46 10 3494 https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/b2cb16eeea1904ce36980c82ee743425.pdf 5f6e4435a1758a26488b19096bef688a PDF Text Text BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 TÜRKÇEDEKI EDİLGEN CÜMLENİN ÖZELLİKLERİ VE BU TÜR CÜMLELERİN BOŞNAKÇA KARŞILIKLARI Mirza BASİC Tüzla Üniversitesi / Bosna Hersek Anahtar Kelimeler: edilgen çatı, Türkçe, Boşnakça, tercüme olanakları. ÖZET Türkçe ile Boşnakça arasındaki farklılıklar dil bilgisinin tüm dallarında görülür. Bunun için bu iki dilin edilgen çatıları arasında pek çok farklılık da vardır. Üç bölümden oluşmakta olan bu çalışmada Türkçede ve Boşnakçada kullanılan edilgen çatının morfolojik, sentaktik ve semantik özellikleri ele alınır. Türk ve Boşnak dillerindeki edilgen çatının morfolojik yapısını konu alan birinci bölümde bu iki dilin edilgen çatıları arasındaki farklılıklar ve benzerlikler incelenir. İkinci bölümde edilgen cümleler sentaktik ve semantik açısından tahlil edilir. Bunun yanısıra, bir cümlede gösterilen iş, oluş veya hareketi yapan ve ''agent'' denilen unsurun açık bir şekilde yer aldığı edilgen cümlenin Boşnakçaya nasıl çevrilmesi gerektiği tespit edilmeye çalışılır. Bununla birlikte, agentin dolaylı olarak belirtildiği veya yapısında hiç yer almadığı edilgen cümlelerin tercüme çeşitleri de incelenir. Cümlede yapılan işten etkilenen ve ''patient'' olarak adlandırılan unsur, var, yok sözcükler ile kurulan bazı isim cümlelerinde özne görevini alabilir. Üçüncü bölümde ise bu tür isim cümlelerinin nasıl çevrilmesi gerektiği ele alınır. Bu çalışmanın ana amacı Türkçede ve Boşnakçada kullanılan edilgen çatılarının benzer ve farklı yönlerinin tespit edilmesiyle edilgen cümlelerin tercüme olanaklarının araştırılmasıdır. Çalışmada iki metod izlenmiştir. Giriş kısmı için analitiktanımlayıcı, diğer bölümler için ise karşılaştırmalı metot kullanılmıştır. THE PASSIVE SENTENCE IN THE TURKISH LANGUAGE AND ITS EXPRESSION IN TRANSLATION INTO BOSNIAN LANGUAGE Key words: passive construction, translational equivalent, the Turkish language, the Bosnian language. 50 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 ABSTRACT The difference between Turkish and Bosnian language is obvious at all linguistic levels, and the category of passive voice is not an exception. This paper deals with morphological and syntactical-semantic characteristics, differences and similarities within the passive category in Turkish and Bosnian language. The paper consists of three parts, and the first unit involve the morphological structure of passive voice in Turkish and Bosnian language. In this part of the research, the characteristics, differences and similarities within the passive constructions in these two languages are analyzed. The second part analyzes passive sentences, and the manner of translating passive in Turkish with explicitly defined general agent, as well as examples of passive where general agent is implicitly pointed to, but is completely anonymized. The third part of research deals with Turkish noun sentences with predicates var and yok, which open up space for grammatical subject with the role of patient, and their translational equivalents in Bosnian language are analyzed. It will also attempt to offer translational equivalents of passive constructions in Turkish. Two methods were employed in the research: analytical-descriptive method in the introductory part and contrastive method in elaboration. “GEBERMEK” FİİLİ NEREDEN GELİYOR Serkan ŞEN Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun / Türkiye Anahtar Kelimeler: Gebermek, gebe, köken bilgisi, Eski Türkçe, Türkiye Türkçesi. ÖZET Türkiye Türkçesinde, sevilmeyen insanlar ile değer verilmeyen hayvanların ölümünü anlatan gebermek fiilinin oluşumu hakkında değişik görüşler öne sürülmüştür. Bu görüşler iki noktada yoğunlaşmaktadır. İlki, geber-’in “şişkin, kabarık; hamile” manasındaki kébe / kebe ~ gebe sözünden geldiğidir. İkinci görüş ise sözcüğün kabar- fiilinin ikili biçimi olduğudur. Bildirimizde sözcüğün türeyişi üzerinde duran araştırmacıların yaklaşımları zikredildikten 51 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 2716 Title A name given to the resource TÜRKÇEDEKI EDİLGEN CÜMLENİN ÖZELLİKLERİ VE BU TÜR CÜMLELERİN BOŞNAKÇA KARŞILIKLARI Author Author BASİC, Mirza Abstract A summary of the resource. Türkçe ile Boşnakça arasındaki farklılıklar dil bilgisinin tüm dallarında görülür. Bunun için bu iki dilin edilgen çatıları arasında pek çok farklılık da vardır. Üç bölümden oluşmakta olan bu çalışmada Türkçede ve Boşnakçada kullanılan edilgen çatının morfolojik, sentaktik ve semantik özellikleri ele alınır. Türk ve Boşnak dillerindeki edilgen çatının morfolojik yapısını konu alan birinci bölümde bu iki dilin edilgen çatıları arasındaki farklılıklar ve benzerlikler incelenir. İkinci bölümde edilgen cümleler sentaktik ve semantik açısından tahlil edilir. Bunun yanısıra, bir cümlede gösterilen iş, oluş veya hareketi yapan ve ''agent'' denilen unsurun açık bir şekilde yer aldığı edilgen cümlenin Boşnakçaya nasıl çevrilmesi gerektiği tespit edilmeye çalışılır. Bununla birlikte, agentin dolaylı olarak belirtildiği veya yapısında hiç yer almadığı edilgen cümlelerin tercüme çeşitleri de incelenir. Cümlede yapılan işten etkilenen ve ''patient'' olarak adlandırılan unsur, var, yok sözcükler ile kurulan bazı isim cümlelerinde özne görevini alabilir. Üçüncü bölümde ise bu tür isim cümlelerinin nasıl çevrilmesi gerektiği ele alınır. Bu çalışmanın ana amacı Türkçede ve Boşnakçada kullanılan edilgen çatılarının benzer ve farklı yönlerinin tespit edilmesiyle edilgen cümlelerin tercüme olanaklarının araştırılmasıdır. Çalışmada iki metod izlenmiştir. Giriş kısmı için analitiktanımlayıcı, diğer bölümler için ise karşılaştırmalı metot kullanılmıştır. ABSTRACT The difference between Turkish and Bosnian language is obvious at all linguistic levels, and the category of passive voice is not an exception. This paper deals with morphological and syntactical-semantic characteristics, differences and similarities within the passive category in Turkish and Bosnian language. The paper consists of three parts, and the first unit involve the morphological structure of passive voice in Turkish and Bosnian language. In this part of the research, the characteristics, differences and similarities within the passive constructions in these two languages are analyzed. The second part analyzes passive sentences, and the manner of translating passive in Turkish with explicitly defined general agent, as well as examples of passive where general agent is implicitly pointed to, but is completely anonymized. The third part of research deals with Turkish noun sentences with predicates var and yok, which open up space for grammatical subject with the role of patient, and their translational equivalents in Bosnian language are analyzed. It will also attempt to offer translational equivalents of passive constructions in Turkish. Two methods were employed in the research: analytical-descriptive method in the introductory part and contrastive method in elaboration. Publisher An entity responsible for making the resource available International Burch University Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014-05-23 Keywords Keywords. Article PeerReviewed Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context ISSN 2303-582X P Philology. Linguistics,PA Classical philology,PI Oriental languages and literatures,PN Literature (General) https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/3f6f8e3a1dd783dcdb32b1e320821329.pdf 6b73fac813a1143e401bbe83ac6ba212 PDF Text Text BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 BOSNA HERSEK’TE BAĞIMSIZLIK SONRASI MİLLİ KİMLİĞİN İNŞASINDA FOLKLORUN İŞLEVİ VE ÖNEMİ ÜZERİNE Zülfikar BAYRAKTAR Gediz Üniversitesi, İzmir / Türkiye Anahtar Kelimeler: Folklor,Milli Kimlik, Bosna Hersek ÖZET Kültürel tarzlar, kalıplar ve yapıların oluşturduğu ve oluşturmaya devam ettiği bilgi olarak tanımlanması mümkün olan folklor kavramının başta eğlendirme ve hoşça vakit geçirme, toplumsal kurumlara ve törelere destek verme, eğitim ve kültürün genç kuşaklara aktarılması, toplumsal ve kişisel baskılardan kurtulma ve de başkaldırı gibi temel işlevlere sahip olduğu söylenebilir. Bunun yanında, folklorun en önemli işlevlerinden birinin de kimlik tanımlamasında önemli bir gösterge olduğu gerçeğidir. Folklorun bu yönü, özellikle yeni kurulan devletlerin milli kimliklerini yapılandırmalarında önemli bir işleve sahiptir. Folklor, bağımsızlığına yakın zamanda kavuşan Bosna Hersek devletinin kendi milli kimliğini tanımlamasında ve bu kimlik üzerinden kendini tanıtmasında önemli bir işlevi yerine getirmektedir. Dolayısıyla, Bosna Hersek’te bağımsızlık sonrası milli kimliğin inşasında folklorun önemli bir işleve sahip olduğunu söylemek mümkündür. Makalede bu bağlamda, Bosna Hersek’te bağımsızlık sonrası milli kimliğin inşasında folklorun işlevi ve önemi meselesi üzerinde durulacaktır. 19 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 2633 Title A name given to the resource XVII YÜZYIL AZERBAYCAN ŞAİRİ VBOSNA HERSEK’TE BAĞIMSIZLIK SONRASI MİLLİ KİMLİĞİN İNŞASINDA FOLKLORUN İŞLEVİ VE ÖNEMİ ÜZERİNEAHİD GAZVİNİ Author Author BAYRAKTAR, Zülfikar Abstract A summary of the resource. Kültürel tarzlar, kalıplar ve yapıların oluşturduğu ve oluşturmaya devam ettiği bilgi olarak tanımlanması mümkün olan folklor kavramının başta eğlendirme ve hoşça vakit geçirme, toplumsal kurumlara ve törelere destek verme, eğitim ve kültürün genç kuşaklara aktarılması, toplumsal ve kişisel baskılardan kurtulma ve de başkaldırı gibi temel işlevlere sahip olduğu söylenebilir. Bunun yanında, folklorun en önemli işlevlerinden birinin de kimlik tanımlamasında önemli bir gösterge olduğu gerçeğidir. Folklorun bu yönü, özellikle yeni kurulan devletlerin milli kimliklerini yapılandırmalarında önemli bir işleve sahiptir. Folklor, bağımsızlığına yakın zamanda kavuşan Bosna Hersek devletinin kendi milli kimliğini tanımlamasında ve bu kimlik üzerinden kendini tanıtmasında önemli bir işlevi yerine getirmektedir. Dolayısıyla, Bosna Hersek’te bağımsızlık sonrası milli kimliğin inşasında folklorun önemli bir işleve sahip olduğunu söylemek mümkündür. Makalede bu bağlamda, Bosna Hersek’te bağımsızlık sonrası milli kimliğin inşasında folklorun işlevi ve önemi meselesi üzerinde durulacaktır. Publisher An entity responsible for making the resource available International Burch University Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014-05-23 Keywords Keywords. Article PeerReviewed Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context ISSN 2303-582X P Philology. Linguistics,PA Classical philology,PI Oriental languages and literatures,PN Literature (General) https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/3d769fe53543c3a6b2118b0d12dd8250.pdf b3b4bdaf5dedc63f429a20b2eb07bd73 PDF Text Text BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 and read aloud plays and perform them with his penpal Hüsamettin Tambay, as a level of id, ego and superego. XX ƏSR AZERBAYCAN MUHACİRET EDEBİYYATI Nezaket İSMAYİLOVA Naxcivan Dövlət Universiteti / Azerbaycan Anahtar Kelimeler: Vətən, mühacirət, həsrət, yaradıcılıq, ədəbiyyat. ÖZET 1920-1950 yılları arasında manevi-ahlaki deyerlerimiz total rejmin kazabına uğrar oldu. Bu nedenlerden vatandaşlarımızın bir kısmı Azerbaycan’a yakın olsun diye Türkiyeye göç etmiş kendi yaratıcılık faaliyyetleri ile çalışmalar yapmışlar. Bunlardan tanınmış bilim adamı Ehmed Ceferoğlu, Ehmed Cavad, Emin Abid, Mirze Bala Memmedzade, Alazan Baycan, Mirze Albay Dağlı, Elibey Hüseynzade, Ehmedbey Ağayev ve daha nicelerinin isimlerinide söylene biliriz. Bu şekilde göç hayatı yaşayan ünlü alimlerin zengin yaratıcılğının yalnız bir kısmı konfrans konusuna uykun olan bilgilere bağlı araşdırmalar yapmışlardır. Türk dünyasında tanınmış alim Ehmed Ceferoğlunun eserleri çok önemlidir. Onun bir kısım eserleri 1942 yılında neşr ettirdiyi “Şimal ellerimiz Azerbaycan’dan toplamalar “Adlı kitabında Karsta yaşayan azeri ve terekeme folklorundan örnekler onların geçmiş yaşam tarzları ve gelişmiş konuşma dilinden karşılıklı bir şekilde yeterli olunmuşdur. Türkiyenin Kars, ığdır, Sivas, Tokat, Amasya ve Van vilayetlerinde yaşayan azeri ve terekemelerden alınan metinler 350-400 yıl önce Afyonun Emirdağında konuşulmaktadır. Özellikle E.Ceferoğlu Türkiye Türkologiyasına özenle yanaşmış deyerli eserlerini ortaya koymuştur Onun esas amaçı Türkü Türke tanıtdırmak ve Türk dünyasını dünyaya beyan etmekdir. Bu şairlerden biri de Ehmed Cavaddır. Azerbaycan ve Türkiye edebiyatşünaslığın da şairin yaratıcılığı ile meşkul olan bir çok tedqiqatçılar var. Şair kuzey Qafqaz, Dağıstan, Kars, Ardahan ve siyerlerde olmuş türk halkına olan muhaebbet hissini 1914-te ekimde meşhur “Kara deniz” şirinde bu şekilde tercüme etmişdir. 23 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 Çırpınırdı Karadeniz Bakıp Türkün bayrağına “Ah...” deyerdim hiç ölmezdim, Düşe bilsem ayağına! Bu şiir az bir zaman içersinde şöhret kazandı daha sonra şarkıya çevrilerek her iki halkın sınırlarından kenara çıkarak sevilerek söylenildi. 1915-yılında Kars ve Ardahan arazilerinde şavaş zamanında “Ne gördümse”, “Yeni iqbal” , “Şehid esir,” “Mays”, “Oyun”, “Yazık” ve s. şeirleri de bunlardan biridir. Azerbaycan edebiyyatının ünlü öreneklerinden biri de Emin Abiddir.O, büyük alim edebiyyatşünas-koruyucusu ve eleştiricisi çoklu elyazmaların monoqrafiyaların müelifidir M.F.Köprülülüzadenin tesis etdiyi “Türkologiya cemiyyeti” nde faal iştirak etmiş, “Serveti Fünun”, “Türk yurdu” jurnallarında elmi makaleleleri basılmışdırır. Emin Abid eserlerinin eleştirisi, aşkara çıkarılması ve hüsusile “Azerbaycan türklerinin edebiyyatı tarihi” kitabı ona büyük uğurlar kazandırmıştır. Türk halkları edebiyatında “Mani” nevi ve Azerbaycan “bayatı” larının hüsusiyyeti adlı eserinde topladığı beş bin bayatı-mani Türkiye edebi-musiki hayatında geniş yayılmış kadınlar tarafindan söylenilir. (Tahir Üzger) Karadeniz manilerinden mühtelif örnekler getirmişdir.Sonralar bu kitab 1889 da ikinci neşri 1925-te çap olmuştur. Her erazinin kendine has manileri genelleşerek farklı ve benzer yönleriyle karşılıklı şekilde ele alınmıştır. Dramatik, yazıçı, siyasi-eski devlet adamı, publisist, eleştirici ve tarihci Mirze Bala Memmedzade “Türk ensiklopediyası” ve “İslam ensiklopediyası”, “ Azerbaycan türk matbuatı”, “28 Mays”, “İstiklal beyannamesinin tehlili” ve başqa eserleri ile türk dünyasının mübahiseli meselelerine aydınlık getirmişdir. “Onlarda türkdür” eserinin yazarı Mirze Abay Dağlı Türkiyede Azerbaycan gönüllü birlikleri yazmıştır. O, poeziya nesr, dramaturgiya ve edebiyyatşünaslıq alanında kaleminini sınamış,fedakar sanatkardır. Edib mühaciret illerinde dramaturgiyaya daha cok müracat etmiş, yazdığı tarihi piyeslerinde Azerbaycan ve Türk halklarının yaşadığı tarihin şanlı sehifelerini küdretli şahıslarını piyesleri için örnek seçmişdir. Onun Atatürk adlı piyesi Türkiye Cümhuriyyetinin kurucusu, istiklal uğrunda mücadilenin kahramanı Mustafa Kemal Atatürk’e yazılmışdır. Sakarya karargahı adlı piyes de aynı şekildedir. Alazan Baycan da Azerbaycan’da da dünyaya göz açsa da 24 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 ömrünün bir çok bölümünü Türkiye’de yaşamış buradada vefat etmişdir. Türkiye ve Azerbaycan edebiyyatşünaslığı alanında kendine has yaratıcılık hizmetleri olmuşdur. Yaratıcılıklarından kısa örneklerler getirdiyimiz bu usta yazarların Karadeniz tarihi edebiyatı ve kültürü sahasındeki mevzular açığa cıkarılmış ve araştırmalar üzerinde çalışmıştır. ESKİ TÜRKÇE FİLLERİN HAKAS TÜRKÇESİNDEKİ GÖRÜNÜMÜ Ertan BESLİ Bitlis Eren Üniversitesi, Bitlis / Türkiye Anahtar Kelimeler: Eski Türkçe, Hakas Türkçesi, Köken Bilgisi, Dil Bilim. ÖZET Bu bildiride Eski Türk Yazıtları döneminde yazılmış olan Tonyukuk, Kül Tegin ve Bilge Kağan yazıtlarında yer alan fiillerden Hakas Türkçesine ulaşanlar tespit edilmiştir. Söz konusu Eski Türkçe fiillerin ses ve yapı bilgisi yönünden günümüz Hakas Türkçesindeki mirasçıları ile arasında olan benzerlik ve ayrılıkları da art zamanlı tarihî ayrımsal-karşılaştırmalı dil bilim yöntemine göre incelenip belirlenmiştir. Bu çalışmada gerektiğinde incelenen şekillerin köken bilgisi açıklamalarına da yer verilmiştir. Bu araştırmada kullandığımız yöntem şu şekilde özetlenebilir: Öncelikle sahanın temel eserlerinden olan Eski Türk Yazıtlarında üç yazıtın fiil varlığı taranarak belirlenmiştir. Belirlenmiş fiil köklerinden Hakas Türkçesine ulaşanların günümüzdeki görünümleri, anlamları ve örnekleri verilerek sıralandı. Böylece Eski Türkçe ve Hakas Türkçesi arasında fiillerde meydana gelmiş bazı ses, yapı ve anlam değişmeleri tespit edilmiştir. Fiillerin yansıttığı leksikolojik gelişmeler art zamanlı ayrımsal-karşılaştırmalı yöntem ile aydınlatılmaya çalışılmıştır. Sonra sahanın diğer temel eserleri ile (Orhun Abideleri, Orhon Yazıtları ve Orhon Yazıtları Araştırmaları) belirlenmiş fiiller okuma farkı ve anlam yönünden karşılaştırılmıştır. Çeviri yazı ve anlamlandırma yönünden fark tespit edilmiş şekiller sahanın temel ve güncel etimoloji sözlüklerinde taranmıştır. Elde edilen bulgular verildikten sonra fiillerin günümüzde sahip oldukları anlamlar belirtilmiştir. İncelenen fiillerden ses ve yapı olarak 25 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 2638 Title A name given to the resource ESKİ TÜRKÇE FİLLERİN HAKAS TÜRKÇESİNDEKİ GÖRÜNÜMÜ Author Author BESLİ, Ertan Abstract A summary of the resource. Bu bildiride Eski Türk Yazıtları döneminde yazılmış olan Tonyukuk, Kül Tegin ve Bilge Kağan yazıtlarında yer alan fiillerden Hakas Türkçesine ulaşanlar tespit edilmiştir. Söz konusu Eski Türkçe fiillerin ses ve yapı bilgisi yönünden günümüz Hakas Türkçesindeki mirasçıları ile arasında olan benzerlik ve ayrılıkları da art zamanlı tarihî ayrımsal-karşılaştırmalı dil bilim yöntemine göre incelenip belirlenmiştir. Bu çalışmada gerektiğinde incelenen şekillerin köken bilgisi açıklamalarına da yer verilmiştir. Bu araştırmada kullandığımız yöntem şu şekilde özetlenebilir: Öncelikle sahanın temel eserlerinden olan Eski Türk Yazıtlarında üç yazıtın fiil varlığı taranarak belirlenmiştir. Belirlenmiş fiil köklerinden Hakas Türkçesine ulaşanların günümüzdeki görünümleri, anlamları ve örnekleri verilerek sıralandı. Böylece Eski Türkçe ve Hakas Türkçesi arasında fiillerde meydana gelmiş bazı ses, yapı ve anlam değişmeleri tespit edilmiştir. Fiillerin yansıttığı leksikolojik gelişmeler art zamanlı ayrımsal-karşılaştırmalı yöntem ile aydınlatılmaya çalışılmıştır. Sonra sahanın diğer temel eserleri ile (Orhun Abideleri, Orhon Yazıtları ve Orhon Yazıtları Araştırmaları) belirlenmiş fiiller okuma farkı ve anlam yönünden karşılaştırılmıştır. Çeviri yazı ve anlamlandırma yönünden fark tespit edilmiş şekiller sahanın temel ve güncel etimoloji sözlüklerinde taranmıştır. Elde edilen bulgular verildikten sonra fiillerin günümüzde sahip oldukları anlamlar belirtilmiştir. İncelenen fiillerden ses ve yapı olarak günümüz Hakas Türkçesine aynı şekilde ulaşanlar çalışmamızda verilmiştir. Ayrıca bu fiillerden anlamsal yönden farklılaşanlar da belirtilmiştir. Daha sonra ise araştırmamıza konu olan üç eski Türk yazıtındaki fiil kök veya gövdelerinden Hakas Türkçesine bazı ses ve yapı değişiklikleriyle ulaşmış şekiller verilmiştir. Bu şekillerde tespit edilmiş farklar ses ve yapı açısından incelenmiştir. Bu bölümde yine anlamsal yönden oluşmuş bir fark varsa açıklanmıştır. THE VIEW OF OLD TURKISH VERBS IN KHAKAS TURKISH Key words: Old Turkish, Khakas Turkish, etymology, linguistics. In this work, the old Turkish verbs having reached today’s Khakas Turkish have been identified. In terms of phonology, morphology and meaning, the old Turkish verbs have been compared to today’s Khakas Turkish according to the comparative method. Some etymological explanations have also been taken place when they are in need . In this study, the method we use can be summarized as follows: The verbs of three inscriptions in the Old Turkish Inscriptions have been determined by checking the fundamental works in the field. Some of the determined Turkish verbs and their roots have reached Khakas Turkish. Their current appearance, meanings and examples were listed. Thus, some differences occurred in some sound, structure and meaning between Old Turkish and Khakas Turkish have been identified. Some lexical developments have also been identified through diachronic comparative method. Some verbs having some differences in terms of transcription and meaning have been scanned in the fundamental and current etymological dictionaries. After giving the findings of scanning, the contemporary meanings of these verbs have been indicated. Some verbs which have reached contemporary Khakas Turkish in the same form in terms of phonems and structure have also been listed in our work. Publisher An entity responsible for making the resource available International Burch University Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014-05-23 Keywords Keywords. Article PeerReviewed Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context ISSN 2303-582X P Philology. Linguistics,PA Classical philology,PI Oriental languages and literatures,PN Literature (General) https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/09905162a4626079894c10975b91ffe8.pdf 7e7d78fab1051cf761dfc383098dec3a PDF Text Text BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 ESKİ TÜRKÇE KELİMELERİN ATABEY AĞZINDAKİ GÖRÜNÜMÜ Ertan BESLİ Bitlis Eren Üniversitesi, Bitlis / Türkiye Ali Osman YALKIN Bitlis Eren Üniversitesi, Bitlis / Türkiye Anahtar Kelimeler: Eski Türkçe, Atabey Ağzı, Köken Bilgisi, Dil Bilim. ÖZET Bu bildiride Eski Türk Yazıtları döneminde yazılmış olan Tonyukuk, Kül Tegin ve Bilge Kağan yazıtlarında yer alan kelimelerden Atabey ağzına ulaşanlar tespit edilmiştir. Söz konusu Eski Türkçe kelimelerin ses ve yapı bilgisi yönünden Atabey ağzındaki mirasçıları ile arasında olan benzerlik ve ayrılıkları da art zamanlı tarihî ayrımsal-karşılaştırmalı dil bilim yöntemine göre incelenip belirlenmiştir. Bu çalışmada gerektiğinde incelenen şekillerin köken bilgisi açıklamalarına da yer verilmiştir. Bu araştırmada kullandığımız yöntem şu şekilde özetlenebilir: Öncelikle sahanın temel eserlerinden olan Eski Türk Yazıtlarında üç yazıtın söz varlığı taranarak belirlenmiştir. Belirlenmiş kelimelerden Atabey ağzına ulaşanların günümüzdeki görünümleri, anlamları ve örnekleri verilerek sıralandı. Böylece Eski Türkçe ve Atabey ağzı arasında kelimelerde meydana gelmiş bazı ses, yapı ve anlam değişmeleri tespit edilmiştir. Kelimelerin yansıttığı leksikolojik gelişmeler art zamanlı ayrımsal-karşılaştırmalı yöntem ile aydınlatılmaya çalışılmıştır. Sonra sahanın diğer temel eserleri ile (Orhun Abideleri, Orhon Yazıtları ve Orhon Yazıtları Araştırmaları) belirlenmiş kelimeler okuma farkı ve anlam yönünden karşılaştırılmıştır. Çeviri yazı ve anlamlandırma yönünden fark tespit edilmiş şekiller sahanın temel ve güncel etimoloji sözlüklerinde taranmıştır. Elde edilen bulgular verildikten sonra kelimelerin günümüzde sahip oldukları anlamlar belirtilmiştir. İncelenen kelimelerden ses ve yapı olarak Atabey ağzına aynı şekilde ulaşanlar çalışmamızda verilmiştir. Ayrıca bu fiillerden anlamsal yönden farklılaşanlar da belirtilmiştir. Daha sonra ise araştırmamıza konu olan üç eski Türk yazıtındaki kelimelerden Atabey ağzına bazı ses ve yapı değişiklikleriyle ulaşmış şekiller verilmiştir. Bu şekillerde tespit edilmiş farklar ses ve yapı açısından incelenmiştir. Bu bölümde yine anlamsal yönden oluşmuş bir fark varsa açıklanmıştır. 136 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 THE VIEW OF OLD TURKISH WORDS IN ATABEY DIALECT Key words: Old Turkish, Atabey dialect, etymology, linguistics ABSTRACT In this work, the old Turkish words having reached Atabey dialect have been identified. In terms of phonology, morphology and meaning, the old Turkish words have been compared to Atabey dialect according to the comparative method. Some etymological explanations have also been taken place when they are in need . In this study, the method we use can be summarized as follows: The vocabulary of three inscriptions in the Old Turkish Inscriptions have been determined by checking the fundamental works in the field. Some of the determined Turkish words and their roots have reached Atabey dialect. Their current appearance, meanings and examples were listed. Thus, some differences occurred in some sound, structure and meaning between Old Turkish and Atabey dialect have been identified. Some lexical developments have also been identified through diachronic comparative method. Some words having some differences in terms of transcription and meaning have been scanned in the fundamental and current etymological dictionaries. After giving the findings of scanning, the contemporary meanings of these words have been indicated. Some words which have reached contemporary Atabey dialect in the same form in terms of phonems and structure have also been listed in our work. 137 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 2730 Title A name given to the resource ESKİ TÜRKÇE KELİMELERİN ATABEY AĞZINDAKİ GÖRÜNÜMÜ Author Author BESLİ, Ertan YALKIN, Ali Osman Abstract A summary of the resource. Bu bildiride Eski Türk Yazıtları döneminde yazılmış olan Tonyukuk, Kül Tegin ve Bilge Kağan yazıtlarında yer alan kelimelerden Atabey ağzına ulaşanlar tespit edilmiştir. Söz konusu Eski Türkçe kelimelerin ses ve yapı bilgisi yönünden Atabey ağzındaki mirasçıları ile arasında olan benzerlik ve ayrılıkları da art zamanlı tarihî ayrımsal-karşılaştırmalı dil bilim yöntemine göre incelenip belirlenmiştir. Bu çalışmada gerektiğinde incelenen şekillerin köken bilgisi açıklamalarına da yer verilmiştir. Bu araştırmada kullandığımız yöntem şu şekilde özetlenebilir: Öncelikle sahanın temel eserlerinden olan Eski Türk Yazıtlarında üç yazıtın söz varlığı taranarak belirlenmiştir. Belirlenmiş kelimelerden Atabey ağzına ulaşanların günümüzdeki görünümleri, anlamları ve örnekleri verilerek sıralandı. Böylece Eski Türkçe ve Atabey ağzı arasında kelimelerde meydana gelmiş bazı ses, yapı ve anlam değişmeleri tespit edilmiştir. Kelimelerin yansıttığı leksikolojik gelişmeler art zamanlı ayrımsal-karşılaştırmalı yöntem ile aydınlatılmaya çalışılmıştır. Sonra sahanın diğer temel eserleri ile (Orhun Abideleri, Orhon Yazıtları ve Orhon Yazıtları Araştırmaları) belirlenmiş kelimeler okuma farkı ve anlam yönünden karşılaştırılmıştır. Çeviri yazı ve anlamlandırma yönünden fark tespit edilmiş şekiller sahanın temel ve güncel etimoloji sözlüklerinde taranmıştır. Elde edilen bulgular verildikten sonra kelimelerin günümüzde sahip oldukları anlamlar belirtilmiştir. İncelenen kelimelerden ses ve yapı olarak Atabey ağzına aynı şekilde ulaşanlar çalışmamızda verilmiştir. Ayrıca bu fiillerden anlamsal yönden farklılaşanlar da belirtilmiştir. Daha sonra ise araştırmamıza konu olan üç eski Türk yazıtındaki kelimelerden Atabey ağzına bazı ses ve yapı değişiklikleriyle ulaşmış şekiller verilmiştir. Bu şekillerde tespit edilmiş farklar ses ve yapı açısından incelenmiştir. Bu bölümde yine anlamsal yönden oluşmuş bir fark varsa açıklanmıştır. THE VIEW OF OLD TURKISH WORDS IN ATABEY DIALECT Key words: Old Turkish, Atabey dialect, etymology, linguistics ABSTRACT In this work, the old Turkish words having reached Atabey dialect have been identified. In terms of phonology, morphology and meaning, the old Turkish words have been compared to Atabey dialect according to the comparative method. Some etymological explanations have also been taken place when they are in need . In this study, the method we use can be summarized as follows: The vocabulary of three inscriptions in the Old Turkish Inscriptions have been determined by checking the fundamental works in the field. Some of the determined Turkish words and their roots have reached Atabey dialect. Their current appearance, meanings and examples were listed. Thus, some differences occurred in some sound, structure and meaning between Old Turkish and Atabey dialect have been identified. Some lexical developments have also been identified through diachronic comparative method. Some words having some differences in terms of transcription and meaning have been scanned in the fundamental and current etymological dictionaries. After giving the findings of scanning, the contemporary meanings of these words have been indicated. Some words which have reached contemporary Atabey dialect in the same form in terms of phonems and structure have also been listed in our work. Publisher An entity responsible for making the resource available International Burch University Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014-05-23 Keywords Keywords. Article PeerReviewed Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context ISSN 2303-582X P Philology. Linguistics,PA Classical philology,PI Oriental languages and literatures,PN Literature (General) https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/06e4b404540704f2c640b80669a5ad5e.pdf df623d0b1ed316e7c8c03f8ebe9e85c3 PDF Text Text BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 HAMİ YAVUZ'UN ŞİİRİNDE SÖZÜN BÜYÜSÜ Kibar AYAYDIN Niğde Fatih Anadolu Lisesi Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni, Araştırmacıyazar / Türkiye Anahtar Kelimeler: Kültür Şiiri, söz, dilbilim, ritim, imge. ÖZET Hilmi Yavuz, farklı şiir geleneklerinde yararlanarak dili dönüştüren oradan bir kültür şiiri inşa eden bir şairdir. Yahya Kemal’in “hissin tâ kendisi olan mısrayı yazma/söyleme edimini, “bireysel bir söz” inşa ederek ortaya koyan Hilmi Yavuz mısrayı esas alır. Semantikten çok dilin estetik yanıyla ilgilenen Yavuz, Doğu ve Batı şiirini temellük etmiş; şiirini görsel ve işitsel bir zemin üzerinde terennüm etmiştir. Yavuz’un şiiri, teksif edilmiş bir dikkati, organize olmuş bir bilinci taşır. Onun şiiri, zihnî bir yoğunlaşmayı üzerinde taşır. Hilmi Yavuz, kendi şiirini kelimelerle yapılabilen, zanaatkârlık isteyen bir şiir olarak tanımlar. Şiirimizde “Hilmi Yavuz Şiiri”, imgelerle, alışılmamış bağdaştırmalarla, biçim ve semantik özellikleriyle; Asaf Halet Çelebiden sonra, şifreli yeni bir şiiridir. Okuyucudan belli bir kültür donanımı isteyen bu şiir sağlam olduğu kadar, Hilmi Yavuz’un “Söz”e verdiği önemin, poetik bir göstergesidir. TEH MAGIC OF “WORD” IN HILMI YAVUZ’S POEM Key Words: Culture Poem, Word, Semantic, Rhythm, Image ABSTRACT Hilmi Yavuz is a poet that transforms the language by employing different poem traditions and builds a culture poem through it. Hilmi Yavuz, who presents “Yahya Kemal’s acquisition of writing/telling of the verse which is the very sense by building “an individual word” bases on verse. Hilmi Yavuz, who interests in the aesthetic of the language rather than semantic, has taken East and West poem in possession and created his poem on visual and 37 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 auditory background. His poem bears an organized conscious and concentrated care. His poem carries a mental concentration on it. He describes his poem as the one that can be written with words and needs craftsmanship. In our poem, “Hilmi Yavuz Poem” is an encoded one with its semantic and style, unusual harmonisation, images following Asaf Halet Çelebi. The poem which requires readers to have a certain cultural equipment is a strong one and shows the importance given to “word” by Hilmi Yavuz. 7. SINIF TÜRKÇE DERS VE ÇALIŞMA KİTAPLARINDA YER ALAN MİLLİ DEĞERLER Nahide İrem AZİZOĞLU Sakarya Üniversitesi, Sakarya / Türkiye Anahtar Kelimeler: milli değerler, Türkçe ders kitapları, Türkçe çalışma kitapları. ÖZET Türkçe dersinin amaçlarından biri bireylere milli ve evrensel değerleri kazandırmaktır. Bu nedenle Türkçe dersinde en çok yararlanılan kaynaklar olan ders kitaplarında milli ve evrensel değerlere yeterince yer verilmelidir. Ulusal değerler millet, devlet, vatan, ordu, cumhuriyet, ulusal simgeler( ulusal marş, ulusal anıtlar, ulusal bayram, bayrak), kahramanlık, dil, gelenek ve görenekler olarak belirlenmiştir. Bu çalışmanın amacı 7. Sınıf Türkçe ders ve çalışma kitaplarında milli değerlere nasıl ve ne ölçüde yer verildiğini belirlemektir. Araştırmada betimsel yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2013-2014 öğretim yılında okutulmakta olan MEB ve özel yayınevleri tarafından basılan 7. Sınıf Türkçe ders ve çalışma kitapları oluşturmaktadır. Doküman analizi yaklaşımıyla Türkçe ders ve çalışma kitaplarındaki metinler ve etkinlikler, milli değerleri taşıma bakımından değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçları ilgili literatür ışığında tartışılmış ve öneriler dile getirilmiştir. 38 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 2706 Title A name given to the resource HAMİ YAVUZ'UN ŞİİRİNDE SÖZÜN BÜYÜSÜ Author Author BEĆİROVİĆ, Maida Abstract A summary of the resource. Hilmi Yavuz, farklı şiir geleneklerinde yararlanarak dili dönüştüren oradan bir kültür şiiri inşa eden bir şairdir. Yahya Kemal’in “hissin tâ kendisi olan mısrayı yazma/söyleme edimini, “bireysel bir söz” inşa ederek ortaya koyan Hilmi Yavuz mısrayı esas alır. Semantikten çok dilin estetik yanıyla ilgilenen Yavuz, Doğu ve Batı şiirini temellük etmiş; şiirini görsel ve işitsel bir zemin üzerinde terennüm etmiştir. Yavuz’un şiiri, teksif edilmiş bir dikkati, organize olmuş bir bilinci taşır. Onun şiiri, zihnî bir yoğunlaşmayı üzerinde taşır. Hilmi Yavuz, kendi şiirini kelimelerle yapılabilen, zanaatkârlık isteyen bir şiir olarak tanımlar. Şiirimizde “Hilmi Yavuz Şiiri”, imgelerle, alışılmamış bağdaştırmalarla, biçim ve semantik özellikleriyle; Asaf Halet Çelebiden sonra, şifreli yeni bir şiiridir. Okuyucudan belli bir kültür donanımı isteyen bu şiir sağlam olduğu kadar, Hilmi Yavuz’un “Söz”e verdiği önemin, poetik bir göstergesidir. TEH MAGIC OF “WORD” IN HILMI YAVUZ’S POEM Key Words: Culture Poem, Word, Semantic, Rhythm, Image ABSTRACT Hilmi Yavuz is a poet that transforms the language by employing different poem traditions and builds a culture poem through it. Hilmi Yavuz, who presents “Yahya Kemal’s acquisition of writing/telling of the verse which is the very sense by building “an individual word” bases on verse. Hilmi Yavuz, who interests in the aesthetic of the language rather than semantic, has taken East and West poem in possession and created his poem on visual and auditory background. His poem bears an organized conscious and concentrated care. His poem carries a mental concentration on it. He describes his poem as the one that can be written with words and needs craftsmanship. In our poem, “Hilmi Yavuz Poem” is an encoded one with its semantic and style, unusual harmonisation, images following Asaf Halet Çelebi. The poem which requires readers to have a certain cultural equipment is a strong one and shows the importance given to “word” by Hilmi Yavuz. Publisher An entity responsible for making the resource available International Burch University Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014-05-23 Keywords Keywords. Article PeerReviewed Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context ISSN 2303-582X P Philology. Linguistics,PA Classical philology,PI Oriental languages and literatures,PN Literature (General) https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/6578ea1add5912c14cf7c4893076fe6d.pdf d79cfbd07f23644f4b9d66c5fc89b0f4 PDF Text Text BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 TÜRK DİLİNDE İYİ DİLEK VE NEZAKET İFADELERİ Maida BEĆİROVİĆ Tuzla Üniversitesi Felsefe Fakültesi / Bosna Hersek Anahtar kelimeler: Edimbilim, nezaket, olumlu nezaket teorisi, iyi dilek ve nezaket ifadeleri, çevirme sıkıntıları. ÖZET Bu çalışmada dilin iletişimde nasıl kullanılması gerektiğini araştıran edimbilim ile ilgili kısaca bilgi verilmektedir. Türk dilinde iyi dilek ve nezaket ifadeleri içeren olumlu nezaket teorisinden de bahsedilmektedir. Hayatın her hangi durumlarında iyi dilek ve nezaket ifadelerini sık sık kullanan Türkler olumlu nezaket teorisine düşkün bir toplum olarak nitelendirilebilir. Karşımızdaki kişiye saygı göstermek için bu tür ifadeleri kullanırız. Türk dizileri, Türk filmleri ve Türkçeyi ana dili olarak kullananlar ile internet vasıtasıyla yazışmalar üzerinden yapılmış olan bu çalışmanın yöntemleri hakkında kısaca bilgi verilmektedir. İyi dilek ve nezaket ifade eden örnekler şu şekilde sıralanır: düğün, doğum, doğum günü kutlama ve bayramlar sırasında söylenen iyi dilek ve nezaket ifadeleri, iş hayatında başarı dileğiyle ve teşekkür etmek amacıyla söylenen iyi dilek ve nezaket ifadeleri, yeni eşyaları alanlara, Allah kelimesi kullanılarak söylenen iyi dilek ve nezaket ifadeleri, ölüm sonrası, kaza geçirenlere ya da hasta olanlara, bir işte başarılı olanlara, yemek ile ilgili, şaşırtıcı olaylar ile ilgili söylenen iyi dilek ve nezaket ifadeleri, bir işin başarılı bitirilebilmesi için, teşekkür ve tebrik için söylenen iyi dilek ve nezaket ifadeleri, duş alan, tıraş olan ve saç kestirenlere, hapşıranlara, gelecek ile ilgili söylenen iyi dilek ve nezaket ifadeleri, nazardan korunmak, mutluluk ve başarı, güzel muhabbet ve övgü için söylenen iyi dilek ve nezaket ifadeleri ve hayatın farklı durumlarında söylenen iyi dilek ve nezaket ifadeleri. İyi dilek ve nezaket ifadelerini Türkçeden Boşnakçaya çevirirken karşılaşabileceğimiz sıkıntılardan bahsedilmektedir. Çalışmanın son bölümünde ise Türk ve Boşnak dili ve kültürü arasındaki farklılıklardan bahsedilmektedir. 35 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 2705 Title A name given to the resource TÜRK DİLİNDE İYİ DİLEK VE NEZAKET İFADELERİ Author Author BEĆİROVİĆ, Maida Abstract A summary of the resource. Bu çalışmada dilin iletişimde nasıl kullanılması gerektiğini araştıran edimbilim ile ilgili kısaca bilgi verilmektedir. Türk dilinde iyi dilek ve nezaket ifadeleri içeren olumlu nezaket teorisinden de bahsedilmektedir. Hayatın her hangi durumlarında iyi dilek ve nezaket ifadelerini sık sık kullanan Türkler olumlu nezaket teorisine düşkün bir toplum olarak nitelendirilebilir. Karşımızdaki kişiye saygı göstermek için bu tür ifadeleri kullanırız. Türk dizileri, Türk filmleri ve Türkçeyi ana dili olarak kullananlar ile internet vasıtasıyla yazışmalar üzerinden yapılmış olan bu çalışmanın yöntemleri hakkında kısaca bilgi verilmektedir. İyi dilek ve nezaket ifade eden örnekler şu şekilde sıralanır: düğün, doğum, doğum günü kutlama ve bayramlar sırasında söylenen iyi dilek ve nezaket ifadeleri, iş hayatında başarı dileğiyle ve teşekkür etmek amacıyla söylenen iyi dilek ve nezaket ifadeleri, yeni eşyaları alanlara, Allah kelimesi kullanılarak söylenen iyi dilek ve nezaket ifadeleri, ölüm sonrası, kaza geçirenlere ya da hasta olanlara, bir işte başarılı olanlara, yemek ile ilgili, şaşırtıcı olaylar ile ilgili söylenen iyi dilek ve nezaket ifadeleri, bir işin başarılı bitirilebilmesi için, teşekkür ve tebrik için söylenen iyi dilek ve nezaket ifadeleri, duş alan, tıraş olan ve saç kestirenlere, hapşıranlara, gelecek ile ilgili söylenen iyi dilek ve nezaket ifadeleri, nazardan korunmak, mutluluk ve başarı, güzel muhabbet ve övgü için söylenen iyi dilek ve nezaket ifadeleri ve hayatın farklı durumlarında söylenen iyi dilek ve nezaket ifadeleri. İyi dilek ve nezaket ifadelerini Türkçeden Boşnakçaya çevirirken karşılaşabileceğimiz sıkıntılardan bahsedilmektedir. Çalışmanın son bölümünde ise Türk ve Boşnak dili ve kültürü arasındaki farklılıklardan bahsedilmektedir. Publisher An entity responsible for making the resource available International Burch University Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014-05-23 Keywords Keywords. Article PeerReviewed Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context ISSN 2303-582X P Philology. Linguistics,PA Classical philology,PI Oriental languages and literatures,PN Literature (General) https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/69ef1ec406b1bc524f7be289b4c63d0a.pdf b65f8f471fd08d019247e1e52a847ca7 PDF Text Text BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 OSMANLI DEVLETİNDE İSTIMÂLET SİYASETİ VE BOSNA Sedad BEŠLİJA Saraybosna Tarih Enstitüsü, Sarajevo / Bosna Hersek ÖZET İstimâlet Osmanlılar’ın uyguladığı meylettirici ve uzlaştırıcı fetih siyaseti için kullanılan tabir. Osmanlı kroniklerinde “halkı ve özellikle gayri müslim tebaayı gözetme, onlara karşı hoşgörülü davranma, raiyyetperverlik” mânasında kullanılmıştır. Fethedilen yerlerin halkına iyi davranma, onları himaye etme, dış düşmanlara karşı can ve mal güvenliğini sağlama, dinî konularda serbestiyet verme, vergi hususunda kolaylık gösterme Osmanlı istimâletinin başlıca unsurlarıdır. Osmanlı istimâlet siyasetinin asıl dikkat çekici neticeleri Trakya ve Balkan fetihlerinde ortaya çıkar. Edirne’nin alınmasından sonra gelişen Balkan fütuhatının sadece kılıçla değil yerli hıristiyan halkın himayesi, haklarının iadesi, kendilerine dinî serbestiyet verilmesi, vergi muafiyeti tanınması gibi ısındırıcı bir politika sonucunda gerçekleştiği bilinmektedir. Osmanlılar’ın asırlarca Balkanlar’da ve Orta Avrupa’da tutunabilme sebeplerinden biri de bu uygulamadır. Osmanlılar, istimâlet siyasetini sadece fetihler sırasında değil yeni idarî yapı kurulduktan sonra da devam ettirmişlerdir. Bu hususta resmî uygulamayı gösteren birçok belgenin bulunduğu bilinmektedir. Zaman zaman tüccardan fazla gümrük vergisi alındığına dair şikâyetler veya cizye tahsili hakkındaki arzlar üzerine çıkan fermanlar bu konuda dikkat çekici birer örnektir. Devlet bu şikâyetler üzerine müfettişler tayin ederek takibat başlatır, varsa zulmü önlerdi. XIX. yüzyılda Doğu Anadolu’dan Rusya’ya göç ettirilen Ermeniler’le Bulgaristan’dan zorla Rusya’ya göçürülen Bulgarlar’ın perişan durumları üzerine II. Mahmud’un istimâletnâme yayımlaması son dönemlere ait dikkat çekici bir örnektir. Tarih yazımı açısından bakıldığında anılan mevzuların çoğu istimâlet siyaseti kavramı altında incelenebileceğini göstermiştir. En kısa ifade ile istimâlet siyaseti çok yönlü olarak farklı metot, taktik, araç, yöntem ve tedbirden oluşan ve kullanılan bir gönül alma ve yönlendirme siyâsetidir. Bu sürecin temel unsuru Osmanlı merkezi iktidarının devlet idarecilerine, askeri teşkilatına ve halka karşı göstermiş olduğu ilişkilerden ibarettir. Osmanlı istimâlet siyasetinin 11 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 izleri devletin hemen hemen her köşesine dayanmakla birlikte Bosna'ya kadar da uzandığını (yaptığımız araştırmalar 16. asrın sonralarına kadar) tespit edebilmekteyiz. Nasıl ki herhangi bir siyaset toplumun en önemli kısımlarını ihtiva eder, aynı şekilde Osmanlı istimâlet siyaseti de Bosna toplumunun politik, askerî, iktisadî, kültür ve dinî bölümlerine de yansımıştır. Diğer taraftan Bosna ile ilgili arşiv kaynaklarda somut olarak istimâlet kavramının bulunması nadir görülen bir hadisedir. Ancak bazılarını tespit edebildik. Buna dair Bosna sancağının 1488/89. Mufassal Tahrir Defterinde, 1099-1116\16881704. Osmanlı Tarihi başlığında bir anonim kroniğinde, Viyana Bozgunudan sonraki Saray Bosna Şer'iye Sicillerindeki örnekleri zikredebiliriz. “İnsanı yaşat ki devlet yaşasın” düsturuyla hareket eden Osmanlı hâkimiyeti bu durumu çok iyi kavramış ve istimâlet siyâseti ile de bunu genel manada başarmıştır. Hiç de homojen olmayan bir yapıya sahip olan Osmanlı hâkimiyet alanı ve toplumlar (Balkanlar gibi) Osmanlı'nın uyguladığı istimâlet siyâseti sayesinde asırlar boyunca barış ve huzur içinde beraberce yaşamayı başarmıştır. 15. ve 16. yüzyıl Bosna'sı da bu tarihi bağlamda yer alan bir bölgeyi temsil etmektedir. BOSNA HERSEK SİNEMASININ SİNEMATOGRAFİSİNDE TÜRK KÜLTÜRÜNÜN ETKİLERİ Yasemin KILINÇARSLAN Uşak Üniversitesi, Uşak / Türkiye Anahtar Kelimeler: Sinema, kent, Osmanlı kültürü, drama, senaryo. ÖZET 1992 öncesinde Yugoslavya sineması olarak adlandırılan Bosna Hersek sineması bu tarihten sonra kendi özgün film dilini yaratma arayışlarına girmiş ve ulusal bir sinema olarak uluslararası festivallerde boy göstermeye başlamıştır. Küçük bütçeli ve gelişmekte olan Bosna Hersek sineması, filmlerde savaşın bireyler üzerinde yarattığı travmaları aktarmakta ve bunlara ilişkin çözüm arayışlarına girmektedir. Ülke sineması bu anlamda Filistin sinemasında olduğu gibi yaşananları dünyaya duyurma ve görünür olma 12 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 2625 Title A name given to the resource OSMANLI DEVLETİNDE İSTIMÂLET SİYASETİ VE BOSNA Author Author BEŠLİJA, Sedad Abstract A summary of the resource. İstimâlet Osmanlılar’ın uyguladığı meylettirici ve uzlaştırıcı fetih siyaseti için kullanılan tabir. Osmanlı kroniklerinde “halkı ve özellikle gayri müslim tebaayı gözetme, onlara karşı hoşgörülü davranma, raiyyetperverlik” mânasında kullanılmıştır. Fethedilen yerlerin halkına iyi davranma, onları himaye etme, dış düşmanlara karşı can ve mal güvenliğini sağlama, dinî konularda serbestiyet verme, vergi hususunda kolaylık gösterme Osmanlı istimâletinin başlıca unsurlarıdır. Osmanlı istimâlet siyasetinin asıl dikkat çekici neticeleri Trakya ve Balkan fetihlerinde ortaya çıkar. Edirne’nin alınmasından sonra gelişen Balkan fütuhatının sadece kılıçla değil yerli hıristiyan halkın himayesi, haklarının iadesi, kendilerine dinî serbestiyet verilmesi, vergi muafiyeti tanınması gibi ısındırıcı bir politika sonucunda gerçekleştiği bilinmektedir. Osmanlılar’ın asırlarca Balkanlar’da ve Orta Avrupa’da tutunabilme sebeplerinden biri de bu uygulamadır. Osmanlılar, istimâlet siyasetini sadece fetihler sırasında değil yeni idarî yapı kurulduktan sonra da devam ettirmişlerdir. Bu hususta resmî uygulamayı gösteren birçok belgenin bulunduğu bilinmektedir. Zaman zaman tüccardan fazla gümrük vergisi alındığına dair şikâyetler veya cizye tahsili hakkındaki arzlar üzerine çıkan fermanlar bu konuda dikkat çekici birer örnektir. Devlet bu şikâyetler üzerine müfettişler tayin ederek takibat başlatır, varsa zulmü önlerdi. XIX. yüzyılda Doğu Anadolu’dan Rusya’ya göç ettirilen Ermeniler’le Bulgaristan’dan zorla Rusya’ya göçürülen Bulgarlar’ın perişan durumları üzerine II. Mahmud’un istimâletnâme yayımlaması son dönemlere ait dikkat çekici bir örnektir. Tarih yazımı açısından bakıldığında anılan mevzuların çoğu istimâlet siyaseti kavramı altında incelenebileceğini göstermiştir. En kısa ifade ile istimâlet siyaseti çok yönlü olarak farklı metot, taktik, araç, yöntem ve tedbirden oluşan ve kullanılan bir gönül alma ve yönlendirme siyâsetidir. Bu sürecin temel unsuru Osmanlı merkezi iktidarının devlet idarecilerine, askeri teşkilatına ve halka karşı göstermiş olduğu ilişkilerden ibarettir. Osmanlı istimâlet siyasetinin izleri devletin hemen hemen her köşesine dayanmakla birlikte Bosna'ya kadar da uzandığını (yaptığımız araştırmalar 16. asrın sonralarına kadar) tespit edebilmekteyiz. Nasıl ki herhangi bir siyaset toplumun en önemli kısımlarını ihtiva eder, aynı şekilde Osmanlı istimâlet siyaseti de Bosna toplumunun politik, askerî, iktisadî, kültür ve dinî bölümlerine de yansımıştır. Diğer taraftan Bosna ile ilgili arşiv kaynaklarda somut olarak istimâlet kavramının bulunması nadir görülen bir hadisedir. Ancak bazılarını tespit edebildik. Buna dair Bosna sancağının 1488/89. Mufassal Tahrir Defterinde, 1099-1116\1688- 1704. Osmanlı Tarihi başlığında bir anonim kroniğinde, Viyana Bozgunudan sonraki Saray Bosna Şer'iye Sicillerindeki örnekleri zikredebiliriz. “İnsanı yaşat ki devlet yaşasın” düsturuyla hareket eden Osmanlı hâkimiyeti bu durumu çok iyi kavramış ve istimâlet siyâseti ile de bunu genel manada başarmıştır. Hiç de homojen olmayan bir yapıya sahip olan Osmanlı hâkimiyet alanı ve toplumlar (Balkanlar gibi) Osmanlı'nın uyguladığı istimâlet siyâseti sayesinde asırlar boyunca barış ve huzur içinde beraberce yaşamayı başarmıştır. 15. ve 16. yüzyıl Bosna'sı da bu tarihi bağlamda yer alan bir bölgeyi temsil etmektedir. Publisher An entity responsible for making the resource available International Burch University Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014-05-23 Keywords Keywords. Article PeerReviewed Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context ISSN 2303-582X P Philology. Linguistics,PA Classical philology,PI Oriental languages and literatures,PN Literature (General) https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/7bfb791bf8211ede5196937eb2414c37.pdf 5da804eee406ccf658ed2675a993d08a PDF Text Text BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 ÇEVİRMENİN KİMLİĞİ VE ÇEVİRİ POLİTİKASI ÜZERİNE BİR İNCELEME: HASAN BEDREDDİN’İN POLİSİYE ROMAN ÇEVİRİLERİ Eshabil BOZKURT Kırklareli Üniversitesi, Kırklareli / Türkiye Nilüfer ALİMEN Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul / Türkiye Anahtar Kelimeler: Hasan Bedreddin, çeviri roman, çoğuldizge kuramı. ÖZET 1913-1926 yılları arasında Almanca ve Fransızca gibi Batı Dillerinden Osmanlı Türkçesine otuz üç roman çevirisi yapan Hasan Bedreddin, dönemin önde gelen çevirmenlerinden birisi olarak anılmaktadır. Bu bildiride Hasan Bedreddin’in yaptığı polisiye roman çevirileri, ön söz ve son sözlerin tanıklığında ve de İsrailli Çeviribilim kuramcısı Itamaar Even-Zohar’ın çoğuldizge kuramı çerçevesinde ele alınacaktır. Bahsi geçen dönemde çeviri eylemi edebiyat dizgesini şekillendirmede önemli bir rol oynamış, polisiye roman türünde bir çok eser Osmanlı Türkçesine tercüme edilmiştir. Bildirinin temel inceleme nesnesini oluşturmak üzere Hasan Bedreddin’in polisiye roman çevirilerine yazdığı ön söz ve son sözlerin çeviriyazıları yapılarak yaşadığı dönemin çeviri politikasına ve de çevirmenin kimliğinin okuyucu üzerindeki etkisine ışık tutulmaya çalışılacaktır. Hasan Bedreddin çevirmenliğin yanı sıra, gazeteci ve yazar olarak da karşımıza çıkmaktadır. İrdelemeye temel olan sorunsal Hasan Bedreddin ve roman çevirileri üzerine çeviribilim bağlamında ön söz ve son söz odaklı bir çalışmanın yapılmamış olmasıdır. Çevirmen, tarihi romanlar ve Türkler ile ilgili romanların yanında dönemin hâkim roman türü olan polisiye roman türünde de çeviriler yapmıştır. Bu çevirilerinin bazılarında “Hasan Merzuk” takma adını kullanan çevirmenin hangi romanların veya yazarların çevirilerinde bu takma adı hangi nedenle kullandığı hatıratlarda ve ön söz/son söz tanıklıklarında araştırılmaya çalışılacaktır. Sonuç olarak Hasan Bedreddin’in yazar, gazeteci ve çevirmen kimlikleri doğrultusunda çeviri politikasını ve hedef okuyucuyu kitlesini nasıl belirlediğini ortaya koymak amaçlanmaktadır. 162 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 2684 Title A name given to the resource ÇEVİRMENİN KİMLİĞİ VE ÇEVİRİ POLİTİKASI ÜZERİNE BİR İNCELEME: HASAN BEDREDDİN’İN POLİSİYE ROMAN ÇEVİRİLERİ Author Author BOZKURT, Eshabil ALİMEN, Nilüfer Abstract A summary of the resource. 1913-1926 yılları arasında Almanca ve Fransızca gibi Batı Dillerinden Osmanlı Türkçesine otuz üç roman çevirisi yapan Hasan Bedreddin, dönemin önde gelen çevirmenlerinden birisi olarak anılmaktadır. Bu bildiride Hasan Bedreddin’in yaptığı polisiye roman çevirileri, ön söz ve son sözlerin tanıklığında ve de İsrailli Çeviribilim kuramcısı Itamaar Even-Zohar’ın çoğuldizge kuramı çerçevesinde ele alınacaktır. Bahsi geçen dönemde çeviri eylemi edebiyat dizgesini şekillendirmede önemli bir rol oynamış, polisiye roman türünde bir çok eser Osmanlı Türkçesine tercüme edilmiştir. Bildirinin temel inceleme nesnesini oluşturmak üzere Hasan Bedreddin’in polisiye roman çevirilerine yazdığı ön söz ve son sözlerin çeviriyazıları yapılarak yaşadığı dönemin çeviri politikasına ve de çevirmenin kimliğinin okuyucu üzerindeki etkisine ışık tutulmaya çalışılacaktır. Hasan Bedreddin çevirmenliğin yanı sıra, gazeteci ve yazar olarak da karşımıza çıkmaktadır. İrdelemeye temel olan sorunsal Hasan Bedreddin ve roman çevirileri üzerine çeviribilim bağlamında ön söz ve son söz odaklı bir çalışmanın yapılmamış olmasıdır. Çevirmen, tarihi romanlar ve Türkler ile ilgili romanların yanında dönemin hâkim roman türü olan polisiye roman türünde de çeviriler yapmıştır. Bu çevirilerinin bazılarında “Hasan Merzuk” takma adını kullanan çevirmenin hangi romanların veya yazarların çevirilerinde bu takma adı hangi nedenle kullandığı hatıratlarda ve ön söz/son söz tanıklıklarında araştırılmaya çalışılacaktır. Sonuç olarak Hasan Bedreddin’in yazar, gazeteci ve çevirmen kimlikleri doğrultusunda çeviri politikasını ve hedef okuyucuyu kitlesini nasıl belirlediğini ortaya koymak amaçlanmaktadır. Publisher An entity responsible for making the resource available International Burch University Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014-05-23 Keywords Keywords. Article PeerReviewed Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context ISSN 2303-582X P Philology. Linguistics,PA Classical philology,PI Oriental languages and literatures,PN Literature (General) https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/25e2d4d048f60ab8f98b84070fa989f0.pdf 63cdcbb19063db15dd82bb2e9351dbaa PDF Text Text BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 KLASİK TÜRK ŞİİRİNDE HAYÂL İhsan BULUT Ishik Üniversitesi / Irak Anahtar Kelimeler: Hayâl, imge, imaj, mazmun, hayal-i dakîk. ÖZET Klasik Türk Şiirine yapılan eleştirilerin önde gelenlerinden biri de “hayâl mahsûlü bir şiir” olmasıdır. Oysaki Türk şiirinde üslubu meydana getiren unsurların başta gelenlerinden biri de şüphesiz ki hayaldir. Ve mısraların arka planında yatan bu hayalin anlaşılması klasik şiirimizi anlamada hayâtî bir öneme sahiptir. Bu kavram aynı zamanda pek çok şaire “Hayâlî” mahlasını verdirecek kadar büyük bir önemi haizdir. Hayal kavramı gerek edebî, tasavvufî ve gösteri sanatlarına ait bir terim olarak gerekse gerçek anlamıyla divan şiirinde sıkça kullanılan bir kelime olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu arada hayâle dayanan birçok edebî sanatın varlığını da ifade etmek gerekmektedir. Bununla birlikte hayâl kelimesinin imaj (imge) kavramıyla aynı manada kullanılması bu kavramların içinde bulunduğu bir anlam kargaşasını da beraberinde getirmektedir. Bu durum da ister istemez Klasik Türk Edebiyatı için de bir sorun teşkil etmektedir. YABANCILARA TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE FİİLİMSİLERİN ÖĞRETİMİ VE HALK EDEBİYATI ÜRÜNLERİNDEN FAYDALANMA Hüseyin YILMAZ Anahtar kelimeler: Fiilimsiler, halk edebiyatı unsurları, yabancılara Türkçe öğretimi. ÖZET Türkçe artık dünyanın dört bir tarafında binlerce insana öğretilen bir dildir. Özellikle son yirmi - yirmi beş yıl içinde dünyada birçok insan Türkçe öğrendi. Türkoloji bölümleri, kültür merkezlerinin yanısıra Anadolu insanının gayretleri neticesinde dünyanın dört bir bucağında açılan ‘Türk okulları’nda Türkçe öğretilmektedir. 173 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 2692 Title A name given to the resource KLASİK TÜRK ŞİİRİNDE HAYÂL Author Author BULUT, İhsan Abstract A summary of the resource. Klasik Türk Şiirine yapılan eleştirilerin önde gelenlerinden biri de “hayâl mahsûlü bir şiir” olmasıdır. Oysaki Türk şiirinde üslubu meydana getiren unsurların başta gelenlerinden biri de şüphesiz ki hayaldir. Ve mısraların arka planında yatan bu hayalin anlaşılması klasik şiirimizi anlamada hayâtî bir öneme sahiptir. Bu kavram aynı zamanda pek çok şaire “Hayâlî” mahlasını verdirecek kadar büyük bir önemi haizdir. Hayal kavramı gerek edebî, tasavvufî ve gösteri sanatlarına ait bir terim olarak gerekse gerçek anlamıyla divan şiirinde sıkça kullanılan bir kelime olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu arada hayâle dayanan birçok edebî sanatın varlığını da ifade etmek gerekmektedir. Bununla birlikte hayâl kelimesinin imaj (imge) kavramıyla aynı manada kullanılması bu kavramların içinde bulunduğu bir anlam kargaşasını da beraberinde getirmektedir. Bu durum da ister istemez Klasik Türk Edebiyatı için de bir sorun teşkil etmektedir. Publisher An entity responsible for making the resource available International Burch University Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014-05-23 Keywords Keywords. Article PeerReviewed Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context ISSN 2303-582X P Philology. Linguistics,PA Classical philology,PI Oriental languages and literatures,PN Literature (General) https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/63b6ee8df96426aa08d1d51e75319692.pdf 9c02bb3d84b834692810a1a7417c04f0 PDF Text Text BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 'KADIN VE SANAT' BAĞLAMINDA FATMA ALİYE'NİN UDÎ VE ANNE BRONTË'UN ŞATODAKİ KADIN ROMANLARINA BAKIŞ Zübeyde BİLDİRİCİ International Burch University / Bosna Hersek Ramazan GÜLENDAM Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale / Türkiye Anahtar Kelimeler: Kadın, Sanat, Feminizm, Karşılaştırmalı Edebiyat, Fatma Aliye, Anne Brontë. ÖZET Fatma Aliye’nin Udî ve Anne Brontë’un Şatodaki Kadın romanlarına baktığımızda ataerkil yapılanma içerisinde kadına düşen roller çerçevesinde sanat da kadını bezeyen bir süs uğraşısıolarak yerini alır. Fakat romanların kadın kahramanları açısından bu durum, zorunluluk gereği biraz değişikliğe uğrar. Bu çalışmamızda sanatın, kadın için hangi anlamlara geldiğinin, bahsi geçen romanlar üzerinden, bir değerlendirmesini yapacağız. 135 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 2729 Title A name given to the resource 'KADIN VE SANAT' BAĞLAMINDA FATMA ALİYE'NİN UDÎ VE ANNE BRONTË'UN ŞATODAKİ KADIN ROMANLARINA BAKIŞ Author Author BİLDİRİCİ, Zübeyde Abstract A summary of the resource. Fatma Aliye’nin Udî ve Anne Brontë’un Şatodaki Kadın romanlarına baktığımızda ataerkil yapılanma içerisinde kadına düşen roller çerçevesinde sanat da kadını bezeyen bir süs uğraşısıolarak yerini alır. Fakat romanların kadın kahramanları açısından bu durum, zorunluluk gereği biraz değişikliğe uğrar. Bu çalışmamızda sanatın, kadın için hangi anlamlara geldiğinin, bahsi geçen romanlar üzerinden, bir değerlendirmesini yapacağız. Publisher An entity responsible for making the resource available International Burch University Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014-05-23 Keywords Keywords. Article PeerReviewed Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context ISSN 2303-582X P Philology. Linguistics,PA Classical philology,PI Oriental languages and literatures,PN Literature (General)