<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<itemContainer xmlns="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5 http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5/omeka-xml-5-0.xsd" uri="https://omeka.ibu.edu.ba/items/browse?output=omeka-xml&amp;page=345&amp;sort_field=Dublin+Core%2CTitle" accessDate="2026-06-29T23:52:04+01:00">
  <miscellaneousContainer>
    <pagination>
      <pageNumber>345</pageNumber>
      <perPage>10</perPage>
      <totalResults>3494</totalResults>
    </pagination>
  </miscellaneousContainer>
  <item itemId="259" public="1" featured="0">
    <fileContainer>
      <file fileId="254">
        <src>https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/8ea553368f6c8d983db363068632f907.pdf</src>
        <authentication>11ca1b8c9894540844a8dfd3ad88f81b</authentication>
        <elementSetContainer>
          <elementSet elementSetId="4">
            <name>PDF Text</name>
            <description/>
            <elementContainer>
              <element elementId="52">
                <name>Text</name>
                <description/>
                <elementTextContainer>
                  <elementText elementTextId="1949">
                    <text>YABANCI DİL ÖĞRENİMİNDE KULLANILAN ÖĞRENME STRATEJİLERİ VE
ÖNEMİ

Lamija Kulović 1
Salih Cıgıllıoğlu 2
ÖZET
Öğrenmenin gerçekleştirilmesinde yardımcı olan unsurlardan bir tanesi de doğru seçilmiş
stratejidir. Her öğrenci öğrenme yetisine sahiptir, lakin öğrenme yolunu iyi seçerse öğrenme
daha kolay ve daha çabuk meydana gelmektedir. Öğrenci bu süreç boyunca ister farkında
olsun veya olmasın kendince kolay ve uygun bir yolu seçmektedir. Bu çalışmanın amacı
O’Malley ve Chamot, Oxford, Cohen’in ortaya koydukları araştırmalar göz önünde
bulundurularak öğrenme stratejilerini tespit etmektir. Öğrenme stratejileri tek tek
incelendikten sonra davranış değişkliklere kattıkları önem tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Yabancı Dil Öğrenimi, Öğrenme Stratejileri

THE USE AND IMPORTANCE OF LEARNING STRATEGIES IN LEARNING
FOREIGN LANGUAGE

ABSTRACT
One of the important elements which help in the realization of the learning is correctly chosen
strategy. Each student has the ability to learn, yet learning occurs more easily and quickly if
they choose the best way to learn. Students during this process consciously or unconsciously
choose their own way to learn. This study aims to determine O'Malley and Chamot, Oxford
and Cohen learning strategies using their researches. After learning strategies were examined
individually, we discussed the importance of them in learning process.

Key Words: Foreign Language Learning, Learning Strategies

GİRİŞ
Yabancı dil öğrenimi ve öğretimi uzmanlık gerektiren bir alandır. Öğrenciler yabancı dili
öğrenirken aynı zamanda o ülkenin kültürü, yaşayış tarzını, değerlerini de öğrenmek
zorundadırlar. Bu süreci kolaylaştıracak unsur ellbette ki doğru seçilmiş stratejidir. Her
öğrenci farklı zeka türüne sahiptir, bunların farkında olup ona göre bir strateji seçerse
1
2

Yüksek Lisans Öğrencisi, İnternational Burh University, Eğitim Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü
Yrd. Doç. Dr. , İnternational Burh University, Eğitim Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü

�oğrenmeyi çok hızlı ve çok kaliteli bir şekilde meydana getirecektir.
‘Başarılı öğrencilerin kullandıkları öğrenme stratejilerini tespit edip bu stratejileri daha az
başarılı olan öğrencilere öğretmek amacıyla başlayan dil öğrenme stratejileri çalışmaları,
strateji sınıflandırmalarının oluşturulması ile devam etmiştir. Yapılan çalışmalar
sonucunda dil öğreniminde başarılı olan öğrencilerin dil görevlerine uygun strateji
seçebildikleri ve kendi öğrenmelerini yönlendirebildikleri ortaya çıkmıştır. Bu yönde
öğrencilerin bakış açılarını geliştirebilmek için neler yapılabilir sorusu strateji öğretimi
üzerine yapılan araştırmaları artırmıştır.’ (Bayezit ve Çubukçu, 2015: 26)
Weinsten ve Mayer öğrenme stratejiyi şöyle tanımlamaktadırlar: ‘seçebilme, organize
edebilme, yeni bilgileri edinebilme özelliklerini ve öğrencinin motivasyonu ya da duygusal
durumunu etkileyen unsurdur.’( Weinstein ve Mayer, 1986: 315).
Strateji kelimesinin anlamını açığa getiren Oxford “öğrenmeyi kolaylaştıran, hızlandıran,
daha eğlenceli, bağımsız, etkin ve yeni durumlara daha kolay aktarılabilen kılan, öğrenci
tarafından seçilen özel yollar” olarak tanımlamaktadır. (Oxford, 1990: 8). Dolayısıyla
öğrenme strateji seçimi genellemeyen, öğrencilere göre değişen bir etkinliktir. Öğrenci
merkezli bir yaklaşımın tercih edildiği günümüzde öğretmenin rolüne bakıldığında öğretmen
bilginin kaynağı değildir. Öğretmen bilgi kaynaklarını ve desteğini sağlayarak sorumluluğun
öğrencide olduğu inancıyla öğrenmeyi kolaylaştırmaya çalışır. (Scharle ve Szabó, 2009: 6).
Ders kitaplarında veya derse getirelen ders dışı materyallerinde strateji öğretimi açık veya
örtük, ayrı veya bütüncül bakış açısıyla uygulanabilmektedir. Brown’a göre öğrencilerin bu
stratejilerinin farkında olmaları için şüphesiz ki öğretmenin yardımına ihtiyaçları vardır.
(Brown, 2007: 130)
Oxford, araştırmasında stratejilerin gruplanması her ne kadar zor ve soyut bir kavram olsa
da, doğrudan ve dolaylı strateji olmak üzere iki gruptan bahssetmektedir. Her iki grup üç tane
alt gruba ayırmaktadır. Toplam bu altı grup birbirine bağlı, birbirini destekleyen ve
birbirinden
kolay
ayıramayan
parçalardır.
(Oxford,
1990:
14-15)
Doğrudan öğrenme strateji öğrenmeyi doğrudan etkileyen strateji türüdür. Bu gruba giren
stratejiler dil öğreniminde zihinsel işlemleri kapsamaktadır. Hafıza stratejileri, bilişsel strateji
ve tazminat strateji doğrudan öğrenme strateji adı altında toplanmaktadır. Her üç strateji de
öğrencinin zihni zorlayan ve öğrenmeyi meydana getiren öğrenme yollarıdır. Hafıza strateji
dil öğreniminde yeni bilgilerin depolanmasına ve kaydedilmesine yardımcı olurken bilişsel
strateji dilin anlaşılmasını ve farklı anlamları kullanılarak yeni dilin üretilmesini
sağlamaktadır. Tazminat strateji ise bilgilerin boşluklarına rağmen dilin kullanılmasına olanak
tanımaktadır. İmgelerin gruplanması ve kullanılması hafıza stratejine, tümdengelim özetleme
bilişsel stratejine ve eş anlamlı kelimelerin tahmin edilmesi veya kullanılması tazminat
stratejine örnek olarak verilebilmektedir. (Oxford, 1990: 37) Stratejinin her türü dört temel
beceri
(konuşma,
okuma,
yazma,
dinleme)
üzerinde
uygulanabilmektedir.
Oxford’un yapmış olduğu öğrenme stratejinin ikinci grubu ise dolaylı öğrenme
stratejileridir. Bilişüstü strateji, sosyal strateji ve duyuşsal strateji olmak üzere bu gruba üç
tane
strateji
girmektedir.
Bilişüstü strateji öğrencilerin kendi bilgilerini kontrol etmesine imkan vermektedir. Merkeze
koyma, düzenleme, planlama ve değerlendirme gibi öğrenme faaliyetleri bilişüstü stratejine
örnek olarak gösterilebilmektedir. Öğrencilerin duygularını, motivasyonu ve tutumlarını
kontrol etmeleri duyuşsal strateji olarak tanımlanabilmektedir. Sosyal strateji ise konu olunca
isminden de anlaşıldığı gibi öğrencilerin sosyal çevresi ile kurdukları ilişkiler neticesinde

�meydana gelen davranış değişiklikleri ile ilgilenmektedir. Bütün bu stratejiler hedef dilinin
öğrenilmesini doğrudan etiklemediğinden, dolaylı strateji olarak adlandırlmıştır. Doğrudan
stratejilerde görüldüğü gibi dolaylı stratejilerin uygulanması da dört temel beceri üzerinde
mümkündür. (Oxford, 1990: 135)
Bu çalışmada değinmek istenen ikinci isim de O’Malley ve Chamot’tur. Onlara göre dil
öğrenme stratejileri “bireyin yeni bilgiyi anlamasında, öğrenmesinde ve geri getirmesinde
yardımcı olan, bireyin kullandığı özel düşünce veya davranışlardır.” (O’Malley ve Chamot,
1990: 1) O’Malley ve Chamot çalışmalarında öğrenme stratejileri bilişsel, bilişüstü ve sosyal
strateji olmak üzere üç grupta toplamışlardır.
Bilişüstü stratejileri; öğrenme sürecini düşünme, öğrenmeyi planlama, öğrenme görevini
izleme, öğrenmenin ne ölçüde olduğunu değrelendirmeyi kapsamaktadır.
1. Planlama: Beklenen öğrenme görevinin veya organize kavramının ön izlemesi (üst
planlama); meydana gelmek üzere olan öğrenme görevi için stratejilerin önerilmesi;
parçalar için planın üretilmesi; bir görev işleminde kullanılacak olan bölümler, ana fikirler
veya dil işlevleri (organizasyonel planlama).
2. Göreve odaklanma: Öğrenme görevine genel olarak katılmaya önceden karar verme ve
ilgisiz şıkları yok sayma; görev yürütme sırasında dikkat sürdürme.
3. Seçici dikkat: Dil girişlerinin belirli yönlerine veya bir görevin yerine getirilmesinde
yardımcı olacak durumsal ayrıntılara önceden karar verme; görev yürütme sırasında dil
girişinin belirli yönlerine dikkat verme.
4. Öz yönetim: Başarılı dil görevleri yerine getirilmesine yardımcı olan anlama koşulları, ve
bu koşulların varlığının düzenlenmesi; bilinen kullanımı en üst seviyeye getiren kişinin dil
performanslarının kontrol edilmesi
5. Öz denetım: Bir dil görevi sırasında kişinin anlama veya performansını düzeltme,
denetleme ve doğrulama;
1) Anlama denetimi: Bireyin anlamasının düzeltilmesi, kontrol edilmesi veya
doğrulanması
2) Dil üretimi denetimi: Bireyin dil üretiminin düzeltilmesi, kontrol edilmesi veya
doğrulanması
3) Duyumsal denetim: Karar verme amacıyla bireyin ‘kulaklarını’ kullanma ( bir
şeyin kulağa hitap etmesi)
4) Görsel denetim: Karar verme amacıyla bireyin ‘gözlerini’ kullanma ( bir şeyin
göze hitap etmesi)
5) Biçem denetimi: İç üslup kayıtlara dayalı kontrol etme, doğrulama veya düzeltme
6) Strateji denetimi: Bir stratejinin ne ölçüde başarılı kullanımının izlenmesi
7) Plan denetimi: Planın ne ölçüde başarılı olduğunu izleme
8) Çift denetim: Daha önce düşünülen eylemler veya üstlenilen olanakların görev
karşısında izlenmesi
6. Problem tanımlama: Görevin çözümlenmesi için gerekli olan merkez noktanın açıkça
belirlenmesi, görev başarısının tamamlanmasını engelleyen yönlerinin belirlenmesi
7. Öz değerlendirme: Bireyin kendi dil performansının sonuçlarını tamlığının ve
doğruluğunun iç tedbirine karşı kontrol etme; bireyin dil repertuarlarını, strateji
kullanımını, ya da eldeki görevi gerçekleştirme yeteneğini kontrol etme;
1) Dil üretimi değerlendirme: Görevin bitişinde bireyin çalışmasını kontrol etme

�2) Görevin icrasını değerlendirme: Bireyin genel görev yürütmesini yargılama
3) Yetenek değerlendirme: Bireyin görev gerçeleştirme yeteneğini yargılama
4) Strateji değerlendirme: Görev tamamlandığında bireyin strateji kullanımını
yargılama
5) Dil bilgisini değerlendirme: Bireyin kelime, kelime grubu, cümle, kavram
düzeyi hakkındaki bilgilerini yargılama
Bilişsel stratejiler: Öğrenilmesi gereken malzeme ile etikileşimi içermekte, zihinsel veya
fiziksel malzemeleri işlemekte, öğrenme görevi üzerinde belirli bir tekniği uygulamaktadır.
1. Tekrar: Dil görevi yerine getirme amacıyla dilin bir yığını (kelime veya kelime grubu)
tekrarlama
2. Kaynak kullanımı: Sözlükler, ders kitapları, ve önceki çalışmalar da dahil olmak üzere
hedef dil hakkındaki mevcut bilgi kaynaklarını kullanma
3. Gruplama: Ortak özelliklere dayalı dil görevinde kullanılam malzemelerin
sınıflandırılması ve etiketlenmesi; daha önce yapılmış gruplamalara dayalı bilgilerin
hatırlanması
4. Not alma: Kısaltılmış sözel, grafik veya sayısal formda anahtar kelimeler ve kavramlar
yazılarak bir dil görevi performansını meydana getirme
5. Tümdengelim ve tümevarım: Hedef dilini anlamak amacıyla bireyin öğrendiği veya
kendi geliştirdiği kuralları bilinçli olarak uygulama
1) Tümdengelim
2) Tümevarım
6. Yerine koyma: Dil görevini gerçekleştirmek amacıyla alternatif yaklaşımları, revize
planları, ya da farklı kelime veya kelime gruplarını seçme
7. Ayrıntılandırma: Yeni bilgi ile ön bilgi arasında bağlantı kurma; yeni bilginin farklı
parçalarını birbirine bağlama; sunulan bilgilere anlamlı kişisel ilişkileri kurma
1) Kişisel Ayrıntılandırma: Sunulan materyal hakkındaki yargıda bulunma veya
kişisel tepki gösterme
2) Çevresel Ayrıntılandırma: Çevre deneyimlerinden edinen bilgileri kullanma
3) Akademik Ayrıntılandırma: Akademik durumlarından edinen bilgileri
kullanma
4) Göreve yönelik ayrıntılandırma: Dil görevlerinin parçalarını birbirine
bağlama
5) Sorularla Ayrıntılandırma: Dil görevlerine beyin fırtınasının mantıksal
çözumleri, çevre bilgileri ve soruları uygulama
6) Öz değerlendirici Ayrıntılandırma: Materyallere ilişkin kendini yargılama
7) Yaratıcı Ayrıntılandırma: Hikaye yazma veya akıllı bir bakış açısını
benimseme
8) İmaj: Ayrı bir kategori olarak kodlanmış, ancak detaylandırma biçimi olarak
incelenmiş bilgileri temsil etmek amacıyla zihinsel ve gerçek resmi veya
görselleri kullanma
8. Özetleme: Sunulan görevinin sözlü veya yazılı dil ve bilgi özetini çıkarma
9. Çeviri: Bir dilden başka bir dilde fikirleri oluşturma
10. Aktarma: Dil görevini kolaylaştırmak amacıyla daha önce edinen dil bilgilerini
kullanma

�11. Çıkarım: Sonuçları tahmin etmek ya da eksik bilgileri doldurmak için yabancı dil
öğelerinin anlamlarını ya da kullanımını tahmin etmek amacıyla mevcut bilgileri
kullanma
12. Sosyal ve duyuşsal stratejileri; Öğrenme görevini gerçekleştirmek veya öğrenmeyi
meydana getirmek için başka kişilerle etkileşim içinde olma, etkin kontrolünü
kullanma
1. Açıklık getirmek için soru sorma: Materyalin açıklamasını, doğrulamasını veya
örneklerini sorgulama; görevle ilgili açıklamayı ve doğrulamayı sorgulama; kendine
soruları sorma
2. İşbirliği: Sorunları çözmek için yaşıtları ile birlikte çalışma; öğrenme görevini
denetleme, dil aktiviteleri biçimlendirme, sözlü ya da yazılı performansı hakkında geri
bildirim alma
3. Öz konuşma: Dil görevini yerine getirmek için bireyin uzman hissetmesi ve
endişesinin giderilmesi adına zihinsel teknikleri kullanma
4. Öz pekiştirme: Bir dil öğrenme faaliyeti başarıyla tamamlandığında bireye ödül
verilerek kişisel motivasyonu sağlama ( O’Malley ve Chamot, 1990: 137-139)
Öğrenme stratejilerini “öğrencinin bilinçli olarak seçtiği öğrenme süreçleri” olarak
tanımlayan Cohen (1998: 4) seçim faktörünün önemine dikkat çekerek stratejiyi strateji
yapan özelliğin “seçim” olduğunu vurgulamakta ve seçimin bilinçli yapılıp yapılmadığı
konusunda ise kullanılan stratejiden öğrencinin en azından bir miktar farkında olması
gerektiğini söylemektedir. Çalışmasında aşağıdaki stratejileri ele almaktadır:
1. Tekrar Strateji: Hedef dilinin yapılarını tekrarlama; örneğin farklı fillerin çekimi. Bu
stratejinın amacı öğrenilen yapılarını tekralayarak akılda kalmasını sağlamaktır.
2. Örtme Strateji: Öğrencilerin hedefi ezberlediği ve anlamını tam olarak anlamadığı bir
ifadeyi kullanarak faaliyetlerin devamını getirmek amacıyla bir etkiyi yaratmaktır.
Bilgisindeki boşlukları telafi etmek için bu stratejiye baş vurmaktadır.
3. İletişim strateji: İletişimi kurmak adına derste ilk defa duyulan kelimelerin
kullanılmasıdır. Bu stratejini amacı verici ile alıcı arasında iletişimi sağlamak,
kelimenin öğrenilmesi ikinci plana düşmektedir. Bunun tersinde iletişim kurmak
peşinde olmayan öğrenci kelimeyi öğrendiğini belli etmek istemektedir. Bu iki
durumda da iletişim stratejinin önemi görülmektedir.
4. Bilişsel strateji: Hedef dilinin yapılarının, kelimelerinin, kelime gruplarınının
depolanması ve öğrenilmesi ile ilgilenmektedir.
5. Bilişüstü strateji: Bu tür strateji öğrencilerin planlayarak, organize ederek,
değerlendirerek kendi bilgilerini kontrol etmelerine olanak tanımaktadır.
6. Sosyal strateji: Sosyal çevrsiyle iletişime geçmek amacıyla kullanılan etkinliklerinin
bütünü içermektedir. Öğrencilerin bilmediklerini açığa getirmek için soru sormaları,
diğer öğrencilerle işbirliğini yapmaları bu tür stratejiye örnek olarak verilebilmektedir.
(Cohen, 1998: 4-5)

SONUÇ

�Hedef dil öğrenilirken öğrenci bu stratejinin farkında olursa sadece bir dili değil, dili nasıl
öğreneceğini de öğrenecektir. Yapılan çalışmaların neticesinde birbirine benzeyen stratejiler
tespit edilmiştir. Oxford ve Cohen daha az ayırmları yaparken O’Malley ve Chamot daha çok
ayırımlara değmiştir. Her üç çalışmada da bilişsel, bilişüstü ve sosyal strateji yer almaktadır.
Öğrenciler derste gördükleri kavramları akıl yürüterek öğrenecektir. Sürekli tekrarlarla
bilgileri daha kolay belleklerine kaydedeceklerdir. Sınıf arkadaşlarıyla irtibata geçip dört
becerisinden olan konuşmayı ilerletecekler ve aynı zamanda işbirliği duygusunu
geliştireceklerdir. Öğretmenler dersinde kullanılan kitaplarda bu stratejileri tespit etmeli,
olmayanları ise ders dışı mataryellere öğrencilere sunmalı ve böylece onların öğrenmelerini
sağlanmalıdır. Lakin bu çalışmada vurgulanmak istenen öğretim değil, öğrenimdir.
Dolayısıyla öğretmenin rolü öğrencilere yol göstermek, kendi stratejlerini tespit etmelerini
sağlamaktır.

KAYNAKÇA










Bayezit, H. Ve Çubukçu, F. (2015), Yabanci Dil Olarak Türkçe Ve İngilizce Ders
Kitaplarindaki Öğrenme Stratejilerinin Kullanimi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi
Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 25-47.
Brown, H. D. (2007). Principles of language learning and teaching. New York:
Pearson Longman.
Cohen, A. D. (1998). Strategies in learning and using a second language. London:
Longman.
O’Malley, J. M., &amp; Chamot, A. (1990), Learning strategies in second language
acquisition. New York, NY: Cambridge University Press
Oxford, R. L. (1990). Language learning strategies: What every teacher should know.
New York, NY: Newbury House Publishers.
Scharle, A., Szabó, A. (2009). Learner autonomy. Cambridge: Cambridge University
Press
Weinstein, C. E., and Mayer, R. E. (1986), The teaching of learning strategies. In M.
C. Wittrock (Ed.), Handbook of research on teaching 3rd ed. New York, Macmillan.

�</text>
                  </elementText>
                </elementTextContainer>
              </element>
            </elementContainer>
          </elementSet>
        </elementSetContainer>
      </file>
    </fileContainer>
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="79">
            <name>Extent</name>
            <description>The size or duration of the resource.</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="1943">
                <text>3596</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>A name given to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="1944">
                <text>YABANCI DİL ÖĞRENİMİNDE KULLANILAN ÖĞRENME STRATEJİLERİ VE ÖNEMİ</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="96">
            <name>Author</name>
            <description>Author</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="1945">
                <text>Kulovic, Lamija
Cigillioglu, Salih</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="94">
            <name>Abstract</name>
            <description>A summary of the resource.</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="1946">
                <text>Öğrenmenin gerçekleştirilmesinde yardımcı olan unsurlardan bir tanesi de doğru seçilmiş stratejidir. Her öğrenci öğrenme yetisine sahiptir, lakin öğrenme yolunu iyi seçerse öğrenme daha kolay ve daha çabuk meydana gelmektedir. Öğrenci bu süreç boyunca ister farkında olsun veya olmasın kendince kolay ve uygun bir yolu seçmektedir. Bu çalışmanın amacı O’Malley ve Chamot, Oxford, Cohen’in ortaya koydukları araştırmalar göz önünde bulundurularak öğrenme stratejilerini tespit etmektir. Öğrenme stratejileri tek tek incelendikten sonra davranış değişkliklere kattıkları önem tartışılmıştır.    Anahtar Kelimeler: Yabancı Dil Öğrenimi, Öğrenme Stratejileri    ABSTRACT  One of the important elements which help in the realization of the learning is correctly chosen strategy. Each student has the ability to learn, yet learning occurs more easily and quickly if they choose the best way to learn. Students during this process consciously or unconsciously   choose their own way to learn. This study aims to determine O'Malley and Chamot, Oxford and Cohen learning strategies using their researches. After learning strategies were examined individually, we discussed the importance of them in learning process.</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="40">
            <name>Date</name>
            <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="1947">
                <text>2016</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="97">
            <name>Keywords</name>
            <description>Keywords.</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="1948">
                <text>Conference or Workshop Item
PeerReviewed</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
    <tagContainer>
      <tag tagId="21">
        <name>PI Oriental languages and literatures</name>
      </tag>
    </tagContainer>
  </item>
  <item itemId="2440" public="1" featured="0">
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="79">
            <name>Extent</name>
            <description>The size or duration of the resource.</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="19464">
                <text>763</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>A name given to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="19465">
                <text>YABANCI DİL ÖĞRETİMİNDE ÖĞRETMENİN  MOTİVASYONA ETKİSİ</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="96">
            <name>Author</name>
            <description>Author</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="19466">
                <text>Şaşmaz, Arzu
Çakmak, Zehra
ÇETİN, Mustafa</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="94">
            <name>Abstract</name>
            <description>A summary of the resource.</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="19467">
                <text>Bu bildiri ile yabancı dil  öğretiminde öğretmenin öğrenci  motivasyonuna etkisi değerlendirilecektir. Son yıllarda teknolojinin de gelişmesiyle öğrenciler kendi kendine bir yabancı dili öğrenme imkanına sahip olmuştur.  Ancak, yabancı dil öğretiminde hala öğretmenin etkisi önemli  görülmektedir.  Yabancı dil öğretiminde öğrencinin başarı düzeyini öğretmenin birçok açıdan etkilediği düşünülmektedir. Yabancı dil öğretiminde öğrencinin düzeyini belirleyecek, onun yaşına uygun öğretimi planlayacak, tutum ve davranışlarıyla onu motive edecek, öğrencinin öğrenim düzeyini ölçme ve değerlendirmesiyle doğru tespit edecek ve ona yabancı dil öğrenme sürecinde rehberlik edecek en önemli kişinin öğretmen olduğu kabul edilmektedir. Öğretmenin öğrenci motivasyonuna etkisi kuramsal çalışmaların ışığında değerlendirilmekle birlikte  anket uygulamalarıyla da desteklenecektir. Araştırmanın konusuna ilişkin inceleme alanını Saraybosna’da Türkçe, İngilizce ve Boşnakçayı yabancı dil olarak öğrenen  orta öğretim düzeyindeki  öğrenciler oluşturmaktadır.  Bu araştırma ile öğrenci motivasyonuna öğretmenin etkileri belirlenmesi amaçlandığından anket ölçeği kullanılmıştır.  Ölçeğin kapsam geçerliliğinin saptanması amacıyla uzman görüşlerine başvurulup, güvenirlik düzeyinin belirlenmesi için ise ön uygulama yapılacaktır.  Uygulanan anketlerden elde edilen veriler frekans ve yüzdelerle betimlenip, ilgili alan yazına dayanarak yorumlanacaktır.</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="40">
            <name>Date</name>
            <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="19468">
                <text>2012-05-04</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="97">
            <name>Keywords</name>
            <description>Keywords.</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="19469">
                <text>Conference or Workshop Item
PeerReviewed</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
    <tagContainer>
      <tag tagId="32">
        <name>P Philology. Linguistics</name>
      </tag>
    </tagContainer>
  </item>
  <item itemId="1021" public="1" featured="0">
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="79">
            <name>Extent</name>
            <description>The size or duration of the resource.</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="8081">
                <text>2866</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>A name given to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="8082">
                <text>YABANCI DIL OLARAK TÜRKÇE ÖĞRENIMINE KÜLTÜREL ORTAMIN KATKISI: BOSNA HERSEK ÖRNEĞI</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="96">
            <name>Author</name>
            <description>Author</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="8083">
                <text>KÖKLÜ, Zehra</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="94">
            <name>Abstract</name>
            <description>A summary of the resource.</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="8084">
                <text>Bu çalıĢmada, Bosna Hersek‟te var olan Türk kültürünün, Bosna Hersek‟in Saraybosna ve Bihaç Ģehirlerindeki Türk Kolejlerinde okuyan lise 1. Sınıf öğrencilerine, Türkçe öğreniminde katkısının olup olmadığı araĢtırılmıĢtır.  ÇalıĢmada öncelikle, konuyla ilgili literatür taraması yapılmıĢ ve konuya iliĢkin tanımlamalar üzerinde durulmuĢtur. Literatür taramasında, Bosna Hersek‟te Türk kültürünün var olduğu, günümüzde de hâlâ canlılığını devam ettirdiği ortaya çıkmıĢtır.  Bu çıkan sonuçlardan hareketle, var olan bu kültürel ortamın, Bosna Hersek‟te yabancı dil olarak Türkçe öğrenimine katkı sağlayıp sağlamadığı araĢtırılmıĢtır. AraĢtırma, Bosna Hersek‟te Türk Kolejlerinde okuyan, Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen, lise 1. Sınıflara bir anket çalıĢmasıyla yapılmıĢtır. Bu anket çalıĢmasında öğrencilere, Bosna Hersek‟te yaĢayan Türk kültürünün, Türkçe öğrenmelerine katkı sağlayıp sağlamadığı sorulmuĢtur. Anket sonuçları SPSS programında incelenerek bulgular saptanmıĢtır.  Bulgulardan çıkan sonuca göre Bosna Hersek, Türkçe adına kısmi bir kültürel ortam oluĢturmaktadır. Yabancı dil öğreniminde, hedef dilin kültürel yapısına yaklaĢtıkça öğrenme kolaylaĢırken, hedef dilin kültürel ortamından uzaklaĢtıkça öğrenme zorlaĢmaktadır. Buradan hareketle, Bosna Hersek‟te var olan Türk kültürel ortamı, buradaki Türkçe öğrenimini kolaylaĢtırmaktadır.  iv  AraĢtırma sonucu göstermiĢtir ki, yabancı dil öğreniminde kültürel ortam çok önemlidir. Hedef dili kendi kültürel ortamında öğrenmek öğrenmeyi kolaylaĢtırmaktadır.    Anahtar Kelimeler: Dil Öğrenimi, Bosna Hersek‟te Türkçe Öğrenimi, Yabancı Dil Öğrenimi, Kültürel Ortam.</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="40">
            <name>Date</name>
            <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="8085">
                <text>2014</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="97">
            <name>Keywords</name>
            <description>Keywords.</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="8086">
                <text>Thesis
NonPeerReviewed</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
    <tagContainer>
      <tag tagId="16">
        <name>L Education (General)</name>
      </tag>
    </tagContainer>
  </item>
  <item itemId="594" public="1" featured="0">
    <fileContainer>
      <file fileId="588">
        <src>https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/ea112634c52488220df7d0c18e0ccbd1.pdf</src>
        <authentication>e6eab39489f4778018a96d5d072d086a</authentication>
        <elementSetContainer>
          <elementSet elementSetId="4">
            <name>PDF Text</name>
            <description/>
            <elementContainer>
              <element elementId="52">
                <name>Text</name>
                <description/>
                <elementTextContainer>
                  <elementText elementTextId="4649">
                    <text>BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014

YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE YAZMA
BECERİSİNİN GELİŞİMİNDE KARŞILAŞILAN SORUNLAR: BOSNA
HERSEK ÖRNEĞİ
Erna KLİČİĆ
International Burch University /Bosna Hersek
Mustafa ARSLAN
International Burch University / Bosna Hersek
Anahtar Kelimeler: Yabancı dil olarak Türkçe, yazma becerisinin gelişimi,
sorunlar, Bosna Hersek örneği
ÖZET
Bu araştırmanın amacı yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde yazma
becerisinin gelişiminde karşılaşılan sorunları tespit etmektir. Dil öğretiminin
en önemli temel becerilerinden biri de yazma becerisidir. Dolayısı ile yazma
becerisinin gelişiminde yaşanan problemlerin çözülmesi ve dört temel
becerinin paralel olarak geliştirilmesi gerekmektedir. Araştırmanın çalışma
evrenini Bosna Hersek’te Bosna Sema eğitim kurumlarının Saraybosna’daki
Türk Kolejlerinde, Una Sana Koleji ve Saraybosna Yunus Emre merkezinde
okuyan, B2 seviyesi ögrenciler oluşturmaktadır. Çalışma evreninden rasgele
olarak seçilen beş öğrenci ile deney grubu oluşturulmuş ve yazma becerisini
ölçmeye dayalı bir dizi ölçek geliştirilerek veriler toplanmıştır. Verilerin
analizi sonucunda elde edilen bulgulara göre öğrencilerin çoğunlukla ğ, ö, ı, ü,
j, gibi harflerin yazımında sıklıkla sorun yaşadıkları belirlenmiştir. Bununla
birlikte öğrencilere verilen kelimelerden bir paragraf oluşturulması istenmiş
ancak çoğunlukla öğrencilerin kelime hazinelerinin dar olmasından dolayı bu
paragrafı oluşturamadıkları gözlemlenmiştir.

141

�</text>
                  </elementText>
                </elementTextContainer>
              </element>
            </elementContainer>
          </elementSet>
        </elementSetContainer>
      </file>
    </fileContainer>
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="79">
            <name>Extent</name>
            <description>The size or duration of the resource.</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="4641">
                <text>2733</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>A name given to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="4642">
                <text>YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE YAZMA  BECERİSİNİN GELİŞİMİNDE KARŞILAŞILAN SORUNLAR: BOSNA  HERSEK ÖRNEĞİ</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="96">
            <name>Author</name>
            <description>Author</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="4643">
                <text>KLİČİĆ, Erna
ARSLAN, Mustafa</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="94">
            <name>Abstract</name>
            <description>A summary of the resource.</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="4644">
                <text>Bu araştırmanın amacı yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde yazma  becerisinin gelişiminde karşılaşılan sorunları tespit etmektir. Dil öğretiminin  en önemli temel becerilerinden biri de yazma becerisidir. Dolayısı ile yazma  becerisinin gelişiminde yaşanan problemlerin çözülmesi ve dört temel  becerinin paralel olarak geliştirilmesi gerekmektedir. Araştırmanın çalışma  evrenini Bosna Hersek’te Bosna Sema eğitim kurumlarının Saraybosna’daki  Türk Kolejlerinde, Una Sana Koleji ve Saraybosna Yunus Emre merkezinde  okuyan, B2 seviyesi ögrenciler oluşturmaktadır. Çalışma evreninden rasgele  olarak seçilen beş öğrenci ile deney grubu oluşturulmuş ve yazma becerisini  ölçmeye dayalı bir dizi ölçek geliştirilerek veriler toplanmıştır. Verilerin  analizi sonucunda elde edilen bulgulara göre öğrencilerin çoğunlukla ğ, ö, ı, ü,  j, gibi harflerin yazımında sıklıkla sorun yaşadıkları belirlenmiştir. Bununla  birlikte öğrencilere verilen kelimelerden bir paragraf oluşturulması istenmiş  ancak çoğunlukla öğrencilerin kelime hazinelerinin dar olmasından dolayı bu  paragrafı oluşturamadıkları gözlemlenmiştir.</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="45">
            <name>Publisher</name>
            <description>An entity responsible for making the resource available</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="4645">
                <text>International Burch University</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="40">
            <name>Date</name>
            <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="4646">
                <text>2014-05-23</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="97">
            <name>Keywords</name>
            <description>Keywords.</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="4647">
                <text>Article
PeerReviewed</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="43">
            <name>Identifier</name>
            <description>An unambiguous reference to the resource within a given context</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="4648">
                <text>ISSN 2303-582X     </text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
    <tagContainer>
      <tag tagId="75">
        <name>P Philology. Linguistics,PA Classical philology,PI Oriental languages and literatures,PN Literature (General)</name>
      </tag>
    </tagContainer>
  </item>
  <item itemId="2389" public="1" featured="0">
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="79">
            <name>Extent</name>
            <description>The size or duration of the resource.</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="19156">
                <text>1050</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>A name given to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="19157">
                <text>YABANCI ÖĞRENCİLERE DİL ÖĞRETİMİNDE MİZAHIN YERİ VE ÖNEMİ</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="96">
            <name>Author</name>
            <description>Author</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="19158">
                <text>BAYRAKTAR, Zülfikar</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="94">
            <name>Abstract</name>
            <description>A summary of the resource.</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="19159">
                <text>Gülmeyi, mizahtan ayıran unsurlardan biri, hatta en önemlisi, gülmenin bir refleks olduğu düşüncesidir. Mizah, gülmeyi sağlayan birçok malzemeden biri olmaktadır. Onun içinde gülünçlük vardır. Mizahın ne olduğu üzerinde araştırmalar yapan bilim adamları ve filozoflar, gülmenin sanatlı şeklinin mizah olduğu sonucuna varmışlardır. Mizah toplumsal bir olgu olmakla beraber her ulusun kendine özgü bir mizah anlayışı vardır. Bu farklılığın nedeni toplumların farklı kültür yapılarına sahip olmalarıdır. Bir Fransız’ın veya bir Hintlinin, Japon veya Türk mizahından aynı oranda etkilenmesini düşünmek zordur. Sözlü kültürde yaşayan mizah türlerini başka bir dile çevirdiğimizde etkisini büyük ölçüde kaybettiğini görürüz. Bunun sebebi mizahın aynı zamanda milli bir yapıya sahip olmasıdır. Tabi buradan, hiçbir mizah ürünü başka bir dile tercüme edilemez, anlamını tamamen yitirir, gibi bir sonuç da çıkmamalıdır.</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="40">
            <name>Date</name>
            <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="19160">
                <text>2012-05-04</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="97">
            <name>Keywords</name>
            <description>Keywords.</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="19161">
                <text>Conference or Workshop Item
PeerReviewed</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
    <tagContainer>
      <tag tagId="32">
        <name>P Philology. Linguistics</name>
      </tag>
    </tagContainer>
  </item>
  <item itemId="2879" public="1" featured="0">
    <fileContainer>
      <file fileId="3649">
        <src>https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/383ac8583c2c620b8f3bdf35afaf5c1e.pdf</src>
        <authentication>b6fef7351dcefba29f87ab69899ca3a5</authentication>
        <elementSetContainer>
          <elementSet elementSetId="4">
            <name>PDF Text</name>
            <description/>
            <elementContainer>
              <element elementId="52">
                <name>Text</name>
                <description/>
                <elementTextContainer>
                  <elementText elementTextId="22329">
                    <text>1st International Conference on Foreign Language Teaching and Applied Linguistics
May 5-7 2011 Sarajevo

YABANCILARA TÜRKÇE ÖĞRETĠMĠ AÇISINDAN
TÜRKÇE-BOġNAKÇA BĠR SÖZLÜK
Yrd.Doç.Dr. Mustafa ġENEL
Filosofia Faculty
Turkish Language and Literature Department
Tuzla University
mustafasenel@hotmail.com

Abstract:The national culture as an important essential element propitiouses for an
existence nation. This culture gets its source from that national history language, religion ,
morality, art, traditions, briefly from own esence. Person names( antroponimies) from
point of view philologicial, linguistics, cultural, historical and folklore studies have
necessity. The calling of the human (middle name, name, surname, nickname and titles) is
associated with the culture of nation, proves a necessity of names fort he human. There
are different traditions and rules of calling in the each country. The reasons of calling may
be religious, national and local charecter as a result of investigation these tendentions we
find out that every society has its different specific traditions in calling, there are many
common issues in the many parts of the world and among societies has own peculiarity.
The name ‗Muhammed‘ is widely popular among the people and often they call their
children by this name, because it has a religion mean. The origin of this name is Arabic
and used for men. The name ‗Muhammed‘ as a male names the most widely spread in the
Kars(Turkey) region. The name ‗Muhammed‘ at the same time used in a wrong spelling.
These mistakes did the bureaucrats or men, who did not know the orphography this name.
Keywords: onomastik, Muhammed, name, Kars, misspelling

Sôzlùk, ― bir veya birden fazla dilin kelimelerinin bùtùnùnù veya bir bôlùmùnù, genel amaçlı veya ôzel
amaçlı olarak içeren, anlam, açıklama ve ôrnekleriyle ortaya koyan ve daha çok alfabetik olarak dùzenlenmiĢ
eserlerin genel adıdır"(Ġlhan, 2007:15), veya ―Bir dilin bùtùn veya belli bir çağda kullanılmıĢ kelime ve
deyimlerini alfabe sırasına gôre alarak tanımlarını yapan, açıklayan veya baĢka dillerdeki karĢılıklarını veren
eser.‖ (Tùrkçe Sôzlùk 2: 1338), veya ―Bir dilin (ya da birden çok dilin) sôzvarlığını, sôyleyiĢ biçimleriyle,
yazımlarıyla veren,bağımsız biçimbirimleri temel alarak bunların, baĢka ôğelerle kurdukları sôz ôğeleriyle
birlikte anlamlarını, değiĢik kullanımlarını gôsteren bir sôzvarlığı kitabı.‖ (Aksan, 1982: 77) olarak
tanımlanmaktadır.
Temelde sôzlùk ihtiyacını doğuran ve sôzlùkçùlùğùn bir dilbilim dalı olarak (Leksikoloji) geliĢmesine
sebep olan Ģey, mensup olduğu milletin konuĢtuğu veya yazdığı dilin kelime, deyim ve terimlerinin hepsini bilen
bir kiĢinin olmamasıdır(Ġnce, 2002:176). Sôzlùkbilim, ―Bir dilin ya da karĢılaĢtırmalı olarak çeĢitli dillerin
sôzvarlığını sôzlùk biçiminde ortaya koymaya yônelen, bu amaçla yôntemler koyarak uygulama yolları gôsteren
dilbilim dalıdır.‖ (Aksan, 1982: 71).
Tùrk sôzlùk biliminin temelleri Ģùphesiz Arap sôzlùkçùlùğù kurallarına gôre kaleme alınan KâĢgarlı
Mahmød‘un Dîvânu Lügâti‘t-Türk‘ùne kadar uzanır. KaĢgarlı‘nın Dîvānø Løgāt‘it-Tùrk adlı eseriyle baĢlayan
Tùrk sôzlùkçùlùğù
―Tùrk boylarının geniĢ ùlkelere yayılma ve yerleĢik medeniyet kuruculuğunu
benimsemeleriyle yeni yeni geliĢme devreleri geçirmeğe mecbur olmuĢtur.‖ (Caferoğlu, 1984: 187) Tùrk
Sôzlùkçùğùnùn en eski kaynağı olan Dîvân‘dan Kâmûs-ı Türkî‘ye kadarki dônemde yazılı olan gerek manzum
gerekse sôzlùk tertibindeki bùtùn yazma ve basma eserler ya Farsça- Tùrkçe ya da Arapça- Tùrkçe olup, Arap
sôzlùkçùlùk geleneğinde dùzenlenmiĢtir (Ölmez, 1994: 88; Aksan 1998:115).
Tùrk sôzlùkçùlùğùnùn geliĢimi içinde son dônemlerde dikkate alınmaya baĢlayan, Divan edebiyatı
içerisinde de ―Divan Ģairleri manzum lùgat tertip etmek merakına da dùĢmùĢlerdir. O kadar ki yalnız Arap ve
Fars dillerine ait lùgatlerle kalmamıĢlar, Fransızca, Rumca, Ermenice lùgatler bile tertip etmiĢlerdir.‖ (Levent,
1980: 636), denilerek ônemsiz bir mahsul gibi gôrùlen ―manzum sôzlùkler‖ de vardır(Ġnce, 2002:177).
Tùrk dilinin çeĢitli dônemlerinde kaleme alınan iki dilli veya açıklamalı sôzlùkler de Tùrk ve yabancı
Tùrkologların ilgisini çeken ônemli bir araĢtırma alanı olarak gôrùlùr. Kaleme alınan bu sôzlùkler sayesinde her
iki milletin de birbirinin dilini ôğrenmesi kolaylaĢmıĢ, ticarî ve siyasî iliĢkilerde bu sôzlùkler birer araç olarak
kullanılmıĢtır. Modern devlet teĢkilâtında da durum bôyledir. Ticarî, sosyal ve kùltùrel iliĢkiler hangi milletlerle
varsa, o alanda mutlaka iki dilli sôzlùkler de bulunmakta ve yayını artmaktadır (Yavuzarslan,2004,186).
Bu tùr kùltùrel iliĢkilerin baĢlangıç aĢaması olan iki dilli sôzlùklerin yazılıĢ amaçlarının baĢında, gidilen
bôlge insanına kendi kùltùrùnù anlatarak gùnlùk hayatın akıĢını sağlamak vardır. Gùnlùk hayatta paylaĢım

1343

�1st International Conference on Foreign Language Teaching and Applied Linguistics
May 5-7 2011 Sarajevo
içesinde olacak iki yabancı halkın bir an ônce kaynaĢması ve birbirini anlamak istemesi kadar doğal bir Ģey
yoktur. Bu durum BoĢnak halkına Tùrkçe ôğretmek amacıyla yazılmıĢ bu sôzlùk içinde geçerlidir.
Osmanlı akınları, 1386‘da baĢladıktan sonra Bosna Eyaleti 1463‘de fethedilmiĢ, 1878‘de yapılan Berlin
AntlaĢmasıyla Avusturya-Macaristan‘a verilinceye kadar dôrt yùz seneden fazla Osmanlı hakimiyeti altında
kalmıĢtır. 1463 yılında, Fatih Sultan Mehmed o zaman Bosna Kraliyetinin merkezi olan Yayçe Ģehrini, II.
Sultan Bayezid ise 1482 yılında Hersek bôlgesini fethetmiĢtir. Bu fetihlerle Ortaçağ Bosna Kraliyeti çôkmùĢtùr.
Bosna‘da Osmanlılar tarafından fethedilmiĢ olan son Ģehir Bihaç‘tır. Bihaç‘ın fethi XVI. yùzyılın sonuna rastlar.
Bu tarihler gôsteriyor ki, Bosna-Hersek‘in Osmanlı tarafından fethi aĢağı yukarı 200 yıl sùrmùĢtùr
(ZaĦinoviĤ,2003:9).
II. Sultan Abdùlhamîd (1876– 1909) 1878 yılında Bosna‘dan çekilmiĢtir
(ZaĦinoviĤ,2003:14).
Bosna ve Bosnalılar Osmanlı hakimiyeti boyunca hem askerî hem de siyasî alanlarda çok ônemli rol
oynamıĢtır. BoĢnaklar yùzyıllar boyunca Osmanlı Devletinin en yùksek makamlarına kadar yùkselmiĢlerdir.
Ortaçağ Bosna Kraliyetinin son hùkùmdarı olan Kral Styepan‘ın oğlu Ġslâm dinini kabul ederek, Ahmed
Hersekzâde adıyla Osmanlı Devletinin ilk sadrazamlarından birisi olmuĢtur. PadiĢahın yanında en yùksek unvan
olan sadrazam gôrevini 3 sultan dôneminde yapan ve bu gôrevde en uzun sùre kalan Mehmed PaĢa Sokoloviç –
(Sokollu Mehmed PaĢa) Bosnalıdır. Sôzù geçen Ahmed Hersek-zâde ve Sokollu Mehmed PaĢa dahil Osmanlı
Sarayında 22 BoĢnak, sadrazamlık gôrevinde bulunmuĢtur. Osmanlı Devletinde Tùrk olmayan halklar arasında
BoĢnaklar en fazla Osmanlı Devletine bağlılığını gôsteren topluluktur. Hattâ BoĢnakçada Ġstanbul‘a ikinci ad
olarak ―Carigrad‖ ( sultan Ģehri ) adı konmuĢtur
( ZaĦinoviĤ,2003:11).
Eğitim hayatına gelince Osmanlı dôneminde birçok eğitim kuruluĢları, medreseler kurulmuĢtur. En
meĢhur olanları Sarybosna‘daki Gazi Hùsrev Beg Medresesi, Tuzla‘daki Behram Beg Medresesi ve Travnik‘te
Elçi Ġbrahim PaĢa Medresesi‘dir. Okullarda dersler Tùrkçe olarak verilmiĢtir. Gazi Hùsrev Beg 1537 yılında
medresenin yanında kùtùphaneyi de kurmuĢtur. Bu kùtùphanede yùzlerce Tùrkçe, Arapça ve Farsça el yazma
eseri saklanmaktadır. Osmanlı dônminde BoĢnaklar eğitim almak için Ġstanbul‘a da gitmiĢtir. Bosna-Hersek‘te
Osmanlı hakimiyetinde ùç Ģark dili Tùrkçe, Arapça ve Farsça ôğretilmiĢtir. Bu dillerde çeĢitli alanlarda çok
sayıdaki eser kaleme alınmıĢtır. Divan edebiyatında tanınan BoĢnak Ģairler vardır (ZaĦinoviĤ,2003:12).
Manzum eserler yanında bu dônemde BoĢnaklar mensur eserleri de ortaya koymuĢlardır. Felsefe ve
siyasî alanlarnda değerli eserleri Arapça olarak yazmıĢlardır.. XIX. yùzyılda yaĢayan ve Gazi hùsrev Camiinde
meĢhur muvakkit olan Saraybosnalı Salih Sıdkî Târih-i Bosna adlı bùyùk eseri Tùrkçe olarak ortaya koymuĢtur.
Bu yazarların ana dili BoĢnakça olduğu halde Tùrkçe ve ôteki Ģark dillerini o kadar iyi derecede oğrenmiĢler ki
bu dillerde çeĢitli eserleri kaleme alabilmiĢlerdir. Kitapların istinsah edilmesi, ciltlenmesi, korunması ve
saklanmasının Osmanlı dôneminde ne kadar geliĢmiĢ olduğunu Ģark dillerinde yazılmıĢ eserler açık olarak
gôsteriyor. Bosna-Hersek‘teki saklanan el yazma eserler Saraybosna‘daki Gazi Hùsrev Beg Kùtùphanesinde
toplanmıĢtır( ZaĦinoviĤ,2003:12-13).
Bunun yanısıra Bosna-Hersek‘te Katolik tarikatı olan Fransisken tarikatına bağlı rahiplerin evlerinde
Osmanlı arĢivleri bulunmaktadır. Burada çok sayıda eser yıllarca saklanmıĢtır. Bosna-Hersek‘te birkaç yerde
bulunan bu evler ve içindeki kùtùphaneler birer hazinedir. Daha sonra Avusturya-Macaristan Ġmparatorluğu
dôneminde Saraybosna‘da Milli Kùtùphane yapılmıĢtır. Daha sonra ġarkiyat Enstitùsù kurulmuĢtur. Binlerce
eser saklandığı bu kùtùphanelerden, 1992 yılında bombalamalar sırasında Mayıs ayında ġarkiyat Enstitùsù,
Ağustos ayında da Milli Kùtùphane tamamen yıkılmıĢ ve bùtùn eserler yanmıĢtır. Mostar‘daki Hersek ArĢivinde
eskiden beri saklanan bir sùrù el yazma eserin durumu Ģimdi belli değildir. Bunlara rağmen Gazi Hùsrev Beg
Kùtùphanesinde ve Saraybosna Tarih ArĢivinde bir sùrù eser saklanmaktadır( ZaĦinoviĤ,2003:13).
Tùrkler, Osmanlı Dônemi‘nde gittikleri her yerde eğitim için uygun zemini ve mekânı kurmuĢlardır.
Medreseler, Osmanlı Dônemi‘nde eğitimin temel direğidir, denilebilir. Ancak, Enderun ismiyle azınlık
çocuklarının ùst dùzey yônetici olarak yetiĢtirildikleri bir eğitim kurumu ortaya çıkmıĢtır. Yalnızca erkeklere
verilen Ġlkokul ùstù eğitim, kendini çok da yenilemeden 19. yùzyılın sonlarına kadar basit dùzeyde kalmıĢtır.
Eğitimde ağırlıklı konu ―din‖ olup nakil ve ezbere dayanmaktadır (Demir, 2010:8)
Yùzyıllarca ùç kıtaya uzanan geniĢ bir coğrafyada hùkùm sùrmùĢ ve Kırım‘dan Kahire‘ye, Bağdat‘tan
Bosna‘ya gittikleri her yere kendi dil ve kùltùrlerini de gôtùren Tùrkler, buraları terk etmek durumunda
kaldıklarında , kendilerinden silinmez izler bırakmıĢlardır. Fatih Sultan Mehmet dôneminden baĢlayarak Tùrkçe
yazan Ģair ve yazar yetiĢtiren Bosna Hersek de bu kùltùr coğrafyamızın içerisdendir. Canlı, konuĢma diline yakın
sade ve samimi ùslūplarıyla; sınır boylarında olmaları dolayısıyla gazâ ruhunu canlı tutmalarıyla; bulundukları
bôlgeye ait gelenek ve gôreneklerle mahallî kùltùre ônem vermeleriyle bôlge halkı ve sanatkârları, Tùrkçenin
bayrağını yùzyıllarca o coğrafyada dalgalandırmıĢlardır (Çeltik 2000: 99-106, Ġsen 1997: 512-537, 565-570;)
Bu bildirimizde, Osmanlı dôneminde BoĢnaklara Tùrkçe ôğretmek amacıyla yazılmıĢ olan ve Tuzla
Arhiv Kùtùphanesinde bulunan Tùrkçe- BoĢnakça sôzlùğù tanıtmak istiyoruz. Sôzlùkçùlùk geleneği içerisinde
değerlendirilmesi gereken bu çalıĢma Tùrkçenin yazıldıkları dônemdeki en ônemli kaynaklarındandır.
Yabancılara Tùrkçeyi ôğretmek için kaleme alınan manzum sôzlùklerin yanında rastladığımız bu sôzlùk de bu
çerçevede değerlendirilmelidir.

1344

�1st International Conference on Foreign Language Teaching and Applied Linguistics
May 5-7 2011 Sarajevo

1273/ 1857
1.

Lugat

Koleksiyon

Tuzla Arhiv
Kùtùphanesi- No:10/10

1273/ 1857 yılında yazılmıĢ olan -baĢı eksik sonu tam olan- sôzlùkte her biri bir madde baĢı kabul
edilirse yaklaĢık olarak 900 kelime veya kelime grubu bulunmaktadır. Biz bu kelime veya kelime gruplarını 43
baĢlık altında topladık. Her bir kelime tek baĢına bir anlam ifade ettiği gibi bir sonraki kelime veya kelime
grubuyla da anlam olarak bùtùnlùk içerisinde olduğu dikkati çekmektedir. YazılıĢ ve dizliĢ sırası anlamsal olarak
yanyana veya devamında gelen satırdadır. Yani yanyana sıralanan ve devamında gelen satırlarda çoğu zaman bir
bùtùnlùk vardır.
Furun (1/5a/3)

PeĤ (1/5a/4)

Atamla (adımla)(yavaĢça) (1/5a/3)

vito (1/5a/4)

Dôniyor (1/5a/3)

Okrenu se (1/5a/4)

Bùtùn kelimeler hem tek baĢlarına hem de kendinden sonra gelen kelimelerle bağlantılı olarak
verilmiĢtir
Sana soylediğim oldı mı (1/5a/2)

Ńto sam ti govorio bilo (1/5a/3)

Dahi olmadı (1/5a/5)

Joń ne bi (1/5a/6)

Olacakdur (1/5a/5)

BiĤe / Bit Ĥe (1/5a/6)

Ertelemem ben (1/5a/9)

Ne hitim ja (1/5a/10)

ĠĢim yok (1/5a/9)

Posla nejmam / Posla nemam (1/5a/10)

ĠĢledum (1/5a/9)

Uradih (1/5a/10)

ġimdi sefa sorayım (1/5a/11)

Jako sefaluk provodım (1/5a/12)

Bu durum gùnlùk konuĢma metinlerinin yanı sıra dini anlatımlarda da gôze çarpmaktadır
Allahdan iste Allah virùr(1/9a/5)

Od Boga ińĤi Bog daĤe(1/9a/6)

Andan istemeli (1/9a/7)

Od njega valja iskat(1/9a/8)

Gayrıdan istememeli (1/9a/7)

Od drugoga ne valja iskat(1/9a/8)

BaĢa her ne gelirse(1/9a/9)

Na glavu ńto god i doħe(1/9a/10)

Gayrıdan bilme(1/9a/9)

U drugoga neznaj(1/9a/10)

BoĢnaklar, Osmanlı ôncesi dôneminde ayrı bir mezhebe mensuplardı. Ne Katolik ne de Ortodoks
mezhebi ―Bosna kilisesi‖ ne ait olanlar, ―Bogumil‖ler ( Tanrı‘ya sevimli olanlar ) adını taĢıyordu. Bosna
Devletinin hùkùmdarlarının çoğu da bu mezhebdendi. Doğudan ve Batıdan ôzellikle Vatikan‘daki Papa‘dan
gelen baskınlara rağmen BoĢnaklar inançlarını değiĢtirmek istemediklerinden kendi mezhebine bağlı
kalmıĢlardır. Bogumilleri yok etmek için pek çok askeri seferler de dùzenlenmiĢtir. Ancak BoĢnaklar tùm
zorluklara direnmiĢleridr. Bosna hùkùmdarları, ôzellikle Kulin Ban bu mùcadelelerde bùyùk cesaret ve maharet
gôstermiĢtir. Bogumil mezhebinin Ġslâm dini ile ortak noktaları olduğu tahmin edilmektedir. Eski Ġran‘dan gelen
Mani inançlarının etkisinin altında da kaldığı ileri sùrùlùr. Dualizm-ikililik inançlarına gôre insanlar, dùnyaya iyi
ve kôtù gùçlerin hakim olduğuna inanmıĢlardır. BoĢnakların ataları olan ―Bogumil‖lerin bùyùk kùpler Ģeklindeki
mezar taĢları sôz konusu dônemden kalma anıtlar olarak bugùn Bosna-Hersek‘in bazı yerlerinde toplu halde
bulunmaktadır (ZaĦinoviĤ,2003:9-10).
Osmanlı bôlgeye geldikten sonra yazılan bu eserde de dikkati çeken unsurların baĢında gùnlùk
konuĢmaların yanı sıra dini konuĢmalar gelmektedir. Bôlge halkına yeni bir dini ve kurallarını ôğretmek de
baĢlıca amaçlar arasındadır. Ġslamiyetin temel kavramlarının yanı sıra Allahın birliği ve her Ģeyin sahibi olduğu,
her Ģeyi bildiği vb. konular ôn plana çıkarılmıĢtır.
Bazı fiiller ve isimler verilirken hem olumlu hem de olumsuz Ģekilleri birlikte verilerek ôğrenme
kolaylaĢtırılmıĢtır.

1345

�1st International Conference on Foreign Language Teaching and Applied Linguistics
May 5-7 2011 Sarajevo
Ölmek (1/1/13)

Umrijet (1/1/14) Umrijeti

Dirilmek (1/2a/1)

Oţivit (1/2a/2) Oţiviti

Az (1/3a/15)

Malo (1/3a/16)

Çok (1/3b/1)

Mlogo / Mnogo (1/3b/2)

Azlık (1/3b/1)

Malko / Malo (1/3b/2)

Çokluk (1/3b/1)

Mlogoko (1/3b/2)

1.Seyahat İle İlgili Kelimeler
Sefer (1/1/1)
2. Askerlik İle İlgili Kelimeler

Ar.

Put (1/1/2)

Yol (1/1/1)

Tr.

Yol (1/1/2)

Asker(1/7a/1)

Ar.

Vojska(1/7a/2)

Süngü (1/6b/15)

Tr.

Kopje (Koplje)(1/6b/16)

Kalkan (1/1/3)

Tr.

Štit (1/1/4))

Yay(1/6b/15)

Tr.

Luk(1/6b/16)

Ok(1/6b/15)

Tr.

Strijela(1/6b/16)

Kiriş(1/6b/15)

Tr.

Uziša (Uzica)(1/6b/16)

Okçı(1/6b/15)

Tr.

Strijelac(1/6b/16)

3.Günlük Eşyalar
Kalbur (1/2a/11)

Ar.

Rešeto (1/2a/12)

Dokur(1/4a/5)

Tr.

Etka (Ţetka)(1/4a/6)

Merdiven (1/2b/13)

Far.

Ljestve (1/2b/14)

Elek (1/4b/14)

Tr.

Sito (1/4b/15)

Maşa (1/4b/16)

Far.

Oţeg (1/4b/17)

Çatal (1/5a/1)

Tr.

Soha (1/5a/2)

Çuval (1/5a/1)

Far.

Vreša (1/5a/2)

İğ(1/6b/11)

Tr.

Vreteno(1/6b/12)

Nerduban(1/7a/5)

Far.

Ljestve(1/7a/6)

Balta(1/9a/5)

Tr.

Sikira(1/9a/6)

Fuçu (1/2a/13)

Rum.

Baţva (1/2a/14)

Çapa(1/9a/5)

Tr.

Motika(1/9a/6)

İskemle (1/2b/13)

Rum.

Sto (1/2b/14)

Örs(1/9a/5)

Tr.

Nakovanj(1/9a/6)

Furun (1/5a/3)

Rum.

Peš (1/5a/4)

Susak(1/9a/9)

Tr.

ŢeŤ(1/9a/10)

Kulb(1/6a/7)

Rum.

Drzak(1/6a/8)

Kab(1/9a/9)

Tr.

Sud(1/9a/10)

Sergen (1/1/3)

Tr.

Polica (1/1/4)

Kablar(1/9a/11)

Tr.

Sudje(1/9a/12)

Elek (1/2a/11)

Tr.

Sito (1/2a/12)

Keser (1/12a/5)

Tr.

Tesle (1/12a/6)

Beşik (1/2b/11)

Tr.

Koliyevka (1/2b/12)

4.Ev İle İlgili ve Ev Yapımında Kullanılan Malzemlerle İle İlgili Kelimeler
Kilit (1/2a/7)

Far.

Katanac (1/2a/8)

Kütük(1/6a/7)

Tr.

Pan(J)(1/6a/8)

Anahtar (1/2a/9)

Rum.

Kljuţ (1/2a/10)

Kiriş Ağacı (1/5a/1)

Tr.+Tr.

Grad (1/5a/1)

Direk (1/1/3)

Tr.

Stupac (1/1/4)

Burgı(1/2b/1)

Tr.

Svrdo (1/2b/2)

Eşik (1/1/5)

Tr.

Prag (1/1/6)

Bıçkı 1/2b/2)

Tr.

Pila 1/2b/3)

Üst Eşik (1/1/5)

Tr.

Gornji Prag (1/1/6)

Dayak (1/2b/15)

Tr.

Poduporanj (1/2b/16)

Kütük (1/4a/5)

Tr.

Odrupat (Trupac)(1/4a/6)

Kum(1/9a/11)

Tr.

Pijesak(1/9a/12)

Dayak (1/5a/1)

Tr.

Potporanj (1/5a/2)

5. Fiiller
a. Masdarlar
Delmek (1/1/5)

Erimek (1/3a/11)

Mestve (1/3a/12)

Silmek (1/3a/11)

Utrat Brisati (1/3a/12)

Giymek (1/3a/11)

Obuj (Obuši) (1/3a/12)

Soutmak (1/3a/13)

Smrzut (1/3a/12)

Esnemek(1/8a/7)

Zevat(1/8a/8)

Gerinmek(1/8a/9)

Protezat(1/8a/10)

Probit (1/1/6)

Kesmek (1/1/6)

Posijeç (1/1/8)

Kaçmak (1/1/9)

Bjeţat / Bjeţati (1/1/10)

Ölmek (1/1/13)

Umrijet (1/1/14) Umrijeti

Dirilmek (1/2a/1)

Oţivit (1/2a/2) Oţiviti

Nallanmak (1/2b/7)

Potkivat (1/2b/8)

Sallamak (1/2b/13)

ljuljat (1/2b/12)

Dinlemek (1/3a/9)

Slušaj (slušati) (1/3a/10)

b.Görülen Geçmiş Zaman
Bağışladı (1/3a/7)

Pokloni ( Poklonio je) (1/3a/8)

Çaldı (1/3b/11)

Ukrade (1/3b/12)

Okudı (1/3b/9)

Uţi (Uţio je) (1/3b/10)

Satdı (1/3b/13)

Prodade (1/3b/14)

Diledi (1/3b/11)

Hoţe(1/3b/11)

Dikti (1/3b/15)

Usadi (1/3b/16)

1346

�1st International Conference on Foreign Language Teaching and Applied Linguistics
May 5-7 2011 Sarajevo
Haşladı (1/4a/1)

prekalemı(1/4a/1)

Aldum(1/11b/11)

Uzeh(1/11b/12)

Kaydı (1/4a/7)

omaţe (1/4a/8)

Tartdum(1/11b/13)

Izmjerit(1/11b/14)

Verdüm (1/4a/9)

Daho (dao) / Dao sam (1/4a/10)

Tutdı(1/12a/1)

Omladi se(1/12a/2)

Çapakladı (1/4b/9)

Ukrmeljo je (1/4b/10)

Düşündüm (1/12b/1)

Promisli(1/12b/2)

Dokundı(1/5b/7)

Nestade(1/5b/8)

Sokdı(1/12b/9)

Utisnite(1/12b/10)

Nallatdum(1/7a/7)

Potkovo (1/7a/8)

Çatladı(1/12b/11)

Puca(1/12b/12)

Gitdük(1/7b/11)

Odosmo(1/7b/12)

Yandı(1/12b/11)

Izgori(1/12b/12)

Bakduk(1/7b/11)

Gledasmo(1/7b/12)

Yakdı(1/12b/11)

zaţeţe(1/12b/12)

Köpükledi(1/9a/11)

Zapjeni se(1/9a/12)

Ögrendiler(1/14b/5)

Nuţiše(1/14b/6)

Geldi(1/10a/9)

DoŤe(1/10a/10)

Ayrıldı(1/16a/10)

Rastavi(1/16a/11)

Dağıldı(1/11a/5)

Razasuše(1/11a/6)

c. Görülen Geçmiş Zamanın Hikâyesi
Öğrendiydi(1/14a/7)

Metinde karşılığı yok

Ögrendiydünüz(1/14a/11)

Bijahte nauţili(1/14a/12)

d. Anlatılan Geçmiş Zaman
Nallanmış (1/2b/7)

Potkovao (1/2b/8)

Ögrenmişim(1/13b/15)

Nauţio sam(1/13b/16)

Kesilmiş (1/3b/3)

Osjeţeno (1/3b/4)

Bozulmış(1/15a/15)

Pokvareno(1/15a/16)

Haşlamış (1/4a/1)

prekalemljeno(1/4a/1)

Yapulmış(1/15a/15)

Naţinuto(1/15a/16)

Talmışım (1/4b/7)

Uronuo sam (1/4b/8)

Düzelmiş(1/15a/15)

Ponizano(1/15a/16)

Olmış(1/6a/15)

Bilo(1/6a/16)

e. Gelecek Zaman
Osješe (1/3b/4)

Kesilecek (1/3b/3)
f. Şimdiki Zaman
Damlıyor (1/4b75)

Kaplje (1/4b/6)

Ögrenmiyor(1/14b/1)

Ne nauţi(1/14b/2)

Döniyor (1/5a/3)

Okrenu se (1/5a/4)

Geliyorlar(1/15a/5)

IŤu(1/15a/6)

Egiriyor(1/6b/11)

Prede(1/6b/12)

övüyor(1/16a/5)

Fali (1/16a/6)

Kokuyor (1/12a/3)

Miri(1/12a/4)

övünüyor(1/16a/5)

Fali se(1/16a/6)

Ögreniyor(1/14b/1)

Nauţi(1/14b/2)

g.Geniş Zaman
Görür(1/6a/1)

Vidi (1/6a/2)

Getürürüz(1/10b/9)

Doniješemo(1/10b/10)

Olur(1/6a/15)

Biše(1/6a/16)

Görürsiniz(1/11a/1)

Vidišete(1/11a/2)

Bulurum(1/6b/5)

Našu(1/6b/6)

İsterüm(1/12a/3)

Hošu(1/12a/4)

Uyanur(1/8a/11)

Probudiše se(1/8a/12)

Gelürüm(1/12a/11)

Došu(1/12a/12)

Darılur(1/8a/11)

Raţljutiše se(1/8a/12)

Görürsün(1/14a/1)

Vidješeš(1/14a/2)

Vurur(1/8b/1)

Ubiše(1/8b/2)

Öğredür mi(1/14a/7)

Hošu li nauţit(1/14a/8)

Bilürüm(1/8b/5)

Znam(1/8b/6)

Bozarum(1/15a/15)

Pokvarišu(1/15a/16)

h. Geniş Zamanın Hikâyesi ve Şartı
Bulurdum(1/6b/5)

Našo bi(1/6b/6)

İsterse(1/10b/3)

Ako hoše(1/10b/4)

ı. Şart Kipi
Da iŤem(1/12b/2)

Ögrenseler(1/14a/15)

Da nauţe(1/14a/16)

Gel (1/3b/13)

Hodi / Dodji (1/3b/14)

Uç(1/6a/1)

Kraj (1/6a/2)

Koş (1/3b/15)

Potši (potrţi) (1/3b/16)

Umma(1/6b/3)

Ne uzdati se(1/6b/4)

Ver (1/4a/9)

Daj (1/4a/10)

Bul(1/6b/3)

NaŤi(1/6b/4)

Al (1/4a/11)

Uzmi (1/4a/12)

Çağır(1/8b/1)

Zovi(1/8b/2)

Bekle (1/5a/8)

Ţekaj (1/5a/8)

Könkeletme(1/9a/3)

Ne tupi(1/9a/4)

Gitsem(1/12b/1)
i.Emir kipi

1347

�1st International Conference on Foreign Language Teaching and Applied Linguistics
May 5-7 2011 Sarajevo
Könkeledursun(1/9a/3)

Istupišeš(1/9a/4)

Yaklaş(1/16a/7)

Prikuţi se(1/16a/8)

Gitsün(1/10b/3)

Neka iŤe(1/10b/4)

Getür(1/16a/7)

Donesi(1/16a/8)

Gösterün(1/10b/7)

Ukaţite(1/10b/8)

yönle(1/16a/9)

pošalji (1/16a/10)

Getür(1/10b/9)

Donesi(1/10b/10)

öde(1/16a/9)

plati(1/16a/10)

Bekleyin(1/10b/9)

smo ţekajte ( ţekajte) (1/10b/10)

Olsun(1/16a/10)

Neka bude(1/16a/11)

Kov (1/15a/13)

Istjeraj(1/15a/14)

j.İstek Kipi ve Hikâyesi
Dala (1/4b/7)

Uroni (1/4b/8)

Bilede(1/9a/1)

Naoštri(1/9a/2)

Elekleye (1/4b/15)

Prosij (1/4b/16)

Gideyim(1/11b/11)

DajŤem(1/11b/12)

Gidelüm(1/5b/3)

DajŤemo / Da idemo (1/5b/4)

Gidelüm(1/12a/7)

DajŤemo(1/12a/8)

Nalladayım(1/7a/7)

Da potkujem(1/7a/8)

Bilelüm (1/13a/3)

Da znamo(1/13a/4)

Kapanalum(1/7b/11)

Da zatvorimo(1/7b/12)

Kaçalum(1/15b/1)

Da bjeţimo(1/15b/2)

Gideyim(1/8b/5)

DajŤem(1/8b/6)

Yoğura(1/16a/7)

Razkupaj(razkuhaj) zakuhaj(1/16a/8)

Olaydı(1/14b/7)

Da bješe(1/14b/8)

k. Gereklilik Kipi
Gelmelidür(1/11b/5)

Vala mu doše(1/11b/6)

Olmalı (1/14b/9)

Vala da bude(1/14b/10)

6.Şekil İle İlgili Kelimeler
Çenber(1/10a/7)

Obruţ(1/10a/8)

Toparlak (1/4a/7)

Okruglo (1/4a/8)

Denge (1/2a/5)

Strana (1/2a/6)

Dört Koşeli (1/4a/5)

U Ţetri Šošeta (1/4a/6)

Büğri 1/2a/5)

Grbav 1/2a/6)

7. Giyim Kuşam İle İlgili Kelimeler
Giysi (1/1/11)

Haljina (1/1/12)

Gömlek(1/7a/3)

Košulja(1/7a/4)

Peştemal (1/2a/9)

Kuta (1/2a/10)

Çaruk(1/7a/11)

Opanţar(1/7a/12)

Edik (1/1/13)

Mestva (1/1/14)

Çarukçı(1/7a/11)

Obušar(1/7a/12)

Etek(1/6b/7)

Skut(1/6b/8)

8. Dini Kavramlar İle İlgili Kelimeler
Ölüm (1/1/13)

Smrt (1/1/14)

Ben Bilmedüğüni Bilürüm(1/9b/11)

Ja Što Znam Znam(1/9b/12)

Günah (1/2a/11)
Heman Hayır Amel
Işleyelum(1/5a/13)

Grijeh (1/2a/12)

Gerçek Bile(1/9b/11)

Istinu Znaj(1/9b/12)

Da Dobro Poslove Radimo (1/5a/14)

Allah Birdür(1/10a/1)

Bog Jedan(1/10a/2)

Cenneti Kazanalum (1/5a/13)

Dţenete Da Steţemo (1/5a/14)

Gayrısı Yokdur(1/10a/1)

Drugoga Nema(1/10a/2)

Allahdan Iste Allah Virür(1/9a/5)

Od Boga Išši Bog Daše(1/9a/6)

Öyle Bil(1/10a/1)

Tako Znaj(1/10a/2)

Andan Istemeli (1/9a/7)

Od Njega Valja Iskat(1/9a/8)

Ve Hem Inan(1/10a/1)

Hem Vjeruj(1/10a/2)

Gayrıdan Istememeli (1/9a/7)

Od Drugoga Ne Valja Iskat(1/9a/8)

Başka Cüne Değildür(1/10a/3)

Drugaţije Nije(1/10a/4)

Başka Her Ne Gelirse(1/9a/9)

Na Glavu Što God I DoŤe(1/9a/10)

Herkim Böyle Inansa(1/10a/3)

Tako Se A Vako Vjeruje(1/10a/4)

Gayrıdan Bilme(1/9a/9)

U Drugoga Neznaj(1/9a/10)

Ol Müslümandur(1/10a/3)

On Je Turţin(1/10a/4)

Gayrısı Kader Değildir(1/9b/1)
Lakin Eger Tanrı Yardım
Iderse(1/9b/3)

Drugi Nije Ništa Vrstan (1/9b/2)

Herkes Bilsün(1/10a/5)

Neka Svatko Znade(1/10a/6)

Ve Hem Inansun(1/10a/5)
Veše Ako(Veš Ako)Bog Pomoze(Pomozi)(1/9b/4)

Hem Vjeruje(1/10a/6)

Anun Kuvveti Çokdur(1/9a/3)

Njegova Snaga Puno(1/9b/4)

Hiç Düşünmesün(1/10a/5)

Kimse Ol Kadar Olmaz(1/9b/5)

Nitko Onoliko Nemora Bit(1/9b/6)

Öyle Midür(1/10a/7)

Tako Je(1/10a/8)

Her Ne Dilerse Kaderdir(1/9b/5)

Šta God Hoše More(1/9b/6)

Degil Midür(1/10a/7)

Nije Li(1/10a/8)

Nice Isterse(1/9b/5)

Kako Hošu(1/9b/6)

Böyle Bilmeli(1/10a/7)

A Vako Valja Znati(1/10a/8)

Allah Her Şeyi Bilür(1/9b/9)

Bog Sve Zna(1/9b/10)

Hem Bilür(1/12b/13)

I Znade(1/12b/14)

Hem Görür(1/9b/9)

Hem Vidi(1/9b/10)

Mi Što God Radimo(1/12b/14)

Biz Bilmeyiz(1/9b/9)

Mi Neznamo(1/9b/10)

Biz Ne Işlersen(K)(1/12b/13)
Dahi Fikir Itdigumüz Heb
Bilür(1/12b/13)
Zan Etme(1/9b/11)

Ne Misli(1/9b/12)

Neka Ne Misli(1/10a/6)

Još Stogar Pomislimo Zna(1/12b/14)

1348

�1st International Conference on Foreign Language Teaching and Applied Linguistics
May 5-7 2011 Sarajevo
Zira(1/9b/3)

Jera(1/9b/4)

Sanma(1/9b/11)

Ne Misli(1/9b/12)

Değil(1/9b/11)

Nije (1/9b/12)

Böyledir(1/10a/1)

A Vako Je(1/10a/2)

9.Sağlık İle İlgili Kelimeler
Dirilük (1/2a/1)

Ţivot (1/2a/2)

Tr.

Sağ (1/2a/1)

Tr.

Zdravo (1/2a/2)

10. Hastalık ve Hastalıklar İle İlgili Kelimeler
Hasta (1/2a/1)

Far.

Bolesna (1/2a/2)

Kısır(1/5b/13)

Tr.

Jalova (1/5b/14)

Sıtma (1/2b/3)

Tr.

Groznica (1/2b/4)

İrin(1/6a/13)

Tr.

Gnoj(1/6a/14)

Souklamak (1/2b/15)

Tr.

Nazebst / Prehladiti Se (1/2b/16)Sıtma(1/8a/9)

Tr.

Groznica(1/8a/10)

Terlemek (1/2b/15)

Tr.

Oznojit (1/2b/16)

Uyuz(1/8a/9)

Tr.

Svrab(1/8a/10)

Çapak (1/4b/9)

Tr.

Krmelj (1/4b/10)

Sigil (1/3a/3)

Tr.

Bradavica (1/3a/4)

Çıpan(1/5b/13)

Tr.

Ţir(1/5b/14)

Gebe Avrat(1/5b/13)

Tr.+Ar.

Teška Ţena(1/5b/14)

Kıtluk (1/3a/15)

Ar.+Tr.

Tjeskoba (1/3a/16)

11. Günlük Karşılaşılan Olaylar İle İlgili Kelimeler
Ödünç (1/3a/5)

Tr.

Uzajmit (1/3a/6)

Bağış (1/3a/7)

Tr.

Poklon (1/3a/8)

12. İnsanların Fiziksel Özellikleri İle İlgili Kelimeler
Aksak (1/2a/3)

Tr.

Hromo (1/2a/4)

Güzellük(1/6b/9)

Tr.

Ljepota(1/6b/10)

Hor (1/3a/3)

Far.

Zloţasto (1/3a/4)

Aksi Yüzlü(1/6b/9)

Tr.

Smrknuta(1/6b/10)

Kör(1/6a/1)

Far.

Slijep (1/6a/2)

Körlük(1/9a/1)

Tr.

Tupo(1/9a/2)

Dilber(1/6a/15)

Far.

Lijepo(1/6a/16)

Genç(1/11a/3)

Tr.

Mlado(1/11a/4)

Çirkin(1/6a/15)

Far.

Ruţno(1/6a/16)

Arta Boylı(1/12b/5)

Tr.

Srednjog Boja(1/12b/6)

Siyah Gözlü(1/12b/7)

Far.+Tr.

Crnih Oţiju(1/12b/8)

Sarı Sakallı(1/12b/5)

Tr.

Ţuta Brada(1/12b/6)

Şensad (1/2a/6)

Tr.

Sakat (1/2a/5)

Şişman(1/12b/7)

Tr.

Drzmaga (Drzmonja) (1/12b/8)

Sağır (1/3a/1)

Tr.

Gluho (1/3a/1)

Yalın Ayak (1/2b/9)

Tr.+Tr.

Bosonog (1/2b/10)

Dilsüz (1/3a/1)

Tr.

Nijemo (1/3a/2)

Gözü Çapaklu(1/4b/9)

Tr.+Tr.

Krmeljave Oţi (1/4b/10)

13. Temizlik İle İlgili Kelimeler
Hammam (1/2a/9)

Ar.

Banja (1/2a/10)

14. Yön-Mesafe-Ölçü İle İlgili Kelimeler
Dane(1/9a/11)

Ar.

Zrno(1/9a/12)

Kalayaya(1/7b/11)

Ar.+Tr.

U Rat(1/7b/12)

Çift(1/7a/3)

Far.

Dvoje(1/7a/4)

Yüksek (1/2a/15)

Tr.

Visoko (1/2a/16)

Alçak (1/2a/15)

Tr.

Nisko (1/2a/16)

Yukarı (1/3a/13)

Tr.

Gore (1/3a/14)

Aşa (1/3a/13)

Tr.

Dole (1/3a/14)

Geniş (1/3a/15)

Tr.

Prostrano (1/3a/16)

Az (1/3a/15)

Tr.

Malo (1/3a/16)

Çok (1/3b/1)

Tr.

Mlogo / Mnogo (1/3b/2)

Azlık (1/3b/1)

Tr.

Malko / Malo (1/3b/2)

Çokluk (1/3b/1)

Tr.

Mlogoko (1/3b/2)

Adum (1/3b/15)

Tr.

Koraţaj Korak (1/3b/16)

Yukarı (1/4a/9)

Tr.

Gore (1/4a/10)

Aşa(1/4a/9)

Tr.

Dole (1/4a/10)

Kulaç(1/6b/11)

Tr.

(1/6b/12)

Adum(1/6b/13)

Tr.

Koraţaj (1/6b/14)

Atım(1/6b/13)

Tr.

Hitac (1/6b/14)

Buçuk(1/7a/3)

Tr.

Pola(1/7a/4)

Kanat(1/7a/3)

Tr.

Krilo(1/7a/4)

Tek(1/7a/3)

Tr.

Samcat (Sam) (1/7a/4)

Tek (Ilk) (1/7a/3)

Tr.

Prvo(1/7a/4)

Yarıya(1/7a/13)

Tr.

Raspoloviti(1/7a/14)

Dolayumuzda(1/7b/1)
Tağ
Dolayunda(1/7b/3)
Bayır Altunda
(1/7b/3)

Tr.

Oko Nas(1/7b/2)

Tr.

Oko Planine(1/7b/4)

Tr.

Pod Brdom (1/7b/4)

Bayır Aşrı (1/7b/3)

Tr.

Preko Brda(1/7b/4)

Dolaşık(1/8a/7)

Tr.

Naokolo(1/8a/8)

Dolaşa(1/8a/7)

Tr.

ObiŤi(1/8a/8)

Yarı(1/9b/1)

Tr.

Pola(1/9b/2)

Öteden (1/10a/9)

Tr.

Otuda(1/10a/10)

Beriden(1/10a/9)

Tr.

Odavde (1/10a/10)

Bu Taraftan(1/10a/9)

Tr.

S Ove Strane(1/10a/10)

Ol Taraftan(1/10a/9)

Tr.

S One Strane(1/10a/10)

Ovada(1/12a/9)

Tr.

U Polju (1/12a/10)

Yukarıdan(1/13b/3)

Tr.

Ozgor(1/13b/4)

Aşadan(1/13b/5)

Tr.

Ozdol(1/13b/6)

Karşıya(1/16a/5)

Tr.

Miješaj(1/16a/6)

1349

�1st International Conference on Foreign Language Teaching and Applied Linguistics
May 5-7 2011 Sarajevo
Salkum Dane
(1/2b/11)

Tr.+Far.

Grozdovi (1/2b/12)

15. Bitkiler
Isırgan (1/2b/4)

Tr.

Ţara (1/2b/6)

Tomurcuk(1/9b/1)

Tr.

Pup (1/9b/1)

Gonca ((1/12a/1)

Far.

Klilo (1/12a/2)

Çiçek(1/12a/1)

Tr.

Cvijet(1/12a/2)

Tiken (1/4a/3)

Tr.

Trn (1/4a/4)

16. At ve Atlar İle İlgili Kelimeler
Nalça (1/2b/4)

Ar.

Potkov (1/2b/6)

Sagırak (1/2b/11)

Tr.

Drvenica (1/2b/12)

Çul (1/3a/3)

Ar.

Pokrivaţ (1/3a/4)

Eyer(1/7a/5)

Tr.

Sedlo(1/7a/6)

Çul(1/7a/5)

Ar.

Pokrivaţ (1/7a/6)

Uyan(1/7a/5)

Tr.

Uzde (1/7a/6)

Nal(1/7a/7)

Ar.

Pluša(1/7a/8)

Kişnemiş(1/9a/1)

Tr.

Vrisnuti(1/9a/2)

Muh(1/7a/7)

Far.

Klinac(1/7a/8)

Yele(1/12a/5)

Tr.

Beygir Yelesi(1/12a/7)

Far.+Tr.

Konjska Griva(1/12a/8)

Nalsuz (1/2b/9)

Griva(1/12a/6)
Nepotkovan
(1/2b/10)

Uyan (1/2b/9)

Tr.

Uzde (1/2b/10)

Yular (1/2b/11)

Tr.

Oglavina (1/2b/12)

Far.+Tr.

17. Günlük Konuşmalar
Nallat Beygiri(1/2b/4)

Potkuj Konja

İşgalüm Yoktur (1/5a/11)

Muka Nejmam / Muka Nemam (1/5a/12)

Alurum (1/4a/11)

Uzešu / Uzet Šu (1/4a/12)

Bu Dünya Geçti (1/5a/13)

Ovi Svijet ProŤe (1/5a/14)

Ben Alurum (1/4a/11)

Ja Šu Uzet / Ja Šu Uzeti (1/4a/12)

Šta Ja Hošu (1/5b/2)

Ben Aldum (1/4a/13)

Ja Uzeo / Ja Sam Uzeo (1/4a/14)

Benum Ne Hacetum ( /5b/1)
Vakit Geçti Yetişemeyiz
(1/5b/3)

Sen Al (1/4a/13)

Ti Uzmi (1/4a/14)

Gece Uzundur(1/5b/5)

Noš Duga (1/5b/6)

Sen Alma (1/4a/13)

Ti Ne Uzmi (1/4a/14)

Gün Kısadur(1/5b/5)

Dan Kratak (1/5b/6)

Sen Gel (1/4a/13)

Ti Hodi / Ti Dodji (1/4a/14)

Dahi Var(1/5b/7)

Još Ima (1/5b/8)

Sen Gelme (1/4a/15)

Ti Ne Budi / Ti Ne Dodji (1/4a/16)
Dobro Došo / Dobro Došao (1/4a/16)

Yakında Dokandı(1/5b/7)
Benim Ne Kadar Işlerüm Var
(1/5b/9)

Skoro Nestade (1/5 /8)

Hoş Geldin (1/4a/15)
Hoş Bulduk (1/4a/15)

Dobro Vas

Safa Geldün (1/4b/1)

Lijepo Došo/ Lijepo Došao (1/4b/2)

Safa Da Buldun(M) (1/4b/1)

Zajedno DajŤemo / Zajedno Da Idemo (1/5b/12)

Otur (1/4b/1)

Lijepo Vas Našo /Lijepo Vas Našao (1/4b/2) Beraber Gidelüm(1/5b/11)
Yine Beraber
Sjedi (1/4b/2)
G lürüz(1/5b/11)

Oturdum (1/4b/3)

Sjeho(Sjeo) Sjeo Sam (1/4b/4)

Çokdan Olmışdur(1/6b/1)

Nako Bit Odavno Bilo(1/6b/2)

Sen Otur (1/4b/3)
Ben Oturdum(Otururum)
(1/4b/3)

Ti Sjedi (1/4b/4)

Şimdi Olacakdur(1/6b/1)

Jako Še Biti(1/6b/2)

Ja Šu Sjedit (1/4b/4)

Hiç Olmaz(1/6b/3)

Ništa Ko Neše Bit

İşim Var (1/4b/3)

Posla Imam (1/4b/4)

Hiç Bulmam(1/6b/5)

Nikako Nešu Naš(1/6b/6)

Giderüm Ben (1/4b/5)

IŤem Ja (1/4b/6)
Kakav Je Poso (1/4b/6)

Velakin Istemem(1/6b/7)
Ol Sebebden
Bulmam(1/6b/7)

Ama Nešu(1/6b/8)

Ne Asul Işdur (1/4b/5)
Sana Soylediğim Oldı Mı
(1/5a/2)

Što Sam Ti Govorio Bilo (1/5a/3)

Gidelüm Kalaya(1/7b/5)

Da Išemo U Rat(1/7b/6)

Dahi Olmadı (1/5a/5)

Još Ne Bi (1/5a/6)

Ne Yapalum(1/7b/7)

Šta Šu Ţinit(1/7b/8)

Olacakdur (1/5a/5)

Biše / Bit Še (1/5a/6)

Yeni Kaladur(1/7b/7)

Novi Grad(1/7b/8)

Erteleme (1/5a/5)

Ne Hiti (1/5a/6)

Bakalum Ne Bolmış(1/7b/7)

Da Vidimo Šta Je(1/7b/8)

Zira (1/5a/5)

Jera (1/5a/6)

Ne Bakars n(1/7b/9)

Šta Šeš Gledat(1/7b/10)

Öyle (1/5a/5)

A Tako (1/5a/6)

Ben Bakmışım(1/7b/9)

Je Gledao(1/7b/10)

Böyle Oldı (1/5a/7)

Ovako Bi (1/5a/8)

İş Yok(1/7b/9)

Nevalja(1/7b/10)

Ertelemem Ben (1/5a/9)

Ne Hitim Ja (1/5a/10)

Katı Degildur(1/7b/9)

Tvrd Nije(1/7b/10)??

İşim Yok (1/5a/9)

Posla Nejmam / Posla Nemam (1/5a/10)

Velakin Begenmedük

Ama Ne Begenismo(1/7b/12)

İşledum (1/5a/9)
Şimdi Sefa Sorayım
(1/5a/11)

Uradih (1/5a/10)

Bizim Için Degildür(1/8a/1)

Za Nas Nije (1/8a/2)

Jako Sefaluk Provodım (1/5a/12)

Biraz

Malo Ima (1/8a/2)

ašo Do ro Vas Našao(1/4a/16) Gezici Beraberdür (1/5b/9)
Beraber Değil(1/5b/11)

ar (1/8a/1)

Zaman ProŤe Ne Stigosmo (1/5b/4)

U Mene Posla Ima (1/5b/10)
Ko Hoda Jednako(1/5b/10)
Jednako Nije (1/5b/12)

Opet Zajedno Šemo Doš (1/5b/12)

Stogar Ne NaŤo(1/6b/8)

1350

�1st International Conference on Foreign Language Teaching and Applied Linguistics
May 5-7 2011 Sarajevo
Velakin Ufak(1/8a/1)
Tüfekden Biraz
Buyurhak(1/8a/3)

Ama Malehni (Malehno) (1/8a/12)

Cem Oldı(1/11a/5)

Skupi Se(1/11a/6)

Od Puške Malo Više(1/8a/4)

Ben Cem Etdüm(1/11a/7)

Ja Skupi(1/11a/8)

Sürmez Çok(1/8a/3)

Nemore Gonit Zadugo(1/8a/4)

Sen Cem Et(1/11a/7)

Ti Skupi(1/11a/8)

Ayağım Uyuşdı(1/8a/9)

Noga Mi Utrnu(1/8a/10)

Nice Idelüm(1/11a/7)

Kako Šemo Ţebit(1/11a/8)

Niçün(Niçin) (1/ a/11)

Jera (1/8a/12)

Na Asıl(1/11a/7)

Kako(1/11a/8

Babam Uyur(1/8a/11)
Sonra Pişman
Olursın(1/8b/1)

Otaš Mi Spava(1/8a/12)

Bilürseniz(1/11a/9)

Ţnadete(Znadete)(1/11a/10)

Poslije Kajaše Se(1/8b/2)

Ol Güne(1/11a/9)

A Nako(1/11a/10)

Benüm Bilduğum(1/8b/1)

Ja Što Znam(1/8b/2)

İşleyin(1/11a/9)

Radite(1/11a/10)

Neme Lazumdur(1/8b/3)

Što Še Mi(1/8b/4)

Erken Gelür(1/11a/9)

Rano DoŤite(1/11a/10)

Bilmezsin Sen(1/8b/3)
Nerde L zum
Olacakdur(1/8b/3)
Bir Yerde Lazım
Degildür(1/8b/5)

Neznaš Ti(1/8b/4)

Kaçan Gitdi(1/11a/11)

Kad Odoh(1/11a/12)

Gdje Še Trebat(1/8b/4)

Şimdiye Gelmişdür(1/11b/1)

Do Jako Je Došo(1/11b/ )

Negdje Ne Treba(1/8b/6)

Znadeš Li(1/11b/2)

Gerekdür Bana(1/8b/5)

Treba Meni(1/8b/6)

Bilür Misün(1/11b/1)
Ne Zaman Gelür
Bilmem(1/11b/1)

Bildüğüm Yere(1/8b/7)

Kodar Znam (1/8b/8)

Ne Pitah(1/11b/4)

Ne Asıl Yerdir(1/8b/7)

Kako Mjesto(1/8b/8)

Sormadum(1/11b/3)
Kendinden
Deyurmedi(1/11b/3)

Bana Bir Şey Kalmaz(1/ b/9)
Eger Sana
Deyürsmm(1/8b/9)

Meni Ništa Ne Osta(De)(1/8b/10)

Yarın Gelür(1/11b/3)

Sutra Doše(1/11b/4)

Ako Tebi Kaţem(1/8b/10)

Öyle Demiş(1/11b/3)

Tako Reko Je(1/11b/4)

Bize(Bana) Benzer(1/9a/1)
Kimse Bir Şey
Vermez(1/10a/11)
Herkesin Kendisi Şeyi Bekler
(1/10a/11)

Nama(Meni)Nalikuje(1/9a/2)

Ben Giderüm(1/11b/5)

Ja Šu Iši(1/11b/6)

Nereye Gitmiş(1/11b/5)

Kud Je Otišo(1/11b/6)

Köye(1/11b/7)

Na Selo(1/11b/8)

Allah Virmesün(1/10a/11)
Kimseye Muhtaç
Olmayalım(1/10b/1)

Bog Da Neda(1/10a/11)

Kanğı Köye(1/11b/7)

Na Koje Selo(1/11b/8)

Adunı Unutdum(1/11b/7)

Ime Mu Zaboravih(1/11b/8)

Allahtan Isterüz(1/10b/1)

Od Boga Ištemo(1/10b/2)

Git Çarşıya(1/11b/7)

IŤi Na Ţaršiju(1/11b/8)

Ne Işim Var(1/11b/9)

Kako Posla Imah(1/11b/10)

Un Al(1/11b/9)

Brašno Uzmi(1/11b/10)

Nitko Ništa Nedade(1/10a/11)
Svatko Svoje I Ţuva(1/10a/11)

Nikome Da Ne Bude Muhtaç(1/10b/2)

Her Ne Gönli Isterse(1/10b/1)

Ko Da Srce Ište(1/10b/2)

Kimse Bozma (1/10b/3)
Bu Yerde Ansuz
Olabilir(1/10b/3)

Niko Nemore Razbit(1/10b/4)

Hema Gitmez(1/10b/5)
O Da Bize
Gerek(Mez)(1/10b/5)
Sizden Istedüğümüz Kime
Ne ( /10b/5)
Getürdi Söz Mü (1/10b/7)
Eger Getürdiysenüz(1/10b/7)
Hepümüz Görelüm(1/10b/7)
Nerden Getürülmiş(1/10b/9)
em Bakun(1/10b/9)
Şimdi Hazır
Degildür(1/10b/11)

Kanğısını Alurum(1/11b/9)
Na Ovome Mjestu Brez Nega Bit More(1/10b/4)
Kukuruz Unı(1/11b/9)
Zaludo Neše Iš (1/10b/6)
Kaç Fiyata(1/11b/11)
I On Nam Neše Valjat (1/10b/6)
On Fiya a(1/11b/11)
Od Vas Što Smo Iskali Kome(1/10b/6)
Ne Kadardur(1/11b/13)
Doneso Ste Li(1/10b/8)
Diduğin Kadar(1/11b/13)
Ako Ste Donijeli(1/10b/8)
Kaç Paraya Aldun(1/11b/13)
Da Mi Svi Vidimo(1/10b/8)
Beş Paraya(1/11b/15)
Odakle Si Donio(1/10b/10)
Niçin Öyle Bahalı(1/11b/15)
Hem Pogledajte(1/10b/10)
Aşa Virmezler(1/11b/15)
Jako Nije Kotovo(Gotovo)(1/10b/12)

Kad Še Doš Neznam(1/11b/2)

Od Sebe Ne Kazala(1/11b/4)

Koga Šu Uzet(1/11b/10)
Klasovno(1/11b/10)
Koliko Oka(1/11b/12)
Deset Oka(1/11b/12)
Kolko Je(1/11b/14)
Kolko Sı Reko(1/11b/14)
Pošto Si Uzeo(1/11b/14)
Po Pet Para(1/11b/16)
Jera Ta o Skupa(Skupo)
Niţe Nedaju(1/11b/16)

Böyle Alınur(1/11b/15)

Ovako Uzimate(1/11b/16)

İster Misün(1/12a/1)

Hošeš Li(1/12a/2)

Çiçek Vireyim Sana(1/12a/3)

Cvijet Da Ti Dam(1/12a/4)

Kokuyor Mı(1/12a/3)

Miri Li(1/12a/4)

Nereye(1/12 /7)

Kuda(1/12a/8)

Ya Ne Zamandur(1/10b/11)

Ja Kad Še Bit(1/10b/12)

Ne Zaman Olursa(1/10b/11)

Kada Bude(1/10b/12)

Eziyet Etmeyin(1/11a/1)

Nemojte Ezijet Ţinit(1/11a/2)

Hazır Oldukda(1/11a/1)

Kada Bude Gotovo(1/11a/2)

Niçün(1/11a/1)
Ol Zaman
Getürürüz(1/11a/3)

Jera(1/11a/2)

Nerede(1/12a/7)

Gdje(1/12a/8)

Onda Doniješemo(1/11a/4)

Kukuruz Çapalum (1/12a/9)

Klasove Da Kopamo(1/12a/10)

Darıldum(1/11a/3)

Raţljuti Se(1/11a/4)

Nerde(1/12a/9)

Gdje(1/12a/10)

Sen Darıltdın Beni(1/11a/3)

Ti Raţljuti Mene(1/11a/4)

Git Sen(1/12a/9)

IŤi Ti(1/12a/10)

Ben Dağıldum(1/11a/5)

Ja Razasuh(1/11a/6)
Ti Raspi(1/11a/6)

Ben Gelürüm(1/12a/9)
Çapam ,,,,,,,(Keskin
Değil)(1/12a/11)???

Ja Šu Doši(1/12a/10)

Sen Dağıt(1/11a/5)

otika Mi Tupa(1/12a/12)

1351

�1st International Conference on Foreign Language Teaching and Applied Linguistics
May 5-7 2011 Sarajevo
Gideyim Biledeyim(1/12a/11)

IŤem Naoštrit(1/12a/12)

Çabuk Yab Değil(1/12a/13)
Niçun Sen
Gelmedin(1/12a/13)

Hitro Naţini Pa DoŤi (1/12a/14)

Niçun Söyle(1/12a/15)
Bütün Gün
Seni Bekledüm(1/12a/15)

Jera Ne Pitaj(1/12a/16)
Vas Dan Tebe Ţekam(1/12a/16)

Kolay Tür(K)Çe
Ögrenürsün(1/13b/11)
Her Ne Isterse
Söylersün(1/13b/11)
Her Bir Şeyi Sana Meçhul
Olmaz(1/13b/13)
Bak Ne
Öğrenmişsün(1/13b/13)
Ne Kadar
Öğrenmişsün(1/13b/15)

Ben Gitdüm(1/12a/15)

Ja Odoh(1/12a/16)

Bildğüm Kadar (1/13b/15)

Koliko Sam Mogao(1/13b/16)

Çapalı Yapdurayım(1/12b/1)

Da Motikom Naţinim(1/12b/2)

Her Şeyi Bilür Misün(1/14a/1)

Sve Što Znaš Li(1/14a/2)

Üste Yok(1/12b/1)

Majstor Nema(1/12b/2)

Ne Bileyim(1/14a/1

Što Da Znam(1/14a/2)

Kendi Kendüme(1/12b/3)

Sam Sebi(1/12b/4)

Yokla Beni(1/14a/1)

Ogledaj Me(1/14a/2)

Zahmet Virdüm(1/12b/3)

Zar Da Šu(1/12b/4)

Seni Öğrendürürüm(1/14a/3)

Tebe Šu Nauţit(1/14a/4)

İnşallah(1/12b/3)

Ako Bog Da(1/12b/4)

İsteduğin(1/14a/3)

Što Hošeš(1/14a/4)

Er Geç Gitdi(1/12b/9)

Naprijeko Ode(1/12b/10)

Öğrenün Siz(1/14a/3)

Nauţite Vi(1/14a/4)

Ev Yandı(1/12b/11)
İnşallah Tür(K)Çe
Ögrenelum(1/12b/15)
Ayak Altında
Kalmayalım(1/12b/15)
Tür(K)Çe Bilenden
Utanmayalum(1/13a/1)
Bilenler
Söyledüklerinde(1/13a/1)

Kuša Izgori(1/12b/12)

Biz Ögrendük(1/14a/5)
Siz Örenün Biz m
Gibi(1/14a/5)

Mi Nauţismo(1/14a/6)

Ako Bog Da Turski Uţimo(1/12b/16)
Da Po

Size Yeterdür(1/14a/5)

Vama Dosta(1/14a/6)

Koje Umije Govorit(1/13a/2)

Gene Unutdı(1/14a/7)

Opet Zaboravi(1/14a/8)

Ne Söylüyorlar(1/13a/3)

Šta Govore(1/13a/4)

Ögrendün Mi Sen(1/14a/9)

Nauţil Ti(1/14a/10)

Dilsüz Gibi(1/13a/3)

Ko Brez Jezika(Ko Bez Jezika)(1/13a/4)

Ögredük Biz(1/14a/9)

Nauţismo Mi 1/14a/10)

Ne Poturlardur(1/13a/5)

Velite Poturca(1/13a/4)

Ne Mutlu Size(1/14a/9)

Blago Vama(1/14a/10)

Demesünler(1/13a/5)

Neka Ne Reknu(1/13a/6)

Biz De Ögrendiyduk(1/14a/9)

I Mi Bijahmo Nauţili(1/14a/10)

Bilmezler Tür(K)Çe(1/13a/5)

Neznaju Turski(1/13a/6)

Ja Nauţi Prije(1/14a/14)

Belki Desünler(1/13a/7)
Bunlar Da Tür(K)Çe
Bilürler(1/13a/7)

Veš Neka Reknu(1/13a/8)

Ögrenürdüm Ben(1/14a/13)
Velakin Bir Tane Var
Idi(1/14a/13)

Ne Bi Nauţio Nikako(1/14a/14)

Öyle Olunca(1/13a/7)

Tako Kada Bude(1/13a/8)

Ögr nmezdüm Hiç(1/14a/13)
Her Ne
Ögrensenüz(1/14a/15)

Bizi(1/13a/9)

Nas(1/13a/10)

Her Ne Ögrensek(1/14a/15)

Što God Nauţite(1/14a/16)

Tür(K)Çe Bilmeyen(1/13a/9)
Eğer Ögrenmek
Istersen(1/13a/11)

Turski Ko Ne Zna(1/13a/10)

Ögrenürsem Ben(1/14b/3)

Ako Nauţim(1/14b/4)

Ako Nauţit Hošeš(1/13a/12)

Mene Uţi(1/14b/4)

Pek Ezberleye(1/13a/11)
Her Kelamı Her Kaıda
Çevirelüm(1/13a/13)

Dobro Ezberliše(1/13a/12)

Beni Ögredesen(1/14b/3)
Sen Be i
Ögretmezsün(1/14b/3)

Svaku Rijeţ Na Svako Kaudu Da Uradimo(1/13a/14)
Kendini Ögret(1/14b/5)

Sebe Nauţi(1/14b/6)

Kolay Öğrenülsün(1/13a/15)

Neka Se Lahno (Lahko) Nauţi(1/13a/16)

Ögrenür Herkes(1/14b/7)

Nauţiše Svako(1/14b/8)

Söz Sözi Açsun 1/13a/16)
Bir Söz On Sözi
Açsın(1/13a/16)
Eger Bakacak
Olursan(1/13b/1)

Neka Rijeţ Rijeţ Otvori(1/13a/17)

Velakin Oldu(1/14b/7)

Ama Bi(1/14b/8)

Ako Uzgledaš(1/13b/2)

Yarın Olacak (1/14b/9)

Sutra Biše(1/14b/10)

Her Vakt(1/13b/1)
Öyle Sana Açılur Fikir
Idersen(1/13b/1)

Svakada(1/13b/2)

Öyle Olmaylan(1/14b/11)

Tako Biši(Biše)(1/14b/12)

Kako Šu Ti Se Otvorit Misli Ti(1/13b/2)

Olmadan Olmaz(1/14b/11)

Ne Bješe Nemora Bit(1/14b/12)

Bir Sözi Dediğinde(1/13b/3)

Jedna Rijeţ Kad Reţeš(1/13b/4)

Olan Oldı(1/14b/11)

Što Bi Bi(1/14b/12)

Burda Yazılan(1/13b/3)
Kanğı Kaideye
Gelür(1/13b/5)

Ovdje Koje Si Opisala(1/13b/4)

Olayduk Biz(1/14b/11)

Da Bijahmo Mi(1/14b/12)

Na Kojo Kajdu Doše(1/13b/6)

Ol Yerde(1/14b/13)

Na Otome Mejstu (1/14b/14)

Öyle Olmazdı(1/14b/13)

Tako Ne Bi(1/14b/14)

Ben Dedüm (1/14b/13)

Ja Reko(1/14b/14)

Ne Olaydı(1/14b/13)

Što Bi Bilo(1/14b/14)

Onlar Olaydı(1/14b/15)

Oni Da Bijahu(1/14b/16)

Oldığı Zaman(1/14b/15)
Siz Ta'accüb Iderseniz
Olacak(1/14b/15)

Kad Bude(1/14b/16)

Jera Ti Ne DoŤe(1/12a/14)

Noge Meni Ustanemo(1/12b/16)

Turski Ko Zna Da Ga Se Ne Stidimo(1/13a/2) Ziyade Istemeyin(1/14a/7)

I Jovi Turski Znaju(I Ovi)(1/13a/8)

Napalum (1/14b/9)
Neka Jedna Rijeţ Deset Rijeţi Otvori(1/13a/17)

Ana Göre Söyle(1/13b/5)
Ama Ibtida
Ezberleye(1/13b/7)

Prina Onome Govori( /13b/6)

Ezberlemeden(1/13b/7)
Akluna Gelmez Her
Kelam(1/13b/7)

Ne Ezberlešavši(1/13b/8)

Beni Dinlersen(1/13b/9)
Sonra Pişman
Olmazsun(1/13b/9)

Al Ezberliši Napamet (1/13b/6)

Na Pamet Doši Nemore .....(1/13b/8).
Ako Šutiš(1/13b/10)
Poslije Kajat Se Nešeš(1/13b/10)

Lahko Šeš Turski Nauţit(1/13b/12)
Što God Hošeš Govorišeš(1/13b/12)
Ništa Ti Neznamo Neše Bit(1/13b/14)
Gledaj Što Si Nauţio(1/13b/14)
Koliko Si Nauţio(1/13b/16)

Vi Nauţite Ko Mi(1/14a/6)

Više Ne Ištite(1/14a/8)

Ima Pred Njim Smetnja Jedna (1/14a/14)????

Što God Nauţite(1/14a/16)

Ti Mene Nemoj Uţit(1/14b/4)

Što Šemo(1/14b/10)

I Vi Šete Se Zaţudit(1/14b/16)

1352

�1st International Conference on Foreign Language Teaching and Applied Linguistics
May 5-7 2011 Sarajevo
Tez Olsun(1/15a/1)

Hitro Neka Bude(1/15a/2)

Gezdire Beygir (1/15b/13)

Provodaj Konja(1/15b/14)

Çabuk Olur(1/15a/1)

Hitro Bice(1/15a/2)

Kuyruğı Çoz(1/15b/13)

Rep Odriješi(1/15b/14)

Biz Gelelüm(1/15a/3)

Mi Da DoŤemo(1/15a/4)

Kolana Otpusti Reci (1/15b/14)

Geldiler Bazısı(1/15a/3)

DoŤoše Jedni(1/15a/4)

Dahi Gelecekler(1/15a/3)

Još Še Doš(1/15a/4)

Kolanları Kuşat Da(1/15b/13)
Sorandan
Soracayım(1/15b/15)
Bilmedüğünden
Sor(1/15b/15)

Yolda Kaldılar(1/15a/5)

Na Putu Ostaše(1/15a/6)

Eğer Sorarsun(1/16a/1)

Ako Pitaš(1/16a/2)

İstikbale Gidelüm(1/15a/5)

Pre Dane DajŤemo(1/15a/6)

Ben Bilsem(1/16a/1)

Da Ja Pitam(1/16a/2)

Bu Şeyi Iste(1/15a/5)

Ovo Išti(1/15a/6)

Sormazdum(1/16a/1)

Ne Bi Pitao(1/16a/2)

Kimdedur(1/15a/7)

U Koga Je(1/15a/8)

Ne Dersün(1/16a/1)

Što Veliš(1/16a/2)

Herkesde(1/15a/7)

U Svakoga(1/15a/8)

Diyeceğüm Var(1/16a/3)

Imam Šta Govorit(1/16a/4)

Ne Asıl Isteyelim(1/15a/7)

Kako Iskašu(1/15a/8)

Ne Deyim(1 16a/3)

Šta Govorit(1/16a/4)

Bir Kaç Gün(1/15a/7)

Nekoliko Dana(1/15a/8)

Sar Çokdan Sarmış(1/16a/3)

Zavij Davno Sam Zavio(1/16a/4)

Kimden Aldun(1/15a/9)

Od Koga Si Uzeo(1/15a/10)

Adıyla(1/16a/9)

Oduţi Se (1/16a/10)

Ben De Bilmem(1/15a/9)

Ni Ja Ne Znam(1/15a/10)

Anları Geç(1/16a/9)

Naprijed ProŤi(1/16a/10)

Kiminle Aldum(1/15a/9)

S Kim Uzeo(1/15a/10)

Ardına Bak(1/16a/8)

Natrag Gledaj(1/16a/9)

Kimim Ben(1/15a/9)

Ko Sam Ja(1/15a/10)

Su Kenarıyla(1/16a/8)

Vodinim Krajem(1/1 a/9)

Kim Beni Bilür(1/ 5a/11)

Ko Mene Zna(1/15a/12)
Naprijed(1/15a/12)

Su Aşırı(1/16a/8)
Sulu Geçir Bu Adamı
(1/16a/10)

Priko Vode(1/16a/9)

Anları(1/15a/11)
Geri(1/15a/11)

Natrag(1/15a/12)

Bu Kelam(1/16a/10)

Ova Rijeţ(1/16a/11)

Çabuk Dışarı(1/15a/11)

IzaŤi Na Dvor (1/15a/12)

İktifai(1/16a/10)

Dosta(1/16a/11)

Kovarum Seni(1/15a/13)

Istjerašu Te(1/15a/14)

Bu Kadar Bilen(1/16a/12)

Ovoliko Ko Zna(1/16a/13)

Eğer Kovarsan(1/15a/13)

Ako Istjeraš(1/15a/14)

Ziyadeye(1/16a/12)

Više Mu( /16a/13)

Dahi Iy(1/1 a/13)

Još Bolje(1/15a/14)

İhtiyaç Olmaz(1/16a/12)

Moţda Neše Trebat(1/16a/13)

Ba a Güzel(1/15a/15)

Meni Še Lijepo Biti(1/15a/16)

Yazan Ve Okuyan(1/16a/12)

Koji Piše Koji Uţi(1/16a/13)

Nereye(1/15b/1)
Nereye Olursa
Olsun(1/15b/1)

Kuda(1/15b/2)

İkisine(1/16b/1)

Obadvije(1/16b/2)

Kuda Bilo Bilo(1/15b/2)
Ufatiše Nas(Uhvatiše Nas)(1/15b/2)

Hak Teala(1/16b/1)
Dünyada Selamet
Vire(1/16b/1)

Veliki Bog(1/16b/2)

Tutarlar Bizi(1/15b/1)
Asarlar Bizi(1/15b/3)

Ubiše Nas(1/15b/4)

Ahiretde(1/16b/3)

Na Onome Svijetu(1/16b/3)

Fena Yere Düştük(1/15b/3)

Na Zlo Mjesto Bivasmo (1/15b/4)

Firdevs(1/16b/3)

Firdevsi(1/16b/4)

Korkak Geçti Mi …..(1/15b/3)

Bojazan ProŤe Li(1/15b/4)

Cennet Versin(1/16b/3)

Dţenet Dade(1/16b/4)

Çokdan Geçmiş(1/15b/5)

Davno Prošo(1/15b/6)

Niçün(1/15b/5)

Jera (1/15b/6)

Bunu Işlersin(1/15b/5)

Ovo Radiš(1/15b/6)

Adet Nedür(1 15b/5)

I Sa Kako Ti Je(1/15b/ )

Deyurmem(1/15b/7)

Nešu Kazat(1/15b/8)

Nerelisün(1/15b/7)

Odakle Si(1/15b/8)

Vatanın Nerededür(1/15b/7)

Gdje Si Se Rodio(1/15b/8)

Kaç Senedür(1/15b/7)

Koliko Godina Imaš(1/15b/8)

Çıkalı(1/15b/9)

Kako Si Izišo(1/15b/10)

Bu Yakınlarda(1/15b/9)

Skoro( /15b/10)

Çıkmışım(1/15b/9)

Izišo Sam(1/15b/10)

Soyuna(1/15b/9)

Svuţe(1/15b/10)

Koşan(1/15b/11)

Opaši Se(1/15b/12)

Koşdur Anı(1/15b/11)

Opaši Drugog (1/15b/12)

Var Gez(1/15b/11)

Idji Hodaj(1/15b/12)

Gezdür(1/15b/11)
18. Olumsuz Fiiller

Pitaj Za Šta Šu(1/15b/16)
Pitaj Što Nemaš(1/15b/16)

Vodu Provedi (1/16a/11)

Na Ovi Svijet Selamet Da Dade( /16b/2)

Proh daj(1/15b/12)

1353

�1st International Conference on Foreign Language Teaching and Applied Linguistics
May 5-7 2011 Sarajevo
Alma (1/4a/11)

Ne Uzmi (1/4a/12)

Olmayaydı(1/14b/7)

Da Ne Bješe(1/14b/8)

Bulma(1/6b/3)

Ne NaŤi(1/6b/4)

Olmaz(1/6b/1)

Ne Biše(1/6b/2)

Çağırmam(1/8b/3)

Nezvah(1/8b/4)

Oturmayalum(1/13a/3)

Da Ne Sjedimo(1/13a/4)

Çıkmam(1/15a/11)

Ne IzaŤi(1/15a/12)

Ögrenmediler(1/14b/5)

Ne Nauţiše(1/14b/6)

Deyurmem(1/8b/7)

Ne Kaza(1/8b/8)

Ögrenmeyenler(1/14a/11)

Koji Nisu Nauţili(1/14a/12)

Dinlememek (1/3a/9)

Neslušat / Ne Slušati (1/3a/10)

Sorma(1/12a/13)

Ne Pitaj(1/12a/14)

Dükenmez (1/5a/17)
Geçlemeyin
(Gecikmeyin)(1/11a/9)

Nestat Kaše (1/5a/18)
Nedocnite (Nekasnite)
(1/11a/10)

Söyleme(1/13a/1)

Ne Govori(1/13a/2)

Umarum(1/6b/3)

Uzdam Se(1/6b/4)

Gelmezse(1/11b/5)

Ako Ne DoŤe(1/11b/6)

Vermem (1/4a/9)

Nedam / Ne Dam (1/4a/10)

Görmez(1/6a/1)

Ne Vidi (1/6a/2)

Yaklaşma(1/16a/7)

Ne Prikuţi Se(1/16a/8)

Kesilmeyecek (1/3b/5)

Neše Se Osješ (1/3b/6)

Olmamalı (1/14b/9)
19. Yemekler

Vala Da Ne Bude (1/14b/10)

Bugda Aşı (1/3a/9)

Bulğur (1/3a/10)

Tr.

20. İsimler
Köpük(1/9a/11)

Tr.

Pjena(1/9a/12)

Ögredici(1/14a/11)

Tr.

Metinde Karşılığı Yok

Adem(1/12b/5)

Ar.

Ţojk(1/12b/6)

Ögrenciler(1/14a/11)

Tr.

Koji Nauţava(1/14a/12)

21.Madenler
İncü (1/3b/5)

Tr.

Biser (1/3b/6)

Altun (1/3b/7)

Tr.

Zlato (1/3b/8)

Gümiş (1/3b/5)

Tr.

Srebro (1/3b/6)

Pirinç (1/3b/7)

Far.

Zlato (1/3b/8)

22. Tezat Kelimeler
Ölmek (1/1/13)

Umrijet (1/1/14) Umrijeti

Yukarı (1/4a/9)

Gore (1/4a/10)

Dirilmek (1/2a/1)

Oţivit (1/2a/2) Oţiviti

Aşa(1/4a/9)

Dole (1/4a/10)

Hasta (1/2a/1)

Bolesna (1/2a/2)

Ver (1/4a/9)

Daj (1/4a/10)

Sağ (1/2a/1)

Zdravo (1/2a/2)

Al (1/4a/11)

Uzmi (1/4a/12)

Aksak (1/2a/3)

Hromo (1/2a/4)

Sonra (1/5a/7)

Poslije (1/5a/8)

Denge (1/2a/5)

Strana (1/2a/6)

Evvel (1/5a/7)

Prije (1/5a/8)

Yüksek (1/2a/15)

Visoko (1/2a/16)

Dilber(1/6a/15)

Lijepo(1/6a/16)

Alçak (1/2a/15)

Nisko (1/2a/16)

Çirkin(1/6a/15)

Ruţno(1/6a/16)

Nallanmış (1/2b/7)

Potkovao (1/2b/8)

Şenli(1/6b/9)

Veselo(1/6b/10)

Nalsuz (1/2b/9)

Nepotkovan (1/2b/10)
Nazebst / Prehladiti Se (1/2b/16)

Terlemek (1/2b/15)

Oznojit (1/2b/16)

Aksi Yüzlü(1/6b/9)
Yolun Üsti
Yanunda(1/7b/5)
Yolun Alt
Yanunda(1/7b/5)

Smrknuta(1/6b/10)

Souklamak (1/2b/15)

Dinlemek (1/3a/9)

Slušaj (Slušati) (1/3a/10)

Diri(1/9a/3)

Ţivim(1/9a/4)

Dinlememek (1/3a/9)

Neslušat / Ne Slušati (1/3a/10)

Leş(1/9a/5)

Mrelina(1/9a/6)

Yukarı (1/3a/13)

Gore (1/3a/14)

Bu Taraftan(1/10a/9)

S Ove Strane(1/10a/10)

Aşa (1/3a/13)

Dole (1/3a/14)

Ol Taraftan(1/10a/9)

S One Strane(1/10a/10)

Az (1/3a/15)

Malo (1/3a/16)

Yukarıdan(1/13b/3)

Ozgor(1/13b/4)

Çok (1/3b/1)

Mlogo / Mnogo (1/3b/2)

Aşadan(1/13b/5)

Ozdol(1/13b/6)

Azlık (1/3b/1)

Malko / Malo (1/3b/2)

Ögreniyor(1/14b/1)

Nauţi(1/14b/2)

Çokluk (1/3b/1)

Mlogoko (1/3b/2)

Ögrenmiyor(1/14b/1)

Ne Nauţi(1/14b/2)

Yeni (1/3b/7)

Novo (1/3b/8)

Ögrendiler(1/14b/5)

Nuţiše(1/14b/6)

Eski (1/3b/7)

Vehto / Staro (1/3b/8)

Ögrenmediler(1/14b/5)

Ne Nauţiše(1/14b/6)

Kış (1/3b/9)

Zima (1/3b/10)

Olmalı (1/14b/9)

Vala Da Bude(1/14b/10)

Yaz (1/3b/9)

Leto / Ljeto (1/3b/10)

Olmamalı (1/14b/9)

Vala Da Ne Bude (1/14b/10)

Tez Gel (1/3b/13)

Hitro Hodi Brzo Dodji (1/3b/14)

Yaklaş(1/16a/7)

Prikuţi Se(1/16a/8)

Yavaşça (1/3b/15)

Polahko (1/3b/16)

Nad Putem(1/7b/6)
Pod Putem(1/7b/6)

1354

�1st International Conference on Foreign Language Teaching and Applied Linguistics
May 5-7 2011 Sarajevo
Yaklaşma(1/16a/7)

Ne Prikuţi Se(1/16a/8)

23. Mevsimler
Kış (1/3b/9)

Tr.

Zima (1/3b/10)

Yaz (1/3b/9)

Tr.

Leto / Ljeto (1/3b/10)

24. Birleşik Fiiller
Satın Aldı (1/3b/11)

Tr.+Tr.

Hibe Eyledi (1/3b/13)

Ar.+Tr.

Tez Gel (1/3b/13)

Far.+Tr.

Kupi Kupio Je (1/3b/12)
Pokloni Poklonio Je
(1/3b/14)
Hitro Hodi Brzo Dodji
(1/3b/14)

Kert Eyleye(1/7a/7)

Tr.+Tr.

Zareţi(1/7a/8)

Çiçek Dikdüm(1/12a/1)

Tr.+Tr.

Cvijet Usadih(1/12a/2)

Haz Iderler(1/13a/9)

Ar.+Tr.

Milovaše(1/13a/10)

Fikir Eylese(1/13b/5)

Ar.+Tr.

Misli(1/13b/6)

Böyle Et(1/13b/9)

Tr.+Tr.

Ako Ţini(1/13b/10)

Haber Virün(1/15a/3)

Ar.+Tr.

Kaţite(1/15a/4)

25. Zarflar
Evvel (1/5a/7)

Prije (1/5a/8)

Niçün(1/15b/5)

Jera (1/15b/6)

Yavaşça (1/3b/15)

Polahko (1/3b/16)

Dahi Iy(1/15a/13)

Još Bolje(1/15a/14)

Öyle (1/5a/5)

A Tako (1/5a/6)

Yavaşça (1/3b/15)

Polahko (1/3b/16)

Şimdi(1/5a/7)

Jako / Sada (1/5a/8)

Evvelce(1/11a/7)

Stariji(1/11a/8)

Sonra (1/5a/7)
Niçün(Niçin)
(1/8a/11)

Poslije (1/5a/8)

Çabuk(1/11b/11)

Hitro(1/11b/12)

Jera (1/8a/12)

Çapucak (1/4b/11)

Odmah (1/4b/12)

Çokdan (1/11a/11)

Davno(1/11a/12)

Atamla (Yavaşça) (1/5a/3)

Vito (1/5a/4)

Nereye(1/12a/7)

Kuda(1/12a/8)

Yaşça(Yavaşça)(1/8a/11)

Polahko(1/8a/12)

Nerede(1/12a/7)

Gdje(1/12a/8)

Yavaş(1/9a/1)

Polahko(1/9a/2)

Nerde(1/12a/9)

Gdje(1/12a/10)

Öteden(1/11a/11)

Otuda(1/11a/12)

Sonra(1/12a/11)
Kendi
Kendüme(1/12b/3)
Yavaş
Yavaş(1/14b/5)

Poslije(1/12a/12)

Beriden(1/11a/11)

Odavde(1/11a/12)

Sam Sebi(1/12b/4)

Çokdan (1/11a/11)

Davno(1/11a/12)

Da Malo Po Malo(1/14b/6)

Sonra(1/12a/11)

Poslije(1/12a/12)

Nereye(1/15b/1)

Kuda(1/15b/2)

Yavaş Yavaş(1/14b/5)

Da Malo Po Malo(1/14b/6)

26. Meyva ve Sebzeler
Soğan(1/9b/7)

Tr.

Luk(1/9b/8)

Kavun(1/9b/7)

Tr.

Dinja(1/9b/8)

Sarmusak(1/9b/7)

Tr.

Bijeli Luk(1/9b/8)

Karbuz(1/9b/9)

Far.

Lubenica(1/9b/10)

Hıyar(1/9b/7)

Far.

Krastavac(1/9b/8)

27. Yiyecek ve İçecekler İle İlgili Kelimeler
Un (1/4b/11)

Tr.

Mlivo (Meljivo)(1/4b/14)

Yağ (1/5a/15)

Tr.

Maslo (1/5a/16)

Hamur (1/4b/14)

Ar.

Tijesto /1/15)

Süt (1/5a/15)

Tr.

Mlijeko (1/5a/16)

Penir (1/5b/1)

Far.

Sir (1/5b/2)

Yoğurt (1/5a/15)

Tr.

Kiselo Mlijeko (1/5a/16)

Kepek (1/4b/13)

Tr.

Mekinje (1/4b/14)

Ayran (1/5b/1)

Tr.

Mlašenica (1/5b/2)

Kapuk (1/4b/14)

Tr.

Kora (1/4b/15)

Tuz(1/9a/11)

Tr.

Bro(1/9a/12)

28. İnsanların Ruhsal Özellikleri İle İlgili Kelimeler
Nazik(1/6b/9)

Far.

Lijepo(1/6b/10)

Şenli(1/6b/9)

Tr.

Veselo(1/6b/10)

Aksi (1/4b/16)

Tr.

Gladna (1/4b/17)

Dargın(1/12b/7)

Tr.

Ljut(1/12b/8)

29. Tarım İle İlgili Kelimeler
Harman (1/4b/16)

Far.

Gumno (1/4b/17)

Hırman (1/6a/1)

Far.

Vršaj(1/6a/2)

30. Vücut Organları ve Vücudun İşleyişi İle İlgili Kelimeler
Nefes(1/5b/5)

Ar.

Zrak (1/5b/6)

Maya(1/6a/3)

Far.

Sirište (1/6a/4)

Kulunç(1/8a/9)

Ar.

Sandţija(1/8a/10)

Pazu(1/6a/9)

Far.

Mišiš(1/6a/10)

Zülüf (1/5b/13)

Far.

Solufa (1/5b/14)

Ciger (1/6a/11)

Far.

Dţigerica (1/6a/12)

Haya(1/5b/13)

Far.

Tašak(1/5b/14)

Bacak (1/5a/15)

Tr.

Noga (1/5a/16)

1355

�1st International Conference on Foreign Language Teaching and Applied Linguistics
May 5-7 2011 Sarajevo
Soluk(1/5b/7)

Tr.

Uzdihlaj / Uzdisaj(1/5b/8)

Kol(1/6a/9)

Tr.

Ud,Lakat Do Šaka(1/6a/10)

Meme(1/5b/13)

Tr.

Sise (Dojke)(1/5b/14)

Koltuk(1/6a/9)

Tr.

Pazuho(1/6a/10)

Öd(1/6a/1)

Tr.

Ţuţ (1/6a/2)

Göbek(1/6a/9)

Tr.

Pupak(1/6a/10)

Talak (1/6a/1)

Tr.

Šleţena / Slezena(1/6a/2)

Bubrek (1/6a/11)

Tr.

Pubrak(1/6a/12)

Bağır(1/6a/3)

Tr.

Jeţa (Jeka)(1/6a/4)

Bağırsak(1/6a/11)

Tr.

Šrijevo(Crijevo) (1/6a/12)

Kürek(1/6a/3)

Tr.

Lopatica (1/6a/4)

İşkene(1/6a/11)

Tr.

Trbušak (1/6a/12)

Uyluk(1/6a/3)

Tr.

Estegno (1/6a/4)

Tükürük(1/6a/13)

Tr.

Pljunka(1/6a/14)

Diz(1/6a/3)

Tr.

Koljeno (1/6a/4)

Ter(1/6a/13)

Tr.

Znoj(1/6a/14)

Baldur(1/6a/3)

Tr.

List (1/6a/4)

Boğaz(1/6a/13)

Tr.

Grlo(1/6a/14)

Ökçe(1/6a/5)

Tr.

Peda (Peta)(1/6a/6)

Baş Tepesi(1/6a/15)

Tr.

Tjeme(1/6a/16)

Dirsek(1/6a/9)

Tr.

Lakat(1/6a/10)

Boş Yer(1/6a/3)

Tr.+Tr.

Prazno Mjesto (1/6a/4)

31.Ağaçlar
Dişi Budak( Dişbudak) (1/5b/14)

Tr.

Jasjen (Jasen) (1/5b/15)

Kara Sogüt Ağacı(1/6a/11)

Tr.

Rakimovina (Vrba)(1/6a/14)

32. Rüzgarlar
Lodos(1/6a/5)

Rum.

Jug(1/6a/6)

Poyraz(1/6a/5)

Rum.

Sjever(1/6a/6)

Kasırga(1/6a/5)

Tr.

Vihar (Vihor)(1/6a/6)

33. Hayvanlar ve Hayvanlar İle İlgili Kelimeler
Ağıl(1/6b/9)

Tr.

Tor(1/6b/10)

Tasma(1/7a/11)

Uţe(1/7a/12)

Tr.

Baykuş(1/7a/9)
Kokuk (Guguk)
(1/7a/13)

Tr.

Jehina(1/7a/10)

Tr.

Pjevaţica(1/7a/14)

Uyak(1/7a/15)

Tr.

Grlica(1/7a/16)

Far.+Tr.

Pijeto(1/7b/2)
Lastavica Bijela
Ptica(1/7a/16)

Ağaç Dökün(1/7b/1)

Tr.

Ţuna(1/7b/2)

Kirpi(1/6b/13)

Tr.

Jeţ(1/6b/14)

Tavuk(1/7b/1)

Tr.

Kokoš(1/7b/2)

Kelebek(1/6b/13)

Tr.

Leptir(1/6b/14)

Sığırcak(1/7b/1)

Tr.

Tatrijeb(1/7b/2)

Sümükli Böcek(1/6b/13)

Tr.

Puţ(1/6b/14)

Kurbağa(1/8a/3)

Tr.

Ţaba(1/8a/4)

Bal Arusı(1/7a/1)

Tr.

Matiše (Matice)(1/7a/2)

Kaplubağa(1/8a/5)

Tr.

Kornjaţa(1/8a/6)

Kuş(1/7a/3)

Tr.

Ptica(1/7a/4)

Baluk (1/8a/5)

Tr.

Riba(1/8a/6)

Doğan(1/7a/9)

Tr.

Jastrijet(1/7a/10)

Alın Baluk(1/8a/5)

Tr.

Pastrma(1/8a/6)

Kaz(1/7a/9)

Tr.

Guska(1/7a/10)

Yabani(1/8a/5)

Tr.

Divje(1/8a/6)

Tavus(1/8a/3)

Ar.

Paun(1/8a/4)

Şahin(1/7a/9)

Far.

Soko(1/7a/10)

Horos(1/7b/1)

Far.

Bülbül Kuşu (1/7a/15)

34. Müzik Aletleri
Davul(1/7a/1)

Ar.

Bubanj(1/7a/2)

Çayır(1/7a/13)

Tr.

Luţ(1/7a/12)

Zurna(1/9b/7)

Far.

Surla(1/9b/8)

Tağ(1/7b/3)

Tr.

Planina (1/7b/4)

Boru(1/7a/1)

Tr.

Boruya(1/7a/2)

35.Tabiat Olayları ve Coğrafya İle İlgili Kelimeler
Bulutlandı(1/8b/9)

Naoblaţi(1/8b/10)

Çamur(1/12b/9)

Kav(1/12b/10)

Yağmur Yağıyor(1/8b/11)

Kiša Lije(1/8b/12)

Yol Çamurlı(1/12b/9)

Put Kavun(1/12b/10)

Soudu(1/9b/1)

Ohladje(1/9b/2)

Kurakluk(1/12b/9)

Suhoša(1/12b/10)

Çayır(1/7a/13)

Luţ(1/7a/12)

Tağ(1/7b/3)

Planina (1/7b/4)

Tr.

Luţ(1/7a/12)

36. Renkler İle İlgili Kelimeler
Yeşil(1/9b/9)

Tr.

Zeleno(1/9b/10)

38. Sıfat-fiiller
Spavaţ(1/12a/8)

Uyuyan(1/12a/7)

37. Zarf-fiiller
Okudıp (1/3b/9)

Nauţi (1/3b/10)

Ögrenünce(1/14b/3)

Dok nauţim(1/14b/4)

Oldukta(1/15a/1)

Kad bude(1/15a/2)

39. Edatlar
Gül Gibi(1/12a/5)
Köpek
Gibi(1/12b/7)

Far.+Tr.

Ko Ruznica(1/12a/6)

Tr.

Ko Pahţe(1/12b/8)

1356

�1st International Conference on Foreign Language Teaching and Applied Linguistics
May 5-7 2011 Sarajevo
Dilsüz
Gibi(1/13a/3)
Bildüğüm Kadar
(1/13b/15)

Tr.

Ko Brez Jezika(Ko Bez Jezika)(1/13a/4)

Tr.+Ar.

Koliko Sam Mogao(1/13b/16)

40. Ünlem
İnşallah(1/12b/3)

Ar.

Ako Bog Da/12b/4)

1357

�1st International Conference on Foreign Language Teaching and
Applied Linguistics
May 5-7 2011 Sarajevo

41. Zamirler

Biz De
Ögrendiyduk(1/14a/9)

I Mi Bijahmo Nauţili(1/14a/10)

Ögrenürdüm Ben(1/14a/13)

Ja Nauţi Prije(1/14a/14)

Ögrenürsem Ben(1/14b/3)

Ako Nauţim(1/14b/4)

Beni Ögredesen(1/14b/3)
Sen Beni
Ögretmezsün(1/14b/3)

Mene Uţi(1/14b/4)

Ben Aldum (1/4a/13)

Ja Šu Uzet / Ja Šu
Uzeti (1/4a/12)
Ja Uzeo / Ja Sam
Uzeo (1/4a/14)

Sen Al (1/4a/13)

Ti Uzmi (1/4a/14)

Sen Alma (1/4a/13)

Ti Ne Uzmi (1/4a/14)

Sen Gel (1/4a/13)

Ti Hodi / Ti Dodji (1/4a/14)
Kendini Ögret(1/14b/5)
Ti Ne Budi / Ti Ne
Dodji (1/4a/16)
Ben Dedüm (1/14b/13)

Ben Alurum (1/4a/11)

Sen Gelme (1/4a/15)
Sen Otur (1/4b/3)
Ben Oturdum(Otururum)
(1/4b/3)

Ti Sjedi (1/4b/4)

Giderüm Ben (1/4b/5)

Ti Mene Nemoj Uţit(1/14b/4)
Sebe Nauţi(1/14b/6)
Ja Reko(1/14b/14)
Oni Da Bijahu(1/14b/16)

Ja Šu Sjedit (1/4b/4)

Onlar Olaydı(1/14b/15)
Siz Ta'accüb Iderseniz
Olacak(1/14b/15)

IŤem Ja (1/4b/6)

Biz Gelelüm(1/15a/3)

Mi Da DoŤemo(1/15a/4)

Bizi(1/13a/9)

Nas(1/13a/10)

Kimdedur(1/15a/7)

U Koga Je(1/15a/8)

Öğrenün Siz(1/14a/3)

Nauţite Vi(1/14a/4)

Herkesde(1/15a/7)

U Svakoga(1/15a/8)

Biz Ögrendük(1/14a/5)
Siz Örenün Bizüm
Gibi(1/14a/5)

Mi Nauţismo(1/14a/6)

Anları(1/15a/11)

Vi Nauţite Ko Mi(1/14a/6)

Falanca(1/1/10)

Tamo(1/1/9)

Size Yeterdür(1/14a/5)

Vama Dosta(1/14a/6)

Filan Yere(1/8b/7)

Ta Ovo Mjesto(1/8b/8)

Ögrendün Mi Sen(1/14a/9)

Nauţil Ti(1/14a/10)

Ögredük Biz(1/14a/9)

Nauţismo Mi(1/14a/10)

Ne Mutlu Size(1/14a/9)

Blago Vama(1/14a/10)

42. Sıfatlar
Hasta (1/2a/1)
Sağ (1/2a/1)
Aksak (1/2a/3)
Büğri 1/2a/5)

Far.
Tr.
Tr.
Tr.

I Vi Šete Se Zaţudit(1/14b/16)

Naprijed(1/15a/12)

Bolesna (1/2a/2)

Tek(1/7a/3)

Tr.

Samcat (Sam) (1/7a/4)

Zdravo (1/2a/2)

Çift(1/7a/3)

Far.

Dvoje(1/7a/4)

Hromo (1/2a/4)

Tek (Ilk) (1/7a/3)

Tr.

Prvo(1/7a/4)

Grbav 1/2a/6)

Yabani(1/8a/5)

Tr.

Divje(1/8a/6)

Tr.

Mutno(1/8b/12)

Şensad (1/2a/6)

Tr.

Sakat (1/2a/5)

Bulanık(1/8b/11)

Yüksek (1/2a/15)

Tr.

Visoko (1/2a/16)

Seyrek(1/8b/11)

Tr.

Rijetko(1/8b/12)

Nisko (1/2a/16)

Safi(1/8b/11)

Ar.

Bristro(1/8b/12)

Gluho (1/3a/1)

Keskin(1/9a/1)

Tr.

Oštro(1/9a/2)

Nijemo (1/3a/2)

Yavaş(1/9a/1)

Tr.

Polahko(1/9a/2)

Zloţasto (1/3a/4)

Diri(1/9a/3)

Tr.

Ţivim(1/9a/4)

Tr.

Pola(1/9b/2)

Alçak (1/2a/15)
Sağır (1/3a/1)
Dilsüz (1/3a/1)
Hor (1/3a/3)

Tr.
Tr.
Tr.
Far.

Yukarı (1/3a/13)

Tr.

Gore (1/3a/14)

Yarı(1/9b/1)

Aşa (1/3a/13)

Tr.

Dole (1/3a/14)

Genç(1/11a/3)

Tr.

Mlado(1/11a/4)

Prostrano (1/3a/16)

Çabuk(1/11b/11)

Far.

Hitro(1/11b/12)

Malo (1/3a/16)

Şişman(1/12b/7)

Tr.

Drzmaga (Drzmonja) (1/12b/8)

Mlogo / Mnogo (1/3b/2)

Dargın(1/12b/7)

Tr.

Ljut(1/12b/8)

Tr.

Suhoša(1/12b/10)

Tr.

Duboko Je(1/16a/11)

Geniş (1/3a/15)
Az (1/3a/15)
Çok (1/3b/1)

Tr.
Tr.
Tr.

Yeni (1/3b/7)

Tr.

Novo (1/3b/8)

Kurakluk(1/12b/9)

Eski (1/3b/7)

Tr.

Vehto / Staro (1/3b/8)

Derindur(1/16a/10)

Toparlak (1/4a/7)

Tr.

Okruglo (1/4a/8)

Yukarı (1/4a/9)

Tr.

Gore (1/4a/10)

Aşa(1/4a/9)

Tr.

Dole (1/4a/10)

Aksi (1/4b/16)

Tr.

Gladna (1/4b/17)

Kör(1/6a/1)

Far.

Slijep (1/6a/2)

Güzellük(1/6b/9)

Tr.

Ljepota(1/6b/10)

Şenli(1/6b/9)

Tr.

Veselo(1/6b/10)

Aksi Yüzlü(1/6b/9)

Tr.

Smrknuta(1/6b/10)

Buçuk(1/7a/3)

Tr.

Pola(1/7a/4)

1358

�1st International Conference on Foreign Language Teaching and Applied Linguistics
May 5-7 2011 Sarajevo
43. Bağlaçlar
Bunlar Ile (1/5b/3)

S Ovim (1/5b/4)

Anlar Ile (1/5b/3)

Sa Šnjima / S Njima (1/5b/4)

Zira (1/5a/5)
Eğer
Kovarsan(1/15a/13)

Jera (1/5a/6)
Ako Istjeraš(1/15a/14)

Dônem içerisinde dùĢùnùldùğùnde ulaĢım aracı olarak atın hala çok ônemli olduğunu, insaların
evlerini kendilerinin yaptığını, ev yaparken gerekli temel malzemelerin neler olduğunu, sıtmanın hâlâ ônemli bir
hastalık olduğunu, pek çok hayvanın bôlgede yaĢadığını, askeri kavramaların yine ôn planda olduğunu, BoĢnak
yemek kùltùrù içerisinde olmayan bulgur pilavının tanıtılmaya çalıĢıldığını, en çok kullanılan fiillerin neler
olduğunu vb. ôzellikleri sôzlùğùn yansıttığı toplumsal gerçekler olarak tespit edebiliriz.
21, %4
AR.
20, %3
AR.+TR.
39, %7
FAR.
1, %0
FAR.+AR.
16, %3
FAR.+TR.
8, %1
RUM.
451,%79
TR.
2, %0
TR.+AR.
1, %0
TR.+FAR.
15, %3
TR.+TR.

Ġki veya daha fazla kelimelerden oluĢan gùnlùk konuĢmalar hariç, %79‘ u (451) Tùrkçe kelimeden
oluĢan sôzlùkte %7 Farsça (39), % 4 Arapça (21) vd. kelime yoğunluğu bulunmaktadır. Yukarıda 43 baĢlık
altında toplanmıĢ olan sôzlùk, kendinden once yazılmıĢ bir sôzlùkten kopyalanmıĢtır. Bugùnkù anlamda
yabancılara Tùrkçe ôğreten kılavuz kitap gibi yazılan, baĢı eksik olan sôzlùğùn aynı dônemler içerisinde
yazılmıĢ ve Gazi Hùsrev Beg kùtùphanesindeki diğer sôzlùklerle364 karĢılatırılmasının dônemin dil ôzellikleri
ve kùltùrù açısından daha geniĢ bir bilgi vereceği gôz ardı edilmemelidir.

364

Diğer 17 adet sözlük tarafımızdan çalışılmaktadır.

1359

�1st International Conference on Foreign Language Teaching and Applied Linguistics
May 5-7 2011 Sarajevo
REFERENCES
AKSAN, Doğan. (1998), ―Türklerde Sözlükçülük, Bugün Türkiye‘de Sözlük‖.Kebikeç. Sayı 6, s.115-118.
AKSAN, Doğan (1982, Her Yônùyle Dil Ana Çizgileriyle Dilbilim, TDK Yayınları, Ankara
CAFEROĞLU, Ahmet (1984 ), Tùrk Dili Tarihi, Enderun Kitapevi, Ġstanbul
ÇELTĠK, Halil; (2000), ―Rumeli ġairlerinde Yöresel Kültür‖, Bilig, S.14, s.99-109,Ankara
DEMĠR, Necati (2010), ― BaĢbakanlık Osmanlı ArĢivlerine Göre 1877-1912 Yılları Arasında Kosova‘da Eğitim
ve Öğretim
Education in Kosovo Among 1877-1912 According to the Prime Ministry Ottoman
Archives‖ , ZfWT Vol. 2, No. 3 ,s.5-26
ĠNCE, Yılmaz(2002) , ―Manzum Sözlükler ve ―ġemsî‘nin Cevâhirü‘l-Kelimât‘i Üzerine Bir Dil Ġncelemesi.‖
Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi ,Cilt: 12, Sayı: 2, s. 175-182, Elazığ
ĠSEN, Mustafa, (1997), Ötelerden Bir Ses Divan Edebiyatı ve Balkanlarda Tùrk Edebiyatı Üzerine Makaleler,
Ankara
ĠLHAN, Nadir(2007), GeçmiĢten Gùnùmùze Sôzlùkçùlùk Geleneği ve Tùrk Dili Sôzlùkleri, Manas Yay. Elazığ
LEVENT, Agah. S. (1980) , Dîvân Edebiyatı (Kelimeler ve Remizler, Mazmunlar ve Mefhumlar), Enderun
Kitapevi, Ġstanbul
ÖLMEZ, Mehmet. (1994), ―Türk Dillerinin Sözlükleri ve Türk Sözlükçülüğü‖. Uygulamalı Dilbilim Açısından
Tùrkçenin Gôrùnùmù. Dil Derneği Yayınları, Ankara
Tùrkçe Sôzlùk (1998), I-II, TDK Yayınları, Ankara
ÜLKÜTAġIR, M. ġakir (1948),―XI.Yüzyıldan Günümüze Kadar YazılmıĢ BaĢlıca Sözlüklerimiz‖. TDAYBelleten. TDK Yay.,s.45-55 Ankara
YAVUZARSLAN, PaĢa, (2004) ― Türk Sözlükçülük Geleneği Açısından Osmanli Dönemi Sözlükleri ve
ġemseddin Sâmî‘nin Kâmûs-I Türkî‘si‖ , Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakùltesi Dergisi ,
44, 2, 185-202
ZAĥINOVIģ , Neira (2003) Bosna Kùtùphanelerindeki Eski Tùrkçe Gazetelerin Dili, (DnĢ.Prof. Dr. Hamza
Zùlfikar ,BasılmamıĢ Yùksek Lisans Tezi, Ankara Ünv,Sos.Bil.Enst.) , Ankara
http://tdkterim.gov.tr/bts/

1360

�</text>
                  </elementText>
                </elementTextContainer>
              </element>
            </elementContainer>
          </elementSet>
        </elementSetContainer>
      </file>
    </fileContainer>
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="79">
            <name>Extent</name>
            <description>The size or duration of the resource.</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="22323">
                <text>686</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>A name given to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="22324">
                <text>YABANCILARA TÜRKÇE ÖĞRETĠMĠ AÇISINDAN  TÜRKÇE-BOġNAKÇA BĠR SÖZLÜK</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="96">
            <name>Author</name>
            <description>Author</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="22325">
                <text>ŞENEL, Mustafa</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="94">
            <name>Abstract</name>
            <description>A summary of the resource.</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="22326">
                <text>The national culture as an important essential element propitiouses for an  existence nation. This culture gets its source from that national history language, religion ,  morality, art, traditions, briefly from own esence. Person names( antroponimies) from  point of view philologicial, linguistics, cultural, historical and folklore studies have  necessity. The calling of the human (middle name, name, surname, nickname and titles) is  associated with the culture of nation, proves a necessity of names fort he human. There  are different traditions and rules of calling in the each country. The reasons of calling may  be religious, national and local charecter as a result of investigation these tendentions we  find out that every society has its different specific traditions in calling, there are many  common issues in the many parts of the world and among societies has own peculiarity.  The name ‗Muhammed‘ is widely popular among the people and often they call their  children by this name, because it has a religion mean. The origin of this name is Arabic  and used for men. The name ‗Muhammed‘ as a male names the most widely spread in the  Kars(Turkey) region. The name ‗Muhammed‘ at the same time used in a wrong spelling.  These mistakes did the bureaucrats or men, who did not know the orphography this name.</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="40">
            <name>Date</name>
            <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="22327">
                <text>2011-05</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="97">
            <name>Keywords</name>
            <description>Keywords.</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="22328">
                <text>Conference or Workshop Item
PeerReviewed</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
    <tagContainer>
      <tag tagId="32">
        <name>P Philology. Linguistics</name>
      </tag>
    </tagContainer>
  </item>
  <item itemId="1995" public="1" featured="0">
    <fileContainer>
      <file fileId="2970">
        <src>https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/a893c5c54ea19ec3404994a64987467e.docx</src>
        <authentication>e20dcd016be70170ab0a204c45196774</authentication>
      </file>
      <file fileId="2971">
        <src>https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/18364d30e996c2194ffdc35f97970485.pdf</src>
        <authentication>1d7783c80504c26b71f28869e0c3e395</authentication>
        <elementSetContainer>
          <elementSet elementSetId="4">
            <name>PDF Text</name>
            <description/>
            <elementContainer>
              <element elementId="52">
                <name>Text</name>
                <description/>
                <elementTextContainer>
                  <elementText elementTextId="16364">
                    <text>Yabancilara Türkçe Öğretim Ders Kitaplarinda Kültür Aktarimi
Orhan Sarıkaya
İstanbul Üniversitesi/ Istanbul, Turkey
Key words:Teaching turkish culture through turkish language text books
ABSTRACT
Teaching Turkish language to foreign people is not teaching the language only, also teaching the Turkish culture .An
individual who started to learn Turkish language will develop the same approach to life as native Turkish speakers.
Teaching Turkish will naturally shoulder Turkish culture transfer as a mission due to having strong and deep cultural
roots behind the words and concepts. The stories , example dialogues and texts in books have very important role for
fulfilling this mission. The sensitivity shown for choosing texts for teaching Turkish language is not shown for
Teaching Turkish culture. In this study we will try to show you some example texts that are related to pointed issues
above and share some ideal texts for teaching Turkish language and Turkish culture.

�</text>
                  </elementText>
                </elementTextContainer>
              </element>
            </elementContainer>
          </elementSet>
        </elementSetContainer>
      </file>
    </fileContainer>
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="79">
            <name>Extent</name>
            <description>The size or duration of the resource.</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="16357">
                <text>1937</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>A name given to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="16358">
                <text>Yabancilara Türkçe Öğretim Ders Kitaplarinda Kültür Aktarimi</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="96">
            <name>Author</name>
            <description>Author</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="16359">
                <text>SARIKAYA, Orhan </text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="94">
            <name>Abstract</name>
            <description>A summary of the resource.</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="16360">
                <text>Key words:Teaching turkish culture through turkish language text books  ABSTRACT  Teaching Turkish language to foreign people is not teaching the language only, also teaching the Turkish culture .An individual who started to learn Turkish language will develop the same approach to life as native Turkish speakers. Teaching Turkish will naturally shoulder Turkish culture transfer as a mission due to having strong and deep cultural roots behind the words and concepts. The stories , example dialogues and texts in books have very important role for fulfilling this mission. The sensitivity shown for choosing texts for teaching Turkish language is not shown for Teaching Turkish culture. In this study we will try to show you some example texts that are related to pointed issues above and share some ideal texts for teaching Turkish language and Turkish culture.</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="45">
            <name>Publisher</name>
            <description>An entity responsible for making the resource available</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="16361">
                <text>IBU Publishing</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="40">
            <name>Date</name>
            <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="16362">
                <text>2013-05-03</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="97">
            <name>Keywords</name>
            <description>Keywords.</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="16363">
                <text>Article
PeerReviewed</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
  </item>
  <item itemId="273" public="1" featured="0">
    <fileContainer>
      <file fileId="266">
        <src>https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/a560ee8310efc6334f408293b23ace36.pdf</src>
        <authentication>996648b53ae1546939adc6d6954c21f4</authentication>
        <elementSetContainer>
          <elementSet elementSetId="4">
            <name>PDF Text</name>
            <description/>
            <elementContainer>
              <element elementId="52">
                <name>Text</name>
                <description/>
                <elementTextContainer>
                  <elementText elementTextId="2058">
                    <text>YABANCILARA TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE DEVRİK CÜMLE
KULLANIMININ İŞLEVSELLİĞİ

Samira Osmanbegović-Bakšić
Seyran Akay
Özet
Yabancılara Türkçe öğretiminin tarihi çok eski yıllara dayanmaktadır ve bu alanda kullanılan
kaynaklar günümüze kadar varlığını devam ettirmiştir. İletişimin hızla yayılmasıyla birlikte
ilişkilerin hız kazandığı şu dönemde ana dilin haricinde diğer dillerin öğrenilmesi de zaruri
hale gelmektedir. Bu da yabancı dil öğretiminin ehemmiyetini öne çıkarmaktadır. Bu
çalışmada yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan yöntemler belirlendikten sonra dil bilgisi
öğretiminde uygulanan devrik cümle kullanımın dil öğretimine olumlu ve olumsuz yönleri ele
alınmıştır. Türk dilinin geleneksel yapısına baktığımızda devrik cümle konusuna fazla
değinilmediğini görmekteyiz. Yabancılara Türkçe öğretiminde de devrik cümlenin üzerinde
fazla durulmamaktadır. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılarak
incelenmiştir. Bu çalışmada yabancılara Türkçe öğretiminde ders kitabı olarak kullanılan
“Yeni Hitit 2 Ders ve Çalışma” kitapları taranarak örnek metinlerde geçen devrik cümleler
tespit edilmiştir. Buna bağlı olarak devrik cümlenin yabancılara Türkçe öğretimindeki
işlevselliği ve gerekliliği üzerinde tespitlerde bulunulacaktır. Sonuç olarak incelediğimiz Yeni
Hitit 2 Ders ve Çalışma kitaplarında 142 devrik cümle bulunmaktadır. Bu devrik cümleler
genellikle cümledeki anlamı öne çıkarmak ve güçlendirmek maksadıyla kullanılmıştır. Daha
çok okuma metinlerindeki devrik cümleler diyaloglarda ve konuşmalarda görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Yabancılara Türkçe Öğretimi, Cümle Çeşitleri, Devrik Cümle

1.

GİRİŞ

Bilindiği üzere dilin günümüze değin birçok araştırmacı tarafından farklı bakış
açılarıyla yüzlerce tanımı yapılmıştır. En genel ifadesiyle dil, canlıların iletişim
kurmak için kullandıkları bir vasıtadır.
İnsanlar arasında anlaşmayı sağlayan tabiî bir vasıta olarak belirlenen dil kendi
kanunları içinde yaşayan ve gelişen canlı bir varlıktır. Onun görevi milleti
birleştirmek, korumaktır.

“Onun ortak malı olan sosyal bir müessese; seslerden

�örülmüş muazzam bir yapı; temeli bilinmeyen zamanlarda atılmış bir gizli antlaşmalar
ve sözleşmeler sistemidir”(Ergin, 2005:13). Bir bildirim aracı olan dil doğadaki bazı
hayvan türlerinin ve insanların toplu olarak yaşayabilmeleri, öncelikle aralarındaki
karşılıklı haberleşme veya anlaşmayı sağlayacak bir bildirişim aracına sahip olmaları
ile mümkündür (Korkmaz, 2009).
Başka bir deyişle: Dil en yalın tanımı ile insanlar arasında iletişim ve bildirim aracıdır.
İnsanoğlunu öteki varlıklardan ayıran en belirgin vasıflardan biri olan dil, canlı ve
manevi bir değer taşır. Bu değeri taşıyan ise bir dili konuşanların aralarındaki
anlaşmayı ve düşünce iletimini kurmayı sağlamak üzere küçük ses birimlerine dayalı
olarak oluşturulan kelime ve şekiller bütünlüğüdür; yani seslerden örülmüş bir sistemli
işaretler birliğidir (Parlatır, 2010).
Yabancılara Türkçe öğretiminin tarihi konusunda net bir bilgi bulunmazken bu
konuyla ilgili kaynakların tarihi onuncu yüzyıla kadar dayanmaktadır. Türklerin
yaşadığı (Torun, 2005)topraklarda ilişki kurdukları millet ya da devletlerle ticari,
ekonomik ve sosyal nedenler sebebiyle yabancı dil öğrendikleri ve Türkçeyi
yabancılara öğretme gayreti içerisine girdikleri bilgisi kaynaklarda yer almaktadır. İki
dilli sözlüklerin varlığı buna delil olarak gösterilebilir. X.yy’dan itibaren başlayan
yabancılara Türkçe öğretimi geliştirilerek ve daha geniş coğrafyaları içine alarak
günümüze kadar gelmiştir.
İçinde bulunduğumuz 21.yy’da iletişimin dünya çapına yayılmasıyla birlikte
Türkçenin öğretimi konusuna oldukça önem verilmektedir. Bu konuyla ilgili, yurt içi
ve yurt dışında gerek Türkiye Cumhuriyetinin gerekse bireysel girişimcilerin kurduğu
Türkçe öğretim merkezleri bulunmaktadır ve bu merkezlerin sayısı azımsanamayacak
kadar fazladır.
Yabancılara Türkçe ögretimi son yıllarda önem kazanan bir alan olarak karşımıza
çıkmaktadır. Yaşanan teknolojik ve siyasi gelişmeler, küreselleşme, Türkiye'nin
ekonomik olarak güçlenmesi, egitimde kaliteyi yükseltmesi bu alanı daha da önemli
hâle getirmiştir. Türkiye yabancılar tarafından ilgi çeken ve prestij sahibi bir ülke
konumuna ulaşmıştır. Bu bağlamda Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi, dogru
yöntemlerle, etkili bir şekilde yürütülmesi elzem hâle gelmiştir. Akademisyenlerin

�çalışmalarıyla yabancılara Türkçe öğretimi sahasındaki boşluklari doldurması,
ögretmenlerin süreci daha iyi yönetebilmesi ve ögretim faaliyetlerini daha iyi
gerçekleştirebilmeleri adina zorunluluk hâline gelmiştir.

Günümüzde Türkiye’nin

coğrafi konumu sebebiyle taşıdığı jeopolitik önemi, ekonomik bakımdan umut vaat
eden ülkelerden biri olması, dış ticaret hacminin gittikçe gelişmesi, eğitim için
Türkiye’ye gelen yabancıların sayısındaki artış ve çok hızlı büyüyen bir pazar olması
gibi sebeplerle Türkçe öğrenmeye yönelik talepler artmaktadır (Hamaratlı, 2015: 1).
Konuşma dilinde olağan karşılanıp çok sık kullanılan devrik cümle, yazı dilinde de
son zamanlarda belli bir kullanım sıklığına ulaşmıştır. Buna rağmen, devrik cümlenin
Türkçenin genel yapısı içindeki yeri belirgin değildir. Dolayısıyla bu konudaki
tartışmalar sürdürülmektedir (İnan, 2008: 2).
Devrik cümlenin konuşma diliyle sınırlandırılması konuşma dili ve yazı dili arasındaki
farkı incelemeyi gerektirir. Her dilde konuşma dili ile yazı dili olmak üzere iki farklı
kullanım vardır. Konuşma dili, günlük hayatta, karşılıklı konuşmalarda bireylerin
birbirleriyle iletişim halindeyken kullandıkları, tamamen sese dayanan dildir. Bu
durum, konuşma diline doğallık kazandırır. Yazı dili ise, konuşulan dilin işaretlerle
yani yazıyla ifade edilmesidir (İnan, 2008: 23).
Yabancılara Türkçe öğretimi son yıllarda önemini artırmış ve bu konuyla ilgili birçok
çalışmalar yapılmaktadır. Konumuza dâhil olan dilbilimi konusu olarak kaynaklarda
geçen sözdiziminde varlığı tartışma konusu olan devrik cümlelerin sözdizimindeki
yerini tespit etmek için Türkçede devrik cümlenin varlığı da inceleme konusu
olmuştur.

Bizim çalışmamızda yabancılara Türkçe öğretiminde devrik cümlelerin

işlevselliği ele alınmıştır.

1.1

CÜMLE

İnsanların duygularını, düşüncelerini, olayları herhangi bir yargı bildirerek kelime
gruplarıyla anlatılmasına cümle denir. Muharrem Ergin’e göre cümle; bir fikri, bir
duyguyu, bir düşünceyi, bir olayı tam olarak bir hüküm halinde ifade eden kelime
grubudur.
Kaya Bilgegil: “ iki unsur arasındaki olumlu veya olumsuz ilgiyi sözü dinleyende
soruya yer bırakmayacak şekilde tam olarak haber veya dilek (inşa) yoluyla ifade eden
kelimeler dizisine cümle denir (Ergin,2005:373).

�Leyla Karahan: “ Bir duyguyu, bir düşünceyi, bir durumu, bir olayı yargı bildirerek
anlatan kelime veya kelime dizisine cümle denir (Karahan,2009:9). Cümle, tek ya da
daha fazla kelimelerden oluşan yargı bildirmeye yarayan dil birimidir. Bir cümle yargı
bildiren tek kelimeden, oluşabildiği gibi, görev ve anlam ilgisiyle bir araya gelmiş
birden fazla kelimeden de oluşabilir (Parlatır ve Şahin: 90).

1.1.

CÜMLE ÇEŞİTLERİ

Cümleler esas olarak yapı bakımından çeşitlilik gösterir ve yapıya bakarak cümleler
sınıflandırılır. Ögelerinin dizilişine göre de cümleleri isimlendiririz. Bunun yanında
cümlenin temel ögesi olan yüklemin bildirdiği olumlu, olumsuz, soru, olumsuz soru
şekillerine göre de cümleler ayrılabilir. Genel olarak ele aldığımızda cümle çeşitleri şu
şekilde görülür:
a)

Yapılarına Göre Cümleler

b)

Yüklemin Türüne göre cümleler

c)

Anlamlarına Göre Cümleler

d)

Ögelerin Dizilişine Göre Cümleler

Yapılan bu çalışmada yabancılara Türkçe öğretimi, Yeni Hitit Ders ve Çalışma 2
kitabında bulunan okuma metinlerinde ögelerin dizilişine göre cümleler içerisinde yer
alan ‘Devrik Cümleler’ ele alınmaktadır.

1.1.1. Ögelerin Dizilişine Göre Cümleler
a)

Kurallı (Düz) cümleler

Türkçenin genel cümle yapısı Ö+T+Y şeklindedir. Yüklemi cümle sonunda bulunan
bu tür cümleler, yüklemin yerine göre kurallı cümledir. Kaynaklarda kurallı cümle
tanımı da yüklemi cümle sonunda olan cümle doğruştasındadır, bu konuda
kaynaklarda farklı bir tanımla karşılaşılmamaktadır, ancak terim konusunda bazı
kaynaklarda kurallı cümle yerine düz cümle olarak adlandırılmıştır.

�Leyla Karahan kurallı cümle için “Türkçede Söz Dizimi” adlı kitabında şöyle
bahsetmiştir. Yüklemi sonda bulunan cümleler, kurallı (düz) cümlelerdir. Cümlenin
ana ögesi olan yüklem, genellikle cümlenin sonunda olur. Yardımcı ögeden ana ögeye
doğru diziliş, Türk cümle yapısının temel özelliğidir. Yüklemi tamamlayan ögeler
yüklemden önce gelir. Yükleme en yakın öge, genellikle belirtilmek istenen ögedir.
Onları yaşatamadığımız için eski bayramlar yaşamıyor (YHTDK 2: 128).
Soğuk kışın, bulutlu, yağmurlu havaların ardından gelen bahar mevsimi, doğaya ve
insanlara canlılık katar (YHTDK 2: 130).
Bir

zamanlar

köylerimizden,

kasabalarımızdan

kalkıp

şehirlere

geldik.

Çocukluğumuza ait anılarımızda ağaçlar, tarlalar, leylekler, dereler ve renklerin
gerçek halleri var (YHTDK 2: 94).

a)

Devrik Cümleler

Türkçenin dil yapısında yüklemi sonda olmayan cümlelere devrik cümle denir.
Yüklemin sonda bulunması kuralı bazen çeşitli sebeplerle bozulabilir. Işte, yüklemi,
özne veya diğer ögelerden önce gelen, yani yüklemi sonda bulunmayan cümleye
devrik cümle denir.
Leyla Karahan'a (2009) göre devrik cümlenin tanımı şöyle: ''Yüklemi sonda
bulunmayan cümleler, devrik cümlelerdir. Bir anlamı öne çıkarma, belirtme,
vurgulama ihtiyacı, özellikle şiirde ahenk endişesi diğer ögelerin olduğu gibi yüklemin
de yerini değiştirebilmektedir. Devrik cümleler, sözlü dilde yazılı dile oranla daha
fazla kullanılmıştır. Şiir dilinde de devrik cümle çok görülür.
Bir türkü söylüyorum güzelim gözlerine.
Kanıyor içerimde gizli bir yara.
Hasretin büyüyor yüreğimde çaresiz.
Resmini çiziyorum kâğıtlara. YBB
Kaynaklarda devrik cümlenin daha çok günlük konuşmalarda, şiirlerde, atasözü ve
deyimlerde, gelişigüzel konuşmalarda, yazınsal yapıtlarda, sohbet üslubunun hâkim
olduğu eserlerde kullanıldığı vurgulanmaktadır (Karahan, 2009: 100; Banguoğlu,
1990: 534; Eker, 2013: 371; Gencan, 2001: 139; ).

�Devrik cümleye daha çok şiir dilinde rastlandığı ifade edilmektedir. Devrik cümlenin
şiirde kullanılması çok şaşılacak bir şey değildir, çünkü şiir dilinde ölçü, uyak, ahenk
gibi birtakım estetik kaygılarla devrik cümleye sıkça rastlanmaktadır. Burada şu soru
akla geliyor, düzyazıda devrik cümle niçin kullanılır? Düzyazıda genel olarak
söyleyişi güzelleştirmek, anlamı güçlendirmek, anlatımı daha canlı bir hale getirmek,
devrik cümlenin vurguya, duygusal durumları anlatmak, duygu değerini yükseltmek,
anlatıma dokunaklı bir hava kazandırmak gibi nedenlerden dolayı devrik cümle
kullanılmaktadır (Yeter, 2005; 67).
Yani... Pazartesi sendromu yaşamamak için siz de kırın bir minik pencere, açın
kendinize bir hava deliği. Çekin içinize hayatın tatlı rüzgârını deli gibi. Sağlık olsun
da istifa etmeyelim hayattan (YHDK 2: 10).
Bir gün çoban ormandayken hakikaten bir keçi tanrı görmüş, elindeki flütü ve
yanındaki melekleriyle beraber. Göl kenarına gitmiş ve bu defa da denizkızı görmüş
aynen anlattığı gibi (YHDK 2: 37).
Çoğu araştırmaya göre modanın kökeni, insanlığın ortaya çıkışına dayanıyor ve o
zamanlardan beri moda, toplumların ayrılmaz bir parçası (YHDK 2: 43).
Ya erkek dünyasında başarılı kadın olmak? Bunca yıldan sonra bile kadınları ıiyi,
yüksek konumlara yakıştırmıyor bazı insanlar (YHDK 2: 61).
“Cevap bulabildiniz mi?” diye sorarsanız, “Bulduk,” diyemem ama bazı sonuçlar
çıkardık elbette(YHDK 2: 67).
Memurların, profesörlerin, ileri gelenlerin yanı sıra kılıklarına çeki düzen vermeye
çalışmış sarhoşlar, sokak serserileri ve bin bir çeşit insan bir arada uğurladılar
Neyzen’i (YHDK 2: 39).

1.2.

Araştırmanın Amacı

�Bu çalışmada yabancılara Türkçe öğretim kitaplarında yer alan devrik cümleler tespit
edilerek bu cümlelerin okuma metinlerinde ne sıklıkla kullanıldığını belirlenerek
amaçlanmıştır.

1.3.

Problem Durumu

Yabancılara Türkçe öğretim yöntemleri son yıllarda sıkça incelenen konular arasında
yer almaktadır. Türkçenin geniş bir alanda kullanılması ve son zamanlarda Türkçeye
olan ilginin artması Türkçe öğretimini daha da önemli hale getirmektedir. Artan bu
ilginin neticesinde Türkçe öğretim kitapları ve buna paralel olarak Türkçe öğretim
yöntem ve teknikleri geliştirilmektedir. Bu çalışmada yabancılara Türkçe öğretimi
kitaplarında devrik cümle kullanımının Türkçe öğrenmeye olumlu ya da olumsuz
etkileri incelenecektir.
Bu bağlamda yapılan araştırmalar sonucunda YDÖ’de devrik cümleler kullanılmasına
rağmen bu konuyla ilgili her hangi bir çalışmaya rastlanmamaktadır. Kısacası bu
çalışmada devrik cümle kullanımı YDÖ’ne etkisi ve hangi sıklıkla devrik cümle
kullanımı belirlenmiştir.

2.

YÖNTEM

2.1.

Araştırmanın Yöntemi

Yabancılara Türkçe öğretiminde devrik cümle kullanımının incelendiği bu çalışmada
nitel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır.
Tarama modeli: İstatistiki sonuç elde etmede kullanılan belge, kitap vs… gibi
kaynakların derinlemesine incelenmesinde kullanılan veri toplama modelidir.

2.2.

Araştırmanın Önemi

Yabancılara Türkçe Öğretiminde ne sıklıkla devrik cümle kullanıldığını tespit etmek
Türkçe öğretimine fayda sağlayacaktır. Devrik cümle kullanımının yoğun olarak yer
aldığı kitapların müfredatta yer alması ve öğrencilere ders olarak anlatılması
neticesinde elde edilen verimin tespit edilmesi, Türkçe öğretimine katkı sağlayacaktır.

�2.3.

Varsayımlar

1.

Yabancılara Türkçe öğretiminde devrik cümle kullanımı sıklıkla başvurulan

yöntemdir.
Türkçe öğretim kitaplarındaki okuma metinlerinde devrik cümleler yer

2.

almaktadır.
3.

Devrik cümleler daha çok karşılıklı diyalogların öğretiminde kullanılmaktadır.

2.4.

Sınırlılıklar

Bu çalışma yabancılara Türkçe öğretmek üzere hazırlanmış Yeni Hitit

B1, B2

kitaplarıyla sınırlandırılmıştır.

2.5.

Evren ve Örneklem

Bu çalışmanın evrenini yabancılara Türkçe öğretim kitapları oluşturmaktadır.
Örneklemi ise Türkçe öğretim kitaplarından olan Yeni Hitit Kitabı B1, B2, ders ve
çalışma kitapları oluşturmaktadır.

Şimdiye kadar yapılan çalışmalarda devrik cümlelerin yabancı dil olarak
Türkçe öğretimi açısından el alınmadığı tespit edilmiştir.
1. ANALİZ
YENİ HİTİT 2 DERS KİTABI

Unite

/

Konuşma

Yazma

Okuma

Dinleme

Toplam

Kurallı

Kurallı

Kurallı

Kurallı

Kurallı

0

0

195

30

225

Adı
Unite 1/
İş Dünyası

�Devrik

Devrik

Devrik

Devrik

Devrik

0

0

12

1

13

Konuşma

Yazma

Okuma

Dinleme

Toplam

Kurallı

Kurallı

Kurallı

Kurallı

Kurallı

Şimdi

0

0

133

7

140

Spor

Devrik

Devrik

Devrik

Devrik

Devrik

0

0

0

0

0

Unite

/

Adı
Unite 2/

Zamanı
Unite / Adı

Konuşma

Yazma

Okuma

Dinleme

Toplam

Kurallı

Kurallı

Kurallı

Kurallı

Kurallı

Hayaller

12

0

170

19

201

Gerçek

Devrik

Devrik

Devrik

Devrik

Devrik

Olsun

0

0

16

0

16

Konuşma

Yazma

Okuma

Dinleme

Toplam

Unite 4/

Kurallı

Kurallı

Kurallı

Kurallı

Kurallı

Bu Yıl

42

0

132

22

196

Devrik

Devrik

Devrik

Devrik

Devrik

0

0

6

0

6

Unite

3/

Unite 4 /
Adı

Moda Ne?

Konuşma

Yazma

Okuma

Dinleme

Toplam

Unite 5/

Kurallı

Kurallı

Kurallı

Kurallı

Kurallı

Eğitim

32

0

168

10

210

Devrik

Devrik

Devrik

Devrik

Devrik

1

0

8

0

9

Konuşma

Yazma

Okuma

Dinleme

Toplam

Kurallı

Kurallı

Kurallı

Kurallı

Kurallı

31

0

84

6

121

Unite 5 /
Adı

Şart

Unite 6 / Adı
Unite 6/
Estetik ve

�Yaratıcılık

Unite / Adı
Unite 7/

Devrik

Devrik

Devrik

Devrik

Devrik

4

0

2

0

6

Konuşma

Yazma

Okuma

Dinleme

Toplam

Kurallı

Kurallı

Kurallı

Kurallı

Kurallı

0

0

138

0

138

Devrik

Devrik

Devrik

Devrik

Devrik

0

0

6

0

6

İcatlar
Mucitler

Konuşma

Yazma

Okuma

Dinleme

Toplam

Kurallı

Kurallı

Kurallı

Kurallı

Kurallı

49

0

165

11

247

Devrik

Devrik

Devrik

Devrik

Devrik

1

0

16

0

17

Konuşma

Yazma

Okuma

Dinleme

Toplam

Kurallı

Kurallı

Kurallı

Kurallı

Kurallı

Sinema

14

0

88

14

116

Dünyası

Devrik

Devrik

Devrik

Devrik

Devrik

0

0

13

0

13

Konuşma

Yazma

Okuma

Dinleme

Toplam

Kurallı

Kurallı

Kurallı

Kurallı

Kurallı

0

0

126

24

150

Devrik

Devrik

Devrik

Devrik

Devrik

0

0

2

0

2

Konuşma

Yazma

Okuma

Dinleme

Toplam

Kurallı

Kurallı

Kurallı

Kurallı

Kurallı

Bugün

16

5

105

35

161

Bayram

Devrik

Devrik

Devrik

Devrik

Devrik

Unite 8 /
Adı
Unite

8

Tabiat
Ana

Unite 9
Adı
Unite 9 /

Unite 10 /
Adı
Unite
İster

10
İnan

İster
İnanma

Unite 11 /
Adı
Unite 11

�0

Unite 12 /

0

4

0

4

Konuşma

Yazma

Okuma

Dinleme

Toplam

Kurallı

Kurallı

Kurallı

Kurallı

Kurallı

0

0

216

3

0

Devrik

Devrik

Devrik

Devrik

Devrik

0

0

29

0

0

Adı
Unite
İnsana
Dair

12

Hitit 2- Ders Kitabı
5% 00

95%

Kurallı Cümle

Devrik Cümle

Tablo 1 : Hitit 2 – Ders kitabındaki kurallı ve devrik cümle dağılımı

HİTİT 2- Çalışma Kitabı
3%0 0

97%

Kurallı Cümle

Devrik Cümle

�Tablo 2 : Hitit 2 – Çalışma kitabındaki kurallı ve devrik cümle dağılımı

5 SONUÇ
a) İncelediğimiz Yeni Hitit 2 Ders ve Çalışma kitabında toplamda 142 devrik
cümle görülmektedir.
b) Araştırmalardan elde ettiğimiz bilgilerden

yola çıkarak incelediğimiz

Yeni Hitit 2 çalışma ve ders kitaplarındaki okuma ve okuma-anlama
metinlerinde 142 devrik cümlelere rastlanmaktadır. YH 2 Ders kitabındaki
metinlerde, Çalışma kitabına oranla devrik cümlelere daha fazla
rastlanmaktadır. Devrik

cümleler, diyaloglarda ve

köşe yazılarından

uyarlanmış metinlerde sıklıkla karşımıza çıkmaktadır. Bunun en önemli
sebebi ise metinlerde günlük konuşma dilinin kullanılmış olmasıdır.
c) Avrupa Dilleri Öğretimi Ortak Çerçeve Metni’nde yer alan standartlarla
karşılaştırılarak devrik cümle B1 seviyesi için uygun olmadığı görülmektedir.

KAYNAKLAR
BANGUOGLU,T.( 2010),Türkçe’nin Grameri, TDK Yayinlari, Ankara, s.522
BILGEGIL,M.K.( 1984),Türkçe Dil Bilgisi, Dergah Yayinlari, Ankara, , s.12
ERGİN,M.( 2005), Üniversteler için Türk Dili,Bayrak basım,İstanbul. s. 373-374-375376
EKER. S. (2013), Çağdaş Türk Dili, Grafiker Yayın, Ankara, s.345
GENCAN, T.N.( 2001), Dilbilgisi,, Ayraç Yayınevi, Birinci Baskı, Ankara, s.21-100-103
HAMARATLI. E. (2015), Yabancılara Türkçe Öğretiminde Kelime Ağı
Oluşturma Yönteminin Öğrencilerin Yazma Becerisi ve Motivasyonuna Etkisi
İNAN DOĞAN.G.(2008), Eski Anadolu Türkçesi Metinlerinde Devrik Cümle meselesi
KARAHAN. L, (2009),Türkçede Söz Dizimi, Akçağ Yayinlari,14.Baskı, Ankara, s.9-1314-25-96

�KORKMAZ,Z.(2009), Türk Dili ve Kompozisyon,3.Baskı,Ekin Basım
PARLATIR. İ, ŞAHİN. H,(2010), Türk Dili, Ekin yayın, Bursa, s.90- 96 -98-105
TORUN. Y.(2005), Nurullah Ataç’ın Denemelerinde Devrik Yapılar

�</text>
                  </elementText>
                </elementTextContainer>
              </element>
            </elementContainer>
          </elementSet>
        </elementSetContainer>
      </file>
    </fileContainer>
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="79">
            <name>Extent</name>
            <description>The size or duration of the resource.</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="2052">
                <text>3602</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>A name given to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="2053">
                <text>YABANCILARA TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE DEVRİK CÜMLE KULLANIMININ İŞLEVSELLİĞİ</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="96">
            <name>Author</name>
            <description>Author</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="2054">
                <text>Osmanbegovic-Baksic, Samira
Akay, Seyran</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="94">
            <name>Abstract</name>
            <description>A summary of the resource.</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="2055">
                <text>Özet  Yabancılara Türkçe öğretiminin tarihi çok eski yıllara dayanmaktadır ve bu alanda kullanılan kaynaklar günümüze kadar varlığını devam ettirmiştir. İletişimin hızla yayılmasıyla birlikte ilişkilerin hız kazandığı şu dönemde ana dilin haricinde diğer dillerin öğrenilmesi de zaruri hale gelmektedir. Bu da yabancı dil öğretiminin ehemmiyetini öne çıkarmaktadır. Bu çalışmada yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan yöntemler belirlendikten sonra dil bilgisi öğretiminde uygulanan devrik cümle kullanımın dil öğretimine olumlu ve olumsuz yönleri ele alınmıştır. Türk dilinin geleneksel yapısına baktığımızda devrik cümle konusuna fazla değinilmediğini görmekteyiz. Yabancılara Türkçe öğretiminde de devrik cümlenin üzerinde fazla durulmamaktadır. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılarak incelenmiştir. Bu çalışmada yabancılara Türkçe öğretiminde ders kitabı olarak kullanılan “Yeni Hitit 2 Ders ve Çalışma” kitapları taranarak örnek metinlerde geçen devrik cümleler tespit edilmiştir. Buna bağlı olarak devrik cümlenin yabancılara Türkçe öğretimindeki işlevselliği ve gerekliliği üzerinde tespitlerde bulunulacaktır. Sonuç olarak incelediğimiz Yeni Hitit 2 Ders ve Çalışma kitaplarında 142  devrik cümle bulunmaktadır. Bu devrik cümleler genellikle cümledeki anlamı öne çıkarmak ve güçlendirmek maksadıyla kullanılmıştır. Daha çok okuma metinlerindeki devrik cümleler diyaloglarda ve konuşmalarda görülmektedir.   Anahtar Kelimeler: Yabancılara Türkçe Öğretimi, Cümle Çeşitleri, Devrik Cümle</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="40">
            <name>Date</name>
            <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="2056">
                <text>2016</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="97">
            <name>Keywords</name>
            <description>Keywords.</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="2057">
                <text>Conference or Workshop Item
PeerReviewed</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
    <tagContainer>
      <tag tagId="21">
        <name>PI Oriental languages and literatures</name>
      </tag>
    </tagContainer>
  </item>
  <item itemId="613" public="1" featured="0">
    <fileContainer>
      <file fileId="607">
        <src>https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/f32e72a63af16e04ba116f0e33d8511f.pdf</src>
        <authentication>c11e61b791b017a41d21c5dfb017f880</authentication>
        <elementSetContainer>
          <elementSet elementSetId="4">
            <name>PDF Text</name>
            <description/>
            <elementContainer>
              <element elementId="52">
                <name>Text</name>
                <description/>
                <elementTextContainer>
                  <elementText elementTextId="4820">
                    <text>BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014

KLASİK TÜRK ŞİİRİNDE HAYÂL
İhsan BULUT
Ishik Üniversitesi / Irak
Anahtar Kelimeler: Hayâl, imge, imaj, mazmun, hayal-i dakîk.
ÖZET
Klasik Türk Şiirine yapılan eleştirilerin önde gelenlerinden biri de “hayâl
mahsûlü bir şiir” olmasıdır. Oysaki Türk şiirinde üslubu meydana getiren
unsurların başta gelenlerinden biri de şüphesiz ki hayaldir. Ve mısraların arka
planında yatan bu hayalin anlaşılması klasik şiirimizi anlamada hayâtî bir
öneme sahiptir. Bu kavram aynı zamanda pek çok şaire “Hayâlî” mahlasını
verdirecek kadar büyük bir önemi haizdir. Hayal kavramı gerek edebî,
tasavvufî ve gösteri sanatlarına ait bir terim olarak gerekse gerçek anlamıyla
divan şiirinde sıkça kullanılan bir kelime olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu
arada hayâle dayanan birçok edebî sanatın varlığını da ifade etmek
gerekmektedir. Bununla birlikte hayâl kelimesinin imaj (imge) kavramıyla
aynı manada kullanılması bu kavramların içinde bulunduğu bir anlam
kargaşasını da beraberinde getirmektedir. Bu durum da ister istemez Klasik
Türk Edebiyatı için de bir sorun teşkil etmektedir.

YABANCILARA TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE FİİLİMSİLERİN
ÖĞRETİMİ VE HALK EDEBİYATI ÜRÜNLERİNDEN
FAYDALANMA
Hüseyin YILMAZ
Anahtar kelimeler: Fiilimsiler, halk edebiyatı unsurları, yabancılara Türkçe
öğretimi.
ÖZET
Türkçe artık dünyanın dört bir tarafında binlerce insana öğretilen bir dildir.
Özellikle son yirmi - yirmi beş yıl içinde dünyada birçok insan Türkçe
öğrendi. Türkoloji bölümleri, kültür merkezlerinin yanısıra Anadolu insanının
gayretleri neticesinde dünyanın dört bir bucağında açılan ‘Türk okulları’nda
Türkçe öğretilmektedir.
173

�BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014

Türkçe yapı bakımından sondan eklemeli bir dil olduğu için öğrenilmesi
kimisine göre kolay kimisine göre de zordur. Aslında Türkçe sistematiği olan
formulize edilerek anlatıldığında kavranması kolay bir dildir. Türkçede ekler,
çekim ekleri ve yapım ekleri olmak üzere ikiye ayrılır. Bu iki ana grup da
kendi içinde almış oldukları eke ve bu eklerin kelimeye katmış oldukları
anlamlara göre farklı gruplara ayrılır.
Yabancılara Türkçe Öğretiminde (YTÖ) dil bilgisinin yeri ne olmalı? Hangi
konuya ne kadar yer verilmeli? Konular ne kadar anlatılmalı? vb. sorular
mutlaka konuşulup tartışılması gerekir. Ancak, bunlar tartışılırken öğrencilerin
Türkçeyi doğru düzgün konuşmaları hususunda da hassas olunması gerekir.
Öğrencilerin konuları daha çabuk ve kolay bir şekilde öğrenebilmeleri için
ders içinde ve dışında yapılabilecek etkinlikler üzerinde durulması gerekir.
Fiilimsiler, yapım eklerinden fiilden isim yapan ekler başlığında incelenecek
bir konudur. Bu ekler eklendiği kelimeye kattıkları anlamlara göre kendi
içinde isim fiil, sıfat fiil ve zarf fiil olmak üzere üçe ayrılır. Bu çalışmanın ana
hedefi fiilimsi ekleri ile alakalı derinlemesine bir inceleme yapmak değil. Asıl
bu eklerin kullanımını öğrenciye daha iyi anlatabilmenin yolunu bulmaya
çalışmaktır. Dersin daha zevkli ve verimli geçmesi adına sınıf içi etkinliklere
yer verilebilir. Konulara uygun halk edebiyatı unsurlarına müracaat etmek ve
o ürünlerden aktiviteler oluşturmak dersi hem zevkli hale getirebilir hem de
Türk kültür hayatı hakkında da az da olsa bilgi verilmiş olur. Çalışmamızda
fiilimsilerin öğretilmesinde kullanılabilecek halk edebiyatı unsurları ve
bunların taşıdığı kültürel değerler ele alınacaktır.

174

�</text>
                  </elementText>
                </elementTextContainer>
              </element>
            </elementContainer>
          </elementSet>
        </elementSetContainer>
      </file>
    </fileContainer>
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="79">
            <name>Extent</name>
            <description>The size or duration of the resource.</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="4812">
                <text>2693</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>A name given to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="4813">
                <text>YABANCILARA TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE FİİLİMSİLERİN  ÖĞRETİMİ VE HALK EDEBİYATI ÜRÜNLERİNDEN  FAYDALANMA</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="96">
            <name>Author</name>
            <description>Author</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="4814">
                <text>YILMAZ, Hüseyin </text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="94">
            <name>Abstract</name>
            <description>A summary of the resource.</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="4815">
                <text>Türkçe artık dünyanın dört bir tarafında binlerce insana öğretilen bir dildir.  Özellikle son yirmi - yirmi beş yıl içinde dünyada birçok insan Türkçe  öğrendi. Türkoloji bölümleri, kültür merkezlerinin yanısıra Anadolu insanının  gayretleri neticesinde dünyanın dört bir bucağında açılan ‘Türk okulları’nda  Türkçe öğretilmektedir.Türkçe yapı bakımından sondan eklemeli bir dil olduğu için öğrenilmesi  kimisine göre kolay kimisine göre de zordur. Aslında Türkçe sistematiği olan  formulize edilerek anlatıldığında kavranması kolay bir dildir. Türkçede ekler,  çekim ekleri ve yapım ekleri olmak üzere ikiye ayrılır. Bu iki ana grup da  kendi içinde almış oldukları eke ve bu eklerin kelimeye katmış oldukları  anlamlara göre farklı gruplara ayrılır.  Yabancılara Türkçe Öğretiminde (YTÖ) dil bilgisinin yeri ne olmalı? Hangi  konuya ne kadar yer verilmeli? Konular ne kadar anlatılmalı? vb. sorular  mutlaka konuşulup tartışılması gerekir. Ancak, bunlar tartışılırken öğrencilerin  Türkçeyi doğru düzgün konuşmaları hususunda da hassas olunması gerekir.  Öğrencilerin konuları daha çabuk ve kolay bir şekilde öğrenebilmeleri için  ders içinde ve dışında yapılabilecek etkinlikler üzerinde durulması gerekir.  Fiilimsiler, yapım eklerinden fiilden isim yapan ekler başlığında incelenecek  bir konudur. Bu ekler eklendiği kelimeye kattıkları anlamlara göre kendi  içinde isim fiil, sıfat fiil ve zarf fiil olmak üzere üçe ayrılır. Bu çalışmanın ana  hedefi fiilimsi ekleri ile alakalı derinlemesine bir inceleme yapmak değil. Asıl  bu eklerin kullanımını öğrenciye daha iyi anlatabilmenin yolunu bulmaya  çalışmaktır. Dersin daha zevkli ve verimli geçmesi adına sınıf içi etkinliklere  yer verilebilir. Konulara uygun halk edebiyatı unsurlarına müracaat etmek ve  o ürünlerden aktiviteler oluşturmak dersi hem zevkli hale getirebilir hem de  Türk kültür hayatı hakkında da az da olsa bilgi verilmiş olur. Çalışmamızda  fiilimsilerin öğretilmesinde kullanılabilecek halk edebiyatı unsurları ve  bunların taşıdığı kültürel değerler ele alınacaktır.</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="45">
            <name>Publisher</name>
            <description>An entity responsible for making the resource available</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="4816">
                <text>International Burch University</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="40">
            <name>Date</name>
            <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="4817">
                <text>2014-05-23</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="97">
            <name>Keywords</name>
            <description>Keywords.</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="4818">
                <text>Article
PeerReviewed</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="43">
            <name>Identifier</name>
            <description>An unambiguous reference to the resource within a given context</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="4819">
                <text>ISSN 2303-582X     </text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
    <tagContainer>
      <tag tagId="75">
        <name>P Philology. Linguistics,PA Classical philology,PI Oriental languages and literatures,PN Literature (General)</name>
      </tag>
    </tagContainer>
  </item>
  <item itemId="573" public="1" featured="0">
    <fileContainer>
      <file fileId="567">
        <src>https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/ef8ace1b432a21f67c450d7d4b6e40a2.pdf</src>
        <authentication>afb3c7c98d6603233be8fae43a06fb4c</authentication>
        <elementSetContainer>
          <elementSet elementSetId="4">
            <name>PDF Text</name>
            <description/>
            <elementContainer>
              <element elementId="52">
                <name>Text</name>
                <description/>
                <elementTextContainer>
                  <elementText elementTextId="4460">
                    <text>BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014

ZȂTI’NIN “HAZER ET” REDİFLİ GAZELİNİN YAPISALCILIK
AÇISINDAN İNCELENMESİ
Murat DURMAZ
Yunus Emre Türk Kültür Merkezi / Bosna Hersek
Ali Riza ÖZUYGUN
Burch Üniversitesi / Bosna Hersek
Anahtar Kelimeler: Zati, gazel, şerh, yapısalcılık.
ÖZET
Bu çalışmada, 16. yüzyıl Klâsik Türk şairlerinden Zȃti’nin “hazer et” redifli
gazelinin yapısalcılık yöntem ile incelenmesi oluşturacaktır.Çalışmada
öncelikle yapısalcılık hakkında bilgi verilecek, sonrasında ise gazel klasik
yöntemle çözümlenecektir.Gazelin biçim ve özünde gizli kalan başka yönleri
de ortaya konularak şairin dünyası, günümüzde gazellerinin yeri ve
popülaritesi sunulacak, bu hedef doğrultusunda Zati’nin gazeli şekil, anlam ve
yapısal açıdan ortaya konulacaktır.

YABANCILARA TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE KULLANILAN YÖNTEM
VE MATERYALLERE GENEL BİR BAKIŞ
Muhammed Ensar ERENSAYIN
Türkiye
Anahtar Kelimeler: Türkçe, öğretim,yabancılara Türkçe öğretimi.
ÖZET
Dünyada yaşayan en köklü dillerden biri olan Türkçe, özellikle son yıllardaki
siyasi gelişmelerin paralelinde öğrenilmek için oldukça talep edilen bir dil
halini almıştır. Bu talep doğrultusunda, dünyanın çeşitli ülkelerinde Türkçe
öğretim merkezleri yaygınlaşmıştır. Türkçe özellikle Hint Avrupa dil ailesine
mensup dillerden oldukça farklı bir gramer yapısına sahiptir. Bu farklılık
Türkçe'nin öğrenilmesini ve öğretilmesini zorlaştırmaktadır. Bu çalışmada biz
20

�BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014

Türkçe'nin öğretiminde kullanılabilecek yararlı öğretim tekniklerinden;
Dilbilgisi Tercüme Yöntemi, İşitsel-Görsel Yöntem, İşitsel-Dilsel
Yöntem,Doğrudan Yöntem, Grupla Dil Öğretim Yöntemi, Telkin Yöntemi,
Kültürler Arası iletişim odaklı yöntem,Göreve Dayalı yöntem ele alacağız.
Aynı zamanda yabancılara Türkçe öğretiminde karşılaşılan zorlukları,var olan
öğretim merkezlerinin yeterliliğini ve mevcut materyallerin içeriklerini de
incelemeye
çalışacağız.

OĞUZ ATAY’IN DELİLİĞE METHİYESİ TEHLİKELİ OYUNLAR
Şener Şükrü YİĞİTLER
Bitlis Eren Üniversitesi, Bitlis / Türkiye
Anahtar Kelimeler: Tehlikeli Oyunlar, id-ego-süperego, delilik, gecekondu.
ÖZET
İnsan aklını yücelten 18. yüzyıl Aydınlanması, Doğu’ya doğru hareketinde
pozitivizm ve rasyonalizmin bir tür kalkınmacılık hamlesi olarak görüldüğü
Osmanlı topraklarına Tanzimat Fermanı’yla köklerini saldığında
Cumhuriyet’in bilimsel ve idealist temellerini de müjdelemiş oldu. Ancak
yoğun bir modernleşme ve toplumsal inşa programının uygulandığı yeni
Türkiye’de 70’li yıllara gelindiğinde aklın ve bilimin ışığında izlenecek
pozitivist ve hümanist değerlerin birer birer terk edildiği, bunların yerini
yüzeyselliklere bıraktığı bir manzara ortaya çıktı. Cumhuriyet’in kurucu
babalarının ellerinde büyüyen, yurdun en büyük ihtiyacı olan bir teknik
eleman olarak yetişen ve eserlerini tam da bu dönemde vermeye başlayan
Atay’ın acıyla kabul etmek durumunda kaldığı bu sığ ve yozlaşmış akla karşı
bir savunma mekanizması olarak oyunlara sarıldığı görülmektedir. Çocukluğu
ve çocuk kalmayı çağrıştıran oyun, Atay’ın Günlük’ünde de belirttiği gibi
yalnızca bir saflık ve masumiyet hali değildir. Aynı zamanda, akıldışılığın,
deliliğin yüzeye çıkmasıdır. Tehlikeli Oyunlar’da Hikmet Benol’un her
katında farklı oyunlar oynayıp farklı bir bilinçlilik sergilediği üç katlı
gecekondu, Atay’ın, Freud’un kişilik kuramını uyguladığı bir oyun alanı
olarak şekillenir. Bu çalışmada Hikmet Benol’un Hüsamettin Tambay’la
oyunlarını yazdığı, yüksek sesle okuyup tiratlar oynadığı gecekondunun her
bir katının id, ego ve süperego düzeyleri olarak yorumlandığı psikanalitik bir
21

�</text>
                  </elementText>
                </elementTextContainer>
              </element>
            </elementContainer>
          </elementSet>
        </elementSetContainer>
      </file>
    </fileContainer>
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="79">
            <name>Extent</name>
            <description>The size or duration of the resource.</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="4452">
                <text>2635</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>A name given to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="4453">
                <text>YABANCILARA TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE KULLANILAN YÖNTEM  VE MATERYALLERE GENEL BİR BAKIŞ</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="96">
            <name>Author</name>
            <description>Author</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="4454">
                <text>ERENSAYIN, Muhammed Ensar</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="94">
            <name>Abstract</name>
            <description>A summary of the resource.</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="4455">
                <text>Dünyada yaşayan en köklü dillerden biri olan Türkçe, özellikle son yıllardaki  siyasi gelişmelerin paralelinde öğrenilmek için oldukça talep edilen bir dil  halini almıştır. Bu talep doğrultusunda, dünyanın çeşitli ülkelerinde Türkçe  öğretim merkezleri yaygınlaşmıştır. Türkçe özellikle Hint Avrupa dil ailesine  mensup dillerden oldukça farklı bir gramer yapısına sahiptir. Bu farklılık  Türkçe'nin öğrenilmesini ve öğretilmesini zorlaştırmaktadır. Bu çalışmada biz Türkçe'nin öğretiminde kullanılabilecek yararlı öğretim tekniklerinden;  Dilbilgisi Tercüme Yöntemi, İşitsel-Görsel Yöntem, İşitsel-Dilsel  Yöntem,Doğrudan Yöntem, Grupla Dil Öğretim Yöntemi, Telkin Yöntemi,  Kültürler Arası iletişim odaklı yöntem,Göreve Dayalı yöntem ele alacağız.  Aynı zamanda yabancılara Türkçe öğretiminde karşılaşılan zorlukları,var olan  öğretim merkezlerinin yeterliliğini ve mevcut materyallerin içeriklerini de  incelemeye çalışacağız.</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="45">
            <name>Publisher</name>
            <description>An entity responsible for making the resource available</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="4456">
                <text>International Burch University</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="40">
            <name>Date</name>
            <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="4457">
                <text>2014-05-23</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="97">
            <name>Keywords</name>
            <description>Keywords.</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="4458">
                <text>Article
PeerReviewed</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="43">
            <name>Identifier</name>
            <description>An unambiguous reference to the resource within a given context</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="4459">
                <text>ISSN 2303-582X     </text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
    <tagContainer>
      <tag tagId="75">
        <name>P Philology. Linguistics,PA Classical philology,PI Oriental languages and literatures,PN Literature (General)</name>
      </tag>
    </tagContainer>
  </item>
</itemContainer>
