43 10 3494 https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/4373adadb2400d0bc185363c3388c160.docx dd4c5a652446feeea13c1f1cfd0db258 https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/e6319135d86f1db111c5ed0470d7b15c.pdf 31cd02f7e36f61a54837206bdd5fbef8 PDF Text Text BAKİ’NİN ŞİİRLERİNDE İNSAN-TABİAT İLİŞKİSİ HAKKINDA BAZI DEĞERLENDİRMELER Sabahattin KÜÇÜK Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Lefkoşa / Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Anahtar Kelimeler: Baki Divanı, Klasik Tarz, Modern İnceleme Yöntemleri. ÖZET Günümüzde, özellikle klasik Türk şiir metinlerini okuma, anlama ve yorumlama sürecinde bazı müşküllerin varlığı bilinen bir gerçektir. Şair-metin-okur bağlamında karşılaşılan bu zorluklar/açmazlar bir kısım bildiri ve makalelerimizde dile getirildi. Hâlihazırda, şiir metinlerini anlama ve yorumlama konusunda “Klasik Tarz”ın dışına çıkılmadan, bir başka ifadeyle söyleyecek olursak çağdaş Batılı yöntemlerden yararlanılmadan sürdürülmektedir. Bunun sonucu olarak, metnin anlam tabakalarına yani çok anlamlılık yapısına ulaşmamız zorlaşmaktadır. Elbette, klasik tarzdan feragat edilmemeli; ancak, sürekli gelişen, yenilenen çağdaş edebiyat kuram ve yöntemleri de dikkate almak icap eder. İşte bu kısa açıklamanın ışığında, Baki Divanı’ndaki insan-tabiat ilişkisini ihtiva eden beyitlerden bazıları yorumlanacaktır. Baki insanda tabiatı ve aynı zamanda tabiatta insanı görmeye çalışan, bunda da gayet başarılı olan bir usta şairdir. Bu hususta hem çağdaşı hem de daha sonraki yüzyıllarda yaşayan şairler tarafından örnek alınmıştır. Elbette, Baki’de olduğu kadar, diğer Divan şairleri için de insan-tabiat ilişkisi aynı özellikleri taşır; ancak, ele alınacak örnek metinlerin yorumları, öteki sanatçıların metinlerini anlama ve açıklama hususunda katkı sağlayacaktır. Metinleri anlama ve yorumlama sürecinde, temeli Klasik Tarz oluşturacaktır; aynı zamanda çağdaş yöntemlerden de istifade edilecektir. � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 2257 Title A name given to the resource BAKİ’NİN ŞİİRLERİNDE İNSAN-TABİAT İLİŞKİSİ HAKKINDA BAZI DEĞERLENDİRMELER Author Author KÜÇÜK, Sabahattin Abstract A summary of the resource. Anahtar Kelimeler: Baki Divanı, Klasik Tarz, Modern İnceleme Yöntemleri. ÖZET Günümüzde, özellikle klasik Türk şiir metinlerini okuma, anlama ve yorumlama sürecinde bazı müşküllerin varlığı bilinen bir gerçektir. Şair-metin-okur bağlamında karşılaşılan bu zorluklar/açmazlar bir kısım bildiri ve makalelerimizde dile getirildi. Hâlihazırda, şiir metinlerini anlama ve yorumlama konusunda “Klasik Tarz”ın dışına çıkılmadan, bir başka ifadeyle söyleyecek olursak çağdaş Batılı yöntemlerden yararlanılmadan sürdürülmektedir. Bunun sonucu olarak, metnin anlam tabakalarına yani çok anlamlılık yapısına ulaşmamız zorlaşmaktadır. Elbette, klasik tarzdan feragat edilmemeli; ancak, sürekli gelişen, yenilenen çağdaş edebiyat kuram ve yöntemleri de dikkate almak icap eder. İşte bu kısa açıklamanın ışığında, Baki Divanı’ndaki insan-tabiat ilişkisini ihtiva eden beyitlerden bazıları yorumlanacaktır. Baki insanda tabiatı ve aynı zamanda tabiatta insanı görmeye çalışan, bunda da gayet başarılı olan bir usta şairdir. Bu hususta hem çağdaşı hem de daha sonraki yüzyıllarda yaşayan şairler tarafından örnek alınmıştır. Elbette, Baki’de olduğu kadar, diğer Divan şairleri için de insan-tabiat ilişkisi aynı özellikleri taşır; ancak, ele alınacak örnek metinlerin yorumları, öteki sanatçıların metinlerini anlama ve açıklama hususunda katkı sağlayacaktır. Metinleri anlama ve yorumlama sürecinde, temeli Klasik Tarz oluşturacaktır; aynı zamanda çağdaş yöntemlerden de istifade edilecektir. Publisher An entity responsible for making the resource available International Burch University Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2013-05-17 Keywords Keywords. Article PeerReviewed Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context ISSN 2203-4548 https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/0b6e1d9a3a47378beac956c3f426dd56.docx 04f95383cab58b3510836085be08839d https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/80877df2eeaeddf4b0ec42f8bfbaf679.pdf b100204bfc64d6a7b7a933c174dcc895 PDF Text Text BALKAN BASININDAN BİR ÖRNEK: YENİ MEKTEP DERGİSİ Şaban BAYRAK / Ceyhun BAYINDIR Niğde Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Niğde / Türkiye Anahtar Kelimeler: Balkanlar, Basın, Üsküp, Yeni Mektep Dergisi. ÖZET İkinci Meşrutiyetin ilanından sonra, Osmanlı coğrafyasında yaygın bir basın ve yayın faaliyeti görülmektedir. Bu yayın faaliyetleri Balkanlarda daha da yoğundur. Selanik’te, Üsküp’te, Manastır ve Bosna’da onlarca gazete ve dergi örneğine rastlamak mümkündür. Süreli yayınlar genelde farklı konuları ihtiva ederken, tek bir tema etrafında faaliyette bulunanlarda olmuştur. Bu araştırmanın konusunu teşkil eden “Yeni Mektep” dergisi sadece eğitim temalı yayınlara bir örnektir. Bu çalışmada Üsküp Dar’ülmuallimin Rüştiyesi Heyet-i Talimiyesi tarafından 1911-1912 yıllarında 14 sayı olarak yayınlanan “Yeni Mektep” dergisi incelenmiştir. Derginin yayın politikası, yayın heyeti, Üsküp’ün eğitime dair problemleri, müfettiş raporları, okutulan derslerin içeriği, pedegojik tavsiyeler, örnek ders planları ortaya konmuştur. � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 2315 Title A name given to the resource BALKAN BASININDAN BİR ÖRNEK: YENİ MEKTEP DERGİSİ Author Author BAYRAK, Şaban BAYINDIR, Ceyhun Abstract A summary of the resource. Anahtar Kelimeler: Balkanlar, Basın, Üsküp, Yeni Mektep Dergisi. ÖZET İkinci Meşrutiyetin ilanından sonra, Osmanlı coğrafyasında yaygın bir basın ve yayın faaliyeti görülmektedir. Bu yayın faaliyetleri Balkanlarda daha da yoğundur. Selanik’te, Üsküp’te, Manastır ve Bosna’da onlarca gazete ve dergi örneğine rastlamak mümkündür. Süreli yayınlar genelde farklı konuları ihtiva ederken, tek bir tema etrafında faaliyette bulunanlarda olmuştur. Bu araştırmanın konusunu teşkil eden “Yeni Mektep” dergisi sadece eğitim temalı yayınlara bir örnektir. Bu çalışmada Üsküp Dar’ülmuallimin Rüştiyesi Heyet-i Talimiyesi tarafından 1911-1912 yıllarında 14 sayı olarak yayınlanan “Yeni Mektep” dergisi incelenmiştir. Derginin yayın politikası, yayın heyeti, Üsküp’ün eğitime dair problemleri, müfettiş raporları, okutulan derslerin içeriği, pedegojik tavsiyeler, örnek ders planları ortaya konmuştur. Publisher An entity responsible for making the resource available International Burch University Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2013-05-17 Keywords Keywords. Article PeerReviewed Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context ISSN 2203-4548 https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/5f3e463de7974477ac944a23ed32868d.docx c5c1bc642729c3bc82285fa5f66e929c https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/515a60d5442346a530d694892173e240.pdf 59205f425d95895af31406b5575797ca PDF Text Text Balkan Orphans HavanurŞahin ÇanakkaleOnsekiz Mart Üniversitesi Turkey akademi06@hotmail.com Abstract: There are social consequences which changed of the structure of society as well as political and economic consequences of 93 War, Balkan War and Great War when occurred in the last period of the Ottoman Empire. Both refugee issue and accommodation of orphaned children was on the agenda because of lost lands and over one million people were to be martyr. Especially in Balkan War, the Empire lost %83 of land and %69 of population in Europe and so important social events occurred. A wave of migration which could not control by Ottoman Empire gave rise to the problem especially as accommodation of immigrants and orphans. 75 thousand children orphaned at the end of the war only in Bulgaria. As a result of this situation, it was established accommodation facilities called as Daruleytam in the last period of Ottoman. The purpose of this institutions was accommodation, education and crafting lessons to children of martyr’ and orphans. Keywords:children orphans,Balkan War, education of orphans. 40 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 2472 Title A name given to the resource Balkan Orphans Author Author ŞAHIN, Havanur Abstract A summary of the resource. There are social consequences which changed of the structure of society as well as political and economic consequences of 93 War, Balkan War and Great War when occurred in the last period of the Ottoman Empire. Both refugee issue and accommodation of orphaned children was on the agenda because of lost lands and over one million people were to be martyr. Especially in Balkan War, the Empire lost %83 of land and %69 of population in Europe and so important social events occurred. A wave of migration which could not control by Ottoman Empire gave rise to the problem especially as accommodation of immigrants and orphans. 75 thousand children orphaned at the end of the war only in Bulgaria. As a result of this situation, it was established accommodation facilities called as Daruleytam in the last period of Ottoman. The purpose of this institutions was accommodation, education and crafting lessons to children of martyr’ and orphans. Keywords:children orphans,Balkan War, education of orphans. Publisher An entity responsible for making the resource available International Burch University Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014-04-24 Keywords Keywords. Article PeerReviewed Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context ISSN 2303-4564 H Social Sciences (General) https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/29644d5fcdac64ccf6fbedee93f563c8.pdf c98ff7b2b7352c162ec100f45b393af2 PDF Text Text Balkan Savaşı Hikâyelerinden Yansıyan Çocuk ve Kadınlar Şeyma BÜYÜKSAVAŞ KURAN Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun. bkavasseyma@hotmail.com. Özet: Osmanlı hâkimiyetinde iken huzur içinde yaşamalarına rağmen Sırp, Bulgar, Rum, Arnavut ve Karadağlılar, milliyetçilik akımının yayılması ve bazı büyük devletlerin kışkırtmasıyla farklı zamanlarda Osmanlı’ya karşı ayaklanırlar, savaş açarlar. Bu süreçte 1877-1878 Osmanlı Rus Savaşı ve 1912-1913 Balkan Savaşları ile Balkanlar Osmanlı’dan kopar. Bu kopuş sırasında yaşanan savaşlarda eli silah tutan Türk ve Müslüman erkekler vatanlarını, namuslarını kurtarmak amacıyla cephelere koşarken arkalarında savunmasız yaşlılar, analar, hamile taze gelinler ve her yaştan çocuk bırakmak zorunda kalmışlardır. Erkekler savaşta bin türlü vahşetin içinde şehitliğe ererken arkada açlık, korku ve gözyaşıyla bıraktıkları kişiler, asırların görmediği soykırımı ve sürgünü yaşarlar. Balkan Savaşları sırasında yaşanan bu olaylar belli başlı yönleriyle tarihin kanlı ve tozlu sayfalarında yerlerini alırken edebiyat da bu yaşananları fert düzeyinde bir taraftan ve daha çok da şiirle, diğer taraftan da hikâye ve romanla dile getirmekte, bu insanlık dramını nesilden nesile anlatmaya devam etmektedir. Bu çalışmada, Balkan Savaşı yıllarında kaleme alınmış hikâyeler, cephe gerisinde kalan çocuk ve kadınların durumları açısından ele alınacaktır. Yüzyıllar boyunca savaşın en çirkin yüzüne maruz kalan kadın ve çocukların Balkan Savaşındaki durumları, o döneme ait hikâyeler yardımıyla resmedilecektir. 1908-1918 yılları arasında kaleme alınan bu hikâyelerin bazılarında; babaları, eşleri ya da oğulları savaşa gittikten sonra yurtlarında kalan kadın ve çocukların yaşadıkları binbir çeşit eziyet ve yok edilme konu edilmektedir. Yine bu kadın ve çocuklardan yurtlarından kopup Anadolu’ya sığınmak üzere sürgün yolculuğuna çıkan ya da Anadolu’ya ulaşmayı başarabilenlerin de ölüm, korku, açlık ve kimsesizlik uçurumunda kayboldukları dile getirilmektedir. Annesini, kardeşlerini korumak zorunda kalan on üç yaşında çocuk erkekler, Anadolu’ya geldiklerinde çeşitli sebeplerle hayal kırıklıkları yaşayan göçmen hanımlara da yine bu sayfalarda tesadüf edilmektedir. Anahtar kelimeler: Balkan Savaşı, hikâye, kadın, çocuk . Balkan savaşı hikâyelerinden yansıyan Çocuk ve kadınlar Osmanlı bilindiği gibi çok uluslu bir devletti. Milliyetçilik akımının ortaya çıkmasına kadar bu uluslar Osmanlı Devleti’nde milli varlıklarını koruyarak memnun bir halde yaşamakta idiler. Milliyetçilik akımının yayılmasıyla birlikte Balkanlarda yaşayan farklı uluslar ayaklanmaya başlamışlar Balkanlar’da ayrı bir politikası olan Ruslar tarafından da kışkırtılmışlardır. Bu süreçte bağımsızlıklarını kazanan Bulgaristan, Yunanistan, Karadağ ve Sırbistan birleşerek Türkler’i Avrupa’dan kovmak amacıyla Osmanlı’ya savaş açarlar. 1912-1913 tarihlerinde gerçekleşen bu savaşın sonunda Londra Barış Antlaşması’yla Osmanlı Devleti Trakya’daki topraklarını kaybeder. Savaş sonunda çıkar kavgasına düşen Balkan Devletleri’nin arasındaki savaşı fırsat bilen Osmanlı Devleti II. Balkan savaşına katılarak İstanbul Antlaşması’nı imzalar ve I. Balkan Savaşı’nda kaybettiği bazı toprakları geri alır. Görüldüğü gibi tarihi olaylar başlangıç, bitiş ve sonuç itibariyle özetlendiğinde bir iki paragrafa sığabiliyor. Oysaki bu dönemde insan, fert düzeyinde yaşananların tahminlerimizden ve anlayışımızdan yazık ki çok uzak olduğunu ve tam anlamıyla, gerçek boyutlarıyla dile getirilemediğini söylemek gerek. Günümüz dünyasında yaşanan ve neredeyse naklen izleyebildiğimiz savaşların içler acısı görüntüleri bu hali bir parça olsun yansıtabilmektedir. 93 Harbi olarak bilinen 1877-1878 Osmanlı Rus Savaşı’yla Balkanlar’da başlayan soykırım hiç aralık vermeden Balkan Savaşları’yla devam etmiş “Osmanlı’nın, Balkanlar’daki altı yüzyıllık tarihinin evlatları olan Balkan Türkleri, bu iki harpte insanlık tarihinin en kanlı etnik temizliğine ve sürgününe maruz kalmışlardır.”37 Erkeği, kadınıyla yaşlısı çocuğuyla binlerce insan vatanlarından sürülmüş, binlercesi insanlığı utandıracak vahşetle, katliamla karşı karşıya kalmışlardır. Bugün tarihi belgelere dayandırılmadan, araştırma ve incelemeye yanaşılmadan Türkler aleyhine ortaya iddialar atılırken Balkan Savaşı öncesinde ve sonrasında yaşananlar ne sorgulanmakta ne de gündem işgal etmektedir. Tarihin tozlu sayfaları bu konuda derin bir suskunluk yaşarken bu 37 Nesîme Ceyhan, Balkan Savaşı Hikâyeleri, s. 18. 413 �katliamı yaşayan milletin fertleri de ateşten ateşe atıldığı, beladan belaya uğradığı için hangi bir derdine yanacağını şaşırmış bir halde gözyaşları içinde kalmıştır. Tarihin sustuğu noktada konuşmaya başlayan edebiyat, Balkan Savaşı yıllarında yaşanan acıyı, çekilen çileyi, şiir ve hikâye gibi türlerle günümüze dek anlatmaya devam eder. Özellikle bu dönemde -az sayıda olsa da- yazılmış hikâyelerde Balkan Savaşları’nın sıradan insana yansıyan yüzünü görebilmek mümkündür. Evini, ocağını yaşlı anasını, eşini ve yeni doğmuş çocuğunu bırakıp giden nice Türk gencinin çilesi, kahramanlığı bu hikâyelerde dile gelirken savaş cehenneminde kavrulan nice kadın ve çocuk da “enkaz-ı beşer” gibi bu hikâyelerin sayfalarında savrulur. Bu çalışmada bahsi geçen hikâyelerdeki kadın ve çocuklar ele alınacaktır. Oğlunu, kocasını, damadını, nişanlısını savaşa gönderen; namusunu, çocuklarını korumak amacıyla cephe gerisinde ayrı bir savaş veren, kimsesizlikle, açlıkla, hastalıkla, bin bir çeşit korku ve tehlikeyle mücadele eden kadınların ve yaşamak, güvende olmak, bir ana babaya sahip olmak, beslenmek, barınmak gibi temel ihtiyaçlarından mahrum kalan çocukların savaş denilen canavarın dişleri arasından nasıl kayıp gittiği hikâyelerden seçilen örneklerle gösterilecektir. Savaşın Şahitleri ve Kurbanları: Çocuklar Balkan hikâyelerine çocuk konusu çerçevesinde bakıldığında bu hikâyelerde yer alan çocukların dünya yüzünde gördükleri ve yaşadıkları tek gerçeğin savaş ve onun sonuçları olduğunu söylemek gerekir. Neler olup bittiğini pek anlamasalar da yaşananlardan en fazla etkilenen çocuklardır. Daha Balkan Savaşları başlamadan önce Osmanlı’nın elinden çıkmış topraklarda yaşanan şu olayları korku dolu gözlerle izlerler: Göçe zorlanan insanlar eşyalarını satılığa çıkarmışlardır. Bulgarlar kaleleri yıkmaya devam eder. Kimsesiz ve korumasız kalan Türkler birbirlerine sığınırlar. Kahvelerde hicret edenlerden bahsedilir, gelen mektuplar okunur. Her akşam birileri daha vedalaşır, helalleşir, gidenlerin ardından dualar edilir. Camilerde kalabalık cemaatle namazlar kılınır, Allah’a yalvarılır, hazin sureler okunur, Fatiha’yla ruhlar teselli bulur. Bir gün kalelerdeki toplarını almak için İstanbul’dan Türk askerleri gelir ve Vidin kalesi dibinde boru çalar. Çaldıkları borudan yükselen ses ile Vidinliler, Osmanlı günleri geri geldi, Tuna tekrar Osmanlı Devleti’nin oldu sanıp bir dakikalığına sevinip, heyecanlanır, çocuklar koşturur. Fakat bir anlık sevinçten sonra bunun gerçek olamayacağını, Vidin’de tekrar Türk sancağının dalgalanamayacağını ve bu kale dibinde böyle bir borunun bir daha çalınamayacağını fark ederek ümitsizlik ve matem içinde kalırlar. Tüm bu yaşananlara bir çocuk şahit olmakta ve onları dile getirmektedir. Balkan Savaşı hikâyelerinde babası savaşa gidince anneleriyle ve evin yaşlılarıyla kalan bebekler ve çocukların fazlalığı dikkat çeker. Savaşı, toprağı, vatanı, idrak edemeyecek yaşta olan bu çocuklar ya annelerinin kollarından zorla kopartılarak fırınlarda yakılır, süngü ya da dipçik darbeleriyle annelerinin gözleri önünde öldürülür, ya da boğazları kesilir. Bunlar arasında daha dünyaya gelmeden annesinin karnında iken öldürülen ya da yakılan çocuklar da vardır. Pek çok çocuk düşman askerleri tarafından çeşitli yollarla öldürüldükten sonra şefkatli bir mezar toprağına dahi kavuşamaz ve cesetleri yırtıcı hayvanlar tarafından parçalanır. Yaşı biraz daha büyük olan çocuklar; annelerini, köylerini savunmak için gayret ederler. Ama onlar da kardeşlerinin akıbetinden kurtulamazlar ya samanlığın içinde yanarak ya da düşmanın çok çeşitli silahlarıyla vurularak şehit olurlar. Sekiz yaşından küçük kızların çirkin ve zayıfları öldürülür, güzel ve kuvvetlileri vaftizlenerek Bulgaristan’a gönderilir. Hikâyelerde çok sayıda çocuğun zehirlenerek öldürüldüğü Yunanlı bir askerin defterinde şöyle anlatılır: “Bütün bakkallar Türk çocuklarına şeker satarken içine selimani pastilleri karıştırıyor. Çocuklar da bu suretle derhal sancılanıyor, ölüyor. Ne yapalım, kolera!” (Kanlı Sahifeler, s.162) Görüldüğü gibi çocukların biyolojik silah yöntemiyle öldürüldüğü bir Yunan askerinin ağzından alaycı bir biçimde anlatılmıştır. Dul analarının tek ümidi ve neşesi olan, yıllar yılı tüm zorluklar göğüslenerek büyütülen ve gün gelip anaları yaşlandığında onlara bakacak olan çocuklar, anaları ne kadar karşı çıksa da elleri silah tutunca eğitimlerini, işlerini bırakıp cepheye koşarlar. Kimi gözlerinin önünde katledilen kardeşlerinin ve babasının intikamını almak için, kimi vazife, kimi vatan, namus diyerek, kimi de sadece Müslüman ve Türk olduğu için yok edildiklerini anlayarak eğitimlerini, işlerini bırakıp cepheye koşarlar. Bu çocukların durumunu bir şehidin mezar taşına yazılmış şu mısralarda bulmak mümkündür: Yetim idim, anam beni büyüttü Evimizde kara baykuşlar öttü Kulübemiz viran kaldı, inledik Mezarcığın nerededir bilmedik Türk oğlunun ölüm okşar başını Akıtmadan babası için yaşını. (Bir Şehidin Kitabesi, s.68) Ölüm saçan düşman askerinden evlerini ocaklarını bırakıp Edirne’ye, İstanbul’a, Bursa’ya kaçan Türk ailelerinin çocukları bu sürgün yolculuğunda şöyle resmedilir: “Bindiğimiz vapur son derece kalabalıktı. Muhacir aileleri, çocukları kundaklarında bütün güverteyi kaplamışlardı. O mini mini yavrucakların ihtimal bakılamamaktan ihtimal sayısız dolduruldukları binaların havasızlığından yüzleri gözleri hep çıban içinde idi. 414 �(Edirne’den Bursa’ya s.192.) Küçük çocuklar deniz tutmasından sapsarı olmuş, soğuk rüzgârın tesiriyle titreşiyorlardı ki, işte orada genç bir kadın on günlük yavrusunu yere bırakmış, onun açlık feryatlarını işitemiyor bile, muttasıl başını koyacak bir yer arıyor ve soğuk bir rüzgâr bu sefillerin üstüne kim bilir o esnada hangi hastalığın tohumlarını serperek geçiyordu. (Edirne’den Bursa’ya s.193.) Sürgün yolculuğundan sonra ulaştıkları yerlerde de yine yokluk, açlık, kimsesizlik devam eder. Mezar taşları arasında saklambaç oynayan çocuklar, evlere besleme alınmak üzere kendilerine göz dikilen küçük kızlar, sığındıkları medreselerin loş ve isli odalarında ip beşikte avaz avaz ağlayan yolda doğmuş bebeklerle onları susturmak için ellerini çırpan akraba çocukları hikâyelerde yer alır. Bu çocukların bir kısmı sürgünden sonra geldikleri Edirne’de, Bursa’da, İstanbul’da hicret günlerini ve ondan öncesinde yaşananları bir dev masalı gibi korka korka dinleyerek büyürler. Yine bu çocuklardan bazıları da soğuğa, kimsesizliğe, açlığa dayanamaz ve tek dayanağı olan anasının da kör olmasıyla birlikte dilenciliğe başlar. Çocuklar muhacir olarak geldikleri topraklarda vatan nedir, vatan hasreti nedir bu duyguları da son haddinde yaşarlar. Sıla Hediyesi’nde anlatıcı konumunda olan çocuk, vatana duyulan özlemi babasının Tuna’dan bir testi içinde gelen hediye suyu, zemzem gibi, şifalı bir şurup gibi içmesinden anlar ve Tuna’nın artık bizim olmadığını öğrendiğinde boğazı düğümlenir. Namusu Canından Önce Gelenler: Kadınlar Balkan hikâyelerinde savaşın en çirkin yüzüne maruz kalan kişiler kadınlardır. Onlar öncelikle savaşa asker gönderen ana ve eştirler. Oğullarını yetiştirmek, okutmak için her türlü çileye katlanan, gece gündüz dikiş diken ve günü geldiğinde yine oğulları tarafından bakılacağını uman, evladının mürüvvetini görmeyi hayal eden dul analar ne kadar karşı çıksalar da oğullarının savaşa katılmasına engel olamazlar. Tek ümidi ve yaşama sebebi oğlu, şehit olunca da bir meczup gibi onun mezarı başında ağlayarak ömürlerini geçirirler. Bu kadınlardan bazıları da açlıkla ve torunlarının bakımıyla savaşmak zorunda kalır. Eşlerini askere, savaşa gönderen hanımlar da “Yavrum, babacığın vatanın hizmetine gitti. İnşallah şan ve şerefle döner ve o zamana kadar senin sevgili varlığına kendi hayatımı siper koyarak ben seni muhafaza ederim” diyerek kendilerini evlatlarını korumaya adarlar. (Edirne’den Bursa’ya, s. 189) Analar da, gelinler de evlatlarını ve eşlerini savaşa göndermek istemezler. Ama onlardan biri yan çizer ve gönüllü olarak askere gitmekten vazgeçerse “muharebeden firar eden bir kocaya, bir evlada malik olmanın utanç verici olduğunu idrak edip, hakiki bir Türk kızı olduklarını ispat ederek” evlatlarına ve eşlerine kızarlar, kin beslerler ve onları savaşa gitmeye zorlarlar. (Baba-Oğul, s. 259.) Balkan hikâyelerinde oğulları ve eşleri askere gittikten sonra çocuklarla ve yaşlılarla kalan kadınların karşılaştıkları felaketler korkunçtur. Kimi kılıçtan geçirilir, kimi fırınlarda yakılır, kiminin çocuğu gözü önünde katledilir. “Bir genç kadını öldürmek on beş düşmanı öldürmektir” (Beyaz Lâle, s. 221) diyen düşman askerleri “İslam unsuruna evlat, Türk ordusuna asker yetiştiren” (Kanlı Sahifeler, s. 165) Türk kadınlarına büyük bir öfke ve düşmanlık beslerler. Barış zamanlarında kendilerine yüz vermeyen nazlı ve vakur şehirli hanımların intikamını gittikleri köylerdeki hanımlardan çıkarırlar. İslam hanelerindeki kadınların muayene bahanesiyle çarşaflarını, peçelerini yırtarlar. Onları döverek, sırtlarında beş altı sopa kırarak soyarlar. Türk subaylarının İstanbullu hanımlarını ve kızlarını da kendilerine iğrenç bir eğlence vasıtası yaptıktan sonra süngülerler. Geldikleri yerlerdeki kadınları, renklerine göre gruplara ayırır ve askere dağıtırlar, sekiz yaşından kırk beş yaşına kadar olan kadınları kesip cesetlerini şehrin dışındaki hendeklere gömerler, çok ihtiyar kadınları Hıristiyan olmaya zorlarlar. Düşman askerinin en büyük eğlencelerinden biri de Türk ve Müslüman dolu camileri yaktıktan sonra caminin içinde saçları tutuşan kadınların pervane gibi dönüşünü izlemektir. Kadınlar karşılaştıkları bu tür vahşet, gördükleri hunharca eziyetlerden sonra korkudan, acıdan, utançtan ağlarlar, yüzlerini kapatırlar, akıllarını, dillerini kaybederler. Vücutları paramparça olur, kan ve saç yığınında, yanık kokusu içinde o çok geç gelen kurtuluşa, ölüme kavuşurlar. Ölüm, namusu canından önce gelen bu kadınlar için en büyük kurtuluştur. Bu kadınlardan bazıları “Öldürün beni… Allah’ın, Peygamberin huzuruna bakire ve mazlum olarak çıkıp sizi şikâyet edeceğim” (Kanlı Sahifeler, s. 165) diyerek inancına sarılır ve onurunu koruyarak, dik durmaya çalışır. Bütün bu zulümlerden kaçmayı başarıp sürgün yolculuğuna çıkan kadınlardan bir kısmı yolculuk sırasında düşman askeri tarafından yakalanırlar. Zorlukla bulabildikleri arabaları yaylım ateşine tutulur. Çocukları gözleri önünde öldürülür. Bazıları kemerlerle boğulur, bilezikleri kolları kesilerek alınır, yüzükleri parmaklarının derisi soyularak çıkartılır; çorapları, ayakkabıları bile alınır. Kendilerini zorlukla bir gemiye atabilmiş kadınlar da öncelikle hastalıkla sonra da daha vapurda iken başlayan çevrenin baskısıyla ve kötü muamelesiyle karşılaşırlar. Edirne’den Bursa’ya adlı hikâyede hastalıktan titreyen, ter içinde kalan ve biraz nefes alabilmek için peçesini kaldıran bir göçmen hanım hem polis hem de diğer insanlar tarafından “Hanım yüzünü kapa, edebini takın, burası İstanbul değil, Anadolu” gibi sözlerle uyarılır. Bu yolculuğun sonunda İstanbul’a, Edirne’ye ya da Bursa’ya gelebilmiş olan kadınları da buralarda ayrı zorluklar bekler. Geldikleri bu topraklarda yeterli ilgiyi bulamazlar, medreselerin köhne odalarında açlıkla, hastalıkla, soğukla, çocuklarının ya da torunlarının bakımıyla savaşırlar. Kendilerine yardım eli uzatılmaz ama kız çocuklarına hizmetçi alınmak üzere 415 �göz dikilir. Halkın gereken ilgiyi göstermemesi ve içinde bulundukları imkânsızlıklar sonucunda sağlıklarını kaybederler. “Samatya’da Bir Gece” adlı hikâyede böyle bir kadının sonunda kör olduğu ve çocuğuyla beraber dilenmeye başladığı görülür. Rumeli’den İstanbul’a ya da Anadolu’ya sığınabilmiş kadınlar, buralardaki Türk ve Müslüman soydaşlarının Balkanlarda yaşanan vahşetten habersizmiş gibi davranmaları karşısında büyük hayal kırıklığı yaşarlar. Bu hayal kırıklığı yaşayanlardan biri, babası Makedonya çetelerinin eliyle vahşice öldürülen, kocası ve çocukları da düşman ayakları altında inleye inleye ölen Selanikli Ayşe Hanımdır. Selanik’in teslimi sırasında bir zamanlar müşterisi olduğu mağazanın Rum sahibi tarafından saldırıya uğrar ama namusunu kurtarmayı başararak İstanbul’a canını atar. İstanbul’a geldiğinde Rumeli’de mahvedilen yüz binlerce Müslüman’ın, Türk’ün haberinin sanki buraya gelmemiş gibi İstanbul bey ve hanımlarının zevk ve eğlencelerine devam etmesine şaşırır. Yine Müslüman ve Türk hanımlarının Rum mağazalarından alışveriş etmesine dayanamaz ve şöyle haykırır: “İşte kardeşçiklerim siz böyle kanlı katil bir herifin kardeşinden mal alıyorsunuz. Bu paraların nereye gittiğini bilmiyorsunuz. Hep işte benim ve sizin gibi Müslüman ve Türk hanımların alın teri döken kocalarınızdan alıp bu hınzır heriflere döktüğümüz paralarla Averoflar, toplar, tüfekler alındı. Analarımız, babalarımız, evlatlarımız hep bizim paralarımızla alınan toplarla, tüfeklerle şehid edildi. Averof zırhlısını Yanyalı bir Rum’un verdiği para ile aldılar. O ölenler…şehid edilenler sizin kardeşleriniz değil mi? Yüreğiniz bu heriflerle alışverişe nasıl razı oluyor? Sizde Müslüman kalbi, Türk yüreği yok mu?” (Selanikli Ayşe Hanım, s.206) Rumeli’den gelen hanımlar, muhacirlerin yaşadığı sıkıntılar ve onlara ilgi gösterilmemesi, Türk mahallelerinin çamurdan, tahtadan evleri, taşları bozuk kaldırımları, kirli fakir dükkânları, kahvelerdeki işsiz güçsüz insanları karşısında da hayal kırıklığına uğrarlar. Buna karşın Ermeni mahallelerindeki temizliğe, düzene ve kahvehanelerin azlığına şaşırırlar. Bu zıtlık karşısında “Niçin her şey Türklüğün küçüldüğünü böyle gösteriyor?” diye dertlenen muhacir hanımlardan biri güneşin altında gösterişi, inceliği ve güzelliği ile parlayan Yeşil Türbe ile karşılaşır. Muhitinin sefaleti arasından sıyrılan bu yüksek ve ulvi güzelliğe sahip türbeden içeri girer. Çinilerin latif renkleri, hatların güzel şekilleri karşısında içi iftiharla dolar. Böyle bir eseri meydana getiren Türk dehasına hayran olur, biraz önce Türk mahallelerinde gördüğü sefaleti, küçüklüğü unutur. “Bu nefis eseri vücuda getiren âlî zevkli millet asla ölmez” diyerek, milletinin bir gün eski ulviyetini, eski büyüklüğünü hatırlayacağına emin olur. Bütün olumsuzluklara rağmen Yeşil Türbe sayesinde gelecek günler için ümitlenir. (Edirne’den Bursa’ya, s. 199) Sonuç 1908-1918 yılları arasında yazılan Balkan hikâyeleri çocuk ve kadın bağlamında incelendiğinde, Balkanlar’da yaşanan savaşın, soykırımın ve sürgünün en çirkin yüzüne çocuk ve kadınların maruz kaldığı görülür. Masum ve çaresiz anne karnındaki bebekler, küçük çocuklar yakılarak, süngülenerek, kesilerek, dini ve geçmişi unutturularak yok edilir. Çok sayıda çocuk, yetim, öksüz kalır. Bir kısmı da sürgün yolcuğunda öldürülür. Hicret ettikleri topraklarda da açlık, kimsesizlik, perişanlık içinde kalırlar. Bütün bu yaşananlar sırasında hikâyelerin arka planında hiç dinmeyen bir çocuk ağlaması duyulur ve mini mini ellerini semaya kaldırarak dua eden çocuk silueti gözler önünden gitmez. Balkan Savaşı’nı konu eden hikâyelerde kadınların karşılaştığı durumlar hikâyeleri okuyanları insan olmaktan utandıracak özelliktedir. Ömer Seyfettin’in çok bilinen Beyaz Lâle adlı hikâyesi bu durumların derecesini ve korkunçluğunu gözler önüne serer. Kadınlar Türk ve Müslüman halkın bekasının temeli oldukları için ayrı bir düşmanlıkla karşı karşıya kalırlar. Sadece canları değil canlarından çok daha fazla değer verdikleri namusları, evlatları, eşleri, vatanları ellerinden alınır. Bu kadınlar için ölüm bir şanstır, en temiz ve kolay bir kurtuluştur. Fakat onlar özellikle namusları paramparça edilmeden, gözleri önünde evlatları süngülenmeden bu kurtuluşa eremezler. Hicret ettikleri topraklarda da yalnızlık, açlık, hastalık ve kimsesizlik içinde kalırlar. Balkan Savaşı yıllarında toplumsal gerçekçilikle kaleme alınan bu hikâyeler baştan sona okunduğunda hepsinin de aynı tarihi gerçekleri yansıttığı görülür. Yazarların aynı gerçekleri ya da hayali üstelik birbirini tamamlayacak şekilde dile getirmeleri dikkat çekicidir. Bahsi geçen hikâyeleri Balkan savaşı yıllarında Türk ve Müslüman halkın yaşadığı soykırımın bir aynası kabul etmek ve özellikle tarih öğretiminde kullanmak yerinde olacaktır. 416 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 432 Title A name given to the resource Balkan Savaşı Hikâyelerinden Yansıyan Çocuk ve Kadınlar Author Author BÜYÜKSAVAŞ KURAN, Şeyma Abstract A summary of the resource. Osmanlı hâkimiyetinde iken huzur içinde yaşamalarına rağmen Sırp, Bulgar, Rum, Arnavut ve Karadağlılar, milliyetçilik akımının yayılması ve bazı büyük devletlerin kışkırtmasıyla farklı zamanlarda Osmanlı’ya karşı ayaklanırlar, savaş açarlar. Bu süreçte 1877-1878 Osmanlı Rus Savaşı ve 1912-1913 Balkan Savaşları ile Balkanlar Osmanlı’dan kopar. Bu kopuş sırasında yaşanan savaşlarda eli silah tutan Türk ve Müslüman erkekler vatanlarını, namuslarını kurtarmak amacıyla cephelere koşarken arkalarında savunmasız yaşlılar, analar, hamile taze gelinler ve her yaştan çocuk bırakmak zorunda kalmışlardır. Erkekler savaşta bin türlü vahşetin içinde şehitliğe ererken arkada açlık, korku ve gözyaşıyla bıraktıkları kişiler, asırların görmediği soykırımı ve sürgünü yaşarlar. Balkan Savaşları sırasında yaşanan bu olaylar belli başlı yönleriyle tarihin kanlı ve tozlu sayfalarında yerlerini alırken edebiyat da bu yaşananları fert düzeyinde bir taraftan ve daha çok da şiirle, diğer taraftan da hikâye ve romanla dile getirmekte, bu insanlık dramını nesilden nesile anlatmaya devam etmektedir. Bu çalışmada, Balkan Savaşı yıllarında kaleme alınmış hikâyeler, cephe gerisinde kalan çocuk ve kadınların durumları açısından ele alınacaktır. Yüzyıllar boyunca savaşın en çirkin yüzüne maruz kalan kadın ve çocukların Balkan Savaşındaki durumları, o döneme ait hikâyeler yardımıyla resmedilecektir. 1908-1918 yılları arasında kaleme alınan bu hikâyelerin bazılarında; babaları, eşleri ya da oğulları savaşa gittikten sonra yurtlarında kalan kadın ve çocukların yaşadıkları binbir çeşit eziyet ve yok edilme konu edilmektedir. Yine bu kadın ve çocuklardan yurtlarından kopup Anadolu’ya sığınmak üzere sürgün yolculuğuna çıkan ya da Anadolu’ya ulaşmayı başarabilenlerin de ölüm, korku, açlık ve kimsesizlik uçurumunda kayboldukları dile getirilmektedir. Annesini, kardeşlerini korumak zorunda kalan on üç yaşında çocuk erkekler, Anadolu’ya geldiklerinde çeşitli sebeplerle hayal kırıklıkları yaşayan göçmen hanımlara da yine bu sayfalarda tesadüf edilmektedir. Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2009-06 Keywords Keywords. Conference or Workshop Item PeerReviewed L Education (General) Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 789 Title A name given to the resource Balkan Toplumlarına Türkçe Öğretiminde Turkizm (Turcızmı, Turkicam) Kelimelerin Katkısı Author Author Fatih, Iyiyol Abstract A summary of the resource. Türkçe özellikle Osmanlı fetihleriyle birlikte Balkan dillerini etkilemiş ve Balkan dillerine binlerce kelime girmiştir. Balkan dillerine girmiş Türkçe kelimelere genel olarak “Turcizmi/Turcizam” denilmektedir. Bu kelimelerin sayıları Boşnakça-Sırpça-Hırvatça gibi Balkan dillerinde on bine yaklaşmaktadır. Balkan dillerinde Türkçe kelimeler bu toplumların kültüründe önemli bir yapıya sahiptirler. Türk dilinin fotenik, morfoloji ve sentaks etkisi Balkan dillerinde açıkça görülmektedir. Türkçedeki isimler, fiiler, edat diğer kelime çeşitleri, kalıp sözlerin de etkisiyle Türkçe cümleler Balkan dillerinde günümüzde varlıkların sürdürmektedirler. Günümüzde Balkan toplumlarında Türkçeye ilgi artmıştır. Bu ilgi, Makedonya, Arnavutluk, Bosna-Hersek örneğinde Yunus Emre Türkçe Öğretim Merkezleri’nde Türkçe öğrenenlerin niceliklerinde ortaya çıkmaktadır. Gerek Yunus Emre Türkçe öğretim merkezleri gerek Türkçe öğretilen diğer eğitim kurumlarında Türk dili öğretilirken dikkat edilecek önemli bir husus bulunmaktadır. Balkan toplumlarının dillerinde günümüzde de mevcudiyetini koruyan Türkçe kelimeler bulunmaktadır. Bu kelimelerin bir bölümü modern hayatın tesiriyle unutulmaya yüz tutmuş, diğer bölümü ise fonksiyonelliğini devam etmektedir. Balkan dillerinde Türkçe öğretilirken o toplumların dillerinde var olan kelimelerin kullanılması ve o kelimeler ağırlık vermesinin çeşitli açılardan faydası olacaktır. Birincisi, Türkçe bu topluluklara öğretilirken bilinen kelimelerle hareket edilmesi Türkçenin öğretilmesini kolaylaştıracaktır. İkinci, bu kelimelere ağırlık verilmesi Balkan halklarının dillerinde ilgili kelimelerin canlı kalmasını sağlayacaktır. Üçüncüsü, Türkizmlerin kullanılması dilin öğretildiği toplumun fertleriyle Türk dili arasında ortak bir paydanın oluşmasını sağlayacaktır. Bu çalışmanın amacı, Balkan dillerindeki Türkçe kelimelerin Türkçe Öğretim Merkezleri’nde kullanılmasına vurgu yapmak bunun kültürel faydasını ifade etmektir. Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2012-05 Keywords Keywords. Conference or Workshop Item PeerReviewed P Philology. Linguistics https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/f2c71d5544ca1ee20d9c3afb87e3b747.pdf 64d6855fb7c3a7d707d4dedf40f9d1ab Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource IT Senior Design Projects Description An account of the resource The IT Senior Design Projects (SDPs) category showcases innovative and practical final-year capstone projects developed by undergraduate and graduate students in the field of Information Technology. These projects represent the culmination of students' academic and technical expertise, demonstrating their ability to solve real-world problems through software and hardware solutions. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource BalkanFreelance - The Freelancing Web Platform Author Author Džanan Habibija Abstract A summary of the resource. This research presents BalkanFreelance, a specialized freelancing web platform designed specifically for the Balkan (EX-YU) region. The platform addresses the gap between global freelancing marketplaces and the unique economic needs of the Balkan area by creating a localized digital hub that enables regional talent to showcase their skills and secure employment opportunities. The problem addressed is the overloaded global freelance market, and the lack of opportunities for local freelancers and young talents to showcase their skills and knowledge. Two important features set BalkanFreelance apart: a strong role-based authentication system guaranteeing platform security and trust, and a hybrid payment system enabling both conventional ways (PayPal) and blockchain-based transactions. The platform's core functionality includes comprehensive gig management, so the users are able to create their own gigs as well as search for opportunities that match their skills. While acknowledging challenges such as market competition and trust-building, BalkanFreelance aims to empower local professionals, create new income streams, and foster a digital community that supports self-employment. This project shows how locally focused digital solutions could boost entrepreneurship and generate economic growth within the Balkan region's growing gig economy. Keywords Keywords. freelancing platform, EX-YU, blockchain payment, gig management, self-employment, hybrid transactions blockchain payment freelancing platform sdp https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/1654e1d4295ebdfec6949389fd2cdf78.docx 053b1f32914585fbba4b512467d2f37c https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/d07ec8ff51d992a94e45bcfb486d2c87.pdf aa5f14b444bd09c9de8b665e62d92d51 PDF Text Text ����МиланБудимир Сабалканскихисточника Београд КњигаоБалкану Београд ГуљелмоФереро РимскаимперијаиБалкан Из КњигаоБалкану Београд СусретилисукобцивилизацијанаБалкану Зборникрадова Београд М Будимир Сабалканскихисточника Т Желински Антика ЕвропаиБалкан Изкњиге КњигаоБалкану Београд �  Т Желински ШпироСолдо Културничиниоцибалканскогјединства Изкњиге КњигаоБалкану Београд НиколаВулић НајстаријекултуреуЈугославији Изкњиге КњигаоБалкану Београд М Будимир Сабалканскихисточника Н Вулић НајстаријекултуреуЈугославији ������ΠαύλοςΑργσριάδης ��Иван тудиозабалканскатакнижевнапроцесво и век Скопје �МиланБудимир Сабалканскихисточника Београд �Иван тудиозабалканскатакнижевнапроцесво и век Скопје �ъ ю ъ я й я я ШпироСолдо Културничиниоцибалканскогјединства КњигаоБалкану Београд СусретилисукобцивилизацијанаБалкану Изкњиге Зборникрадова Београд НиколаВулић НајстаријекултуреуЈугославији Изкњиге КњигаоБалкану Београд Т Желински Антика ЕвропаиБалкан Изкњиге КњигаоБалкану Београд �� Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 3158 Title A name given to the resource Balkanski identiteti u kontekstu integracija i konintegracija Author Author JALIMAM, Salih Abstract A summary of the resource. U procesima evroatlanskih integracija vrlo često koristi se sintagma zapadni Balkan kao politička kategorija i označava uglavnom sve države jugoistočne Evrope, koje su ili nisu članice Evropske Unije ili su u pristupnim pregovorima. Određene kontraverze, nerazumijevanja ili ideološka instrumentalizacija i kontaminiranost, te i zbog straha da Evropska Unija u procesu približavanja i ulaska u članstvo ne bi tretirala sve države jugoistočne Evrope-zapadnog Balkana podjednako, na temelju napretka svake pojedine države, nastavkom takve politike prema balkanskim identitetima u kontekstu integracija i konintegracija zahtijeva seriozna istraživanja. U referatu: Balkanski identiteti u kontekstu integracija i konintegracija, riječ je o procesu konstituiranja i transformacije identiteta na balkanskom prostoru. Nepoznavanje ili često nerazumijevanje ideja zapadnog Balkana izazvano je nedostatkom sistematski istraživanja u koja bi se uključile i mnoge humanističke i društvene znanosti. Promatrajući taj problem sa šireg aspekta, unutar društvenih znanosti u svijetu, uza sve mnogobrojne radove o tome, lako je uočiti da nigdje nije bilo tako teško postići pouzdano objašnjenje kao u slučaju slijedećih fenomena i procesa: konstituiranje, transformacije i funkcije balkanskog identiteta u javnosti svih nivoa i/ili svih stepena razvijenosti identiteta u kontrekstu integracija ili konintegracija: svih etnija i subetnija, njihovih identiteta i subidentiteta, a napose naroda i narodnih zajednica, modernih nacija i nacionalne zajednice i nacija-država, koje povezuje sintagma zapadni Balkan. Referat: Balkanski identiteti u kontekstu integracija i konintegracija, dvokomponentnim istraživačkim i interpretacijskim historisjko-pravnim metodama pojmovno treba ukazati na integracijske procese, koji su obilježili historiju Balkana (slovinstvo, panslavizam, ilirski pokret, austroslavizam, neopanslavizam, ideja jugoslavenstva, slavenski integralizam, balkanizacija) ali i najnovije, konintegracijske procese (ideja zapadnog Balkana) i odrediti veze i relacije sa načelima balkanskog identiteta kao pretpostavke budućeg evroatlanskog razvoja. Publisher An entity responsible for making the resource available Pravni fakultet Univerziteta u Bihaću i Centar za društvena istraživanja Internacionalnog Burč univerziteta Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014 Keywords Keywords. Article PeerReviewed K Law (General) https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/82c0451846e2c7dedd6c8431cc04c60a.pdf 658258298f235c605052827470cdf491 PDF Text Text BANA HİKAYENİ ANLAT Ufuk Güvenç Özet Modern psikoloji ve pedagoji verilerine göre hazırlanan yeni dönem dil öğretim sistemleri, çocukların dil öğrenme ilke ve yöntemlerine göre hazırlanmaktadır LEGO, son yirmi yıldır yaptığı çalışmalar sonucunda farklı bir dil öğrenim sistemini piyasaya sürdü. LEGO-StoryStarter (Bana Hikayeni Anlat) ismini verdiği ve LESS diye kısaltılan sistemde dilin farklı alanları için belirlenmiş kazanımlar, etkinlik materyallerinin başlangıç noktasını oluşturur. LESS, ilkokul 2-5 sınıf öğrencileri için konuşma, dinleme, okuma, yazma, teknoloji ve sayısal öğrenim alanlarındaki becerilerini geliştirmek için tasarlanmıştır. Öğrencilerin doğalarına uygun yöntemlerle hikaye oluşturma ve anlatma deneyimi kazandıran özgün bir öğrenim aracıdır. Dil için belirlenmiş kazanım modeli bütün etkinlik materyalinin başlangıç noktasını oluşturur. Öğrenciler etkin olarak keşfederken, oluştururken, inşa ederken, hikaye anlatırken, sorgularken ve iletişim kurarken bir çok alanda beceriler geliştirirler. StoryStarter, öğrencilerin aşağıdaki kazanım modelinde de gösterildiği gibi konuşma ve dinleme, okuma ve yazma alanlarında beceri, bilgi, ve anlayışlarını geliştirmelerine yardımcı olur. Anahtar Kelimeler: Dil Öğretimi, Etkinlik, Materyal GİRİŞ Modern psikoloji ve pedagoji verilerine göre hazırlanan yeni dönem dil öğretim sistemleri, çocukların dil öğrenme ilke ve yöntemlerine göre hazırlanmaktadır. Dil öğrenimi sürecinde duygular, hayaller, grup çalışması, oyun ve iletişim temel alanlardır. Hazırlanan materyaller ve etkinlikler bu alanlarda becerileri geliştirmektedir. Uzun yıllardır fen bilimleri derslerinde kullanılmak üzere farklı etkinlik materyalleri geliştiren LEGO, son yirmi yıldır yaptığı çalışmalar sonucunda farklı bir dil öğrenim sistemini piyasaya sürdü. LEGO-StoryStarter (Bana Hikayeni Anlat) ismini verdiği ve LESS diye kısaltılan sistemde �dilin farklı alanları için belirlenmiş kazanımlar, etkinlik materyallerinin başlangıç noktasını oluşturur. LESS, ilkokul 2-5 sınıf öğrencileri için konuşma, dinleme, okuma, yazma, teknoloji ve sayısal öğrenim alanlarındaki becerilerini geliştirmek için tasarlanmıştır. Öğrencilerin doğalarına uygun yöntemlerle hikaye oluşturma ve anlatma deneyimi kazandıran özgün bir öğrenim aracıdır. Çeşitli karakterler, hayvanlar, aksesuarlar, klasik masal parçaları, temel tuğla, hikaye sahnesi oluşturabilecek lego tuğlalarından ve parçalarından oluşur. Hikaye oluşturma ve anlatımının öğretmen tarafından desteklendiği bir süreç içinde öğrencilerin okur yazarlığı gelişir; hikaye, masal, ve günlük olayları rahatça dile getirebilirler ve özgüven duygusuyla iletişim kurabilirler. LESS, olayları doğal bir sırayla sıralama becerisi, hayal gücünü canlandırıp, anlama becerisini geliştirip, hikaye karakteri, replik, diyalog ve hikaye yapısı geliştirip, sürece katılımını ve öğrencilerin yepyeni fikirler üretebilmesine destek olur. Öğrencilerin öğrenim seviyesine uygun olarak seçilebilen etkinlikler, öğrenciler arası farklı becerilerin ortaya çıkabildiği tamamlayıcılığı besleyip, işbirlikçi çalışmayı, fikir, kavram ve deneyim paylaşımını teşvik eder. Ayrıca eğitim setinin bir parçası olan yazılımı kullanarak, öğrencilerin hikaye anlatırken, yalnızca kelimeleri kullanarak çözemeyecekleri konuları, kelime ve görselleri birlikte kullanıp, çözmelerine yardımcı olur. Öğrencilerin akademik düzeylerine uygun olarak hikaye yazmayı, basmayı, yayınlamayı ve diğer öğrencilerle paylaşmayı kolaylaştırır. BANA HİKAYENİ ANLAT ‘’Herkesin üretebileceği, inşa edebileceği, yazabileceği ve anlatabileceği bir hikayesi vardır.’’ LEGO, uzun yıllardır özellikle fen bilimleri dersleri için LEGO Mindstorms gibi öğretim sistemleri ve materyallerinden sonra 2010 yılından beri fen bilimleri derslerinde kazanılan bu tecrübeler yardımıyla dil becerilerinin gelişmesi adına yapılandırılmış LEGO- StoryStarter (LESS) isimli yeni bir sistem ve set hazırladı. Firmanın eğitim, öğretim materyalleri geliştirme bölümünün uzun yıllar süren araştırmaları sonucunda piyasaya sürdükleri ‘’Bana Hikayeni Anlat’’ seti özellikle son yıllarda ABD’de özelliklerinden dolayı ödüllendirilmiştir. Ayrıca uzun �yıllardır Danimarka’da test edilmiş ve olumlu sonuçlar alınmıştır.1 LESS uluslararası bir dil öğretim seti olarak kabul edilir. Hikayeler üretme ve anlatma yoluyla üretken olma ile ilgili öğrencilere ilham veren ve motive eden bir sistemdir. Farklı öğrenme yaklaşımlarından ilham alması ile birlikte asıl olarak yapısal yaklaşımlar üzerine bina edilmiştir.2 Öğrencilerde okuma, yazma, konuşma ve ifade etme gibi temel dil becerilerini geliştirmeyi amaçlar. İlk uygulamalarda LESS eğitim bakanlığının koyduğu hedeflere uygun olarak anadil becerilerini kazandırma ve geliştirme alanında kullanılırken son dönemde alınan olumlu geri bildirimler sebebiyle ikinci dil ve yabancı öğretiminde de kullanılmaya başlanmıştır. ‘’ Legolarla hikaye üretme ve anlatma çalışması yoluyla öğrencilere ilham vereceğini ve çalışma isteklerini arttıracağını tespit ettik’’3 diyor Lisbeth Hattens. Lisbeth asıl olarak öğretmenlik mezunu olmasına rağmen 23 yıldır LEGO’nun eğitim takımında öğretim sistemleri ve pedagojik yaklaşımlar konusunda uzman olarak görev yapmaktadır. Eğitim takımı farklı yaklaşımları incelerken aynı zamanda da yenilikçi programları da üretiyorlar. LESS için üç yıldan daha fazla, farklı öğrenme metotları, sistemleri konusunda Danimarkalı ve uluslararası uzmanlar ile çalışılmıştır. Bir dizi uluslararası araştırmanın sonuçları gelişim süreci konusunda aydınlanmaya sebep olmuştur. Araştırma sonuçlarına göre; kaliteli ve verimli bir öğrenmenin gerçekleşebilmesi için öğrencilerin motivasyonu ve konuların uyumu çok önemlidiri.4 Lisbeth Hattens: ‘’Hepimizin bildiği gibi, Legolar oyun için üretilmiştir fakat oyun malzemesi olmasının yanı sıra ders materyalleri olarak da kullanılırlar. Çocukların fantezi, üretkenlik yönlerini uyarmasının yanında ayrıca birlikte çalışma ve problem çözme becerilerini de geliştirir’’5 diye önemli bir noktaya temas ediyor. 2013 yılında Amerika’da ve Rusya’da öğretim materyali olarak pazara sürülmeden önce LESS’in test edildi ve farklı okullarda ve farklı seviyelerdeki sınıflarda pilot uygulamaları yapıldı. 6 Amerika’da ilk-orta öğretim seviyesinde yayınlar yapan ‘’District Administration Magasine’’ adlı 1 AAES, Jette, LEGO som læringsværktøj, s. 53, AARHUS UNIVERSITETSFORLAG, 2014 GLENBERG, A., Language and Action, OXFORD UNIVERSITY PRESS, 2007 3 AAES, Jette, LEGO som læringsværktøj, s. 52, AARHUS UNIVERSITETSFORLAG, 2014 2 4 MARTINEZ, S. & STAGER, G., Invent to Learn, Constructing Modern Knowledge Press, 2013 5 AAES, Jette, LEGO som læringsværktøj, s. 53, AARHUS UNIVERSITETSFORLAG, 2014 6 GLENBERG, A., Language and Action, s. 361-367, OXFORD UNIVERSITY PRESS, 2007 �dergide, okuyucuların seçtiği en iyi yüz ürün listesinde ödül kazandı. Sadece Amerika’da değil Avrupa’nın önemli üniversitelerinde de araştırma konu oldu. İngiltere’de Cambridge Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nden David Whitebread: ‘’Araştırmamız öğrencilerin nasıl verimli bir okuyucu olması ile ilgilidir. Araştırma sonuçları bize: çocukların hayallerini sergileyebildikleri ve ifade ettikleri oyunların, öğrenciler arasındaki birlikte çalışma ve problemleri çözme konusunda aktif bir oynamaktadır. LESS bu bağlamda oyun tuğlaları aracılığıyla amacına ulaşan bir materyaldir’’7 demiştir. Merete Vester, dördüncü sınıfların danimarkaca, fen bilimleri ve matematik öğretmenidir. Fen bilimleri derslerinde LEGO Mindstorms setini kullanmaya aşina olduğu için LESS’i danimarkaca dersinde kullanmanın verimli olacağını düşünmüş. ‘’Uzun yıllar danimarkaca dersinde kullanmak için kullanışlı materyaller araştırdım. Danimarkaca dersi farklı alanlarda zorluklar yaşanabilen bir ders. Öğrencilerden bir bölümü sıralı bir şekilde bir hikayeyi oluşturma konusunda çok başarılı olamıyorlar. Bir öğretmen olarak çoğu zaman özellikle erkek öğrencileri hayal dünyalarını, fantezilerini kullanmak için motive etmek zor oluyor. Bu yüzden yazı ile ilgili herhangi bir çalışmaya başlamadan önce sınırları belirlenmiş konularla uğraşma fikri çok doğru geldi.’’8 Vester sınıf için materyalleri 2013 yılında kullanmaya başlar. O günden beri kısa süreli derslerde de ve uzun süreli projelerde de LESS’i kullanmaktadır. Örneğin; ‘’Çirkin Ördek’’ hikayesinin proje olarak değerlendirildiği sürecin bir parçası olan ‘’Hırsız, herkesi çalar sanarmış’’ teması legolarla işlenmeye başlanır. ”Grup çalışmalarında verimli olmak genellikle akademik yönden başarılı olan kız öğrencilerden beklenen bir tutumdur. Legolarla çalışma esnasında erkek öğrencilerin daha uzun süre ilgili olduklar ve aktif rol aldıklarına şahit oldum’’9. Vestre Okulu’nda dördüncü sınıfların danimarkaca öğretmeni olan Heidi Helsinger, olumlu sonuçları ve tecrübelerini şöyle ifade ediyor: ‘’Derslerde ilgi ve dikkat süresini arttırabilme konusunda çok çaba sarf ettim. Sınıflarda dikkatin dağılmasının yanı sıra yaşanan iletişim sıkıntıları, problemleri gibi çaresiz kalınan konular da var. Ayrıca bu öğrenciler okuma ve yazma alanlarında başarılı değiller. Okulda LESS için kurulan LEGO laboratuvarında grup çalışmaları ile bahar sezonu geçirilir. Seçilen bir hikayenin –Küçük Deniz Kızı- sahneleri lego parçaları ile 7 AAES, Jette, LEGO som læringsværktøj, s. 55, AARHUS UNIVERSITETSFORLAG, 2014 8 AAES, Jette, LEGO som læringsværktøj, s. 56, AARHUS UNIVERSITETSFORLAG, 2014 9 AAES, Jette, LEGO som læringsværktøj, s. 56, AARHUS UNIVERSITETSFORLAG, 2014 �inşa edilir. Öğrencilerin derse, ödevlere olan ilgisinin artışını görmek oldukça önemli bir motivasyon oluyor. Çoğu zaman öğrenciler yaptıkları işin içinde kayboluyorlar. Tek bir öğrencide değil sınıfın genelinde ders aralarında bile inşa etme ile ilgilenme arzusu görülmektedir. Özellikle sunumlar esnasında çocukların bir çoğunda tomurcukların çiçek açması gibi gelişimler mevcuttur’’10 diyor Heisinger. Öğrenciler tuğlalardan hikayenin sahnelerini kendilerine göre inşa ederken, yaptıklarının resimlerini çekip sisteme yerleştiriyorlar. Daha sonra resimlerin üzerine eklenen konuşma baloncuklarını dolduruyorlar. Heisinger, sınıfındaki Down Sendromlu öğrencinin LESS ile çalışmasını şöyle aktarıyor: ‘’ Sınıftaki arkadaşlarından biraz farklı olarak daha büyük tuğlalar -Duplo- ile çalıştı. Çalışma esnasında motor yönünü geliştiren aktiviteler daha ağırlıktaydı. Daha sonra kendi hikayesini anlatırken kaydettim. Cümleler üç dört kelimeden oluşmaktaydı. Hikayeden yola çıkarak hayal etme ile ilgili rahatlık kendini göstermekteydi. Yapmış olduğu kısa canlı performansı kaydettiğimiz filmi sınıfa gösterdik. Bu onun için sınıfın önündeki ilk ‘’canlı’’ sunum tecrübesi gibi oldu. Onun, bir öğretmen olarak benim ve sınıf için pozitif ve unutulmaz bir tecrübe olmuştu’’.11 Derslerde çok başarılı olmayan öğrenciler için LESS yeni fırsatlar oluşturmaktadır. ‘’Her şeyden önce sınıf içinde sessizliğin sağlanması muhteşemdi. Öğrenciler ilk başlarda planlanan yapıyı benzer ve kusursuz şekilde inşa etme ile ilgili çok zaman harcadılar. Daha sonra yapacakları sunuma hazırlanmaları uzun zaman aldı. Çoğu başarılı öğrenciler de elektronik bir sunum hazırlama konusunda başarılı değillerdi. Sınıf arkadaşlarından yardım almak suretiyle tamamlayabildiler. Bu yardımlaşma öğrenciler arasında verimli bir çalışma ortamı oluşmasına destek oldu. Gruplar diğerlerinin yaptıklarında karşı da merak içindeydiler. Bu pek alışık olmadığımız bir durumdu’’12 diye devam ediyor. LEGO-StoryStarter (LESS) ‘’BANA HİKAYENİ ANLAT’’ 10 AAES, Jette, LEGO som læringsværktøj, s. 57, AARHUS UNIVERSITETSFORLAG, 2014 11 AAES, Jette, LEGO som læringsværktøj, s. 57, AARHUS UNIVERSITETSFORLAG, 2014 12 AAES, Jette, LEGO som læringsværktøj, s. 55, AARHUS UNIVERSITETSFORLAG, 2014 �LESS, ilkokul 2-5 sınıf öğrencileri için konuşma, dinleme, okuma, yazma, teknoloji ve sayısal öğrenim alanlarındaki becerilerini geliştirmek için tasarlanmıştır. Öğrencilerin doğalarına uygun yöntemlerle hikaye oluşturma ve anlatma deneyimi kazandıran özgün bir öğrenim aracıdır. Dil ve anlama becerilerini geliştirir. LESS, sayesinde, öğrenciler, daha ilk adımdan itibaren, hayal güçlerini kolayca kullanıp, hikaye karakteri, replik, diyalog ve hikaye yapısı geliştirip, üretim sürecine katılırlar. Hikaye oluşturma ve anlatımının öğretmen tarafından desteklendiği bir süreç içinde öğrencilerin okur yazarlığı gelişir; hikaye, masal ve günlük olayları rahatça dile getirebilirler ve özgüven duygusuyla iletişim kurabilirler. Olayları doğal bir sırayla sıralama becerisi, hayal gücünü canlandırıp, anlama becerisini geliştirip, öğrencilerin yepyeni fikirler üretebilmesine destek olur. Bir taraftan öğrenciler, hikaye, sahne, nesne, varlık, karakter gelişimi, replik, diyalog, eylem, eylem sonrası heyecanlı beklenti, önceden kararlaştırılmış başlangıç ve sonlar, zaman içinde akış ve gelişim, ardışık olayları anlatan sahneleri tek tek kendi elleriyle inşa ederken, diğer taraftan dil ve kritik düşünme alanlarında beceriler geliştirirler. Öğrencilerin öğrenim seviyesine uygun olarak seçilebilen etkinlikler, öğrenciler arası farklı becerilerin ortaya çıkabildiği tamamlayıcılığı besleyip, işbirlikçi çalışmayı, fikir, kavram ve deneyim paylaşımını teşvik eder. LESS; • Bir çok farklı konuda kendilerine güven duyarak konuşmalarına, • Hikaye kurgulayıp, sıralayıp, tekrarlayabilmelerine, • Konuşma, dinleme, anlama becerilerini güçlendirmelerine, • Okuma ve yazma becerilerini geliştirmelerine, • Hikaye, karakter, ve olay zincirlerini ayrıştırabilmelerine, • Yazı türlerini fark edip, anlamalarına, • Teknoloji ve sayısal öğrenimi doğal bir şekilde birlikte kullanmalarına yardımcı olacaktır. �LESS Temel Set : Çeşitli karakterler, hayvanlar, aksesuarlar, klasik masal parçaları, temel tuğla, 5 adet hikaye sahnesi oluşturabilecek inşa plakası ve hikayeler için çark kurmak için bir adet ekstra plaka bulunan dikkatlice seçilmiş toplam 1.144 parçadan oluşur. Hikayeleri oluşturubilmek için sahne, olay yeri, zaman, duygu durumlarını belirleyen materyaller de sette mevcuttur. Her bir LESS paketi, hikaye oluşturmak için işbirliği içinde çalışan 5 öğrencinin ihtiyacını karşılar. Bu etkinlik paketi 24 ayrı etkinlik ve etkinlikleri dijital olarak sunabilmeyi mümkün kılan StoryVisualizer yazılımını da içerir. Bu materyal aynı zamanda daha geniş kapsamlı çapraz-müfredat uygulamalarının kullanımı için de uygundur. LESS Etkinlik türleri: Dört farklı türde etkinlik bulunur: 1. Başlıyoruz 2. Gündelik hikayelerimiz 3. Hikaye oluşturalım ve anlatalım 4. Hikayeleri tekrar anlatıp, tahlil edelim Yukarıda sözü geçen etkinlikler müfredatın odaklandığı alan, öğretmen tercihi ve öğrencilerin sınıf düzeyi doğrultusunda seçilebilecek bir kaynak kütüphanesi olarak görülebilir. Ancak “Başlıyoruz” etkinlikleri ile başlayıp, “Gündelik hikayelerimiz” ve “Hikaye oluşturalım ve anlatalım” etkinliklerinden seçme etkinlikler ile devam etmenizi öneririz. Bu, hikaye oluşturma becerilerini edinme yolunda doğal bir gelişim sağlar. “Hikayeleri tekrar anlatıp, tahlil edelim” etkinlikleri sürecin herhangi bir basamağında öğrencilerle tanıştırılabilir. 1. Başlıyoruz : Öğrencilerin malzeme ve parçalar ile aşina olmaları çok önemlidir. Aksi taktirde, hikaye oluşturma sürecinde, bunları yapıcı bir şekilde kullanma konusunda zorlanabilirler. Başlıyoruz etkinlikleri bu konu üzerine odaklanır ve daha ileri seviyelere geçişi hızlandırmak için tasarlanmıştır. 2. Gündelik hikayelerimiz: Bu etkinlikler öğretmenlere, öğrencilerine, doğum günü partisi, okul gezisi, TV belgeseli, toplumla ilgili günlük olay ve deneyimler, kitap veya makale eleştirileri hakkında konuşmalarını sağlayan fırsat sunar. “Ön hazırlık yapalım” bölümünde bulunan örneklerde öğrenciler senaryoyu içeren birer sahne oluştururlar. �3. Hikaye oluşturalım ve anlatalım: Bu etkinlikler sırasında öğrenciler hikaye yapısının temel unsurlarını keşfederler. “Hikaye çizgisi” diye adlandırılan genel hikaye yapısı, değişik sahnelerden oluşur. Her bir sahne, hikayenin ardarda sıralanan bölümleri içindeki bağımsız bir bölümü temsil eder. Öğrencilerin sınıf ve yeterlik düzeyine bağlı olarak bir hikaye giriş (hazırlık), gelişme (olay) ve sonuç (çözüm) olmak üzere üç sahne, veya giriş, kurgu, dönüm noktası, çözüm, ve sonuç olmak üzere beş sahneden oluşabilir. Bir hikaye beş kişiye kadar öğrenci tarafından oluşturulabilir. Hikayenin gidişatına beraber karar verdikten sonra öğrencilerin her biri bir sahne yapısını oluşturur. 4. Hikayeleri tekrar anlatıp, tahlil edelim: Bu etkinlikler tanınmış hikayelerin öğrencilerin yeterlilik düzeylerine uyarlanmasını, değişik yazı türleriye çalışmasını ve bunları tahlil etmesini sağlar. Öğrencilere bir hikaye okuyun ve onlardan hikayeyi tekrar oluşturmalarını ve anlatmalarını isteyin. Bu süreci yazı türü özelliklerini ve karakterleri tahlil etmek için kullanın. Öğrenciler kendi sıralı eylemlerini ve hikaye sonlarını da ekleyebilirler. Tanınmış bir hikayeye kendi başlangıçlarını ekleyebilirler veya karakterlerin duygu durumunda veya hikayenin geçtiği olay yerinde değişiklik yapabilirler. Daha sonra da bu değişikliklerin olaylar zinciri ve hikaye akışı üzerindeki etkisini keşfedebilirler. 5N1K modeli bütün etkinliklere uygulanabilir. Hikayeye bir yapı sağlar ve öğrencilerin başlıca hikaye oluşturma unsurlarına odaklanmalarına yardımcı olur. Hikaye oluşturma sürecinde bu altı unsurun göz önünde bulundurulması gerekir. Kim hakkında, nerede geçiyor, ne zaman oluyor, ne oluyor, neden oluyor ve nasıl oluyor soruları hikaye oluşturmada odaklanmayı sağlar. Hikayeni Canlandır Yazılımını Kullanmak (StoryVisualizer) Öğrenciler, gerçek ve hayali deneyimleri ve olayları tasvir etmek, fikirlerini ifade etmek ve desteklemek ve işledikleri konuları anladıklarını göstermek için yazı becerilerini geliştirirler. Yazı yazmanın önemli amaçlarından birinin, bazen hiç aşina olmadıkları dinleyicilere, basit ve kolayca anlaşılır bir yolla, bilgi aktarmak olduğunu öğrenirler. Zamanla, yazılarının stil ve içeriklerini okuyucuya göre değiştirmeyi de öğrenirler. Aynı zamanda, hem araştırma yoluyla bilgi edinme kapasitelerini, hem de edebi ve bilgi içeren kaynaklara analitik yaklaşabilme kapasitelerini geliştirirler. Bu düzeyde bir yeterliliğe ulaşabilmek, ancak yazı yazmaya ve bu �konuda farklı alıştırmalara zaman ayırarak gerçekleşir. Bir çok öğrenci akıcı bir şekilde okur, ancak yazı yazmakta zorlanır. Fikir sahibi olsalar bile, yazının başlangıç paragrafını oluşturup, bir dizi fikri peş peşe dizip yazıyı geliştirme, ve sonunda yazıyı mantıklı, anlamlı bir sonuca ulaştırabilme, ancak yoğun çalışmalar sayesinde olur. Bazı öğrenciler yazılarını desteklemek, görselleştirmek, ve fikirlerini daha sağlıklı aktarabilmek için resim çizerler. StoryVisualizer yazılımı, öğrencilerin hikaye anlatırken, yalnızca kelimeleri kullanarak çözemeyecekleri konuları, kelime ve görselleri birlikte kullanıp, çözmelerine yardımcı olur. Öğretmenler, yazılımı öğrenim ve kullanım sürecinde gereken desteği sağlayarak öğrenciye rehberlik ederler. Yazılım, öğrencilerin akademik düzeylerine uygun çeşitli düzen şablonları içerir. Örneğin, “çizgi roman” şablonu, öğrencilerin hikaye anlatmaları için yazı ile desteklenmiş farklı görsel kullanımlarına olanak tanır. Bu şablonu kullanarak öğrenciler, aynı zamanda belirli unsurları doğrudan sadece yazı içeren belgelerin içine aktarmayı da öğrenirler. Örneğin, bir konuşma balonu içerisinde yer alan yazı, tırnak işareti içerisinde de kullanılabilir. Şablonları kullanıcı tercih ve yetenekleri doğrultusunda isteğe göre uyarlamak da mümkündür. StoryVisualizer yazılımı, öğrenciler için yeni bir yayın aracı olur. Yazılımın kullanılması, hikaye yazmayı, basmayı, yayınlamayı, ve diğer öğrencilerle paylaşmayı kolaylaştırır. Hazırlanan belgeler, ebeveynlere e-posta yoluyla gönderilebilir veya internet sitelerinde yayımlanabilir. StoryVisualizer yazılımı aşağıdaki yararları sağlar: • Bilginin görsel temsili • Önemli bilginin kolay hatırlanabilir grafik olarak temsili • Öğrencileri düşünmeye, oluşturmaya, ve yazmaya teşvik eder • Diyalog yazmak için mükemmel bir zemin olur • Yazı yazmaya ilgilisi düşük olan öğrencileri teşvik eder. • Hikaye yazarken ve resimli taslak oluştururken fikirlerin düzenlenmesine destek olur • Görsellerin, bir hikaye ya da konuya anlam vermesini sağlar �• Üst düzey düşünme becerileri geliştirir • Görsel-sözel bağlantılar ile öğrencinin kompozisyon becerilerini güçlendirir • Okuma, yazma ve düşünme becerilerini geliştirir • Bir ölçüm ve değerlendirme aracı olur StoryVisualizer yazılımı, StoryStarter hikayelerinizi belgelemenizi sağlar. Basit ve kullanımı kolay grafik kullanıcı arayüzü, yazdırmak veya başkalarıyla paylaşmak için yüksek kalitede hikayeler oluşturmayı kolaylaştırır. StoryVisualizer yazılımı, aktarılmış resim, internet kamerası fotoğrafı, arka plan, kırpıntı çizim, ve kolay kullanımlı yazı aracı özellikleri sayesinde, öğrencilerin hikayelerini daha da geliştirmelerine olanak sağlar. Yazılım, kullanıcının yaratıcılığını güçlendirir ve yaratıcı yazı becerilerini fark etmesine yardımcı olur. LESS’in kazanımları Dil için belirlenmiş kazanım modeli bütün etkinlik materyalinin başlangıç noktasını oluşturur. Öğrenciler etkin olarak keşfederken, oluştururken, inşa ederken, hikaye anlatırken, sorgularken ve iletişim kurarken bir çok alanda beceriler geliştirirler. StoryStarter, öğrencilerin aşağıdaki kazanım modelinde de gösterildiği gibi konuşma ve dinleme, okuma ve yazma alanlarında beceri, bilgi, ve anlayışlarını geliştirmelerine yardımcı olur. Etkinlik Paketi Kazanım Kılavuzu Etkinlik Adı Etkinlik Türü Çevir ve Başla Başlıyoruz Duygu durumunu Seç Başlıyoruz Ne Büyük Bir Deneyim Gündelik hikayelerimiz Ağacı Özgür Bırak Gündelik hikayelerimiz Çatla Volkanı Patladı Gündelik hikayelerimiz Yaşlı Adamın Hediyesi Gündelik hikayelerimiz Kaçak Kedi Gündelik hikayelerimiz Konuşma ve Dinleme Okuma Yazma �Gezginodun Adası Gündelik hikayelerimiz Kış Eğlencemiz Gündelik hikayelerimiz Muhteşem Bir Stadyum Gündelik hikayelerimiz Bekle Kamp Ateşi, Geliyoruz Gündelik hikayelerimiz Son Dakika Haberi Gündelik hikayelerimiz Sirkte Heyecan Gündelik hikayelerimiz Yapış Yapış Durumlar Hikaye oluşturalım ve anlatalım Utangaç Can Parkta Kayıyor Hikaye oluşturalım ve anlatalım Veli’nin Hayali Hikaye oluşturalım ve anlatalım Çok Gizli Bir Harita Hikaye oluşturalım ve anlatalım Beni Seç, Beni Seç! Hikaye oluşturalım ve anlatalım Müzede Bir Gece Hikaye oluşturalım ve anlatalım Küçük Deniz Kızı Hikayeleri tekrar anlatıp, tahlil edelim Keder ve Korku Hikayeleri tekrar anlatıp, tahlil edelim Kendi Kısa Şiirim Hikayeleri tekrar anlatıp, tahlil edelim Bitmeyen Efsane Hikayeleri tekrar anlatıp, tahlil edelim KAYNAKÇA AAES, Jette, LEGO som læringsværktøj, Aarhus Universitetsforlag, 2014, GLENBERG, A., Language and Action, s. 361-367, Oxford University Press, 2007 MARTINEZ, S. & STAGER, G., Invent to Learn, Constructing Modern Knowledge Press, 2013 �� Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 3603 Title A name given to the resource BANA HİKAYENİ ANLAT Author Author Guvenc, Ufuk Abstract A summary of the resource. Özet Modern psikoloji ve pedagoji verilerine göre hazırlanan yeni dönem dil öğretim sistemleri, çocukların dil öğrenme ilke ve yöntemlerine göre hazırlanmaktadır LEGO, son yirmi yıldır yaptığı çalışmalar sonucunda farklı bir dil öğrenim sistemini piyasaya sürdü. LEGO-StoryStarter (Bana Hikayeni Anlat) ismini verdiği ve LESS diye kısaltılan sistemde dilin farklı alanları için belirlenmiş kazanımlar, etkinlik materyallerinin başlangıç noktasını oluşturur. LESS, ilkokul 2-5 sınıf öğrencileri için konuşma, dinleme, okuma, yazma, teknoloji ve sayısal öğrenim alanlarındaki becerilerini geliştirmek için tasarlanmıştır. Öğrencilerin doğalarına uygun yöntemlerle hikaye oluşturma ve anlatma deneyimi kazandıran özgün bir öğrenim aracıdır. Dil için belirlenmiş kazanım modeli bütün etkinlik materyalinin başlangıç noktasını oluşturur. Öğrenciler etkin olarak keşfederken, oluştururken, inşa ederken, hikaye anlatırken, sorgularken ve iletişim kurarken bir çok alanda beceriler geliştirirler. StoryStarter, öğrencilerin aşağıdaki kazanım modelinde de gösterildiği gibi konuşma ve dinleme, okuma ve yazma alanlarında beceri, bilgi, ve anlayışlarını geliştirmelerine yardımcı olur. Anahtar Kelimeler: Dil Öğretimi, Etkinlik, Materyal Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2016 Keywords Keywords. Conference or Workshop Item PeerReviewed PI Oriental languages and literatures https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/6999d93aecdf6e464871b61ed26f291f.pdf 8b5b54eccc65bcbb245d80b5de57d167 PDF Text Text Banana - A Very Profitable Crop for Subtropical Conditions Hamide Gübbük Akdeniz University Faculty of Agriculture Department of Horticulture 07059 Antalya/TURKEY gubbuk@akdeniz.edu.tr Abstract: Bananas have been cultivated economically for a long time in subtropical regions of Turkey where production and productivity per hectare have significantly increased due to the adoption of protected cultivation. Protected cultivation of banana began in the 1980’s in Anamur and Bozyazi, Mersin. In the 1990s this system became more popular. Today, a similar trend is underway in Mediterranean costal strip. Approximately 4300 ha of banana are grown in Turkey, of which over 2500 ha is grown under protected cultivation. The average yield per ha is about 20-30 tonnes under open-field and 60-70 tones under protected cultivation. In 2008, the total banana production of Turkey was 210.115 tones but domestic consumption of bananas in Turkey exceeds supply and hence bananas are imported. Local importers pay very high custom duties (over 100%) for imported bananas and because of that, banana retail prices remain high which makes local banana production a very profitable enterprise. Introduction Banana growing areas of the world are mainly situated between the Equator and latitudes 20 oN and 20 S. Climatic conditions in these areas are mainly tropical, with relatively small temperature fluctuations from day to night and from summer to winter (Robinson, 1996). On the other hand, banana can also be grown in subtropical areas. We may show that Western Australia, South Queensland, South Africa, Israel, Taiwan, Spain (The Canary Islands), Egypt, Morocco and parts of Brazil and Turkey for subtropical condition (Galan Sauco et al., 2004). Banana plantations are situated between the latitudes 20o and 30o many of subtropical area. But in Turkey, banana plantations are situated at 36o latitude. Nevertheless banana has been grown economically in Turkey for over a century. At present, the total banana growing area of Turkey has reached up 4300 ha (Anonymous, 2009) of which more than 2500 ha are under protected cultivation. In 2008, the total banana production of Turkey was 210.115 tons (Anonymous, 2009). As local demand (domestic consumption) for bananas are nearly 400.000 tons. Therefore, Turkey has to import nearly 200.000 tonnes bananas from overseas. Local importers pay very high custom duties (over 100%) for imported bananas, as such banana retail prices remain high, which makes local banana production a very profitable enterprise. The main climatic constrain in Turkey like other subtropical regions are wide temperature fluctuations between day and night, low and high temperature extremes in winter and summer respectively and also rainfall is not sufficient in some months. Due to the low temperature, protected (greenhouse) cultivation has gained popularity in recent years in Turkey. In Turkey, protected cultivation of banana began in the 1980’s in Anamur and Bozyazi, Mersin and in the 1990s this cultivation type gained popularity. Presently a similar trend is underway in Erdemli, Mersin; Alanya, Gazipasa (flat region), Finike, Kumluca, Antalya and Iskenderun, Hatay. The objective of this study was to evaluate the cultivation and constrain constrains of banana in Turkey. o Banana Growing under Open-Field and Protected Conditions Banana growing areas in Turkey are located in the Mediterranean costal strip. Planting occurs in the North part of the mountain to protect from wind damage. Bananas have been grown in Turkey in both open-field and protected cultivation (plastic greenhouse). Anamur and Bozyazi in Mersin are the main protected cultivation areas. On the other hand, banana has grown in Alanya and Gazipasa, Antalya both open-field and protected cultivation. Average mean yearly minimum/maximum temperatures in the open-field cultivation and under the protected cultivation are 10/30 °C and 11/35 °C, respectively. Yearly average relative humidity for both conditions is over 60%. Shading powder was applied during the summer season to protect plants and fruits from sunburn damage under protected cultivation. 474 �Growing Conditions and Cultural Practices In Turkey, the greenhouse structure is made of round iron poles and 6.5 – 7 meters high at the top and 5-6 meters below the gutter and covered with plastic. Generally, the greenhouse is not heated in all locations. The greenhouse cost approximately 10-15 Euros/m2 (without a plastic cover). However, banana plants bear fruits the same year after planting and the production costs outlays are recovered within a few years. ‘Dwarf Cavendish’ is the most common cultivar for open-field. But ‘Grande Nain’ and ‘Azman’ (local cultivar) are the most widely planted cultivars for greenhouse conditions. Plants are planted in March for openfiled condition. However, there are two planting time for protected cultivation (February and September). When the plants are planted under open-field, the first ratoon crop is not so productive. But the plants produce very good bunch in the first ratoon crop under protected cultivation. While suckers are used for open-field cultivation, tissue culture plants are used for protected cultivation. Plant spacing is 2.5 x 2m (2000 plant per ha) in open-field conditions, and 3 x 1.8 m (1850 plant per ha) in protected cultivation (Gubbuk and Pekmezci, 2004). Single line is preferred than double line. But after the second ratoon crop, the plants are increased 2100 or 2200 plant per ha both cultivation systems. The soil pH was slightly alkaline, lime content was medium, texture was loam, and organic matter content was between low and medium (Köseoğlu et al., 1985). Organic manure is applied at about 50 to 60 kg per plant. Fertilizers are applied either by hand around the plant or via irrigation. The main fertilizers are NPK, which are applied at rate of 300, 400, and 1000 g/plant per cycle. Drip irrigation system are used in both cultivation system. Nematodes are the most important pests of banana. There is no Sigatoka and common virus disease in Turkey. Postharvest Technologies including handling and ripening are improve day by day. Differences between Cultivation Systems The main differences between both cultivation systems is days from shooting to harvest and yield. Only one crop is produced per year in field conditions, but sometimes two crops are obtained per year under protected cultivation. Days from shooting to harvest were shorter (between 90-120 days) in protected cultivation. Bunch was harvested earlier in protected cultivation than in open-field cultivation. The shorter interval is a great advantage in the subtropical region, especially in the case of frost damage. After mid November, the temperature begins to drop in the cool subtropical climate. Frost damage occurs not only in plants, but also in the fruit. Frost damage can rarely be seen in sucker and fruit in protected cultivation, but not in open-field cultivation. Average yield per ha is between 25-30 tons in open-field and 50-70 tons under protected cultivation. The harvest time for protected cultivation is between October and January and between December and March for open-field condition. The farmer and retail prices are different in Turkey. The farmer price is between 0.7 and 0.8 Euro per kg. However, the retail price is about 1.5 Euro per kg. Therefore, the income is higher in protected cultivation. Advantages of Protected Cultivation There are many advantages in protected cultivation compared to open-field cultivation in subtropical conditions e.g. (a) Reduction of life cycle from planting to harvest (b) Reduction in water consumption (c) Extended duration of temperatures above 20oC (d) Higher rate of photosynthesis (e) Protection against wind and other weather conditions (e.g. sunburn and hail) (f) Increased bunch and finger weight (Galan Sauco et al., 1998). Furthermore, in protected cultivation, chilling injury and low temperature differences do not negatively affect the plants and fruits, as compared to open-field cultivation. Disadvantages of Open-Field Cultivation The main constrain of banana growing in Turkey like the cooler subtropics are the greater diurnal temperature fluctuations, and lower night temperatures, insufficient rainfall and wind damage. Furthermore, winter leaf sunburn, underpeel discolouration and growth cessations are typical physiological problems associated with banana production in the subtropics (Robinson, 1996). 475 �Conclusion The advantage of growing banana under protected cultivation under cool subtropical conditions is that the yield and the quality are higher, compared with open-field cultivation. Therefore, higher yields increase the economic prospects of banana cultivation in the subtropical regions. References Anonymous, (2009). https://www.fao.org Galan Sauco, V., Ait Oubahou, A. and Abdelhaq, H. 2004. Greenhouse cultivation of bananas. Chronica Horticulturae, 44:2, 35–37. Galan Sauco, V., Cabrera Cabrera, J., Hernandez Delgado, P.M. and Rodriguez Pastor, M.C. (1998). Comparison of Protected and Open-Air Cultivation of Grande Naine and Dwarf Cavendish Bananas. Acta Horticulturae, 490: 247–259. Gubbuk, H. and M. Pekmezci (2004). Comparison of Open-field and Protected Cultivation of Banana (Musa spp. AAA) in the Coastal Area of Turkey. New Zealand Journal of Crop and Horticultural Science, 32, 375-378. Köseoğlu, A.T., Onur, C., Arı, N. and Göncüoğlu, G. (1985). Muzlarda organik ve ticari gübrelerin gelişmeye ve yaprakların bitki besin maddeleri miktarlarına etkileri. Derim, 2(4): 3-6. Robinson, J.C. (1996). Bananas and Plantains. CAB International, 238 pp. 476 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 550 Title A name given to the resource Banana - A Very Profitable Crop for Subtropical Conditions Author Author Gübbük, Hamide Abstract A summary of the resource. Bananas have been cultivated economically for a long time in subtropical regions of Turkey where production and productivity per hectare have significantly increased due to the adoption of protected cultivation. Protected cultivation of banana began in the 1980’s in Anamur and Bozyazi, Mersin. In the 1990s this system became more popular. Today, a similar trend is underway in Mediterranean costal strip. Approximately 4300 ha of banana are grown in Turkey, of which over 2500 ha is grown under protected cultivation. The average yield per ha is about 20-30 tonnes under open-field and 60-70 tones under protected cultivation. In 2008, the total banana production of Turkey was 210.115 tones but domestic consumption of bananas in Turkey exceeds supply and hence bananas are imported. Local importers pay very high custom duties (over 100%) for imported bananas and because of that, banana retail prices remain high which makes local banana production a very profitable enterprise. Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2010-06 Keywords Keywords. Conference or Workshop Item PeerReviewed Q Science (General) https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/f85b9349c17da802dd9ad9748ab2d2cd.pdf 20d6160dd1f2ed84956577c69e4187da Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 2929 Title A name given to the resource Banking Crises of the 1990s and 2000s in Developed Countries: How Similar are they? Author Author Boudebbous, Thouraya Abstract A summary of the resource. Abstract: The objective of this study is, on one hand, to determine whether the banking crises occurring in advanced economies in the 1990s and 2000s share the same roots, and on the other hand, whether aggregated accounting indicators are good predictors of crises in these economies. By means of the multivariate logit model, we have identified banking crises indicators for a set of 16 developed countries for the periods 1990-2006 and 2007-2012. Our results show the existence of certain similarities between the crises of the 1990s and 2000s, namely: a private credit boom and a deterioration of banks' balance sheets. In addition, we have tested the robustness of our results through the use of Bayesian averaging models. Our results have allowed us to confirm, in general, the robustness of the estimation results derived from the multivariate logit approach. Publisher An entity responsible for making the resource available International Burch University Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2015 Keywords Keywords. Article PeerReviewed HB Economic Theory