu’nun içtimai hayatına dair bir takım folklorik unsurlar tespit edilerek; Çocuk, Mektep ve Oyun, Hamam ve Resim, Bayrak, Türkmen ve Köpek, Av, Yas ve Ağlayıcılar başlıkları altında incelenmeye çalışılmıştır. Publisher An entity responsible for making the resource available International Burch University Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014-05-23 Keywords Keywords. Article PeerReviewed Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context ISSN 2303-582X P Philology. Linguistics,PA Classical philology,PI Oriental languages and literatures,PN Literature (General) https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/52be4b1d8115b36284a130086f3a5b90.pdf e8b073942d9f847a4e2b85b2861c9721 PDF Text Text BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 PEND-NÂME-İ ATTÂR’IN TÜRKÇE ŞERHLERİNİN DİL VE ÜSLUP AÇISINDAN KARŞILAŞTIRILMASI Gülçiçek AKÇAY Trakya Üniversitesi / Türkmenistan Anahtar Kelimeler: Şerh, Pend-nâme, dil ve üslup, karşılaştırma. ÖZET İslamî edebiyata ait bir metni yorumlama temayülü İslamiyet’in ilk devirlerinden beri bu alanda çeşitli faaliyetlerin gerçekleşmesine, İslamî edebiyatlara alem olmuş bazı meşhur eserlerin yorumlanmasına zemin hazırlamıştır. Türklerin İslamiyet’i kabulüyle birlikte Arapça ve Farsçadan başta dini eserler olmak üzere birçok eser Türkçeye tercüme edilip yorumlanmıştır. Klasik edebi metinlerin şerhi şarihler için kendi birikimlerini ortaya koydukları bir düzlemdir. Klasik şerh dediğimiz yorumlama faaliyetine giren şarihlerin dil üzerindeki tasarrufları; şerhin genelinde sıkça kullanılan ibareler ve kullanılış amaçları, muhtevalarına göre cümle kuruluşları, atasözü ve deyim kullanımındaki tutumları, söyleyişle ilgili sanatlara temayülleri, şerh ettikleri esere müdahale biçimleri de şerhin keyfiyeti hakkında incelenmeye değer unsurlardandır. Feridüddîn Attâr’ın Pend-nâme’si de Osmanlı coğrafyasında yüzyıllar boyu çok yaygın olarak okunan ve şöhreti dolayısıyla birçok tercüme ve şerhi yapılan eserlerden biridir. Biz bu çalışmamızda Pendnâme’nin Türkçe şerhlerinden birkaçı olan Sa’âdet-nâme (Şem’î), Müfîd (Abdurrahman Abdî Paşa), Şerh-i Pend-i Attâr (İsmail Hakkı Bursevî), Berg-i Dervîşân (Mustafa Refî’a) Rûhu’ş-Şurûh (Kilisli Mustafa Rûhî) ve Mâ-hazar (Mehmed Murad Nakşibendî) adlı eserlerde şarihlerin dil üzerindeki söz konusu tasarruflarını incelemeye çalışacağız. 34 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 2704 Title A name given to the resource PEND-NÂME-İ ATTÂR’IN TÜRKÇE ŞERHLERİNİN DİL VE ÜSLUP AÇISINDAN KARŞILAŞTIRILMASI Author Author AKÇAY, Gülçiçek Abstract A summary of the resource. İslamî edebiyata ait bir metni yorumlama temayülü İslamiyet’in ilk devirlerinden beri bu alanda çeşitli faaliyetlerin gerçekleşmesine, İslamî edebiyatlara alem olmuş bazı meşhur eserlerin yorumlanmasına zemin hazırlamıştır. Türklerin İslamiyet’i kabulüyle birlikte Arapça ve Farsçadan başta dini eserler olmak üzere birçok eser Türkçeye tercüme edilip yorumlanmıştır. Klasik edebi metinlerin şerhi şarihler için kendi birikimlerini ortaya koydukları bir düzlemdir. Klasik şerh dediğimiz yorumlama faaliyetine giren şarihlerin dil üzerindeki tasarrufları; şerhin genelinde sıkça kullanılan ibareler ve kullanılış amaçları, muhtevalarına göre cümle kuruluşları, atasözü ve deyim kullanımındaki tutumları, söyleyişle ilgili sanatlara temayülleri, şerh ettikleri esere müdahale biçimleri de şerhin keyfiyeti hakkında incelenmeye değer unsurlardandır. Feridüddîn Attâr’ın Pend-nâme’si de Osmanlı coğrafyasında yüzyıllar boyu çok yaygın olarak okunan ve şöhreti dolayısıyla birçok tercüme ve şerhi yapılan eserlerden biridir. Biz bu çalışmamızda Pendnâme’nin Türkçe şerhlerinden birkaçı olan Sa’âdet-nâme (Şem’î), Müfîd (Abdurrahman Abdî Paşa), Şerh-i Pend-i Attâr (İsmail Hakkı Bursevî), Berg-i Dervîşân (Mustafa Refî’a) Rûhu’ş-Şurûh (Kilisli Mustafa Rûhî) ve Mâ-hazar (Mehmed Murad Nakşibendî) adlı eserlerde şarihlerin dil üzerindeki söz konusu tasarruflarını incelemeye çalışacağız. Publisher An entity responsible for making the resource available International Burch University Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014-05-23 Keywords Keywords. Article PeerReviewed Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context ISSN 2303-582X P Philology. Linguistics,PA Classical philology,PI Oriental languages and literatures,PN Literature (General)