317 10 3494 https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/9a978118fc30692b90c4cf8143f73e9a.pdf 52fc563f0b07722122d794bf4c8ad042 PDF Text Text “Innovation of Turkish Language Learning and Teaching for Foreigner” Mehmet A. Eroğlu, Fatih University emali@fatih.edu.tr Abstract: Classroom discourse and language assessment, and at this paper has been interest in Turkish as a lingua franca. As well as examining how language develops inside and outside the classroom, article is about commonly teacher education, knowledge and stance in relation to the languages taught. It has been deal with the growing use of computers in the teaching and learning Turkish Language as a Foreing Language writing, looking particularly at work on word processing, software for teaching and research, at the relationships between network-based language teaching or learning. 1. Giriş Dil öğrenme teorilerini öğrenme hiç de kolay değildir. "İkinci dili yeterince öğrenme teorisi , o dili tam anlamıyla bütüncül olarak kavrama demek değildir. Dilin okuma, yazma dinleme, konuşma gibi tüm yönleriyle uyum içersinde sürdürülebilir bir başarı olmasıdır."(Mitchell & Myles, 1998, pp. ix-x)1 Dil öğretiminin en güzel yollarından birisi de okuma, dinleme, konuşma ve yazma gereksinimlerini karşılayan zengin bir öğretme-öğrenme ortamı oluşturmak olduğunu da hepimiz bilmekteyiz. Böyle bir ortamı meydana getirmek için muhtelif araç ve gereçlerden faydalanabiliriz. Bu farklı araç gereçlerle oluşan ortamların kullanılması dil öğretimine farklı bir zenginlik getirecektir. İngilizce, Fransızca, İspanyolca, Arapça, Rusça gibi dillerde yabancılara dil öğretiminde kullanılan teknik ve uygulamaların Türkçe için de dil yapısına göre geliştirilmesi, yaygın hale getirilmesi fayda sağlayacaktır. Öğrenci ile öğretmen arasındaki sağlıklı ve iyi bir iletişim etkili bir öğretme-öğrenme sonucunu gerçekleşir. Eğiticinin öğrencileri etkilemesi ve/veya uyarıcı araç gereçlerle fonksiyonel olarak hissedilen eğitim ortamlarının öğretme - öğrenme sürecinde kullanılmasıyla daha imkanlı hale gelir. Öğretimde gelişen teknoloji ile ortaya çıkan araç-gereçlerden yararlanma, konunun daha etkili olarak sunulması, öğrenmeye açıklık getirilmesi, gözlem fırsatlarının artırılması ve öğrencilerin birkaç duyu organına bir anda hitap edilmesi gibi imkanları yakalamasına zemin hazırlayacaktır. Bunların yanı sıra araç-gereçlerin, öğrenme zamanından ekonomi sağladığı, öğrenmeyi daha etkin olarak bireyselleştirdiği, öğrenmenin niteliğini yükselttiği, öğretimi daha etkin kullanarak verimli ve zevkli kıldığı bilinmektedir. Zevk alınan bir öğretim şekli ise öğrencinin ders dışı veya eğitim ortamından uzak kaldığı zaman diliminde dahi konu ile birlikte olmasını sağlayacaktır. Bu ise dil öğretiminde daha etkin ve yaygın bir öğretim sürecini getirecektir. Teknoloji hayatımızın her safhasında hızla etkin olmaktadır. İnsan yaşamının daha kolay daha etkin olmasında teknolojinin kullanılması herkes tarafından kabul edilen bir gerçektir.Tabii ki dil öğretiminde de teknolojinin imkalarından yeterinde yararlanma, Türkçe'nin yabancılar için öğretiminde de kullanılması fayda sağlayacaktır. Bundan yıllar önce ortaya çıkan ve her geçen gün gelişen teknik imkanlar dil öğretiminde kullanılmaktadır. " İlk önceleri basılı materyeller olarak dil kitapları olarak gramer, sözlük, okuma, ders ve alıştırma kitapları olarak varken daha sonraları dinleme teyp, video, CD-DVD, bilgisayar programları, şimdilerde de mobil iletişim araç gereçleri ile her geçen gün daha da zenginleşmektedir." (Salaberry, 2001)2 Teknolojinin getirdiği yenilikler her zaman dil öğretiminde pedegojik olarak etkin kullanılır diye bir kuralın olmadığı bilinmelidir. Önemli olan eğiticinin teknik imkanlardan pedegojk olarak maksimum faydayı sağlayabilecek ortamları oluşturmasıdır. En temel etkinlik teknolojik fırsatların öğrenciye eğitmen tarafından pedogojik kullanımın sağlanmasıdır. Burada eğiticinin daha etkin bir teknik bilgi ve donanıma sahip olmasını gerektirmektedir. Yabancılara Türkçe öğretiminde yenişim en temel espirisi, eğiticinin kendini sadece teorik dil bilgisi yönüyle geliştirmesinin yanında, dil öğretiminde kullanabileceği diğer yeniliklerle de kendini güncellemesi gerekmektedir. 2. Dil Öğretimi ve Araç Gereç Dil öğretenlerin araç ve gereç kullanmaya özen göstermeleri ve bu araçların seçiminde itinalı olmaları beklenmektedir. Dil öğretiminde kullanılan araç ve gereç çeşidi oldukça fazladır. Günümüzde yabancı dil öğretiminde ingilizce, fransızca gibi yaygın olarak öğretilen dillerde kullanılan muhtelif metodların Türkçe öğretiminde de kullanılması yanında Türkçe'ye özgü kullanılabilecek yeni ve geleneksel uygulamalardan da istifade 180 �edilmelidir. Eskiden dil öğretimi daha çok yazılı materyaller ve sözlü konuşmalara dayalı olarak yapılırken, çağımızda teknolojinin gelişmesi sonucu görsel-işitsel araçlar, bilgisayar teknolojileri öğretmen ve öğrencilere çalışmalarında büyük ölçüde yardımcı olmaktadır. Temel düzey Türkçe derslerinde kullanılması önerilen araçlar; görsel, işitsel ve görsel-işitsel olmak üzere genelde üç grupta toplanmaktadır. Bu araçları özelliklerine göre şu şekilde sınıflandırabiliriz. 2.1. Görmeye yönelik araçlar; ‰ Kitaplar ve basılı gereçler ‰ Yazı tahtası ‰ Muhtelif resimli kartlar ‰ Projektör, tepegöz ‰ Akıllı tahta ‰ Bilgisayar 2.2. İşitmeye yönelik araçlar; ‰ Radyo ‰ CD ve kaset çalar ‰ mp3 çalarlar ‰ cep telefonları 2.3. Hem görmeye hem de işitmeye yönelik araçlar; ‰ Televizyon ‰ Video ‰ Bilgisayar ‰ İnternet ‰ Sinema ‰ Dvd çalar Görmeye yönelik araçların ne kadar etkin ve ilgi çekiciği yüksek olursa, o oranda öğrencinin dile karşı zihnindeki somut yaklaşımlar artar. Dil genel olarak soyut ve somut kavramların bileşimden oluşan bir etkileşim şeklidir. Öğerten ile öğrenen arasındaki ilişki ne kadar çok somutlaşır ne kadar çok hayatın içine girerse o kadar kalıcı hale gelecektir. Basılı malzemelerin çokluğu görselliğinin cazibesi öğrencinin dikkatini daha çok toplayacaktır. Dolayısıyla basılı malzemenin çeşitliliği de gösrellik için önem arzetmektedir. Sadece ders kitabı, alıştırma kitabı dil öğretiminde yeterli değildir. Mutlak surette yardımcı kaynaklar nevinden hikaye kitapları cv okuma materyeli, tarihi turistik tanıtım broşürleri, bazı ilgi çekici ürünlerin basılı reklam malzemeleri de Türkçenin yabancılar için öğretiminde etkin olacaktır. 3. Sınıf İçi Etkin Öğretim Sınıf içi görsellikle en fazla kullanılan bir başka malzeme de yazı tahtasıdır. Yazı tahtası kullanımı klasik şekilde eğitmenin tek başına kullanarak öğrencinin gördüğünü defterine aktarması veya tahtaya yazılan bir takım soruların öğrenciler tarafından cevaplandırılması şeklindeki uygulama, özellikle yabancılara dil öğretiminde en fazla zaman kaybettirmektedir. Yazı tahtası projektör ile birlikte etkin kulanımında hem zaman kazınımı hem de öğrenci ile öğretmen birlikteliğinde bol uygulama fırsatı verecektir. Sınıf içi yapılan bu uygulamalar öğrencinin doğru cevabı yanlışı ile birlikte görmesini sağlayacaktır. 181 �Ayrıca yapılan bu tür uygulamalardaki çeşitlilik Türkçe öğreniminde çok fazla kazanımlar sağlayacaktır. Cümle eşleştirme, kelime anlamı bulma, eksik cümle tamamlama. Diyalog metinlerindeki eksik ve muhtemel alternatif konuşma cümleler kurabilme imkanları sağlayacaktır. Sadece kitapta olan bu alıştırmalar. Öğrencinin dikkatini tek merkezde toplamaktan daha çok kendi yakın çevresi ile ilgilenmesini ortaya çıkarmaktadır halbuki sınıf içi aktivitelerde eğitmen ne kadar aktif ve bu aktivitenin yanında öğrenci dikkati ne kadar kontrollü olursa o kadar etkin bir öğretim imkanı sağlanacaktır. Şekillerde görülen uygulamalar ve çok daha fazla çeşitlisi, sınıf içerisinde dikkatleri tahtaya toplayıp sadece boş bırakılan yerlerin öğrenciler tarafından doldurulması istenir. Diğer bir uygulamada ise cevap alternatifleri vererek öğrencinin kelime bilgisindeki seçicilik, cümleler arası eşleştirme yapmaları istenir. Bu uygulamalar klasik metotta her öğrencinin kendisinin yapması daha sonra eğitmenin doğru cevapları vererek düzeltmeler şeklindedir. Burada ise Türkçe öğretiminde görsellik ile zenginleştirerek sınıftaki tüm öğrencilerin dikkatleri bir merkeze toplanır. Şurası bilinmelidir ki; yabancı birisine Türkçe öğretiminde temel hedeflenen amaçlara ulaşmak için geleneksel yöntem olan kara tahta ve silgi yetersiz kalacaktır. Türkçe öğretiminde öğretmenlerin göz önünde bulundurması faydalı olan aşağıdaki hususlar hiç bir zaman göz ardı edilmemelidir.: • Dil mümkün olan en doğal bir ortam içinde öğretilmelidir. • Öğretimde öğrencinin kendi dilinden hareket edilmelidir. • Dil öğretiminde muhtelif çalışmalarda bulunulmuş dil çalışmaları arasında sıkı bir ilişki kurulmalıdır. • Mümkün olan en fazla sayıda çeşitli ders araç ve gereçlerinden yararlanılmalıdır. (Kavcar,1995,s.9) 3 Türk eğitim sistemi bünyesinde Türkçe öğreten Türkçe öğretmenlerin çeşitli araç gerek kullanmada yeterince istifade edilmediği yapılan bir araştırmada da ortaya çıkmaktadır. (Susar. 2001, say;10 ) Türkçe öğreten eğitmenler gerek sınıf içersinde gerekse sınıf dışında öğrencinin dil öğrenmesi ile ilişkisini sürekli devam ettirebilecek muhtelif araç gereçleri kullanama yoluna gitmelidir. araştırmaya göre çıkarılabilecek bir sonuçta mevcut öğretim şeklinde öğretmen sınıf içerisinde konu anlatımı veya öğrenci ile daha fazla ilişki içerisinde bulunma yerine eldeki kitap defter, tahta tebeşir kullanarak zamanın büyük kısmını geçirmektedir. 4. Dinleme, Anlama ve Çözümleme Yabancılar için Türkçe öğretiminde dinleme, anlama ve çözümleme kavramların geliştirilmesi en önemli bir basamaktır. Kelime hazinesinin genişliği, konuşma kolaylığı, dilde akıcılık ve söz söyleme cesareti sağlar. Bu nedenle, iyi ve güzel konuşmak için kelime bilgisini geliştirmek elzemdir. (Türkçe Eğt. ve Öğr. Kılavuzu 1986, s.219)4 182 �Dil öğrenimi becerilerinde alışkanlıkların oluşması, öğrenimin etkinlik kazanması yapmayı ve uygulamayı gerektirmektedir. Anlamın ve çözümün öğrenciye kazandırmanın temelinde gösterme ve yaptırma olduğu; anlama kavramının bir beceri haline gelip, becerilerin alışkanlığa dönüştürülmesinde tekrarın önemine dikkat çekilmektedir. Sever (2006:17)5 bu hususta öğrencilerin ana dillerini doğru ve etkili bir iletişim aracı olarak kullanabilmeleri için bir takim kriterler belirlemiştir ona göre bizim de yabancılara Türkçe öğretiminde dikkat çekmek istediğimiz kriterler bundan pek farklı değildir. Eğitim sürecinde dört temel dil etkinliği bir bütün olarak geliştirilmesinin gerekliliğine önemlidir. Öğrenci bilgi edinmek, zevk almak, eleştirmek ve değerlendirmek için belirli düzeyde bir dinleme alışkanlığı edinmiş olması gerektiği belirtilmelidir. Özellikle yabancı öğrenciler daha fazla zevkli hale getirilmiş bir ders ortamında bulunmalıdır. Yabancısı olduğu kültür hakında henüz yeni yeni öğrenmeye başladığı kelime ses ve kavram bilgisi, ilgi çekici merak uyarıcı olmalıdır. İşte ortamı sınıf içersinde oluştururken olabildiğince farklı araç gereçleri mümkün olduğunca fonksiyonel kullanılmalıdır. Örnekte Multimedya destekli kelime ve diyalog kavramları okunması ile başlayan bir diyalog görülmektedir.(TürkçeAkademisi,2009)6 Türkçe öğretimin ilk haftalarında olabilecek bu parça kullanımı için öğrenci ilk önce kullanacağı kelimeler ve diyalog kavramlarının anlaşılması öğretmen eşliğinde yapılır. daha sonraki uyulama dinleme dinlerken eksik bulunan diyalog parçalarının tamamlanması sağlanır. bu durum öğrencinin doğru kelimeyi kavram bütünlüğü içeresinde yakalaması sağlanır. Doğru kelime buluncaya kadar tekrar etmesi sağlanır. Doğruluğundan emin olunca kontrol seçeneği tıklanarak sonuç değerlendirmesi yapılır. yine yanlışlar varsa diyalog tekrar edilerek kavram tam anlaşılır hale getirilir. Sınıf içersinde yapılan bu çalışmalar öğrencinin sınıf dışı ortamlarda da tekrar edebilmesi için CD,DVD,internet ortamı gibi araçlar vasıtası ile öğrencinin Türkçe ile ilişkisinin devamlılığı sağlanır. Klasik usulle kitap ses kaydı veya video gibi sadece öğrencinin pasif olduğu ortamlar yerine karşılıklı aktif ortamı olan interaktif metotlar kullanan ayrıca öğrencinin gelişimini kendi gözlemleriyle de görebileceği web tabanlı yazılımlar kullanılması Türkçe öğretimde yenileşim getirecektir. Yabancı bir öğrenciye Türkçe öğretirken öncelikle Türkçemizin söz varlığının ne kadar zengin olduğunu hissetmek için, kelimelerin aslının nereden ve nasıl geldiğine bakılmaksızın eş anlamlı ya da benzer anlamlı olanların aslî ve mecazi anlamlarının kullanımdaki farklılıklarına dikkat etmek ve bunun üzerinde öğretimine özellikle vurgulanarak durmak gerekir. Örnek: “basit” ve “kolay” kelimeleri eş anlamlı diye öğretilmeye kalkılırsa; “Bu ödevi yapmak çok basit.” = “Bu ödevi yapmak çok kolay.” denilebilir. Ama; “Bu ödev çok basitleşti.” cümlesi ödevi veren öğretmen tarafından daha sade daha kolaylaştırıldı anlamı yüklerken, “Bu ödev çok kolaylaştı.” cümlesi ise ödev üzerinde çalışarak bir kısmı yapılmış geriye kalan kısmı ise az kalmış anlamı taşır. Yine; “Bu delikanlı basiti sever.” cümlesi sade yalın anlaşılabilir karmaşık olamayan anmalı yüklerken diğer şekliyle; “Bu delikanlı kolayı sever.” cümlesi yapılışı kolay daha kısa sürede anlaşılır kendi bilgisinin zorlanmayacağı bir anlam taşır. dolayısıyla iki cümle farklı değil mi? (Barın,2003)7 5. Eğitim Materyallerinde içerik Yabancılara Türkçe öğretim materyallerinde bulunması gereken bazı temel unsurlar vardır. Bu temel unsurların yanında özellikle içerik kısmında dikkat edilmesi gereken bazı hususlar ana dili Türkçe olan öğrencilerden farklılık da göstermesi gerekebilir. Ana dili Türkçe olan öğrenciler için MEB in hazırlamış olduğu 2006 Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Kılavuzu’nda öğrencilerin etkin Türkçe iletişim kurmasındaki becerilere ait belirlemeler “Dinleme/izleme, iletişim kurmanın ve öğrenmenin temel yollarından biri olup verilen iletiyi doğru bir şekilde anlama, yorumlama ve değerlendirme becerisidir. Görsel ve işitsel araçların hayatın her alanında giderek yaygınlaşması ve bu araçların eğitimde kullanılması etkili bir dinleme/izleme eğitimini gerekli kılmaktadır. Bu becerinin geliştirilmesiyle, öğrencilerden dinlediklerini/ izlediklerini sıralama, sınıflama, sorgulama, ilişkilendirme, eleştirme ve bunlarla ilgili çıkarımlarda bulunma gibi üst becerileri gerçekleştirmesi beklenmektedir (MEB 2005:6).8 ” şeklinde ifade edilerek, öğrencinin dil öğreniminde görsel ve işitsel eğitiminin önemine dikkat çekilmektedir. Eğitim materyallerinde bulunması gereken temel unsurlar şöyle sıralanabilir; İçerik Kapsamı Biçim Şekli Dil Yapısı Öğreticilik 183 �5.1 Kapsam Nitelikli Türkçe öğretim malzemeleri görsel ve işitsel olarak kullanılan CD,DVD, Film, yardımcı okuma kitapları, ders kitapları, içerik yönünden anadili yabancı olan öğrencilere Türk dili ve kültürü hakkında yeterli açıklayıcı bilgileri içermelidir. Bu durumda Ders ile iligli tüm basılı görsel işitsel materyallerde; Türk Aile, kültür, gelenek, görenek, Türk toplumunun insanlığa, doğaya ve yaşam sevgisine bakışını yansıtmalıdır. Kültürümüzün incelikleri, geçmişten gelen adalet, hoşgörü, kahramanlık, hakka saygı, haksızlıkla mücadelesi, başkalarına yardım, mertlik, doğruluk ve özveri gibi değerleri barındırmalı. Türk insanının doğru ve yanlış konusunda nasıl ölçümler geliştirdiğini ve hangi olayda nasıl tepki verebileceğini anlatmasında yardımcı olmalıdır. Türk kültürüne yeni ufuklar açmalıdır. Bu kültürde yaşayan insanların anlayış ve yeteneklerini anlatmalıdır. Güzelliğe karşı hayranlık duygularının, hayal güçlerinin artmasına imkan verir şeklide bilgilerle donatılmalıdır. Türk Dil yapısının diğer dillere göre üstün özellikleri konusunda anlaşılabilir uygulamalarla Türkçenin söz varlığı anlatım gücü ve ifade netliği konusunda bol örneklerle ders materyalleri beslenmelidir. Dikte programı geliştiricileri Türkçe Dil modeli geliştirilirken türetilmiş kelimelerin görülme sıklıklarını incelemek için toplam 640 Milyon kelimeden müteşekkil bir metin incelemesinde, birbirinden farklı kelime sayısının 1,410,000 adet olduğu görülmüştür. Grafiğe bakılırsa görülecektir ki; anlatılan durum açıkça belirmektedir. "Birbirinden farklı 1,410,000 kelimenin 370,000 tanesi yalnızca 1 defa görülmüştür. İncelenen veri tabanında 2 defa tekrar eden kelime sayısı yaklaşık 170,000, 3 defa tekrar eden kelime sayısı yaklaşık 100 bindir. Tekrar sayısı arttıkça kelime sayısı hızla azalmaktadır. 25 defa tekrar eden kelime sayısı 5 bin iken 100 defa tekrar eden kelime sayısı sadece 885’dir. (Dikte 2009) "9 5.2 Biçim Başlangıç seviyesindeki Türkçe kitapları yardımcı ders kitapları hikayeler vs gibi öğretim materyallerinde içerik kadar, biçimsel özellikler de önemlidir. Bu nedenle, iyi bir Türkçe öğretim için basılan yayınlarda bulunması gereken biçimsel özellikler şunlardır: • Kapak resimleri Türk kültürü, tarihi, coğrafyası vs. gibi ilgi çekici görsellikle, canlı ve ilgi çekici olarak dizayn edilmelidir • Kitabın kağıdı olabildiğince kaliteli ve en az ikinci hamurdan, kağıt olarak da mat renkli cinsinden tercih edilmelidir. Resim ve görsellik öne çıkar şekilde belirgin olmalıdır. • Ders kitap, hacim bakımından ne çok küçük, ne de çok büyük olmalıdır. • Kitap, bol resimli olmalı, bu resimler yabancıların hoşlanacağı özellikleri de kapsamalıdır. • Sayfa düzeni rahat ve çekici olmalı, satırlar arasındaki boşluklar, kenar boşlukları ve paragraflar iyi ayarlanmalıdır. • Görsel ve işitsel materyaller de dikkat edilmesi gereken en önemli husus, ses, görüntü kalitesi yeterince iyi olmalı, mutlaka akıcı ve ilgi uyarıcı şekilde tasarlanmalıdır. 184 �• Mümkün mertebe ders kitabı ile birlikte uyumlu bir görsel ve işitsel içerik olmalı kolay erişilebilir. Bilgisayar program formatında olabileceği gibi CD-DVD çalarlarda da çalışabilen format olmalıdır. • Ders materyalleri gerek kitap gerek diğer görsel ve işitsel bilgiler güncel konulardan tercih edilmeli ve sık aralıklarla güncellenmelidir. • Güncel bilgilerin daha rahat ve daha hızlı öğrenciye ulaşılması için ders malzemelerinin de bir arşivinin bulunduğu web tabanlı destek çok daha ilgi çekici olabileceği gibi eğitmen açısından da daha gözlemlenebilir imkan sağlayacaktır. 5.3 Dil yapısı Dil yapısının bilgileri hakkında öğrenciye uygulamalı anlatım yapılırken, öncelikle Türkçenin anlatım gücünü tam olarak ortaya koyacak çalışmalara ihtiyaç olduğunu çok daha iyi hissederiz. Çünkü Türkçede “Köklere eklenen eklerin teker teker değişik görevleri yüklenebilmeleri de anlatıma güç verir, kolaylık sağlar. Bizce, bir dilin zenginliğine ölçü alınması gereken önemli özelliklerden biri ve Türkçenin bugüne kadar değeri yeterince kavranmamış yönü budur. Türkçe, dile getirilmesi en güç olan, ayrıntı sayılabilecek kavramları son derece canlı imgelerle anlatan, söz fırçasıyla insan zihninde canlı resimler çizebilen güçlü bir dildir." (Aksan, 1994, s.34)10 Türkçe daha az sembolle çok bilgi aktarır. Pek çok durumda bir kelimeden oluşan Türkçe ifadeyi İngilizceye çevirmek için bir cümle kurmanız gerekir. Aşağıdaki “Oku” fiil kökü için verilen örneklere bakınız. • Okuyamadım = İngilizce: “I was not able to read.” • Okuyabilseydim = İngilizce: “I wish I were able to read.” • Okuyabilenlerdense = İngilizce: “If he is one of those that were able to read.” İyi bir ders kitabı, iyi anlaşılır bir kitap demektir. Kullanılan dil, öğrencinin yaş seviyesine göre kendi dünyasından parçalarda hissedeceği, kendi dünyasında derhal anlaşılır bir nitelikte olmalıdır. Aynı zamanda Türkçe dersinde kullanılan bir kitap, yazım, noktalama ve cümle düzeni bakımından kusursuz olmasına özen gösterilmelidir. 5.4 Öğreticilik Ders materyallerinin içersinde yabancılara Türkçe öğretiminde özellikle öğrenimlerini daha etkin bir şekilde geliştirecek alıştırma teknikleri aşağıdakiler gibi olabilir. Gramer çalışmaları, dinleme ve okuma metinlerinde, anlam kavram yorumlamalarda kullanılabilecek seçenekler daha da çoğaltılabilir. Uygulamalar ders kitapları ve alıştırma kitapları ile sınırlı kalmayıp web tabanlı çalışmalarda daha etkin bir şekle getirerek interaktif olarak multimedya desteği ile daha da zenginleştirerek anlaşılabilir ve daha zevkli hale getirmek için ilgi çekici seneryolaştırılalabilir. Öğrenci ile öğretmenin birlikte yapacakları uygulamalarla birlikte, öğrencinin web tabanlı yardımcı uygulamalarında kendi kendini geliştirme ve hatalarını görebilme geliştirebilme imkanlarına da sahip olacaktır. Doğru / yanlış ile değerlendirmeye tabi tutulmuş dinleme ve okuma parçaları Ne, nerede soruları, anlamaya yönelik sebep sonuç ilişkisini çözmeye yönelik alıştırmalar Sözcük eşleştirme, aynı anlama gelecek bir sözcükleri bir okuma parçasında farklı ifadelerle eşleştirme yapılabilir. veya ilk aşamalarda bir cümle içerisinde muhtemel benzer sözcükler tespit edilir. Kim ne söylüyor, daha çok diyalog metinlerinde anlaşılsa da hikaye türü anlatımlarda söylenen ifadenin sahibini bulmaya yönelik çalışmalar Metni sıraya koyma; bir hikayecik veya paragraf şeklinde oluşan bir metnin mantıklı olarak sıralanmasına yönelik seçenekler. Çoktan seçmeli; kelime bilgisinin benzer kelimelerle birlikte kullanılması ve farklı olanı tespit ederek en doğrusunu ayır edebilme. Cümleleri tamamlama; yarım bırakılmış bir hikayeciğin tamamlanması olabileceği gibi, ögeleri eksik verilmiş cümlelerin tamamlanması. Doğru yanıtı seçme; okuma parçası veya dinleme parçasına yönelik doğru yanlışı tespitte kavram ve anlam ilişkisini ortaya çıkarmaya yönelik olan çalışmalar. Cümleleri birleştirme;bağlaçlar kullanılarak farklı iki cümlenin anlamlı bir bütün oluşturulmasına çalışacak uygulamalar. Boşluk doldurma; eksik kalan cümle ögelerini tamamlama. 185 �Sözcükleri eşleştirme; eş anlamlı veya zıt anlamlı kelimeleri eşleştirmeye yönelik seçenekler. Sözcükleri gruplama; belli bir konu çerçevesinde kelimeleri toplama ve anlamlı bir bütün oluşturacak kullanım alanları yakın olan gruplama yapma örneğin; bahçe ile ilgili kelimeler, sebze yemeklerine ait kelimelerden grup oluşturma. Sözcükleri yeniden yazma; benzer anlamlı kelimeleri kullanarak anlamca aynı fakat okunuşta farklı olan ifade tarzları oluşturma da bu kapsamda değerlendirilebilir. Gruptaki anlamsız sözcüğü bulma; anlamlı bir bütünlük oluşturan sözcük gruplarında anlamsız olanı keşfetme ve anlama, Sözcükleri sınıflandırma; sıfat, isim, fiil. gibi kelime yapılarını sınıflandırma olduğu gibi okulda kullanılan sözcükler lokantada kullanılan kelimeleri sınıflandırma gibi uygulamalar, Doğru sözcüğü bulma; metin içersinde eksik bırakılan veya anlamca uymayan bir sözcük yerine doğru olan kelimenin bulunmasına yönelik çalışmalar. öğrencinin kelime haznesine ciddi katkı yapacaktır. Bulmacalar; merak uyandıran bu tür çalışmalar yabancılar için Türkçe öğretiminde olmazsa olmazlardan bir uygulama olmalıdır. Tamamlama Birleştirme; Türkçe de epey yaygın olan tamlamaların uygulamalarına yönelik birleştirme bu kapsamda değerlendirilebilir. Sözcük bilgisini artırmaya yönelik çok daha farklı bilgi kartları oyun kartları resimli kartlar vs oluşturulabilir Cümle yapılarına yönelik ögeler ayrı ayrı belirtilerek öğrenci tarafından tamamlanması veya sıralanmasına yönelik çalışmalar. Yan cümle oluşumunda ana cümleye eklenebilecek ilave küçük cümlecikler oluşturulmayabilir. Yeniden yazma;okuma veya dinleme parçalarının yeniden yazılmasına yönelik çalışmalar. Tümce kurma; başlangıç seviyesinden daha ileri seviyelere kadar muhtelif zorluklarda cümle kurma çalışmaları Sözcük ve tümceleri tamamlama; metin içerisinde eksik cümle tamamlama ile birlikte eksik olan kelime tamamlamaları da iç içe geçen uygulamalar. Tümceleri birleştirme; bir bütünün parçası olarak dağınık bulunan cümleleri bir araya getirerek metin tamamlama çalışmaları. İyi bir Türkçe öğretim materyali, bir konuyu sunar ve öğretirken yeteri derecede basit, anlaşılır bir metot uygulamalıdır. Bir ders kitabını gözden geçirirken ele alacağımız hususlar şunlar olmalıdır: • Kitapta baskı yanlışlıkları var mıdır? • Kitaptaki bilgi öğrenci seviyesinin neresindedir? • Kitaptaki bilgiler, önceki derslerde verilen bilgilerle nasıl bir ilişki üzerine kurulmuştur? • Kitaptaki öğretim metodu ile öğretmenin öğretim metodu arasında bir ayrılık var mıdır? 186 �• Ders kitabı ile birlikte işlenen diğer eğitim materyalleri arasındaki ilişki ortak mıdır? okuma parçaları DVD destekli diğer video ve CD Kaset vb dinleme konuları • Bizce önemli sayılan kültür, tabii güzellikler, tarih, sosyal etkiletişim; gelenek görenek vs. gibi hususlara tüm eğitim malzemelerinde aynı önem verilmiş midir? • Öğrencinin milliyeti itibariyle bölgesel olarak anlayamayacağı noktalar nelerdir? • Sorular yabancıların anlayabileceği şekliyle iyi sorulmuş mudur?• Özet olarak verilen bilgiler yeterli midir? • Web tabanlı uygulamalarda öğrencinin daha aktif daha hayatın içinde örneklerle dinamik tutulması için uygulamar var mıdır? • Öğrencileri tartışmaya götürebilmek için, eğitim materyallerinde ne gibi hususlar ele alınmalıdır? • Derslerdeki bilgileri pekiştirecek daha anlaşılır hale getirecek kaynaklar nelerdir? • Saatler ve ülkeler anlatırken öğrencinin ait olduğu ülke ile sınıf içersindeki diğer arkadaşlarının ülkelerinde saat kaçta ne iş yaptıkları ne yapacaklarına dair uygulamalar dinamik olarak ve anlık değişmeler ile web üzerinden daha interaktif olarak hem görsel hem işitsel öğretim imkanı sağlanır. 5.5 Yazı ve okuma Materyalleri Kullanımı Geleneksel sınıf ortamında her öğretmenin en çok kullandığı araç kara tahtadır. Kara tahta üzerinde renkli tebeşirle yazılan yazı, çizilen şekil, resim ve diyagramlar öğrenmeyi somutlaştırmak için çok sık kullanılan görsel öğretme yoludur. Öğretmen kara tahtadan daha farklı görsel yazı malzemeleri kullanma yolunu keşfetmelidir. Bunlar bilgisayar yazılımları ile desteklenerek perdeye yansıtma ya da daha önce yazılmış bilgilerin soru cevapları , diyalog parçalarını kalem ile yazılan beyaz tahtaya yansıtma sağlanır. Öğrenci eksik olan kısımları tamamlar ya da konu hakkında eksiklikleri tamamlaması istenir resim gösterilerek anlatması, tasvir etmesi vb istenebilir. Klasik usulle yazı tahtası kullanılarak yapılacak çalışma hem öğretmenin hemde öğrencinin çok fazla vaktini alacaktır. Sınıf içi aktivitelerde yazı tahtası ve sınıf dışında web tabanlı iletişim ortamlarında; • Yeni sözcükleri tanıtmak, açıklamalarda bulunma, • Bir ödev vb çalışmalara ilişkin işlem aşamalarını göstermek, • Konuları esas noktalarıyla özet olarak verme, • Bilgi gruplarını ve bu gruplar arasındaki ilişkileri gösterme, • Bir öğrenme sürecinin aşamalarını mantıklı bir sıra içinde sunma, • Ev ödevi ve proje çalışmalarını açıklama, • Kaynaklar listesini görsel olarak vermek, • Araçların çalışma ilkelerini açıklamak, • Grafik, tablo ve şemaları net bir şekilde açıklamak, • Diğer eğitim amaçlı yardımcı araçları desteklemek amacıyla kullanılabilir. 6. Sonuç ve Öneriler 6.1. Sonuçlar 1. Türkçe öğretiminde öğrencilerin öğrenmeye yönelik becerisini geliştirme için önerilen etkinliklerin uygulandığı örnek seçilen yabancı öğrenci grubunun geleneksel olarak derslerin işlendiği ve aynı testlerin uygulandığı kontrol grubuna göre testlerin sonuçlarına bakılarak aralarında anlamlı bir farklılık oluştuğu saptanmıştır. Elde edilen sonuçlar Türkçe öğrenme etkinliğini geliştirmek için programında belirtilen amaçlara ulaşmada önerilen etkinlikler tam olarak uygulandığında öğrenme becerisini geliştirmeye ciddi katkı sağladığı söylenebilir. 2. Gerek sınıf içi gerek ders dışı öğrencinin önerilen ders materyalleri ile yapmış oldukları uygulamalar; Okuma Düzenleme, Okuma- Seçim Yapma, Boşluk doldurma, Sözcükleri eşleştirme, Sözcükleri, Gruplama, Sözcükleri yeniden yazma, Gruptaki anlamsız sözcüğü bulma, Sözcükleri sınıflandırma, Doğru sözcüğü bulma, Bulmacalar, Tamamlama- Birleştirme, Dinleme-Yeniden Yapılandırma, Dinleme-Boşluk- Doldurma, Dinleme-Not Tutma, Dinleme-İzleme, Dinleme-Müzik, Dinleme-Haber vb etkinliklerle kıyaslanan iki grup öğrenciler benzeri kontrol grubu öğrencileri aralarındaki fark deney grubu lehine anlamlı çıkmıştır. Bu çalışmayla daha etkin ve yeni sayılabilecek araç gereçlerle entegre edilmiş ders materyalleri öğrenciyi etkin sürece katan etkinliklerle, öğrencilerin etkin öğrenme becerilerinin geliştirdiği ve başarılı sonuçlar alındığı ortaya çıkmıştır. 187 �3. Sınıf dışına yayılmış ders materyalleri etkinliklerin uygulanma sürecinde ‘öğrenme sorumluluğu’nun öğrencilerde oluşmasına yönelik kısa bilgilerin verilmesi; ders dışı özellikle web tabanlı uygulamarın kullanımına yönelik bilgiler, öğrencinin de eğitici kadar kadar sorumlu olduğunun hissettirilmesinin yararlı olduğu görülmüştür. Sınıf içi etkinliklerin uygulanmasında sorumluluğu hisseden öğrencilerin; dik oturma, konuşanla göz teması kurma, not tutma, dinlediklerine uygun geri bildirimler verme, soru sorma gibi dinleme davranışı gösterdikleri görülmüştür. Ders dışı etkinliklerde de kendi kendini takip, başarısının ve gelişimini gözlemleme fırsatı tanımıştır. Bu da öğrenci motivasyonunu tetikleyerek Türkçe öğreniminde müspet anlamda katkı yapmıştır. 4. Dinleme ve okuma uygulamalarında öğrencilerin boşluk doldurma, anlamsız sözcüğü bulup çıkarma cümleyi yeniden yapılandırma, dinleme-izleme, okuma - yazma, ders dışı materyaller - kendi keşfettiği materyaller gibi haber magazin etkinliklerinde başarılı oldukları görülmüştür. Bir kaç kur ilerideki öğrenciler ilk kurdakilere göre daha nitelikli olarak söz konusu aktiviteleri kullanmışlardır. 5. Farklı ve eğiticinin yenilikçi olarak geliştirdiği her türlü ders araç gereçleri dil öğrenimindeki gelişimine katkı olarak, öğrencinin sürece etkin olarak katıldığı okuma, yazma, konuşma, dinleme becerilerinin yeniden yapılandırma etkinliğinin sonuçları (Yangın, 1998:118)11 ’deki “Öğrencilere, duyduklarını zihinlerinde görsel olarak canlandırabilme becerisi kazandırılmalıdır. Zihinsel canlandırma, öğretiminde resimlerden ve yönlendirici sorulardan yararlandırılmalı” önerisi bu bizim uygulama sürecimizde de desteklendiği görülmektedir. 6.2 Öneriler 1. Yabancılara Türkçe öğretiminde, amaç doğrultusunda planlı olarak, çok farklı özellikle ingilizce fransızca, ispanyolca öğretiminde kullanılan uygulamalar gözden geçirilerek Türkçe dil yapısına uygun olanlar dil öğretiminde çeşitli etkinliklerle geliştirilmelidir. Dil öğretiminde ana dilde öğretilen bazı uygulamaların yabancılar için de benimsenebileceği makuldur ama yeterli olmadığı bilinerek, okuma yazma, dinleme beceri alanlarına yeterince ehemmiyet verilmeli ve programda belirtilen ders araç gereçleri ile öğrencinin tüm vaktini alacak şekilde uygulama araç gereçleri geliştirilmelidir. öğrencinin dil öğrenime ayıracağı vakit farklı ve hayatının her safhasında kullanabileceği malzemelerle kullanabilir hale getirilerek dil öğrenme gelişimine ayrılan zaman arttırılmalıdır. 2. Dil öğretiminde özellikle yabancılara öğretiminde öğrenci motivasyonu oldukça iyidir. Öğrenci istekli olarak bir yabancı dil öğrenme arzusundadır. Öğrenci motivasyonu öğretmen motivasyonu ile eşdeğer bir şekilde sorumluluk yüklenmelidir. yalnız şu var ki; Okul türü bir yerde öğretmenlerdeki heyecan kadar öğrencide bulunmayabilir. Bu durumdaki öğrenmelerde etkin tarafın (öğretmenin), ne kadar sorumluluğu varsa öğrenenin (öğrencinin) de en az onun kadar sorumluluğu olduğu bilinci verilerek öğrencilerin aksiyoner olarak sorumluluğunu fark etmesi sağlanmalıdır. 3. Etkili iletişimin kurulabilmesi için birbirini anlayan ve anladıklarına uygun davranışlar gösteren bireylere gereksinim duyulduğundan eğitimin ve öğrenimin geliştirmede iletişim odaklı etkinliklere daha fazla yer verilmelidir. Mümkün olan en fazla iletişim araçları kullanılmalıdır. Sınıf içi iletişim zorunlu olduğundan tarafların birisinin iletişimsizliği hemen fark edilir ve karşılıklı olarak çözüm yolları bulunmaya çalışılır. Ders dışında iletişimi daha çok kendi kendine etkin hale gelebilecek çözümler üretilmeli ve öğrenci kendisini devamlı etkin olarak iletişim içersinde bulmalıdır. Öğretmen ders dışında bu iletişimi kontrol eden gerektiğinde uyarılar yapan bir konumda olmalıdır. Web tabanlı uygulamalarda öğrencinin dil öğrenimindeki çalışma ve etkin iletişimi öğretmen tarafından zaman zaman değerlendirmelerle öğrenciye geri dönüşüm yapılmalıdır. 4. Muhtelif etkinliklerin uygulamalarında faaliyet öncesi, aktivite anı ve uygulama sonrası yeterli bir biçimde planlanmalıdır. Başlangıç seviyesinden daha üst seviyeye sınıflarda faaliyetlere göre bir takım beceriler de kazandırılmalıdır. Eğer yetişkinlere dil öğretiyorsak onlar bazı alışkanlıklara zaten sahiptir. Bu alışkanlıklar dinlerken not tutma, okurken önemli noktaları tespit etme vb. olabilir yetişkin olmayanlarda ise zaman zaman uyarılarla bu tür alışkanlığının kazandırılması gerekmektedir. Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Kılavuzu’nda belirtilen dinleme, anlama ve çözümleme başlığı altında 26. madde olarak “Dinlediklerinden önemli bilgileri / durumları / kavramları fark edip notlar tutar.”12 biçiminde yer alan ifadenin her ne kadar ana dil eğitimi için söylenmiş olsa da yabancılar için öğretilen Türkçe derslerinde de geçerliliği mutlaka vardır. 5. Yetişkin öğrenciler, yetişkin olmayanlara göre araç gereç kullanımında farklılıklar gösterebilir. Sadece araç gereç açısından değil içerik bakımından da farklılıklar olmalıdır. Yetişkin öğrenciler için sınıf dışı dil malzemeleri daha ağırlık kazanırken, diğerlerinde ise daha çok sınıf içi ders materyalleri yoğun olmalıdır. 6. Yabancılara dil öğretiminde etkili iletişim, tüm öğrencilere, günlük yaşamda gerçekleşen olaylar, durumlar, gelişmeler ile ders içi öğrenmelerini karşılaştırarak etkili iletişimi gerçekleştirecek, önemli olgular ve önemsiz olguları ayırt edebilecek ve bireysel gelişimine yönelik çok farklı kazanımlar sağlayacak ve muhtelif araçları etkili bir biçimde kullanmasını gerçekleştirecektir. Dolayısıyla, ana dilli eğitim için belirlenen, Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Kılavuzu’nda belirtilen Fonksiyonel Dil Öğrenim Amaç ve Kazanımlar başlığı altındaki Etkili Dinleme 188 �ve İzleme Alışkanlığı Kazanma alt başlığı ile belirtilen hususlardan biri olan “Günlük gelişmeleri yazılı, görsel ve işitsel basın yayın organlarından okur, dinler ve izler.” şeklinde geliştirilmesinin uygun olacağı önerilmektedir. Kaynaklar 1. 2. Mitchell, R Myles, F. (1998). Second Language Learning Theories, London, UK: Oxford University Press. Salaberry, M. R. (2001). The use of technology for second language learning and teaching: A retrospective. The Modern Language Journal, 85 (1), 39-56. 3. Kavcar, Cahit. (1995) Türkçe Eğitimi. Ankara: Rekmay Basımevi 4. Türkçe Eğitimi ve Öğretimi Kılavuzu, s.219, Millî Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı, Ankara 1986 5. Sever, S. vd. (2006). Etkinliklerle Türkçe Öğretimi. İstanbul: Morpa Yayınları.sh 17 6. TurkceAkademisi.com, ilk hafta diyalog metni,şubat 2009 7. Barın E. “Yabancılara Türkçenin Öğretiminde Temel Söz Varlığının Önemi” Türklük Bilimi Araştırmaları, sayı 13, s.311-317, Niğde 2003 8. Milli Eğitim Bakanlığı. (2005). İlköğretim Türkçe Dersi (1-5) Öğretim Programı ve Kılavuzu. Ankara: Devlet Kitapları Müdürlüğü. 9. http://www.dikte.com.tr/diktegenel.php?id=satinal,5,2009 10. AKSAN, Doğan, “Türk Dili Zengin Bir Dil Midir?”, A.Ü TÖMER Dil Dergisi, sayı 16, s.34, Ankara 1994 11. Yangın, B.1998:118,. Dinlediğini Anlama Becerisini Geliştirmede Elves Yönteminin Etkisi.Doktora Tezi, Ankara: Hacettepe Üniveristesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. 12. Milli Eğitim Bakanlığı.Orta öğrenimler için Öğretim Programı ve Kılavuzu. Ankara, 2005: Devlet Kitapları Müdürlüğü. 189 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 390 Title A name given to the resource Innovation of Turkish Language Learning and Teaching for Foreigner Author Author Eroğlu, Mehmet A. Abstract A summary of the resource. Classroom discourse and language assessment, and at this paper has been interest in Turkish as a lingua franca. As well as examining how language develops inside and outside the classroom, article is about commonly teacher education, knowledge and stance in relation to the languages taught. It has been deal with the growing use of computers in the teaching and learning Turkish Language as a Foreing Language writing, looking particularly at work on word processing, software for teaching and research, at the relationships between network-based language teaching or learning. Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2009-06 Keywords Keywords. Conference or Workshop Item PeerReviewed L Education (General) https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/f3d2e57dca77981cbfe062da2c7c4a72.pdf 32542adaa5c6ce4e566f2acb2392c1c0 PDF Text Text 1st International Syposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo An Implementation Of a New Video Parsing Algorithm For Uncompressed Digital Video Stream HalilIbrahim Eskikurt Sakarya University Technical Education Faculty, Sakarya, Turkey, eskikurt@sakarya.edu.tr Barıs Boru Sakarya University Technical Education Faculty, Sakarya, Turkey, barisb@sakarya.edu.tr Abstract: Today, the use of digital videos instead of analog ones has become most popular in terms of their easy recordability and low-cost storage. Hence, huge amount of digital video archives have come out dramatically. The meaningful search in a video has been an important demand in order to access the video database very fast. While the standard picture and text searching methods cannot be used in a digital video, the video indexing has become a popular interest, and lots of research has been done. In this study, an implementation of a new video parsing algorithm design used for uncompressed videos is presented. Through the investigation of the parsing algorithms in the existing literature, lack of these algorithms has been defined and a new algorithm for achieving high performance has been proposed. It is been determined that the proposed algorithm is much better than the other algorithms considering the computational overhead and the performance. Keywords: Video Parsing, Video Indexing 1. Introduction With wide spread use of computers and digital equipments, and digital communication getting easier and more common to apply than the analogue communication through the platforms like internet, the need for transferring the video information to the digital medium has arisen, asit happened in alltypes ofinformation. Digital video is applied by benefiting from the weakness of the human eye. A human eye can only sense consecutive figures changing more than 15-20 frames in a second. A digital video is obtained by photographing a video scene as much as 15~30 frames in a second. The information about how many frames in a digital video are taken and recorded in a second is called “fps (frame per second)”. As mentioned above, digital video information is digital data coming one after another.Ifthereis a sound record in a video,itconsists of both picture frames and sound information. 2. Video Parsing and Indexing As a result ofthe technological advances today, almost allvideos are used by recording in a digitalform. Since digital video records are increasing more and more, the need for fast access appears when a search is desired. For example, to get the information about the video records of a person or a vehicle in an archive of security videos recorded,the old records in the archive should be searched from beginning to end. As the standard text search methods cannot be used in digital video,the picture comparison methods are not suitable as well, because ofthe need for computational overhead and the demands forthe meaningful search [Cotsaces et al. 2006]. Therefore, special methods should be used for video access. Researchers dealing with video access have made a suggestion thatinstead of searching in the whole video,it would be betterto search in a video index got by processing the video before, and then access to video segments referenced by the suitable results[Cotsaces et al. 2006,Koprinska et al. 2001]. If a subjecttitlein a book is wanted to be accessed,the word can be found from the index or contents of the book and then the page referenced is directed. In a video wanted to make a search, scanning all the information every time would make the access as difficultas scanning the pages in a book one by one. For 369 �1st International Syposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo this reason, to search in a video and be able to access to a wanted scene, itis better to make an index for the video and store itto the special database (Fig. 1). Each video added to the video database could be saved after having an index with a number of procedures. When a browsing is made, the required objectis scanned in the index. If a matching isfound the video segment referenced is showed to the user. Figure 1: Parsing a video and storing the summarized information to the database by referring to the segments. Video segments consist of consecutive frames having a meaningful integrity. Features and key frames defined for each segment constitute the video index. Video parsing, the most important section of video indexing,isthe grouping ofthe frames having a meaningfulintegrity(Fig. 2). Thus,this group is defined with an information in the index. Also,it provides the preparation of defining the segments showed after browsing. Figure 2: Examples of consecutive video frames and segments. In the literature, most of researches about video databases and access can be found dealing with video parsing [Cotsaces et al. 2006, Koprinska et al. 2001]. The developed methods in these researches are focused on the right comprehending of video segments as defining the transitions in which there are meaningful changes on consecutive video frames. There are two type segment transitions, such as gradual and sudden. Sudden segment transitions are usually formed by stopping the record of the camcorder like in filming and restarting for a different scene. Gradual segment transitions are the switching the scene contents gradually as happening by using to combine two segments in the film effects. The best examples of gradual transitions are fade-effect and dissolve effect. Because of the soft change instead of sharp change between consecutive frames,itis difficultto define gradual segment transition. These types of sensing should be separated from camcorder and object movements. Especially,itistoo difficultto sense the segment transitions consisting of brightness level change compared to the other segmenttransitions. Video parsing algorithms are usually making segment sensing by getting visual changing rates between consecutive frames based on the ideathatthereis a passing through the segments when the changing rateis high. Parsing algorithms startto browse from the first frame of video and evaluate the consecutive video frames. In some cases, even if there is no meaningful difference between two video frames, some big differences could appear when the numerical values were examined. The best examples of these types of changes are camcorder 370 �1st International Syposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo movement and brightness levelchange. (a) (b) Figure 3: (a) An example of camcorder movements,(b) An example of brightness level changes. During the filming, even though the contents of the scene are the same, the objects in the scene move a few pixels between two consecutive frames (Fig. 3.a). Similarly again, changing the light source and the camcorder viewing angle result in change in the darkness level of all pixels in the video frame (Fig. 3.b). Although, these are big changes in the pixel values of two consecutive frames, mostly it is not a segment transition. Therefore, parsing algorithms should have low sensibility to camcorder movement and brightness level change. The parsing algorithms for uncompressed videos usually obtain a similarity rate between the consecutive frames due to the technique used. Ifthe similarity rate of two consecutive frames is too low, itis accepted that there is segment distinction and the video parsing can be done. In these techniques, over which values for consecutive frame similarities can be assumed as a segment transition, are defined with a threshold value. In literature,these types of algorithms are called threshold based algorithms. The algorithm having the simplest approach among the video parsing algorithms and being the fundamental ofthe other algorithms isthe pixel comparison algorithm. This algorithm defines a change value for each video frame as calculating the total differences of the overlapped pixels between two consecutive video frames. Defined change value is compared with a predefined threshold value and then itis decided whetheritis segment transition or not. Due to the higher computational overhead and the sensitivities of the camcorder movement and brightnesslevelchange,this simple method is not preferred today. Block based pixel comparison algorithm, developed as an alternative to the pixel comparison algorithm has been designed by [Kasturi et al. 1991] in a way that comparing the overlapped blocks with a similarity rate obtained from the pixel values and average darkness level values as dividing the video frame into blocks. This algorithm increased the computational overhead together with decreasing the sensibility ofthe brightness level change. To decrease the computational overhead and the sensibility to the camcorder objects movement, Histogram based comparison methods instead of pixel based approaches have been developed. The main idea of histogram comparison methodsisthatthereis not a big difference withthe histograms oftwo consecutive frames which have unchanging background and objects (moving or not) [Koprinska et al. 2001]. In addition to that, histogram is not sensible to the picture rotation and the changing of the shooting angle. According to these principles,there are a number of studies related to histogram comparisons ofthe consecutive frames. In the first histogram based parsing algorithm, the histograms of two consecutive frames have been compared and a segment transition approach has been applied by [Koprinska et al. 2001]. In literature, some amendments to this algorithm can be seen [Boreczky et al.1996]. In these methods, although the sensibility to the camcorder and object movementsislower,the sensibility tothe brightnesslevel change is considerably high, because the brightness level change is completely replacing the histogram of the picture [Gargi et al. 1995]. Block based comparison techniques have been developed by [Swanberg et al. 1993], based upon the histogram comparison techniques as mentioned above. In this technique, a histogram comparison for the overlapped blocks in consecutive frames has been done by dividing the video frames into blocks. Due to the failure of these methods in gradual segment transitions, twin comparison technique has been developed by [Zhang et al. 1994]. In this technique, a second sub-threshold value has been used for sensing the differences between the frames occurred in gradual segment transition and then the values above this sub-threshold value and the differences between the consecutive frames have been added. If the result is higher than the real threshold value, gradual segment transition could be defined. Boreczky and Rowe have decided that twin comparison technique was simple and reliable [Boreczky etal. 1996]. 371 �1st International Syposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo 3. The Proposed Algorithm for the Filtered Video Histogram Comparison The success of parsing algorithms on uncompressed videos has been defined as low level. These algorithms have better sensibilities to the brightness level change and camcorder movements. This work introduces a new algorithm for filtered video histogram comparison to eliminate the disadvantages in the histogram based methods. The video parsing process have benefited from the picture filtering techniques to be more fastand functional. Afterthe whole video stream has been filtered withthe picturefiltering techniques,itis subjected to histogram comparison. The main idea of designing the algorithm is to consider pixel movement, occurred from camcorder movement, and to interest with the objects in the scene. Consequently, motion blur and sobel filters have been applied for picture processing. Sobel picture filter has putforward the section, having sharp colour change in the filtered picture.In other words,sobel filter makes the objectedges inthe picture clear. To lower the sensibility to the camcorder movements,itis foreseen that the neighbour pixels are copied intothemselves with the specified weights. Hence, sharp edge values obtained by sobelfilter are being softened and the effects of sections (background and object edge sections) near to the edges are investigated. For this purpose, motion blur filter has been used. With this method following object edge moving, videos have been processed by converting black-white video. The steps of filtering process are shown in Fig. 4. Ifthe standard formulas of histogram comparison are used to obtain the difference values of consecutive frames, the flat areas, not interested in this method, will be causing false results to increase. To remove this disadvantage, the formula (Equation 1) used in the filtered video histogram comparison method, has been obtained with neglecting “0” value representing black colourinthe standard histogram comparison formula. The formula in Equation 1, can be used in digital videos having an 8-bit colour darkness value (darkness values: 0255, n=256). D value shows the difference value between i and i+1 frames, H value showsthe histograms of the corresponding frames and j value shows the darkness values. In the formula,the reason for the darkness values between 1 and 255, as mentioned above, is to neglect the darkness values representing the flat areas in the filtered histograms. 255 D(i, i + 1) = ∑ H i ( j ) − H i +1 ( j ) (1) j =1 Figure 4: Picture filtering steps. The working steps forthe Filtered Video Histogram Comparison method can be summarized as follows: 1- Making the video gray shading. 2- Filtering the video with Motion Blur Filter. 3- Filtering the video with SobelFilter. 4- Getting the difference values of consecutive frames with histogram comparison, while neglecting the black components ofthe filtered video (“0” darkness value). 5- Defining the frames overthe threshold value as a segmenttransition. 6- Making the segments generated using the defined segment transitions. 372 �1st International Syposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo 4. Evaluation and Comparisons W hen the results, obtained from the application of proposed algorithm evaluated,itis easy to say thatthe sensibilityto camcorder movements and brightness level changes is much less compared to other uncompressed video segmentation algorithms. Test with several videos showed that especially sensibility to brightness level changes reduced much and videos including camcorder lighting changes have been segmented with very high accuracy. In Fig. 5, sequential frame differences, resulted by HSV Histogram Comparison and Filtered Video Histogram Comparison for a video including lots of brightness level changes and camcorder movements, has been shown with graphics. HSV Histogram Comparison was chosen for comparing proposed algorithm because it has less sensibilityin standard algorithms. Real segmenttransitions are shown in graphics with an arrow. HSV Hist. Compare Segments:9 Proposed Method Segments:6 Figure 5: Computed consecutive frame differences for a sample video. Video, used for comparison, is recorded specially with a poor camera and it has camcorder motions, brightness level changes also it consists of 6 segments. The fourth segment of sample video (between 300th and 515th frames) has lots of brightness level changes and camcorder motions. In the graphics itis shown that, the differences computed with HSV Histogram Comparison algorithm for fourth segment’s brightnesslevel changes is higher than real segment transitions. In addition, HSV Histogram Comparison computed difference level for camcorder motion just afterthe starting of 5th segment as nearto realtransition difference level. For measuring of the proposed algorithm, all algorithms mentioned above have been applied to several videos [NIST 2009]. After getting resultsitis observed that proposed algorithm has better performance than the other algorithms. In Tab. 1, comparison results for Chevrolet.avi [NIST 2009] (including 5 segments) video are given. In results, computing times, number of segments detected by algorithm, accuracy rate for real segment transitions, and extra (unnecessary) number of segments detected have been shown. For the best performance it is expected to have minimum computing time, best accuracy rate (%100), and not to detect any other extra segments. For comparison of computing overhead, itis clear that filtering steps used in Filtered Video Histogram Comparison algorithm are making computation time longer. But in the computation part of the frame differences, the proposed method computes faster in rate 1/3 because of using only gray scale darkness level. Other methods use Red, Green, Blue levels for computing consecutive frame differences. For this reason their computing times are much longer than the proposed method. The interface shown in Fig. 6 has been designed to apply the algorithms, include the proposed and existing algorithms. With this interface, a video loaded can be divided into sections according to the parsing method and then these segments can be stored for access. ALG ORITH M Time (s) Number of Accuracy Extra Segment (%) Segment Pixel Comparison 153.41 7 100 2 Block Based Pixel Comparison 212.23 9 80 5 373 �1st International Syposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo RGB Histogram Comparison 2.74 8 40 6 Block Based Histogram Comparison 27,09 7 60 4 HSV Histogram Comparison 8 100 3 34.98 Filtered Video Histogram Comp. 17.67 5 100 Table 1: Comparison resultsfor Chevrolet.avi video. 0 Figure 6: Parsing interface. 5. Conclusion In this work, a new parsing algorithm design has been proposed which has superiority over the existing parsing algorithms, used with uncompressed videos. In literature, existing algorithms has been investigated and the lack of the algorithms have been defined. The new method has been applied to a number of example video streams. Also the other algorithms have been applied to the same video streams and then a comparison of these algorithms has been made. As a result of the comparison, it is seen that the algorithm has a better segment transition, and an acceptable level of computational overhead. References Cotsaces C., & Nikolaidis N., Pitas I. (2006). Video shot detection and condensed representation – A review, IEEE Signal Processing Magazine, vol.23, iss.2, 28-37. Koprinska I., & Carrato S. (2001). Temporal Video Segmentation: A Survey, Elsevier Science, Signal Processing: Image Communication, vol.16, iss.5, 477-500. Kasturi R., & Jain R. (1991). Dynamic Vision, in Computer Vision: Principles IEEE Computer Society Press, Washington DC, 469-480. Zhang H.J., Low C.Y., & Smoliar S.W. (1994). Video Parsing and Browsing Using Compressed Data, in Proceedings of SPIE Conf. Image and Video Processing II, 142-149. Gargi U., Oswald S., Kosiba S., Devadiga S., & Kasturi R. (1995). Evaluation Of Video Sequence Indexing And Hierarchical Video Indexing, in Proceedings of SPIE Conference on Storage and Retrieval in Image and Video Databases, 1522-1530. Swanberg D., Shu C. F., & Jain R. (1993). Knowledge guided parsing in video databases, in Proceedings of SPIE Conference, vol.1908, 13-24. Boreczky J. S., & Rowe L. A. (1996). Comparison of Video Shot Boundary Detection Techniques, in Proceedings of IS&T/SPIE International Symposium on Electronic Imaging, vol.2670, 170-179. NIST National Institute of Standards and Technology (2009). TREC Video Retrieval Evaluation, http://trecvid.nist.gov/, USA. 374 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 510 Title A name given to the resource An Implementation Of a New Video Parsing Algorithm For Uncompressed Digital Video Stream Author Author Eskikurt, Halil Ibrahim Boru, Barıs Abstract A summary of the resource. Today, the use of digital videos instead of analog ones has become most popular in terms of their easy recordability and low-cost storage. Hence, huge amount of digital video archives have come out dramatically. The meaningful search in a video has been an important demand in order to access the video database very fast. While the standard picture and text searching methods cannot be used in a digital video, the video indexing has become a popular interest, and lots of research has been done. In this study, an implementation of a new video parsing algorithm design used for uncompressed videos is presented. Through the investigation of the parsing algorithms in the existing literature, lack of these algorithms has been defined and a new algorithm for achieving high performance has been proposed. It is been determined that the proposed algorithm is much better than the other algorithms considering the computational overhead and the performance. Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2009-06 Keywords Keywords. Conference or Workshop Item PeerReviewed Q Science (General) https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/a4f333220957971e7a951915ec22c791.pdf 38873a709f2ed0fe6be0edbfb50b606d PDF Text Text 1. International Symposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo Exploring the Sustainable Development Model within the European Union Mustafa FĐŞNE Assist. Prof., Faculty of Economics and Administrative Sciences, Afyon Kocatepe University, Turkey fisne@aku.edu.tr Abstract: The existence of close relationship between ecology and economics was rediscovered in last quarter of the 20th Century. Consequently, calls for the implementation of a sustainable development model have increased both at the international and European levels, especially after mid-1990s. Taking these calls into account, the European Commission has prepared many documents that have started a new phase in environmental protection, during which more importance is being given to the implementation, and in this connection, to the achievement of the sustainable development model within the European Union (EU). This study aims to explore the strategies, programs, policies, and practices that are connected with the implementation of sustainable development model at the EU level. Before doing so, it will focus briefly on the meaning, importance, and emergence of sustainable development approach within the EU context. Sustainable Development at a Glance The fact that the terms “ecology” and “economy” derives from the same Greek word “oikos”, which means “home”, shows the long-rooted awareness of human being on the close connection between the two terms (Marshall, 2001, 26). However, following the Industrial Revolution in the 19th Century, this awareness was replaced by the idea that human being was superior and could master the nature. Giving the priority to economic growth, this perspective ignored ecological or environmental problems emerged as result of the established economic system (Andersson et al, 1995, 7). It was only in the last quarter of the 20th Century that the significance of such problems for national and global economy was recognised commonly. This introduced the term “sustainable development” to human being (Han & Kaya, 2006, 257; Minibaş, 1998, 49). Being used for the first time in 1987 in a report prepared by the UN Commission on Environment and Development under the chairmanship of Brundtland and titled as “Our Common Future”, the term sustainable development envisages a development model that “meets the needs of the present without compromising the ability of future generations to meet their own needs” (Thirlwall 1994, 212). It was also the main theme of the Earth Summit held in Rio de Janeiro in 1992, at the end of which participating world leaders listed several principles on sustainable development through a declaration. The sustainable development, in essence, reflects an understanding that notices the close connection, interdependency, and interactions between the environment and economy. Therefore, it considers these terms as complimentary to each other, seeing no contradiction or conflict between the environmental protection and economic development (European Parliament, 2001, 15). For this reason, sustainable development gives importance to the use of market and price mechanisms in environmental protection. Indeed, the so-called economic instruments, which affect the attitudes and behaviours of economic actors by affecting the costs of alternative options for them, are of great importance for sustainable development model to reach its goals (Dündar, 1997, 185-190). Following World Summit on Sustainable Development in Johannesburg in 2002, sustainable development has become a model that needs to be implemented urgently. As the most active and leading actor in the field of environmental protection, the EU has involved in this issue to a great extent. This study aims to explore the strategies, programs, policies, and practices that are connected to the implementation of sustainable development model at the EU level. Early Attempts towards Sustainable Development within the European Union Protection of the environment within the EU has, on the one hand, been shaped by six environment action programmes implemented since 1973, and on the other hand, gained a status of policy based on explicit legal provisions brought by the amendments in the Founding Treaties in the course of time. In this early phase of environmental policy, measures and practices connected with sustainable development were at a low level. 477 �1. International Symposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo The Fifth Environment Action Programme, prepared in parallel with the principles of Rio Declaration and came into effect in 1992, set sustainable development as a goal to be matched by the EU with an encouraging vision. However, advances towards the achievement of this goal were slow in practice, making most of the targets set by the Fifth Programme unattained at the end of its term in 1999 (Commission of the European Communities, 1999, 5-6 and 22). On the other hand, particularly since the mid-1990s onwards, calls for a stronger commitment to sustainable development at the EU level increased in parallel with the increasing international efforts. Consequently, sustainable development was incorporated into the Amsterdam Treaty among the basic goals of the Union in 1997. The Treaty also underlines the need for the integration of the environmental protection with the main EU policies in other fields (Cebeci et al, 1998, 73-177). The Six Environment Action Programme sets environmental objectives and targets to be reached at the EU level by 2010, together with necessary actions expected to contribute to the achievement of them. Depending basically on the Fifth Programme, this Programme, in addition to the principle of sustainable development, contains many new aspects such as its emphasis on the integration of environmental concerns into other policies, development of environmental headline indicators as well as those of integration, establishment of a Union liability regime and that of an environmental data-base system, new principles of “substitution” and “burden of proof”, and examination of possible impacts derived from many new issues, like GMOs, on the environment (Dündar & Fişne, 2001, 1). Upon the request of Helsinki European Council in 1999 to prepare a long-term strategy that considers all together the environmental, social, and economical dimensions related to sustainable development, European Commission developed the first sustainable development strategy for the EU in 2001. In the same year, the Göteborg European Council discussed this strategy, specifically titled as "A Sustainable Europe for a Better World: A European Strategy for Sustainable Development". This Strategy started a new phase for the efforts towards sustainable development within the EU context, giving more importance to implementation and practices. It reflected an understanding that noticed the effectiveness of the economical instruments compared to adopting legislation in attaining the determined targets connected to sustainable development. The Strategy focused particularly on the issues of climate change, poverty, and emerging health threats and proposed a number of measures to deal with them (European Commission, 2001, ). It can be said that this first Strategy is successful in bringing good results and some progress in many areas towards sustainable development across the EU. The Present Sustainable Development Strategy of the European Union To achieve further progress towards long-term sustainable development, the Council adopted some guiding principles in 2005. In addition, the Commission reviewed the first strategy, assessing the progress made and the tasks remained. Developed on the basis of this assessment, the Renewed EU Sustainable Development Strategy was adopted by the European Council in June 2006. It is a complex strategy that covers all EU policies connected to sustainable development. Like its predecessor, the present Strategy deals with economic, environmental and social issues in an integrated way. However, the Strategy differs from the previous one in including some additional key challenges that are listed as climate change and clean energy; sustainable transport; sustainable consumption and production; conservation and management of natural resources; public health; social inclusion, demography and migration; and finally global poverty. The present Strategy also has a stronger stress on the need to change the behaviors and attitudes of European citizens in order to reverse the unsustainable trends. For this purpose, it makes several suggestions to them to follow in their daily life to make a difference towards sustainable development in each of the listed areas. The basic targets set out by the Strategy related to the determined challenges are examined in the following pages together with the main suggestions to the citizens to make a difference towards sustainable development. Before this examination, it should be noted that the Strategy envisages the use of the following means to achieve the listed goals: education and training; research and development; economical instruments; communication; and finally follow-up work (European Commission, 2007, 9-10). Climate Change and Clean Energy The EU has been tackling with the challenge of climate change since mid-1990s when it was discovered as a potential threat. In this connection, it committed to cut its greenhouse gas emissions by 8%, from 1990 levels, by 2012 under the 1997 Kyoto Protocol. In addition, in 2007, the Council agreed to establish a new integrated climate change and energy policy, adopting a comprehensive package of measures. To contribute sustainable development, the new targets to be matched by the EU in this area by 2020 are as follows: • Reducing greenhouse gas emissions by 20% and if agreed internationally by 30%, • Improving energy efficiency by 20%, 478 �1. International Symposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo • • Raising the share of renewable energy to 20%, Increasing the level of bio-fuels in transport fuel to 10%. In attaining these targets, besides a wide range of programmes and laws, the Strategy suggests to the European citizens to use a carbon-dioxide footprint calculator; opt for a cleaner mode of transport, unplug electrical appliances when not in use; choose higher energy efficient products; and install home insulation (European Commission, 2007, 16-21). Sustainable Transport In order to provide European citizens with the cleanest and most efficient modes of transport, the EU has involved in coordinating actions in several related areas. The targets to be met by the EU through these coordinated actions include: • Reducing pollutant emissions to minimize effects on human health and the environment, • Achieving a balance in the frequency of use between different modes of transport, • Cutting vehicle CO2 emissions, targeting 140g/km by 2009 and 120g/km by 2012, • Halving the number of road deaths occurred in 2000 by 2010. For the given targets to be met, in addition to a number of legislative and economic measures, the Strategy invites people to make a difference through sharing their cars; using public transport as much as possible; traveling by bike; and considering safety by wearing a seat belt, smart driving, listening to music at a lower tempo, choosing lighter colors for car as well as fitting safety devices for children (European Commission, 2007, 25-27). Sustainable Consumption and Production Today, the average product lines in a supermarket in Europe have risen to over 15,000 compared to those in a grocery in the 1960. This can be seen as a simple sign of the changed consumption and production patterns in Europe. In order to make these patterns less harmful, the present Strategy underlines the need to change how Europeans produce, buy and throw away. For this purpose, it identifies the following main targets: • Terminating the destructive link between economic growth and damage to the environment, • Increasing the use of objects that have been produced responsibly, • Urging the public authorities in all member states to buy environmentally-friendly products and services by 2010, • Extending the market for environmentally-friendly technologies and innovations, • Improving the welfare of animals both at EU and international level. In addition to a variety of measures and schemes, the Strategy asks Europeans to add the following practices among their shopping habits and attitudes to make a difference towards sustainable consumption and production: collecting information about sustainable practices at potential destinations for them in traveling and tourism; looking for energy efficient household appliances; buying in local farmers’ markets; purchasing FairTrade products that are produced responsibly; trying to be avoided from being manipulated by clever advertising by thinking carefully about their needs; giving the things that they no longer need to a charity; and following the instructions for recycling of an unwanted object (European Commission, 2007, 31-35). Conservation and Management of Natural Resources The overall objective of the EU Strategy in this field is to improve the management of natural resources and to prevent their overexploitation in such a way that ensures regeneration. In accordance with this objective, it sets these goals: • Reducing the rate of biodiversity loss across the world by 2010 and beyond, • Restoring degraded marine environments by 2015 and protecting fish stocks from being over-exploited, • Meeting the targets on forest protection set by the United Nations by 2015, • Improving the efficiency of using natural resources, • Encouraging recycling and reducing the generation of waste. Besides a variety of measures for attaining these aims, the Strategy invites people to grow native plants in their garden; use eco-friendly products; visit nature reserves; educating children about the nature (European Commission, 2007, 40-42). 479 �1. International Symposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo Public Health It is a legal duty deriving from the Founding Treaties for the EU to ensure a high level of health protection to its citizens through preventing illness and diseases and reducing the dangers to human health. In fulfill this duty , the EU has involved in a number of actions. The particular aims listed by the present Strategy include the followings: • Ensuring safety in relation to chemicals by 2020, • Halting lifestyle-related diseases, including alcoholism and obesity, • Trying to reduce the inequalities in life expectancy, • Ensuring health threats to be dealt with quickly and efficiently, • Reducing suicide rates and improving mental health, • Increasing the safety of food both for people and animals, particularly through hygiene and labeling, • Providing high welfare standards to animals. In addition to several legislative and coordinating measures, the Strategy ask European people to move more; balance their diet by cutting fat; stop smoking; reduce their stress levels; wear their seat belt in cars; avoid excessive drinking as well as pollution (European Commission, 2007, 48-50). Social Inclusion, Demography and Migration In order develop a safe, dynamic, and democratic society throughout Europe, which provides protection and jobs to its members with a special care for the vulnerable ones among them, the Strategy outlines the following basic goals: • Reducing risk of poverty and social exclusion by 2010, • Ensuring territorial and social cohesion, • Support the member states in modernizing their social protection systems that are under the pressure of falling birth rates and longer life spans, • Promoting employment, particularly for women, older workers and migrants by 2010, • Ensuring better integration of migrants into European society, • Making young people more employable via vocational education, apprenticeship, training or some experience or qualification, • Helping disabled people to find job. Besides a range of funds, programmes, and laws, the Strategy makes many suggestions to Europeans to make a difference in this area. They include attending to evening classes; learning another language, voluntary teaching and running a conversation class; starting up their own business as well as starting up a club or a team (European Commission, 2007, 56-60). Global Poverty The EU also works for sustainable development on a global level. In this connection, it declared its commitment to “the Millennium Development Goals” set by the UN Millennium Summit in 2000. Having a deadline of 2015, these goals include: • Eradicating extreme poverty and hunger, • Achieving universal primary education, • Strengthening gender equality, • Reducing child mortality, • Improving maternal health, • Combating HIV /AIDS, malaria and other diseases, • Ensuring environmental sustainability, • Developing a global partnership for development. Particularly in accordance with the last goal, the EU adopted in 2002 a document titled as “Towards a Global Partnership for Sustainable Development”. Since then, it has involved in many initiatives and actions to achieve progress towards sustainable development on the global level. As regards the first goal, that is eradicating global poverty and hunger, the Strategy considers development cooperation with major international and regional actors as an effective means. While the former include United Nations, World Trade Organization, and international financial organizations, the latter consists of African, Latin American, Caribbean and Pacific countries. In cooperation with these partners, the EU aims to supply water and energy to the poors in the world, which are two essential components for the reduction of their poverty. More precisely, the Strategy aims to ensure a 50 % reduction in the number of people without access to safe drinking water and adequate sanitation by 2015. As regards providing energy, it aims to attract capital, 480 �1. International Symposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo technology and human resources to the needy parts of the world. Trade, aid, and debt relief are seen as the supporting means to overcome global poverty. In supporting these policies, the Strategy asks European citizens to be involved in so-called cause marketing; buy FairTrade products; donate in various ways; or sponsor a specific child (European Commission, 2007, 64-66). Conclusions In the light of the above given examination, it is obvious that sustainable development is no longer a theoretical model for the EU. On the contrary, it has become a deep-seated value that guides not only the EU official policies, programs, and practices but also European people’s way of life. This is particularly valid since the early 2000s following the adoption of the Six Environment Action Programme and the first European Strategy for Sustainable Development. Compared to their predecessor, these documents have been more effective in making progress or difference towards sustainable development given that they are prepared in a more integrated and comprehensive way that covers all major EU policies. Prepared basically with the same qualities, the present Renewed EU Sustainable Development Strategy deals with some additional key challenges to ensure the sustainable development. They are listed as climate change and clean energy; sustainable transport; sustainable consumption and production; conservation and management of natural resources; public health; social inclusion, demography and migration; and finally global poverty. Establishing certain goals or targets to be met usually in ten years time in relation to each challenge, the present Strategy also has a stronger stress on the need to change the behaviors and attitudes of European citizens in order to reverse the unsustainable trends. For this purpose, it makes several suggestions to be followed in the daily life of the European citizens. Finally, the EU is also eager to work for sustainable development on a global level. In this connection, it has involved in many initiatives and actions to achieve progress towards sustainable development on the global level in cooperation with all leading international and regional players. References Andersson , T., Folke, C., & Nyström, S. (1995). Trading with the environment. London: Earthscan Publications. Cebeci, M. (1998). The Amsterdam treaty: the european union on the eve of 21st century. Marmara Journal of European Studies, 6 (2) , 73-177. Commission of the European Communities. (1999). Communication from the commission on the global assessment of the ec programme of policy and action in relation to the environment and sustainable development, ‘towards sustainability’. Brussels: Publications Office. Dündar, Y. (1997). Sürdürülebilir yaşam koşullu sürdürülebilir kalkınma, Sürdürülebilir kalkınmanın uygulanması. Ankara: Türkiye Çevre Vakfı Yayını. Dündar, Y., & Fişne, M. (2001). Avrupa topluluğu çevre politikaları ve altıncı çevre eylem programı. AKÜ Đ.Đ.B.F Dergisi, 3 (1), 137-153. European Commission. (2001). A sustainable europe for a better world: a european union strategy for sustainable development. COM(2001) 264. European Commission. (2007). A sustainable future in our hands – a guide to the eu’s sustainable development strategy. Brussels: Publications Office. European Parliament. (2001). Report on environment policy and sustainable development: preparing for the gothenburg european council. Final A5-0171/2001, 15 May. Han, E., & Kaya, A.A. (2006). Kalkınma ekonomisi – teori ve politika. Ankara: Nobel Yayın ve Dağıtım. Marshall, P. (2001). Liberation ecology. Resurgence, 205 (March-April), 26-36. Minibaş, T. (1998). Çevre ekonomisi ve politikası. S.O.S Yayınları. Thirlwall, A.P. (1994). Growth and development. London: Macmillan. 481 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 296 Title A name given to the resource Exploring the Sustainable Development Model within the European Union Author Author FiSNE, Mustafa Abstract A summary of the resource. The existence of close relationship between ecology and economics was rediscovered in last quarter of the 20th Century. Consequently, calls for the implementation of a sustainable development model have increased both at the international and European levels, especially after mid-1990s. Taking these calls into account, the European Commission has prepared many documents that have started a new phase in environmental protection, during which more importance is being given to the implementation, and in this connection, to the achievement of the sustainable development model within the European Union (EU). This study aims to explore the strategies, programs, policies, and practices that are connected with the implementation of sustainable development model at the EU level. Before doing so, it will focus briefly on the meaning, importance, and emergence of sustainable development approach within the EU context. Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2009-06 Keywords Keywords. Conference or Workshop Item PeerReviewed HB Economic Theory https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/5d759da662749a315db8ed9253b21645.pdf 708d9ccfdc8e6cbc51a63e459f9bafa8 PDF Text Text 1. International Symposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo Strategic Make-or-Buy Decision-supporting Process: Adaptability to Sustainable Development Aspects Robert A. GOEHLICH1 European Business School, Oestrich-Winkel, Germany robert@goehlich.com Abstract: Real world outsourcing decisions are very seldom based on a sound trade-off of risks, costs that these risks impose and benefits. The present paper attempts to overcome some of these shortcomings by developing an informal process. Dividing the make-or-buy question into many sub-questions based on, in this case, 16 objectives and characteristics, helps decision-makers generate a transparent and strategy-oriented solution with fair attention to all important considerations. By contrast, the less structured intuitive approach allows the decision-maker to weigh only a few arguments/propositions simultaneously – typically those which have current subjective importance for the decider. Due to the modularity of this process, it can be extended easily to additional objectives and characteristics, e.g., those one that representing sustainable development aspects. The process allows one to determine what organizational architecture is best suited to a specified activity. Keywords: Corporate Governance, Outsourcing, Sustainable Development, Strategic Makeor-Buy Decision, Process, Vertical Integration Introduction Spot Market Joint Venture Strategic Alliance Supply Contract Franchise Agreement Internal Production Lease Contract More Integrated Outsourcing More Outsourced Vertical Integration Figure 1: Illustration of Organizational Architectures A company has many architectural choices from which to produce its products or services (Figure 1). At one extreme, the product or service can be purchased from any supplier in the spot market. At the other extreme, the company can produce the product or service internally within a division. Between the extremes are various long-term contracts, such as strategic alliances, franchise agreements, lease contracts, joint ventures and supply contracts (Brickley, Smith & Zimmerman, 2006). Note that a certain overlap exists between different types of long-term contracts and typology can vary in some buyer-supplier relationships. Long-term contracts are introduced briefly, as follows: • Strategic Alliance: Alliances, or constellations of bilateral agreements among companies, are increasingly necessary to successfully compete in today’s global market. Strategic alliances are based on the exchange of hostages (e.g., surety bonds, exchange of debt or equity positions) and allow the development of long- 1 Alumni of European Business School, International University Schloss Reichartshausen, Department Law, Governance & Economics, Rheingaustrasse 1, 65375 Oestrich-Winkel, Germany, Mobile: +49-(0)174-25-313-87, email: robert@goehlich.com, Internet: www.goehlich.com 144 �1. International Symposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo term collaborative intentions that permit partners to meet strategic goals (Lau, 1994; Mattsson, 1995). Alliances are difficult to define because their structural characteristics are diverse. Japanese strategic alliances, e.g., operate in networks of relationships between companies based on long-term mutuality, rather than on clearly defined regulations or on inter-firm hierarchical organizational structures (Gerlach, 1997), as commonly practiced in Western countries. Tactical alliances (e.g., code-sharing agreements), which are loose forms of collaboration, and normally do not involve major resource commitments, are another form of strategic alliances (Bennett, 1997). • Franchise Agreement: According to Todeva and Knoke (2005), franchising means that a franchiser (the buyer) grants a franchisee (the supplier) the use of a brand-name identity, but retains control over pricing, marketing and standardized service norms. • Lease Contract: Leasing implies that one company grants another the right to use patented technologies or processes in return for royalties (Todeva & Knoke, 2005). In the literature (Miller & Upton, 1976), leasing is distinguished between short- and long-term leases. Short-term leases are for the shortest practicable interval of time, e.g., three hours for renting a bicycle, one day for renting a car or several years for renting specialized industrial equipment. Long-term leases are used for an extension over more than a single period, e.g., several years for renting a copy machine. • Joint Venture: Joint ventures involve two or more organizations, each of which shares in the decisionmaking activities, such as marketing or research and development (R&D), of the jointly owned entity (Geringer, 1988). Joint ventures with 50-50 ownership are common. • Supply Contract: Suppliers can be distinguished into four categories (Kamath & Liker, 1994): (1) partner suppliers are jointly involved in specification writing from the beginning of the project; (2) mature suppliers wait for rough specifications from the buyer before they begin work; (3) subordinate suppliers manufacture based on detailed specifications given from the buyer; and (4) contractual suppliers propose standard parts that are available through a catalog. The study is structured as follows. In the next section, the process is introduced, the literature is qualitatively reviewed by presenting the pros and cons concerning vertical integration and outsourcing, and the resulting decision-supporting tool entitled “MoB-Tool” is shown. Finally, section three offers a discussion of the choice of items for the “Settings” submodule, informal versus formal statements and limitations. The Process General The make-or-buy decision-supporting process is structured as shown in Figure 2 and comprises four sub-modules. The submodule “Settings” is illustrated in detail in Figure 3. This module processes the input data of strategic objectives, organizational characteristics, product characteristics and environmental characteristics. The module is based on a balanced scorecard philosophy, of which detailed information can be found in the discussion section of this study. The submodule “Integration Pros” processes the main advantages of vertical integration from the point of view of the final assembler (Figure 4), while the submodule “Outsourcing Pros” processes those advantages of outsourcing as shown in Figure 5. The submodule “Results” processes the output data as shown in Figure 6. Vertical integration and outsourcing propositions are divided into control, stability and coordination aspects. Control aspects are those that help the organization in terms of ease of monitoring, high transparency of processes, low opportunistic behaviors and low bureaucracy. In the group of stability aspects are those propositions that support the organization’s existence, such as high quality, high protection of sensitive information, low risk and high flexibility. Coordination aspects comprise propositions that increase positive interactions, such as high organizational synergies, low costs and better strategy realization. The submodule “Results” presents the results of this process in the form of clear graphics. 145 �1. International Symposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo Figure 2: Overview of the Make-or-Buy Decision-supporting Process Figure 3: Settings Submodule Figure 4: Integration Pros Submodule 146 �1. International Symposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo Figure 5: Outsourcing Pros Submodule Figure 6: Results Submodule Qualitative Assessment Each submodule and its associated items, or propositions, is organized in the same manner for simple review. For reader-friendly use, all information is prepared in the same format. The “Settings” submodule items are introduced briefly, while the “Integration Pros” submodule propositions, “Outsourcing Pros” submodule propositions and “Results” submodule items are available upon request. a) Settings Submodule (Strategic Objectives) • Set01 Increase market share (financial Key Performance Indicator (KPI)) Description: Market share indicates the percentage of sales in a given industry segment or sub-segment that are captured by the organization. This indicator has been widely used in the strategically-oriented literature and is stressed by PIMS (1977), for instance. Range: low = less than 30% share; high = greater than 70% share 147 �1. International Symposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo • Set02 Increase quality (customer KPI) Description: Quality indicates the level of flawlessness of an activity and, when high, has a positive effect on customer satisfaction. Range: low = faulty; high = flawless • Set03 Increase stability (process KPI) Description: Stability indicates the desired degree of risk avoidance. For example, leasing entails low levels of financial resource commitment, while integration reduces risks of technology plagiarism. Range: low = risk neutral, organization is not afraid to take chances and be fully responsible for any costs; high = risk averse, organization seeks to avoid risk • Set04 Increase short-term profit (financial KPI) Description: Profit is a basic measure of the profitability of the organization and reveals the returns an organization can generate from creating and selling its products. Higher profits reflect greater efficiency in turning stock into income and larger budgets available for reinvestment into the organization for research and development, marketing and other investments (Razvi, 2007). Range: low = no profit; high = high profit • Set05 Increase flexibility (process KPI) Description: Flexibility indicates the desired degree of ability to adapt organizational strategy to changing market conditions. Range: low = adaptation not possible or very costly; medium = adaptation possible, but costly; high = easy adaptation • Set06 Increase control (process KPI) Description: Control indicates the desired degree of command power by management over activities. Range: low = no control; medium = partial control; high = full control b) Settings Submodule (Organizational Characteristics) • Set07 Organization size (HR & innovation KPI) Description: Size is an indicator of the organization’s (human) resource availability. This indicator is most often interpreted as a source of organizational costs (Shepherd, 1972) because it is assumed to affect performance negatively (Rumelt, 1982). Range: low = a few hundred employees; medium = a few thousand employees; high = Large Scale Enterprise (LSE), over ten-thousand employees • Set08 Technical experience (HR & innovation KPI) Description: Experience refers to the extent to which employees are involved and learn from similar products (Koelle, 2003). Range: low = new team with no relevant product experience; medium = some experience with related products; high = extensive experience with similar products • Set09 Organizational skills (HR & innovation KPI) Description: Skills are an indicator of employee knowledge to coordinate projects and programs. Range: low = no project management experience; high = extensive project management experience c) Settings Submodule (Product Characteristics) • Set10 Product complexity (process KPI) Description: Complexity refers to the technical nature of the product. Range: low = simple unit; medium = connection of simple systems; high = connection and interaction of advanced systems 148 �1. International Symposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo • Set11 Asset specificity (process KPI) Description: The degree of specificity for a certain activity is measured by the difference between the cost of the asset and the value of its second best use (Williamson, 1985). Range: low = reversible investment, e.g., capital expenditures; high = irreversible investment, e.g., knowledge acquisition • Set12 Strategic vulnerability (process KPI) Description: The degree of vulnerability of strategic organizational development is measured by the amount the activity contributes to, or even represents, the organization’s core competencies. Range: low = no relation to core competence; high = sensitive influence on core competences • Set13 Technology uncertainty (financial KPI) Description: This indicator refers to the maturity level of technology used. Range: low = variation of existing design with minor modifications; medium = new design, but with existing components; high = first generation system with advanced state-of-the-art technology d) Settings Submodule (Environmental Characteristics) • Set14 Intensity of competition (process KPI) Description: This indicator refers to the number of competitors in the market. Range: low = no competitors, monopoly; medium = several competitors, oligopoly; high = many competitors, perfect competition • Set15 Market demand uncertainty (process KPI) Description: This indicator includes unpredictable customer utilization, buying power, market seasons, standards, etc. Range: low = easy forecasting with no surprises; medium = challenging forecasting with some surprises; high = unforeseeable circumstances • Set16 Quality of business climate (HR & innovation KPI) Description: The quality of a country’s business climate is measured by the Business Environment Risk Index (BERI). BERI data is commercially available from Business Environment Risk Intelligence (2005). This data includes the following criteria with associated weights in brackets (Hollensen, 2007): political stability (12%), economic growth (10%), currency convertibility (10%), labor productivity (8%), short-term credit (8%), long-term loans (8%), attitude towards the foreign investor (6%), nationalization (6%), monetary inflation (6%), balance of payments (6%), enforceability of contracts (6%), bureaucratic delays (4%), communication infrastructure (4%), local management (4%) and services (2%). Estimating the values of these criteria leads to a sufficiently accurate indicator value for the purposes of this study. Range: low = unacceptable, very high risk; high = superior conditions, favorable environment for investors, advanced economy Results The make-or-buy decision-supporting process is structured in five phases (Phase 1: Define Mission Statement, Phase 2: Define Strategic Objectives and Independent Factors, Phase 3: Define Weighting of Factors, Phase 4: Check Plausibility of Integration Pros and Outsourcing Pros Submodules, and Phase 5: Obtain Results) and can be applied to various challenging cases. For this, I develop a tool entitled “MoB-Tool,” as shown in Figure 7. 149 �1. International Symposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo Figure 7: Extract from the MoB-Tool Discussion General The following section attempts to widen the study’s point of view through a discussion centered on: (1) the choice of items for the “Setting” submodule; (2) a trade-off between informal and formal statements; and (3) limitations concerning the introduced process. Choice of Items for “Settings” Submodule The balanced scorecard philosophy is used to create the “Setting” submodule. The balanced scorecard, introduced by Kaplan and Norton (1992), is a widely used strategic business performance measurement system. This method seeks to report on leading indicators of an organization’s health, rather than referring to traditional accounting measures alone. These leading indicators are called Key Performance Indicators (KPI) because they are critical to the successful execution of an organization’s strategy. Based on the strategic goals of an organization, target values for KPIs are set. KPIs enable an organization to measure and monitor its performance on a strategic and operational level. The goal is to establish a common KPI language that spans all areas of an enterprise. Typically, KPIs are used in a post-ante context to evaluate an organization’s past performance. Krauth et al. (2005) reason that KPIs should be utilized in the planning phase as well, thus ex-ante. I follow this approach for the make-or-buy decision-supporting process. A key attribute of this process is its support for identifying causal linkages between components of the business that fulfill the strategy (i.e., to determine the benefit share of each proposition that contributes to either vertical integration or outsourcing). 150 �1. International Symposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo Often the balanced scorecard is broken down into a financial, customer, process and an HR & innovation perspective. This procedure aims to avoid the classic problems of measurement, such as (Van Aken & Coleman, 2002) use of too many metrics, use of exclusively cost metrics, use of only short-term focused metrics and use of metrics that drive the wrong behaviors. The choice of KPIs is organization-specific and depends upon its goals. An organization’s goals change over time (Allio, 2006). In a start-up high technology company, for example, managers focus on reliability. In the growth stage, managers concentrate on market share. In mature industries, managers focus on production costs and/or capacity utilization. In an aging industry, managers primarily focus on cash flow. I select those KPIs for the make-or-buy decision that I recommend for use by a typically mature organization. Due to the modularity of this process, it can be extended easily to additional KPIs and/or existing KPIs can be terminated. In addition, my proposed weighting (I assume equal weighting) of each KPI is easily changeable. Sustainable development is defined as a development that meets the needs of the present without compromising the ability of future generations to meet their own needs (United Nations, 1987). The field of sustainable development aspects can be abstractly broken into three essential parts: environmental, economic and sociopolitical sustainability. In particular, I recommend selecting indicators from the database of Sustainable Measures (2009) if no other data are given. For example, the environment indicator entitled “CO2 emissions from transportation” of that list can be adapted to a strategic objective entitled “Set07 Reduce CO2 emissions” and added to the Make-or-Buy Tool. Informal Versus Formal Statements Some readers may prefer or expect formal statements to informal ones. I choose to use informal statements for two reasons. First, dealing with make-or-buy related theories from a qualitative view (i.e., using informal statements) rather than a quantitative view (i.e., using formal statements), makes it easier to determine the potential and weaknesses of investigated theories, items and propositions (Goehlich & Bebenroth, 2008). Second, my motivation and attempt is to generate an overall make-or-buy decision-supporting process for organizations toward understanding the commonalities, distinctions and interactions of the (normally isolated watched) make-or-buy theories and known recommendations. Furthermore, I am motivated to provide a combined account of the costs, risks and benefits of outsourcing versus vertical integration. To accomplish this, I discover that the top-down approach of using informal statements is superior to the bottom-up approach of using formal statements: simulating the complex architecture of organizations by only formal statements would cause a disaster due to the overwhelmingly unmanageable number of equations it would create. Use of informal statements permits the necessary distance required for the “battlefield of theories” and allows me to uncover important coherences. This is in accordance with Gibbons (2005, p. 236), who states that “firms have invented far more ways to work together than organizational economics has so far expressed (not to mention evaluated)” combined with Krugman’s (1995, p. 54) warning for “sensible ideas that could not be effectively formalized [and] formalizable ideas that seem to have missed the point.” Further consideration can be found in Baker, Gibbons and Murphy (2004). Limitations Extant make-or-buy related studies are quite voluminous. Thus, complete implementation of this literature into the make-or-buy decision-supporting process is beyond the scope of the present study. Rather, I limit my discussions and investigations on those studies that I found to have significant influence on make-orbuy decisions, especially for managers. However, I find that many extant studies suffer from measurement problems, in particular with respect to sustainable development aspects, such as follows: • Some factors, such as motivational, cultural and social factors are hard to handle, but may strongly influence decisions. • Companies from different countries generally apply divergent success criteria because of unique cultures (Yan & Zeng, 1999). In addition, each culture has specific cultural codes, e.g., the trust-based cooperative norms of Japanese society encourage high collaboration rates among companies (Todeva & Knoke, 2005). Thus, assessing international scenarios is especially complicated because results are biased by different cultural environments. 151 �1. International Symposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo • A challenge exists whether to use objective outcome indicators (e.g., financial gains, number of innovations, revenue), subjective indicators (e.g., partner satisfaction with the collaboration, customer service, corporate identity) or both, in order to fully assess the performance of organizations. Thus, the precision of propositions is limited. Yet, I assume that a preponderance of indication, gathered across plentiful studies of diverse industries, time periods and geographic regions using different approaches, yields convincing evidence as to the validity of the introduced make-or-buy decision-supporting process. Conclusion The main outcome of this study is the development of a make-or-buy decision-supporting process. A structured application procedure makes this process attractive to any manager who needs a simple and transparent tool to support make-or-buy decisions. Dividing the make-or-buy question into many sub-questions based on, in this case, 16 objectives and characteristics, helps decision-makers generate a transparent and strategy-oriented solution with fair attention to all important considerations. By contrast, the less structured intuitive approach allows the decision-maker to weigh only a few arguments/propositions simultaneously – typically those which have current subjective importance for the decider, e.g., bad news about Dollar/Euro currency trends, which would favor an outsourcing decision or bad news about risk of revealing know-how, which would favor an integration decision. The next step, which is beyond the scope of the present study, is an empirical validation of the tool in the form of interviews with experts, economists and politicians. Note The views reported in this paper are those of me alone, and not those of any institution. All errors and omissions, which may unwittingly remain are the sole responsibility of me. References Allio, M. (2006). “Metrics that matter: seven guidelines for better performance measurement,” Handbook of Business Strategy, Vol. 7, No. 1, pp. 255-263. Baker, G., R. Gibbons & K.J. Murphy (2004). “Strategic alliances: bridges between ‘islands of conscious power’,” Working Paper, Harvard Business School, Boston. Bennett, M.M. (1997). “Strategic Alliances in the World Airline Industry,” Progress in Tourism and Hospitality Research Journal, Vol. 3, pp. 213-223. Brickley, J.A., C.W. Smith & J.L. Zimmerman (2006). Managerial Economics and Organizational Architecture, Fourth Edition, McGraw-Hill, New York. Business Environment Risk Intelligence (2005). “Risk Ratings, Analyses, and Forecasts for over 140 Countries,” http://www.beri.com, Author, Friday Harbor, WA, accessed: 27.1.2008. Geringer, M. (1988). Joint venture partner selection: Strategies for developed countries, Quorum Books, New York. Gerlach, M.L. (1997). Alliance Capitalism: The Social Organization of Japanese Business, University of California Press, Berkeley, CA. Gibbons, R. (2005). “Four formal(izable) theories of the firm?” Journal of Economic Behavior and Organization, Vol. 58, pp. 200-245. Goehlich, R.A. & R. Bebenroth (2008). “Outsourcing Strategies in Europe, USA and Japan: A Case of Space Organizations,” 国民経済雑誌 (The Kukumin-Keizai Zasshi: Journal of Economics & Business Administration), Vol. 197, No. 3, pp. 75-89. Kamath, R.R. & J.K. Liker (1994). “A second look at Japanese product development,” Havard Business Review, pp. 154170. Kaplan, R.S. & D.P. Norton (1992). “The Balanced Scorecard – Measures that Drives Performance,” Harvard Business Review, Vol. 75, No. 2, pp. 70-79. Koelle, D.E. (2003). Handbook of Cost Engineering for Space Transportation Systems with Transcost 7.1, TCS – TransCostSystems, Ottobrunn, Germany. 152 �1. International Symposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo Krauth E., H. Moonen, V. Popova & M. Schut (2005). “Performance measurement and control in logistics service providing,” The Icfaian Journal of Management Research, Vol. 4, No. 7, pp. 7-19. Krugman, P. (1995). Development, Geography and Economic Theory, MIT Press, Cambridge, MA. Lau, R. (1994). “Why everyone wants to know more about strategic alliances,” Broker World, Vol. 14, No. 2, pp. 48-54. Mattsson, L.G. (1995). “International strategies: a network approach,” in: Faulkner, D. (Ed.), International Strategic Alliances, McGraw-Hill, London. Miller, M.H. & C.W. Upton (1976). “Leasing, Buying, and the Cost of Capital Services,” The Journal of Finance, Vol. 31, No. 3, pp. 761-786. PIMS (1977). Selected Findings from the PIMS Program, Strategic Planning Institute, Cambridge, MA. Razvi, N. (2007). “Business Process Expert – Business KPIs,” SAP, https://wiki.sdn.sap.com/wiki/x/x4Y, Walldorf, Germany, accessed: 2.2.2008. Rumelt, R.P. (1982). “Diversification strategy and profitability,” Strategic Management Journal, Vol. 3, No. 3, pp. 359-369. Shepherd, W.G. (1972). “The elements of market structure,” Review of Economics and Statistics, Vol. 54, pp. 25-37. Sustainable Measures (2009). “Database,” http://www.sustainablemeasures.com, Author, West Hartford, CT, accessed: 20.4.2009. Todeva, E. & D. Knoke (2005). “Strategic alliances and models of collaboration,” Management Decision Journal, Vol. 43, No. 1, pp. 123-148. United Nations. (1987). “Report of the World Commission on Environment and Development,” General Assembly Resolution 42/187, http://www.un.org/documents/ga/res/42/ares42-187.htm, Author, New York, accessed: 2.3.2009. Van Aken, E.M. & G.D. Coleman (2002). “Building Better Measurement,” Industrial Management, Vol. 44, No. 4, pp. 2833. Williamson, O.E. (1985). The Economic Institutions of Capitalism, Free Press, New York. Yan, A. & M. Zeng (1999). “International joint venture instability: a critique of previous research, a reconceptualization, and directions for future reseach,” Journal of International Business Studies, Vol. 30, pp. 397-414. 153 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 157 Title A name given to the resource Strategic Make-or-Buy Decision-supporting Process: Adaptability to Sustainable Development Aspects Author Author GOEHLICH, Robert A. Abstract A summary of the resource. Real world outsourcing decisions are very seldom based on a sound trade-off of risks, costs that these risks impose and benefits. The present paper attempts to overcome some of these shortcomings by developing an informal process. Dividing the make-or-buy question into many sub-questions based on, in this case, 16 objectives and characteristics, helps decision-makers generate a transparent and strategy-oriented solution with fair attention to all important considerations. By contrast, the less structured intuitive approach allows the decision-maker to weigh only a few arguments/propositions simultaneously – typically those which have current subjective importance for the decider. Due to the modularity of this process, it can be extended easily to additional objectives and characteristics, e.g., those one that representing sustainable development aspects. The process allows one to determine what organizational architecture is best suited to a specified activity Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2009-06 Keywords Keywords. Conference or Workshop Item PeerReviewed HB Economic Theory https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/6b134c151e300407c25ccb4631ccc72f.pdf 14e6c3f4d04cb62971fd00e71315e7c1 PDF Text Text 1st International Syposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo Getting Increase of the Aquaculture Population and Varieties with the Artificial Habitats Yusuf Guner Ege University, Fisheries Faculty, Aquaculture Department,Izmir-Turkey yusuf.guner@ege.edu.tr Erkan Can Tunceli University, Fisheries Faculty, Tunceli-Turkey Murathan Kayim Tunceli University, Fisheries Faculty, Tunceli-Turkey Gurel Turkmen Ege University, Fisheries Faculty, Aquaculture Department,Izmir-Turkey Mehmet Ali Canyurt Ege University, Fisheries Faculty, Aquaculture Department,Izmir-Turkey Abstract: The significance and protection of the biological diversity in the continental waters of countries in the world has become one of the concerns which should be addressed as a matter of urgency. The scientists consistently underline the fact that several species are endangered to extinct and that the number and population of such species are gradually decreasing. There observed many causes of the extinction of the species. The heavily increase of the human population is the most important reason for this. Such a heavy increase leads to establishment of new settlement areas and constriction of the wild life. In this case, the number of wild species extinct rapidly. Several scientists and members of the nature protection organizations are aware of this particular case and conduct studies to protect the natural environment of the wild life. In this context, the wild life should be given the chance to reproduce through formation of the national parks and natural protection zones. Such parks and zones should function as a shelter for some of the wild species. However, the measures always include the inland environments. As a matter of fact, sea and lake ecosystems should also be protected. It is a well known fact that one of the most important reasons of the species leading their lives in the inland waters is the excessive fishing. When the environmental pollution is taken into account, the descendance of several species is left to chance. In addition global warming and climatic changes may have an impact on this particular matter. In this case, it can be argued that various fisheries in the continental waters may extinct. It is an inevitable fact that the scientific studies to be conducted to increase the population of the fisheries and water products in the lakes and rivers of the country through promoting the survival of miscellaneous fishes and aqua Formation of artificial habitats in the lakes and rivers and such other appropriate locations may be of importance in the future. In this context, our study will bear a torch on the researches to be conducted for the ecological and sustainable water resources. Keywords: ecology, inland waters, artificial habitats. 1. Introduction The creation of artificial reef habitat has been employed by many coastal states as an effective method of increasing fisheries productivity, providing additional recreational and commercial fishing opportunities for hard substrate dependentfisheries,and enhancingthe forage base (A mbrose 1994; Ditton et al. 2002; Figley 2004; Myatt & Myatt 1992; Stevens & Pondella 2002). The creation of artificialreefs on flat,featureless, sandy seabeds has been a form of enhancement for subsistence, commercial and sport fishing practiced in certain countries for 61 �1st International Syposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo centuries.Itis onlyin more recent yearsthat advanced engineering and design principles have been incorporated into this field, along with quantitative ecological and socio-economic assessment of habitat structure and function (Seaman, 1995). Artificial reefs have been used most prominently for fisheries harvest enhancement though they have been employed globally in a variety of other coastal management schemes including aquaculturein the Adriatic Sea (Fabi et al., 1989), enhancement of recreational diving and tourism opportunities throughout the United States (Milon, 1991; Ditton et al. 1999), habitat rehabilitation in the Maldives (Clark & Edwards 1994), and prevention of trawling in Europe (Reilini, 2000). In the restoration of ecosystems after some damage (storms, exposure to toxic phytoplankton blooms, destructive fishing practices, construction and dredging projects and chemical pollutant contamination) especially where physical structure provides added benefits (e.g., habitat or shelter) to the ecosystem, artificial reefs represent one potentially useful restoration tool(Pickering et al. 1998). Physicalstructurein an ecosystem can be achieved in a number of ways, and definitive progress has been made since the early 1900s when artificial reefs were built as a hit-or-miss dumping operation of unsightly scrap material(Dean, 1983) such as tires and car bodies. Japan and the United States have by far been the two most active nations in the evolution of artificialreef habitats. Although the early histories of reef building in both countries show many similarities, current designs, deployment strategies and use of materials exhibit sharply contrasting approaches.In Japan the government is actively involved in reef construction activitiesthrough its fishery agency subsidy programme.This agency is involved in planning and guidance and provides substantial funding for those projects that use governmentcertified reef products. An important aspect ofthe Japanese system is a political approach that provides rights of use to those who construct and deploy reefs. These rights convey the sole control ofthe harvest and use of the fishery resources around these structures. By contrast, in the United States, state and local governments, with only general guidance and minimal funding, carry out most marine and freshwater habitat construction activities.In the US these reef developments are incorporated into a common-property allocation system (Stone et al. 1991).In general, European artificial reefs are in the developmental stage (e.g. Italy, Portugal, Spain, United Kingdom and Germany). Research programmes are currently in operation in a number of European countries. One of the most significant eventsin recenttimes, with regardstothe whole area of reef development in Europe was the establishmentin May 1995 of the European Artificial Reef Research Network (EARRN).The Network, involving 51 members,active in various aspects of artificialreefresearch, has overthe last number of years helped to focus and drive active research in this area (Jensen 1998). The goal ofthe article is to discuss the pertinent information of an artificialreef study including details on artificial reef’s objectives,reef site, environmental conditions, design, monitoring,results and performance evaluation. 2. Definition/Purpose of an Artificial Reef MarineFisheries defines an artificialreef as: An area within the marine waters/Inland waters of the Com monwealth in which approved structures have intentionally been placed or constructed for the purpose of enhancing benthic relief. Structures may be designed to provide and/or improve opportunities for recreational and com mercial fishing, aid in the management or enrichment of fishery resources and ecosystem services, or to achieve a combination of these objectives. Artificialreefs have been used in fishery management to - provide new habitatsthatincrease number and biomass ofdepleted fishery resources, -restore habitats, - preventtrawlers from using areas, -reduce fishing pressure, - and possibly, mitigate deterioration of habitats (Bohnsack & Sutherland 1985; Chang, 1985; Polovina,1989, Seaman & Sprague 1991). Đn most cases,investigations suggestthat artificial reefs are effective in naturel conservation and habitat reconstruction. They are also beneficialto small-scale fisheries (Fujisawa et al.1991; Supongpan & Sintothong, 1992). 3. Biological Productivity and Aggregation Artificial reefs are used as tools by resource managers to enhance desired species, attract fish to more suitable areas,restrict certain gear types, and to partition activity among competing user groups (Sheehy 1985). 62 �1st International Syposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo The fundamental question in artificial reef science today examines whether artificial structures have the ability to produce new fish biomass or whether reefs merely concentrate existing fish populations (Bohnsack 1989). Several studies demonstratethe attractive properties of artificial reefs by documenting the ability of artificial reefs to yield higher catch rates of targeted fish species when compared to similar fishing over natural reef areas (Turner et al. 1969; Candle 1985). Other studies outline the production properties of artificial reefs by documenting higher densities of mature fish on artificial reefs when compared to nearby natural reefs (Love et al. 2005).The consensus of the 8th Conference on Artificial Reefs and Artificial Habitats (CARA H) was that artificial reefs “are now believed to be more of a continuum, both attracting and enhancing fish populations. Properly constructed, and strategically sited artificial reefs can enhance fish habitat, provide more access to quality fishing grounds, benefit fishermen, divers and the economies of shore communities,increase total biomass in a given area and provide managers with yet another option for conserving, managing and developing fishery resources.” The degree of attraction or production of an artificial reef may be the direct result of many complex variables,including location of the reef,type of reef materials,life history, behavior of fish species, proximity of natural reefs, age of the reef, and numerous environmentalfactors. Since the majority of artificialreefs have the ability to serve in each capacity,fisheries managers and other reef builders must consider the consequences of production and aggregation of reef fish populations when planning new reefs or establishing management policiesfor future and existing reefs. The wise use of artificialreefs as a potentialtool for fisheries management requires the implementation of sound standards and practices regarding construction, maintenance, and exploitation of all artificialreefs established. 4. Site Selection Reef site selection is one of the most critical decisions in the entire reef building process, and the most frequent cause of artificial reef failures. The construction of artificial reefs began before the scientific community started to develop sound guidelines for site selection. This has lead to artificial reefs being built in locations and at depths that were not suitable for construction. Consequently, many reefs ended up on a shoreline after a storm, disappeared totally, or sank down into the bottom to the point where much,if not all, of their effectiveness was lost (Matthews 1985). The optimum site conditions required for artificial reef deployment depends greatly on their intended purpose and design. Thus it is necessary to invoke the first generic rule ofreef planning,i.e."toidentifythe goalsforthe artificial reef deployment exercise" (Kennish et al. 1999). There are a range of factors that should be taken into account when selecting a site for an artificial reef, these include taking into consideration the physical environment, the biological environment and local users of the area (Heaps et al. 1997). Constraint mapping techniques are commonly used in site selection studies to bring together social, economic and environmental considerations in an overall context (Gordon 1994; Heaps et al. 1997; Kennish et al.1999). Once the physical and biological characteristics of potential sites have been deemed suitable for artificial reef construction, the process of site selection can then encompass stakeholders, including public agencies, businesses, private non-profit organisations, scientists, engineers, managers, users of the resource, as well as the general public. Constraint mapping involves the building up of layers of information concerning areas where some form of constraint exists, for example, user conflict, and environmental or engineering constraints. Computer assisted Geographical Information Systems (GIS) are usually employed to provide a powerful tool enabling these areas of constraint to be represented in a “user friendly” way. The resulting maps then show unconstrained areas in which furtherinvestigations can be focused. As artificial reefs are a relatively new phenomenon in Europe, it is only in recent years, particularly through the action of EARRN, that various studies throughout Europe have been examined comparatively, and that collaboration on a wider scale is beginning to take place. One of the main problems in setting out a European framework for site selection isthat each potentialsite forthe construction of an artificialreef may be subjected to very different physical and biological factors, and constructed for very different uses. Because of these various factors, and due to thelimited knowledge ofthe impact and biological production of artificialreefs in Europe to date,itis best to consider each location using the selection matrix shown in (Fig. 1). 5. Design & Materials The three main aspectsto reef design:the location of the artificial reef, the materials used in it, and the way in which they are arranged are all factors that can be planned and controlled. When any of these factors are neglected,the probability of failure ofthe reefincreases.Inthe past,and to some extent at present, materials 63 �1st International Syposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo of opportunity account for a large part of materials used in reef construction, the most basic and com mon materials being rocks. Artisanal fisheries use natural materials that not only include rock but also brush piles and log cribs on the bottom, floating rafts of bamboo, coconut fronds, and cork. A wide variety of materials currently used in the development and construction of artificial reefs globally. Among the oldest habitat enhancement practices is the use of floating structures made of natural materials to attract finfish.In Japan, rocks have been placed either singly, as a pile, in wooden cribs, or in scuttled boats. The traditional Japanese word for an artificial fishing reef “Tsuki Iso” means “constructed shore rock”. Surplus and scrap materials, including derelict ships, automobile bodies, automobile tyres, debris from demolition projects, and even discarded off-shore oil platforms, make up the majority of materials of opportunity. These can usually be obtained at no cost and deployed without assembly or significant Figure 1: Artificial Reef SiteSelection Process (Heaps et al.1997) modification, except for cleaning to eliminate environmental hazards.More recently, waste combustion by-products from fossilfuel-fired electricity generating plants(i.e. mixes of fly ash with flue-gas sulphurisation scrubber sludge) have been experimentallytested (Grove etal. 1991). There has been an increase in man-made materials in the construction of artificial reefs. These include concrete, iron and steel, reinforced concrete (concrete and steel), ceramic, plastic, plastic concrete (concrete mixed with polyethylene, polypropylene, sand, and iron), fibre-reinforced plastic (FRP), and 64 �1st International Syposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo asbestos fibre, among others. Structures made from these materials are usually fabricated on land according to particular design specifications.While available in all shapes and sizes, virtually all reefs have been built with some form of tangible benefit in mind. In doing so, reef builders incorporate one or more principles from relevant disciplines such as biology, economics or physical sciences and engineering (Seaman 1996). Biological principles include habitat limitation, habitat complexity, refuge from predators and environmental stress to name but a few. Physical principles deal with strength and stability of reef materials and construction, involving factors such as material science, civil engineering and physical oceanography. Psychological, social and economic aspects of human behaviour also are important when considering reef design, taking into account the requirements of possible end user groups, such as commercial fishermen, sea anglers and SCUBA divers.Throughout the world, there have been huge variations in the shape, size and complexity of blocks used in artificialreefs. Over the course of this research,it has been shown that even though scrap materials and rock can function effectively as artificial reefs when properly handled and sited, the shapes, size, and long-term physical stability and biological productivity afforded by such materials arelessthen ideal. Most ofthe new reef units, particularlyin Japan, are fabricated from reinforced or pre-stressed concrete,steel,fibreglass, or a variety of composite materials. Prefabricated sections are either produced individually at shore staging areas or massproduced at a central location and transported to the staging area. Here they can be combined and built in a variety of configurations thus allowing adjustment to local conditions and needs. While variations may be considerable, most of the large-scale units for fish are designed to provide substantial open space, permit good circulation within the unit, promote current deflections, and project high enough in the water column to attract both reef and mid-water species. Figures 2 to 9 show the variation in designs and materials, which have been utilised in global reef developments. 65 �1st International Syposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo Figure 3. Concrete blocks used as a reef complex. © CC MS, Dunstaffnage Marine Institute Resources Laboratory. Figure 2.Simple Hollow concrete module (Lok et al., 1999) Figure 4. Japanese reef module “JU M B O” (Mottet, 1981) Figure 6. Abalone Nursey Block (Seaman, 1996) Figure 8. American tyre reefmodules (Collins et al. 1999) 66 Figure 5. Plastic Kelp (Ishikawa, 1976) Figure 7. Reefball © ReefballInternational Figure 9. Spanish Reef module used forhabitat protection (Revenga et al.1996) �1st International Syposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo The OSPAR guidelines on artificial reefs in relation to living marine resources, state with respect to materials used in reef building that: Materials used should be inert.Inert materials being those which do not cause pollution through leaching, physical or chemical weathering and/or biological activity. Physical or chemical weathering of structures may result in increased exposures for sensitive organisms to contaminants and lead to adverse environmental effects. Materials used for the construction of permanent artificial reefs will of necessity be bulky in nature, for example geological material, concrete or steel. No materials should be used for the construction of artificial reefs, which constitute wastes, or other matter whose disposal at sea is otherwise prohibited. 6. Utilisation The uses of artificial reefs can be grouped into three major categories: physical, biological, and recreational. Artificialreefs have in the past exploited various combinations ofthese categories. 6.1. Physical From a physical point of view the utilisation of abandoned structures such as shipwrecks, platforms and stabilised recycled waste materials, could provide a good opportunity for the construction of artificial reefs (Collins & Jensen 1997). Modern coastal defence philosophy has been turning away from the “hard” defences typified by concrete seawalls towards a “soft engineering” approach, absorbing wave energy before itimpacts easily erodible beaches and cliffs. For example, reefs designed for coastal protection may be composed of breakwater blocks. These are typically massive structures with low centres of gravity for high strength and stability, designed to form void spaces when stacked close together to dissipate the energy of waves and currents. Artificial reefs may also be specifically designed to physically protect sensitive biotopes and nursery areas. In areas where small trawling boats violate the law and enter the coastal area where fishing is prohibited, artificial reefs can be used as simple mechanical obstacles. This will enable more fish to develop and thereby increase the biomass of the stocks in the open sea (Bombace 1997). For example, artificial reef projects were implemented between 1988 and 1993 off the Spanish coasts of the Mediterranean Sea, Cantabric Sea (northern Spain) and around the Canary Islands. At depths oflessthen 50m, these shallow reefs were placed in areas where trawling was already prohibited. However, the subsequent discovery of nets, traps and other fishing gear entangled on the reefs proved that fishing bans were often ignored (See Fig 9, Revenga et al. 1997). 6.2. Biological From a biological perspective the enhancement of biomass and biodiversity, particularly in the form of harvestable resources,is one of the main goalsin artificialreef construction programmes. As many studies have focused on specific groups or subjects, it can often be difficult to decide if artificial habitats act only as attractors or contribute to biomass production. While there is no doubt that most reefs can enhance benthic biomass by providing new surfaces for settlement, the main problem is the effective and quantitative measurement of fish biomass and the question of biomass enhancement. Similarly, little attention has been given to understanding the role of artificial reefs in preserving and implementing biodiversity. There is an urgent requirement to standardise research protocols for studying artificial reefs, so that these issues may be clarified. It must also be remembered that while an increase in biomass of harvestable resources is one of the main goals of most artificialreef constructions, protection and restoration of littoral communities and biodiversity must also be considered (Relini & Relini 1997). Com mercially fished crustacea are generally dependent on a hard substratum in which to live. Therefore the role of artificial reefs in lobster stock enhancement is primarily one of either providing habitat where none had existed before, or the modification of a natural habitat. Atleastfour countries, Canada,Israel,the USA and the UK have focused attention on artificial reefs as a specific lobster habitat (Spanier 1991; Jensen & Collins 1992). Although artificial reefs have been shown to effectively support several commercially important lobster species,the economics ofthese reefsinlobster stock enhancement are still being investigated. The best examples of the use of artificial reefs for Molluscan culture comes from Japan, where habitat construction for bivalves has been applied for both soft and hard bottom species enhancement. The aim of these artificial reefs has been to cause stagnation and local accumulation of drifting larvae and eggs, thereby preventing attrition and dispersal of juveniles and thus enhancing their settling opportunity on local grounds. The introduction of such artificial reefs can not only help to improve productivity for molluscs, but also that of other organisms, especially fish (Fabi & Fiorentini 1997). For example, the cubic concrete blocks used frequently in Italian reef construction have also proved to be suitable for benthic and nekto-benthic reef 67 �1st International Syposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo dwelling fish. Conversely, concrete cages and floating structures for shellfish culture are mainly effective for pelagic and nekto- benthic species that live inside and around the reef but do not require shelter or physical contact with the structures. Research indicates thatin the future, creation of artificial habitats for molluscs may play an important role in both the enhancement of wild populations and in the establishment of new marine farming grounds on exposed sandy beaches, rocky shores and in estuaries (Fabi et al.1989). Another potential area for the use of artificial reefs is in the seaweed culture sector.There have been a number of cases where artificial reefs have been specifically deployed to encourage the development of seaweeds on a com mercial basis (Falace & Bressan 1997).In Japan, there are currently many projects in operation that are designed to improve the environment for seaweeds, typically Laminaria. These artificial reefs involve placing substrate blocks or rocks at depths suitable for the growth of the most desirable local seaweeds, and are often planned to include sea urchin or abalone culture (Mottet 1981). Artificialreefs are even now being used as a tool in nutrient removal by increasing the amount of hard substrata that can be colonised. Aquatic plants and filter- feeding sessile animals such as mussels and barnacles are among the groups capable of effectively absorbing nutrients (Jensen 1998). The removal of absorbed nutrients is then accomplished through harvesting the biomass. In order to increase the limited knowledge about the economic realism of artificial reefs in nutrient removal, the use of reefs needs to be compared with the solutions used in normal community wastewater treatment.While artificial reefs will always represent alow-efficiency solution for nutrientremoval,itmay also be possibleto achieve alow-cost solution as well. It is mainly for this reason that the concept of nutrient removal with artificial reefs is considered to be worth developing. 6.3. Recreational In addition to their physical and biological uses artificial reefs have been used in more direct and functional roles. Artificial reefs have been utilised to provide more reliable access to fish for recreational fishermen, while also reducing both vessel and automotive fuel consumption. Recreational diving has become an increasingly important source of income to the tourist industry, particularlyin countries such as North America, Australia,and some islands ofthe South Pacific. Artificialreefs are popular with divers as they provide convenient sites with a concentration of fishes and other organisms (Reggio 1989).Ships, concrete, tyres and stone rubble are among the most common materials used for reef construction for divers. Artificial reefs used as dive tour sites are subject to less fishing pressure from the public, asthe high use patterns by dive tour firms preclude much of the fishing activity.W hen used as part of a non-destructive “eco-tourism” dive package, such reefs provide significantly greater economic return than when used for commercial fishery purposes (Brock 1994). In more recent years, surfing has increased in popularity worldwide and there is significant potential for income generated from this activity. The growth rate inthe UK is now about 20% per year. One ofthe biggest constraintstothis growth isthe lack of reasonable surf sites,and severe overcrowding of beaches with the better break waters.However,surfing reefs are now being constructed in Australia and the United States. These reefs also help provide coastal protection as research suggests a tendency for sand to build up on the shoreward side of the reef. 7-Monitoring Upon maturation, colonisation of artificialreefsleads to the establishment of an ecosystem comparable to that of rocky sea bed with high structural complexity. In order to understand the functioning of a reef as a system, all living components, their relationship with the surrounding environment, and all parameters controlling them within a system need to be taken into account (Harmelin & Bellan-Santinin 1997). In recent years the planning and construction of artificial habitats has been directed towards more specific objectives, resulting in a need for the biological sciences to use more specialised methods to quantitatively assess and monitor habitats when determining if objectives are being met. Any reef developments undertaken in Irish waters should ensure that ongoing monitoring is atits core;this should also include predeployment monitoring which is critical for providing baseline data. It is only on the basis of such systematic analysis that a determination astothe success or failure of an artificialreefcan be made. 8. Applications of Artificial Reefs The purposes of artificial reefs around the world can be categorised into habitat creation, enhancement, 68 �1st International Syposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo restoration or protection. Additionally, structures that are designed for other functions (such as piers and pontoons) can incidentally serve as artificial reefs. The motivations of different user groups to create artificial reefsinclude: • Fishing enhancement – commercial,recreational or artisanal fishing (Baqueiro & Mendez 1994.); • Tourism / recreational opportunity enhancement – diving, submarine tours (Rhodes et all.1994); • Science – experimentation and research (experimental tool e.g. patch reefs,translocation experiments, techniques for management/restoration) (Ortiz-Prosper et al. 2001); • Mariculture (Bombace 1989.); • Mitigation / compensation (for habitatloss elsewhere) (Muir et al. 1995; Foster et al. 1994); • Conservation of biodiversity (e.g. by providing or enhancing habitat for the re- establishment or enhancement or depleted organisms (e.g.red coral, Corallium rubrum, in Sardinia,Italy (Chessa et al.1993); • Restoration of damaged habitat (e.g. following ship groundings in the USA (Hudson 2004) or coastal development in Singapore (Loh & Chou 2004) • Protection of habitat or control of fishing mortality by using artificial reefs as physical barriers (e.g. to protect seagrass from trawling and exclude fishing operations from designated areas in the Mediterranean Sea (Lok et al. 2002; Guillen et al. 1994; Gomezbuckley & Haroun 1994) • Protected (no-take) artificialreefs for fisheries restoration purposes, particularly in severely over-fished areas such as Hong Kong (Pitcher & Seaman 2000; Wilson et al. 2002). There are three principal sectors involved in the development, deployment and utilisation of reefs globally. These include artisanal fisheries typically centred in coastal Asia, com mercial fishing, located in coastal Asia, the eastern Indian Ocean,the Caribbean and northern Mediterranean basins, and the islands of the South Pacific and recreational fisheries typically found in North America, Australia, and some South Pacific Islands (Seamen & Sprague, 1991). Populations of urban coastal communities include economically disadvantaged individuals that rely on subsistence fishing as a means of nourishment. Shore-based infrastructure such as bridges,jetties, and pilings provide structural benthic relief utilized by commercially and recreationally important shellfish and finfish species. The strategic placement of artificial reefs near waterfront infrastructure has the potentialto enhance shore-based fishing opportunities(Buckley 1982). The enhancement of commercialfishing activities is a primary function of artificial reefsin the Western Pacific (Sheehy & Vic 1982). Italy and France have experimented with a number of reef designs used in support of commercial harvesting of finfish and shellfish species (Bombace 1989).In the United States, most utilization of artificial reefs by commercial fishermen is restricted to benthic artificial reefs constructed primarily for use by recreationalfishermen and sport divers. Artificial reef technology has been applied to the creation of kelp beds, mariculture of shellfish such as oysters and mussels, enhancement of lobster survival, and harvest of pelagic species (Stone 1985).The concept of artificial reefs as a potential method to enhancing commercialfishing activity may be appropriatefor species of shellfish,lobster, and finfish, but more research is necessary before commercialreefs can be implemented on a larger scale. Marine recreationalfishing activities are extremely popularin both inshore and offshore waters. The types and degree of saltwaterfishing activitiesthattake place are linked to the quality of the marine resources, and to the physical resources available to marine anglers in pursuit of these activities. Steinback and Gentner (2001) estimate the total direct and indirect economic activity generated by marine recreational fisheries in Massachusetts was $880 million in 1998. They found that about 800,000 anglers participate in marine recreational fishing, and this number continues to grow. Over 70 different species are landed recreationally in Massachusetts’ waters. Striped bass, tautog, black sea bass, scup, summer and winter flounder, cod, haddock, bluefish and tuna are common recreationally targeted finfish species, as well as American lobster and several shellfish species. Any future artificial reef development efforts must focus on understanding the degree of fishing effort exerted in different regions, by different usergroups, and on different marine resource populations. 9- Conclusions A strategy for artificial reef development needs to be formulated for different area. Such plans exist in other countries: Israel, Italy, Japan, South Korea, Monaco, Spain, Turkey and the USA.The strategy would need to be developed by an inter- departmental body with representation from a range of government departments,state agencies, NG Os, maritime organisations and academic institutions. Monitoring should include pre-deployment monitoring which is criticalfor providing baseline data. Itis only on the basis of such systematic analysisthat a determination as to the success or failure of an artificialreef 69 �1st International Syposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo can be made. Areas to be examined would include: cost benefit analysis, predeployment site analysis, government certified reef products, design of prefabricated structures, deployment of structures and the fisheries developed around such structures. A final recommendation would be that artificialreefs area should be utilised as a site for research into the application of artificial reefs for sea angling, and lobster and crustacean fisheries development. References Ambrose, R.F. (1994). Mitigating the effects of a coastal power plant on a kelp forest community: rationale and requirements for an artificial reef. Bulletin of Marine Science. 55, 694–708. Baqueiro E., & Mendez R. (1994). Artificial Reefs - an Alternative to Enhance Mexican Littoral Commercial Fisheries. Bulletin of Marine Science. 55(2-3),1014-1020. Bohnsack, J. A., & Sutherland, D.L. (1985). Artificial reef research: A review with recommendations for future priorities. Bulletin of Marine Science, 37, 11–39. Bohnsack, J.A. (1989). Are high densities of fishes at artificial reefs the result of habitat limitation or behavioral preference? Bulletin of Marine Science. 44(2), 631-645. Bombace, G. (1989)Artificial reefs in the Mediterranean Sea. Bulletin of Marine Science. 44(2), 1023-1032. Bombace, G., ( 1997). Protection of biological habitats by artificial reefs. In Proceedings of the 1 EARRN Conference, Ancona, Italy. A. C. Jensen editor. Brock, R.E., (1994)."Beyond fisheries enhancement: Artificial Reefs and Eco- tourism" Bulletin of Mar. Sci., 55(2-3), 11811188. Buckley, R.M. (1982). Marine habitat enhancement and urban recreational fishing in Washington. Marine Fisheries Review. 44(6-7), 28-37. Candle, R.D. 1985. Scrap tires as artificial reefs. In D'Itri, F. (ed.) Artificial Reefs, Marine and Freshwater Applications. Lewis Publishers, Inc. Chelsea, MI. 293- 302. CARAH, ( 1999). Seventh International Conference on Artificial reefs and related Aquatic Habitats. Sanremo, 7th – 11th October 1999. Clark, S., & Edwards, A. J. (1994). Use of artificial reef structures to rehabilitate reefs degraded by coral mining in the Maldives. Bulletin of Marine Science 55(2–3),724–744. Collins, K. & Jensen, A.C., ( 1997). Acceptable use of waste material. In European Artificial Reef Research. Proceedings of the first EARRN conference. March 1996 Ancona, Italy, ed. A.C. Jensen, pp. 123-140. Southampton Oceanography Centre, Southampton. Collins, K.J., Jensen, A.C., Mallinson, J.J, Mudge, S.M., Roenelle, V., Russel, A.& Smith, I.P., (1999). Environmental impact assessment of a scrap tyre artificial reef. In Proceedings of the Seventh International Conference on Artificial Reefs and Related Aquatic Habitats-CARAH (1999) (7th CARAH). October 7-11, 1999 San Remo, Italy. Ed. Relini, G., Ferrara, G., Massaro, E. pp 356-363. Chang, K. (1985). Review of artificial reefs in Taiwan: Emphasizing site selection and effectiveness.Bulletin of Marine Science. 37, 143-150. Chessa LA, Pais A & Serra S. (1993). Preliminary research on the transplantation of red coral, Corallium rubrum (L.), on to an artificial reef in NW Sardinia. Boll. Oceanol. Teor. Appl. 11(3-4),191-197. Dean, L. (1983). Undersea oases made by man: Artificial reefs create new fishing grounds. Oceans 26(May–June), 27–29. Ditton, R. B., H. R. Osburn, T. L. Baker, & C. E. Thaing. (1999). Demographics, attitudes, and reef management preferences of sport divers in offshore Texas waters. In Seventh international conference on artificial reefs and related aquatic habitats, eds. G. Relini, G. Ferrara, and E. Massaro, 241–253. Sanremo: Societa Italiana di Biologia. Ditton, R.B., H.R. Osburn, T. L. Baker & C. E. Thailing. (2002). Demographics, attitudes, and reef management preferences of sport divers in offshore Texas waters. ICES Journal of Marine Science. 59, S186–S191. 70 �1st International Syposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo Gordon, W.R. Jr., ( 1994). A role for comprehensive planning,geographical, information systems(GIS) technologies and program development in aquatic habitat development. Bulletin of Marine Science 55 (2-3), 995-1013. Grove, R.S., Sonu, C.J. & Nakamura, M., (1991). Design and engineering of manufactured habitats for fisheries enhancement. In Seaman, W. & Sprague, L.M. (eds.) Artificial habitats for marine and freshwater fisheries. Academic Press, San Diego. Pp. 109-152. Guillen JE, et al. (1994). Antitrawling Reefs and the Protection of Posidonia-Oceanica (L) Delile Meadows in the Western Mediterranean-Sea - Demand and Aims. Bulletin of Marine Science. 55(2-3),645-650. Gomezbuckley MC, & Haroun RJ. (1994). Artificial Reefs in the Spanish Coastal Zone.Bulletin of Marine Science. 55(23),1021-1028. Fabi, G., L. Fiorentini, & S. Giannini. (1989). Experimental shellfish culture on artificial reefs in the Adriatic Sea. Bulletin of Marine Science 44(2),923–933. Fabi, G. & Fiorentini, L., ( 1997). Molluscan aquaculture on reefs. In European Artificial Reef Research. Proceedings of the first EARRN conference. March 1996 Ancona, Italy, ed. A.C. Jensen, pp. 123-140. Southampton Oceanography Centre, Southampton. Falace, A. & Bressan, G., (1997). Algoculture and artificial reefs. In European Artificial Reef Research. Proceedings of the first EARRN conference. March 1996 Ancona, Italy, ed. A.C. Jensen, pp. 123-140.Southampton Oceanography Centre, Southampton. Figley, B. (2004). Artificial reef management plan for New Jersey. Draft for Review. New Jersey Department of Environmental Protection. Fish and Wildlife Division. 116pp. Foster KL, et al. (1994). Mitigation Potential of Habitat Replacement - Concrete Artificial Reef in Delaware Bay Preliminary-Results. Bulletin of Marine Science. 55(2-3),783-795. Fujisawa et al.(1991) The Artificial reefs experiment in Thailand SEAFDEC,TD/RES/29. 78p. Harmelin, J.G. & Bellan-Santinin, D., ( 1997). Assessment of biomass and production of artificial reef communities. In European Artificial Reef Research. Proceedings of the first EARRN conference. March 1996 Ancona, Italy, ed. A.C. Jensen, pp. 123-140. Southampton Oceanography Centre, Southampton. Heaps, L.M., Picken, G.B. & Ray, S., ( 1997). Site Selection and environmental criteria - a case study. In European Artificial Reef Research. Proceedings of the first EARRN conference. March 1996 Ancona, Italy, ed. A.C. Jensen, pp. 123140. Southampton Oceanography Centre, Southampton. Hudson JH. (2004). Assessment and restoration of the M/V Wellwood grounding site, Molasses Reef, Florida Keys National Marine Sanctuary, Florida, USA. in 10th International Coral Reef Symposium, Okinawa, 28 Jun -2 Jul 2004. Ishikawa Prefecture Fisheries Experimental Station. (1976). Noto Chiiki Gyogyo Kaihatsu Chosa Hokokusho.Report on Investigations for Fisheries Development in the Noto Region. 73pp. Report on fish attractors. (In Japanese) Institute of Technology, Tralee, (1997). Survey of Sea Angling in the South West of Ireland - Ballycotton to Kerry Head. Central Fisheries Board & Bord Iascaigh Mhara. Jensen, A. C., ed. (1997). European artifcial reef research proceedings of the first EARRN conference. Southhampton Oceanography Centre Ancona, Italy. Jensen, A.C., (1998). Introduction to the Final report of the European Artificial Reef Research Network (EARRN). SUDO/TEC/98/11. June 1998. Kennish, R., Wilson, K.D.P., Lo, J., Clarke, S.C. & Laister, S., (1999). Selecting Sites for large scale deployment of artificial reefs in Hong Kong: constraint mapping and prioritisation techniques. In Proceedings of the Seventh International Conference on Artificial Reefs and Related Aquatic Habitats (7thCARAH). October 7-11, 1999 Sanremo, Italy. Ed. Relini, G., Ferrara, G., Massaro, E. pp 182-189 Loh T & Chou LM. (2004). Fibreglass artificial reef units as a method of reef rehabilitation in the sedimented waters of the southern islands of Singapore. in 10th International Coral Reef Symposium, Okinawa, 28 Jun -2 Jul 2004. Lok, A., Metin, C., Ulas, A. & Tokac, A., (1998). The comparison of the effects on fish compositions of artificial reef in the two designs off Dalyankoy (Izmir, Turkey): preliminary result. In European Artificial Reef Research Network (EARRN) 71 �1st International Syposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo Final Report & Recommendations June 1998. Lök,A., Metin,C., Ulaş,A., Düzbastılar,F.O., Tokaç,A. (2002) Artificial reefs in Turkey. ICES Journal of Marine Science, Vol.59:192-195 Love, M.S., D.M. Schroeder & W.H. Lenarz. (2005). Distribution of bocaccio (Sebastes paucispinis) and cowcod (Sebastes levis) around oil platforms and natural outcrops off California with implications for larval production. Bulletin of Marine Science. 77(3): 397-408. Marine Institute, (1999). Ireland's Marine and Coastal Areas and Adjacent Seas: An Environmental Assessment. Quality Status Report. Prepared by the Marine Institute on behalf of the Departments of Environment & Local Government and Marine & Natural Resources, Dublin, 1999. 381pp + appendices. Mathews, H., ( 1985) Physical and Geological Aspects of Artificial Reef Site Selection. Pp. 141-148. In F.M. D'Itri, editor. Artificial reefs: Marine and freshwater applications. Lewis Publishers, Inc. Chelsea, Michigan. Milon, J. W. (1989). Economic evaluation of artificial habitat for fisheries: progress and challenges. Bulletin of Marine Science 44(2),831–843. Mottet, M.G., ( 1981). Enhancement of the marine environment for fisheries and aquaculture in Japan, Technical Report 69.Washington Department of fisheries, Olympia. Muir WC, et al. (1995). Mitigation potential of habitat replacement: Artificial reef replacement for fisheries enhancement in shallow waters of the Delaware Bay. In Second annual marine and estuarine shallow water science and management conference., U.S. EPA, Philadelphia, PA (USA) p. 51. Myatt, E.N. & D. O. Myatt. (1992). Florida artificial reef development plan. Florida Department of Natural Resources. Division of Marine Resources. Office of Management and Assistance Services. 176 pp. Ortiz-Prosper AL, et al. 2001. Planting small massive corals on small artificial concrete reefs or dead coral heads. Bulletin of Marine Science. 69(2),1047-1051. Pitcher TJ, & Seaman W Jr. (2000). Petrarch's Principle: how protected human-made reefs can help the reconstruction of fisheries and marine ecosystems. Fish Fisheries. 1(1):73-81. Polovina JJ, & Sakai I. (1989). Impacts of artificial reefs on fishery production in Shimamaki, Japan. Bulletin of Marine Science. 44(2), 997-1003. Reggio, V.C., & Compiler, Jr. (1989)Petroleum structures as artificial reefs: A compendium.Proceedings of the fourth International Conference on Artificial Habitats for Fisheries, Rigs-to-Reefs Special Session, November 4, 1987, Miami, Florida, OCS Study/MMS 89-0021. U.S. Minerals Management Service, New Orleans, Louisiana. Relini, G. & Relini, M., ( 1997). Biomass on artificial reefs. In European Artificial Reef Research Proceedings of the first EARRN conference. March 1996 Ancona, Italy, ed. A.C. Jensen,pp.123-140. Southampton Oceanography Centre, Southampton. Revenga, S., Fernandez, F., Gonzalez, J.L. & Santaella, E., (1997). Artificial reefs in Spain: the regulatory framework. In European Artificial Reef Research. Proceedings of the first EARRN conference. March 1996 Ancona, Italy, ed. A.C. Jensen, pp. 123-140. Southampton Oceanography Centre, Southampton. Rhodes RJ, Bell M, & Pomeroy RS, (1994). Scuba diver expenditures associated with South Carolina's artificial reefs. Bulletin of Marine Science, 55(2-3),1350 Seaman, W. Jr., (1995). Artificial habitats for fish. In Encyclopedia of EnvironmentalBiology, Academic Press. Pp. 93-104. Seaman, W., (1996). Does the level of design influence success of an artificial reef? In European Artificial Reef Research.Proceedings of the first EARRN conference. March 1996 Ancona, Italy, ed. A.C. Jensen, pp. 123-140. outhampton Oceanography Centre, Southampton. Seaman, W. Jr. & Sprague, L.C.,( 199)1.Artificial habitat practices in aquatic systems. In Seaman, W. Jr. & Sprague, L.C. (eds.) Artificial habitats for marine and freshwater fisheries. Academic Press, New York. Pp 1-29. Stone, R.B., Sprague, L.M. McGurrin, J.M. & Seaman, Jr. W., (1991). Artificial habitats of the world: synopsis and major trends. In Seaman, Jr. W. and Sprague, L.M. (eds.) Artificial Habitats for marine and freshwater fisheries. Published by Academic Press Inc. pp 31-60. 72 �1st International Syposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo Sheehy, D.J. & S.F. Vik. (1982). Japanese artificial reef technology. AquabioTechnical Report 604. 382 pp. Sheehy, D.J. (1985). New approaches in artificial reef design and applications. In: D'Itri, F. (ed.) Artificial Reefs - Marine and Freshwater Applications. Lewis Publishers, Inc. Chelsea, MI. 253-263. Pickering, H., D. Whitmarsh, & A. Jensen. (1998). Artificial reefs as a tool to aid rehabilitation of coastal ecosystems: Investigating the potential. Marine Pollution Bulletin 37(8–12), 505–514. Spanier, E. (1993). What are the characteristics of a good artificial reef for lobsters? Crustaceana 67(2),173 -186. Spongpan,K., & Singtothong, U., (1992) Reefs Coral and artificial reef.Thai Fisheries 45(5);999-1014 (inThai) Steinback, S. & B. Gentner. (2001). Marine angler expenditures in the Northeast region, 1998. U.S.Department of Commerce, NOAA Technical Memorandum. NMFS-F/SP0-47. 72pp. Stephens, J. Jr., and D. Pondella. (2002). Larval productivity of a mature artificial reef: the ichthyoplankton of King Harbor, California, 1974–1997. ICES Journal of Marine Science. 59: S51–S58. Stone, R.B. ( 1985). History of artificial reef use in the U. S. In Frank M. D'Itri, ed. Artificial Reefs, marine and freshwater applications, Lewis Publishers, Inc. Chelsea, MI. 3-9. Turner, C.H., E.E. Ebert & R.R. Given.(1969). Man-made reef ecology. California Fish and Game Bulletin. 146: 221 pp. Wilson KDP, Leung AWY, & Kennish R. (2002). Restoration of Hong Kong fisheries through deployment of artificial reefs in marine protected areas. ICES Journal of Marine Science. 59(Supplement 1): S157-S163. 73 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 474 Title A name given to the resource Getting Increase of the Aquaculture Population and Varieties with the Artificial Habitats Author Author Guner, Yusuf Can, Erkan Kayim, Murathan Turkmen, Gurel Canyurt, Mehmet Ali Abstract A summary of the resource. The significance and protection of the biological diversity in the continental waters of countries in the world has become one of the concerns which should be addressed as a matter of urgency. The scientists consistently underline the fact that several species are endangered to extinct and that the number and population of such species are gradually decreasing. There observed many causes of the extinction of the species. The heavily increase of the human population is the most important reason for this. Such a heavy increase leads to establishment of new settlement areas and constriction of the wild life. In this case, the number of wild species extinct rapidly. Several scientists and members of the nature protection organizations are aware of this particular case and conduct studies to protect the natural environment of the wild life. In this context, the wild life should be given the chance to reproduce through formation of the national parks and natural protection zones. Such parks and zones should function as a shelter for some of the wild species. However, the measures always include the inland environments. As a matter of fact, sea and lake ecosystems should also be protected. It is a well known fact that one of the most important reasons of the species leading their lives in the inland waters is the excessive fishing. When the environmental pollution is taken into account, the descendance of several species is left to chance. In addition global warming and climatic changes may have an impact on this particular matter. In this case, it can be argued that various fisheries in the continental waters may extinct. It is an inevitable fact that the scientific studies to be conducted to increase the population of the fisheries and water products in the lakes and rivers of the country through promoting the survival of miscellaneous fishes and aqua Formation of artificial habitats in the lakes and rivers and such other appropriate locations may be of importance in the future. In this context, our study will bear a torch on the researches to be conducted for the ecological and sustainable water resources. Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2009-06 Keywords Keywords. Conference or Workshop Item PeerReviewed Q Science (General) https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/cbfc20a4da1eea83b18c69a9021abdeb.pdf c5bd6d138d294ed00641a1e97bb7f237 PDF Text Text Âşık Tarzı Şiir Geleneği Ve Günümüzde Bu Geleneğin Sürdürülebilirliği Üzerine Düşünceler Halil Altay GÖDE Fen Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Süleyman Demirel Üniversitesi Isparta / TÜRKİYE Halk edebiyatının manzum türleri içerisinde yer alan ve yazarı belli olmayan şiirler anonim halk şiiri, yazarı belli olanlar ise âşık şiiri içerisinde değerlendirilmektedir. İslamiyet öncesi dönemlerde ozan, baksı, kamlarla başlayan bu gelenek ürünleri, yazıya geçirilmediğinden yok olup gitmiştir. Sözlü geleneğe dayanan halk şiiri ürünleri elimizde bulunmamasına rağmen çeşitli kaynaklardan elde edilen bilgiler ışığında geleneğin çok eskilerden günümüze taşındığını da göstermektedir. Geçmişte kaybolmuş bu geleneğin ürünlerinin belli bir dönem sözlü olarak devam ettiğini, bu ürünlerin özellikle 13. yüzyıldan itibaren zaman zaman yazıya geçirilerek günümüze kadar geldiğini biliyoruz. 19-20 yüzyıllarda takip edilebilir âşık tarzı şiir geleneğinin, zaman zaman usta-çırak ilişkileri içinde geleneksel olarak devam edegeldiğini, fakat günümüzde geleneğin sürdürülebilirliği hususunda bazı sıkıntılar olduğu görüşünden hareketle bu bildirimizde çözüm önerileri sunulmaya çalışılacaktır. Âşık tarzı üzerine Fuat Köprülü’nün önemli çalışmaları vardır. Köprülü, âşık edebiyatının büyük kitlelere hitap eden bir edebiyat olduğunu vurguladığı bir yazısında, âşık edebiyatını, Türk memleketlerinin her tarafına, büyük şehirlerden ıssız köylere kadar her yere ve halkın muhtelif tabakaları arasına sokulan, ihtişamlı zengin konaklarında olduğu gibi, fakir kahvehanelerde de rağbet gören âşıklar ve onların edebiyatı eski Türk bediî hayatının –belki en dikkate değer olmasına rağmen- en meçhul ve tetkiki hemen hemen güç bir şubesi olarak değerlendirerek, âşık edebiyatını anlayabilmek için tarihî menşeine inmek gerektiğini vurgulamaktadır. (1) Reşit Rahmeti Arat ise Eski Türk Şiiri adlı eserinde âşık şiirinin temelini oluşturan şiir sanatı ile ilgi mefhumları, koşug, kojan, koşma, taksut, takmak, ır, yır, küg, şlog, padak, kavi, baş, başik gibi terimlerle ortaya koymakta ve en eski şiir geleneğinin ortaya çıkardığı, Aprınçur Tigin, Kül Tarkan, Sınku Seli Tutung, Ki-ki, Pratyaya-şiri, Asıg Tutung, Çısuya Tutung, Kalım Keyşi, Çuçu, Yusuf Has Hacib gibi şairleri gün yüzüne çıkarmıştır.(2) Eski devirlere ait Türk şairlerine verilen adlarla ilgili olarak ise Köprülü şu bilgileri vermektedir. “Tonguzlar’ın Şaman, Moğol ve Boryatlar’ın bo veya Bugue, Yakutlar’ın Oyun, Altay Türkleri’nin Kam, Samoitler’in Tadibei, Finovalar’ın Tietoejoe yani bakıcı, Kırgızlar’ın Baksı-Bakşı, Oğuzları Ozan dedikleri sahir şairlerdir.(3) Dönemine ve coğrafyasına göre değişik adlarla anılan ve Türk halk şiirinin örneklerini ortaya koyan sanatkârlara günümüzde taşıdıkları özelliklere göre âşık veya saz şairi demenin doğru bir görüş olduğunu savunan Saim Sakaoğlu, günümüzde ısrarla yerleştirilmeye çalışılan halk ozanı söyleyişine de karşıdır. (4) Ozan kavramının 16. yüzyıla kadar kullanıldığını ve her nedense bu yüzyıldan sonra kelimenin anlamında bir kayma olduğunu ve 17. yüzyıldan itibaren âşık adının yaygınlaştığını vurgulamaktadır. (5) Köprülü, Âşık edebiyatı hakkında eski tarih ve tezkirelerde hiçbir bilgiye rastlanamamasının sebebi olarak eski fikir adamlarının Arap ve Fars etkilerinde kaldıklarından halkın zevkini, rağbetini, temayüllerini göz ardı ettiklerini, halka ait olan şeyleri fena ve aşağı gördüklerini, küçümseyen bir gözle baktıklarını görmektedir. Bu bakış açısından dolayı, münevver sınıf ile âşıklar arasında halkın ruhunu birbirinden ayıran eserler ortaya konulurken, Anadolu’da yetişen halk şairleri de şairden sayılmamaktadırlar. Fakat, halkın anlayıp, hissettiği eserlere karşı gösterdiği rağbet de oldukça yoğunlaşmış, özellikle IV. Murat döneminde Anadolu’da, anlaşılması güç bir lisanla yazan mağrur ve hod-perest sanatkârlar, saz şairlerini ne kadar tahkir ve tezyif ederlerse etsin, saz şirinin yükselişi engellenememekte ve şair deyince akla âşıklar gelmektedir. (6) Sözlü gelenek, cönk adı verilen defterler, âşıkların hafızaları, bazı tarihi kayıtlar ve divanlarla az-çok bilgi edinebildiğimiz saz şiirinin ilk devirleri hakkında tam bir bilgimiz yoktur. Bunun sebebi ise Divan edebiyatı mensuplarının bu şiiri yaratan şairlere düşmanlık beslemesi ve tezkirelerinde onların biyografilerine ve eserlerine yer vermemeleridir. (7) Âşık tarzı mahsullerinden şimdiye kadar tesadüf edilen eserler en çok XVII. - .XVIII. yüzyıllara ait olanlarıdır. Daha öncesine ait elimizde çok fazla bir belge yoktur. Âşıkların hece vezniyle yazdıkları millî eserler muntazam divanlar halinde değil, muhtelif mecmualarda, cönklerde, perişan ve ekseriyası imlası bozuk bir halde yazılı bulunur. (8) Âşık edebiyatını devirler halinde inceleyecek olursak Boratav’ın tasnif etmiş olduğu dört devir karşımıza çıkmaktadır. Birinci devir, XIII-XV. asır sonlarına kadar olan zamanı içine alır ve bu devirde XV. 397 �asırda yaşamış bir şair olduğu tahmin edilen Ozan’dan kalmış bir parça vardır. Dede Korkut Hikâyeleri’nin manzum parçalarını da yazarı belli olmamasına rağmen bu devir içerisinde değerlendirmektedir. İkinci devir ise XVI.-XVII. asırları içine alır. Bu devirde şehirlerde ve kasabalarda yerleşmeye başlayan Bektaşi geleneğinin etkisiyle altın devrini yaşar. Bu altın devrenin halk şairleri de, diğer devirlerden kendilerini ayıran özelliklerle görünürler. Boratav’ın üçüncü devir olarak değerlendirmiş olduğu XVIII. asır sonlarından günümüze kadar bahsettiği devri gerileme devri olarak görür. Bu devir içinde halk şairlerini son bir himaye gayreti olarak görülen bir dönem görülmektedir. İstanbul’da padişahın himayesi altında bir halk şairleri teşkilatı meydana getirilir. Fakat bu dönem de, bir yere bağlı kalan, geniş dolaşma sahalarını yitiren halk şairlerinin eserlerindeki gerilemeyi durdurmasına engel olamamıştır. (9) Boratav’a göre Halk şairleri, şiirlerini yazı yoluyla değil, sözlü gelenek yoluyla yayarak en eski çağların şiir geleneğini devam ettiren sanatkârlardır. Eski ozanların kopuzlarına karşılık âşıkların sazları vardır ve bununla çalıp söylerler. Bu durumda halk şairi birkaç vazifeyi birden görür. 1. Kendi eserlerinin şairi ve aktarıcısıdır 2. Bazı hallerde hem kendi eserlerinin hem de başka eserlerin bestekârıdır. 3. Başka halk şairlerinin eserlerini yerden yere ve devirden devire götüren, yayan sanatkârdır. Boratav, halk şairlerini yetiştikleri muhitlere göre de ayırmaktadır. Bu tasnife göre ise: 1. Tasavvuf mevzularını işleyen, tarikat ve zümre fikirlerini temsil eden şairler 2. Kasaba ve şehir muhitlerinde yetişmiş şairler 3. Köy şairleri 4. Göçebe şairler (10) Köprülü ise âşıkları yetiştikleri muhitlere göre sınıflandırmış ve şehir muhitinde yetişen âşıklar ile köy ve aşiret çevrelerindeki âşıklar olmak üzere iki kısımda değerlendirmiştir. (12) Âşıkların kendi haklarındaki telakkiye göre ise şairler ikiye ayrılmaktadır. 1. Kalem şairleri; yani, yüksek sınıfa mahsus şiirler yazan klasik şairler 2. Meydan şairleri; yani halk toplantılarında irticalen de şiirler tertip eden ve onları sazları ile çalıp söyleyen saz şairleri. Bu telakkiye göre meydan şairleri olarak adlandırılan saz şairleri kendilerini türlü bakımlardan klasik şairlerden üstün sayarlar. Çünkü irticali söylemenin vezin ve kafiye uyumuyla gerçekten zor olduğu malumdur. (13) Geçmiş dönemle ilgili âşık ve âşıklık geleneğinin yayıldığı sahaları da değerlendiren Köprülü, “Şehir ve kasabalarda, muhtelif içtimai tabakalara mahsus ayrı ayrı kahvehaneler, bozahaneler, meyhaneler gibi umumi yerler vardı. Bazı büyük kahvehanelerde çalgı ve köçek takımları da bulunurdu. İşte, bu kahvehanelerden bazıları, bilhassa âşıkların toplantı yerleri idi. Onlar belli mevsimlerde buralarda toplanırlar, sazlarla şiirler terennüm ederlerdi. Büyüklerin ve zenginlerin konaklarında, saraylarında da çöğürcülere tesadüf edilirdi. Hükümetin kontrolü altında muntazam bir teşkilata malik olan bu âşıklar panayırlar gibi geçici toplantı yerlerinde kurulan kahvehanelerde bulunurlar, memleketi dolaşırlar, tekkelerde bilhassa Bektaşi tekkelerinde, büyüklerin zenginlerin konaklarına misafir olurlardı” (14) şeklinde açıkladığı XVI- XVIII. asır âşıklık geleneğinin bir dönem devletin kontrolü altında, geniş sahalara yayıldığının bir göstergesidir. Zaten bahsedilen dönemde yetişen âşıklar ve şiirlerinin değeri bütün araştırmacılar tarafından kabul görmektedir. Âşıklık geleneği yukarıda bahsettiğimiz tarihi geçmişle birlikte günümüze kadar sözlü gelenek yoluyla ulaşmayı başarmıştır. Bu geleneği Köprülü şu şekilde açıklamaktadır. “Esnaf teşekküllerinde olduğu gibi âşıklar teşkilatında da çıraklıktan başlayarak âşık oluncaya kadar geçirilmesi gereken birçok dereceler vardı. Bilhassa büyük şöhretli âşıkların etrafında saz şairliğine meraklı, istidatlı birçok genç çırak olarak toplanırlar, üstattan mahlas, yani şiirlerinde kullanacakları bir ad alırlar, âşık olmak için zarurî olan edebî ve meslekî terbiyeyi gördükten sonra fasıllara girmeye başlarlar, memleket içinde uzun seyahatlere çıkarlar, nihayet âşık olurlardı” (15) “Âşıklar, sazlı, sazsız, doğaçlama yoluyla, kalemle veya birkaç özelliği birden taşıyan, geleneğe bağlı olarak şiir söyleyenlere “âşık” bu söyleme biçimine “âşıklık-âşıklama”, âşıkları yönlendiren kurallar bütününe de “âşıklık geleneği” adını veriyorlar.” (16) Ayrıca gelenek içerisinde âşıkta istenen bazı özellikler vardır ki, bu özellikler, bir âşığın önce, kendi geleneği içinde kabul görmesi için gereklidir. Bir âşık; irticalen şiir söyleyebilmeli, saz çalabilmeli, atışma yapabilmeli ve bade içtiğini iddia ediyor olmalıdır (17) Bu dört madde içerisinde sayılan bade içme genellikle rüyada geçekleşir. Bu konuyla ilgili olarak Umay Günay, hazırlamış olduğu eserde, rüya motifinin planını özetle şöyle vermektedir. “Maddî ve manevî büyük bir sıkıntının ardından kahramanın Tanrı’ya yalvarmasıyla, kutsal mekânlarda görülen rüyada, Hızır, pir, kırklar, derviş yaşlı bir kadın veya adam kahramana bir veya üç bardak bade (dolu) sunar ve çok güzel bir kızı tanıtarak onun memleketini söyledikten sonra, âşığa şiirlerinde kullanacağı mahlası verir, zorda kaldığında ise yardımına geleceğini belirtir. Badeyi içen kahraman, vücudunu saran ateş üzerine düşer bayılır. Herkes âşığın delirdiğini zannederken yaşlı bir kadının sazın teline dokunmasıyla kahraman gözlerini açar, sazı eline alır, kendisine verilen mahlasla şiirler söylemeye başlar. Böylece hem badeli hem de hak âşığı olur.” (18) 398 �Sözlü kültür ortamında, âşık aranılan, davet edilen, sanatını icra ettiği mekâna gidip dinlenilen kişidir. Bu kişi hak vergisi olarak saz çalıp irticalen söz söyleme yeteneğini bir gecede kazandığı iddiasındadır. İcra töresi gereği karşısına çıkan âşıklarla atışarak üstünlüğünü ispatlamak zorundadır. Töreye göre sazını kazanana teslim edecek ve onu usta olarak tanıyacaktır. (19) 1966 yılından beri Konya’da Âşıklar Bayramı’nın düzenlenmesine ve âşıklık geleneğinin belki de günümüze taşınmasına vesile olan Feyzi Halıcı, âşığın tanımını şu şekilde yapmaktadır. “ Bir uyku veya düş anında, pîr elinden dolu yani aşk badesi içen, madde dünyasından sıyrılıp mânâ âlemine ve gönül zenginliğine kavuşan bir kimsenin dili çözülür, dursuz, duraksız, kendiliğinden şiir söylemeye, saz çalmaya başlar. (20) Usta-Çırak ilişkisi içerisinde yetişen âşıklar günümüze kadar değişik kollar halinde gelmişlerdir. XX. yüzyılın başlarında özellikle Kars, Erzurum, Ağrı illerinde yoğunluk gösteren âşıklık geleneği ve âşıklar, günümüzde gelişen teknoloji, ekonomik durum gibi sebeplerle ortaya çıkan doğudan batıya göçten dolayı geleneksel yapılarını yavaş yavaş kaybetmeye başlamışlardır. Bugün Anadolu’nun çok değişik ortamlarında, özellikle sanayi bölgelerinde karşımıza çıkan âşıklar yaşadıkları yerlerde âşıklıklarını sürdürmek gayretindedirler. Geçmişten günümüze âşıklık geleneği hakkında bilgiler veren Özkul Çobanoğlu, âşıklığın icra alanlarını şu başlıklar altında değerlendirmiştir. “Kahvehanelerde, âşık fasıllarında, düğünlerde derneklerde, köy odalarında ve köy ortamında, pazar ve panayırlarda, yeniçeri ortaları, kale, garnizon gibi askeri karargahlar ve zafer alaylarında; ağa, paşa konaklarında ve saraylarda; ulaşım araçlarında; herhangi bir sebeple toplanmış kalabalıklarda; yazılı kültür ortamında” (21) Günümüzde, âşıklar Anadolu’da yapılan bir takım toplantılarla daha çok bir araya gelmektedirler. İlki 1931’de Sivas’ta toplanan ve daha sonraki yıllarda 1938’de Bayburt’ta ve yine 1964’te Sivas’ta âşıklar bayramı günümüzde 1966 yılından beri Konya’da yapılmaktadır. Bir ara Erzurum’da birkaç yıl yapılan bu bayram sadece yetkililerin olaya yanlış bakmaları sonucunda durdurulmuştur. Ayrıca bazı âşıkları anmak için yapılan toplantılar da âşıkların bir araya gelmesi için güzel bir vesiledir. Şenlik (Çıldır), Emrah (Erciş), Sümmani (Narman), Veysel (Sivas), Seyrani (Develi) Ferahi (Ceyhan) v.s. (22) Âşıkların, bu geleneğin içinde yer almaları konusu çeşitli sebeplerle ortaya konulabilir. Bu sebeplerin ortaya konması icra yerleriyle birlikte düşünüldüğünde günümüz âşıklığının zor durumu daha açık bir şekilde görülecektir. İnsanları âşıklığa iten sebepleri Doğan Kaya bir bildirisinde şu şekilde sıralamaktadır. “1. Irsiyet ve şairlik istidadı; 2. Çevre; 3. Çıraklık; 4. Ustamalı şiir söyleme ve çevredeki âşıklardan etkilenme; 5. Türkülü hikâye dinleyerek veya okuyarak yetişme; 6. Sazlı sözlü ortamda yetişme; 7. Rüya sonrası âşık olma; 8. Manevî etki; 9. Dert; 10. Sevda; 11. Ruhi depresyon; 12. Millî duyguların galebe çalmasıyla âşık olma; 13. Diğer sebepler” (23) Kaya, aynı bildirisinde, yukarıda sayılan insanları âşıklığa iten sebeplerin birçoğunun günümüz teknoloji çağında sağlanamamasından hareketle çözüm önerilerini ve yapılması gerekenleri, âşıklar, kurum ve kuruluşlar ve devletin yapması gerekenler şeklinde tasnif etmekte ve maddeler halinde sıralamaktadır. Yaşayan âşıkların; ustamalı hikâyeleri öğrenerek anlatmaya devam etmeleri gerektiği; usta âşıkların kabileyeti olan gençlere ustalık yapmaları ve geleneğin getirdiği usta-çırak ilişkilerini yaşatmaları; sazı mutlaka çalabilmeleri; geleneğin yaşatıldığı illerde kurumsallaşmaları; geleneğe göre yetişmeyen âşıklara fazla değer vermemeleri; kendilerine ait olmayan şiirlere sahip çıkmamaları; sahanın ilim adamalarıyla ilişki içinde olmaları; orijinal olmaya çalışmaları; ideal insan tipine uygun olmaları gibi özellikleriyle geleneği sürdürmeleri gerekliliği önerilmektedir. Aynı şekilde kurum ve kuruluşların da yapması gerekenler şu şekilde sıralanmaktadır. Özellikle mahalli gazete, radyo, televizyon gibi yayın organlarının âşıklara önem vermeleri ve yayınları arasında onlara yer vermeleri ve bölgedeki derneklerin zaman zaman âşıkları bir araya getirmeleri gerekmektedir. Devletin de vazifelerini sıralayan Kaya, özellikle Kültür Bakanlığının üzerine düşen vazifeyi vurgulamakta, telif haklarıyla ilgili olarak devletin daha duyarlı davranması ve âşıkların mağduriyetinin giderilmesi gerektiğini; âşıklara devlet kurumlarında gerekli indirimlerin sağlanması; âşıklarla ilgili kitapların basılması; devlet kanalıyla âşıkların yurt dışına gönderilmesi; okul kitaplarında âşık edebiyatına daha fazla yer verilmesi; valilik ve kaymakamlıkların âşıklara daha fazla önem göstermesi gibi öneriler sunmaktadır. (24) “IV. Âşıklar Şenliğinin Ardından” adlı makalesinde âşıklık geleneğinin tarihçesi hakkında kısa bilgiler veren Ali Berat Alptekin, bayrama katılan âşıkları tanıttıktan sonra, 8 Mayıs 1982 tarihinde Erzurum’da yapılan bu toplantıda âşıklardan dinlediği, onların meselelerini şu şekilde sıralamıştır. 1. Âşıkların derneklerinin lokallerinin bulunmadığı 2. Basının kendilerinin dertlerine eğilmediği 3. Maddî sıkıntı içerisinde oldukları 4. TRT’nin diğer sanatçılara para ödediği halde kendilerine bir şey vermediği 5. Yanlarında yetişen çırakların kendilerinin yanında durmamaları ve ustalarına ait olan şiirlere sahip çıkmaları 6. Madalyaların adaletli bir şekilde dağıtılmadığı 7. Âşıkların eserlerinin yayınlanmadığı(25) 399 �Yukarıda sıralanan problemler günümüzden 27 yıl öncesine aittir. Bu problemler de gösteriyor ki, ta o günlerden Anadolu’da âşıklık geleneğine olan ilgisizlik günümüze kadar yaşanan göçler ve hayat şartları sebebiyle mutlaka daha da artmıştır. Yazıda o zaman için belirtilen usta-çırak âşıkların sayısının 100 kişiyi bulmayacağı sözü de düşündürücüdür. Geleneği sürdürme çabasında olan yeni âşıklara maddi ve manevî desteğin o gün istendiği gibi bugün de verilmesi zarureti vardır. Benzer yazılar ve âşık toplantısıyla ilgili çeşitli araştırmacıların yazılarına Feyzi Halıcı hazırlamış olduğu çalışmada yer vermiştir. (26) Âşıklık geleneğinin günümüz teknolojisine uyması, yani kitle iletişim araçlarından etkilenmesiyle birlikte uğramış olduğu değişimle ilgili Erman Artun şunları ifade etmektedir: “Günümüzde âşık şiiri kitle iletişim araçlarıyla yayılmağa başlamıştır. Bu bir noktada teknolojinin sözlü geleneğin işlevini üstlenmesidir. Teknoloji, geleneği yayan gezginci aşığın yerini alarak geleneğin dar çevrelerde sıkışıp kalmasını önleyerek yayılmasını sağlamıştır. Âşık şiiri yeni ortamlara, yeni şartlara uyum göstermeğe, gelenek dışı ögelerle beslenmeğe başlamıştır. Son yıllardaki köyden kente göç olgusu âşıkların doğal ortamını da etkilemiştir. Şehir kültürüyle beslenmeğe başlayan âşık şiiri de kaçınılmaz olarak değişime uğramıştır. Yeni bir olgu olarak ortaya çıkan şehirli âşık tipi, kentleşme sürecini yaşayan kesimler arasında şiir söylemeğe başlamıştır, artık o ne köylü ne de kentleşme sürecini tamamlayamadığı için şehirlidir. Âşıkların şehirdeki bu yaşama biçimleri sanatlarını da etkilemiştir. Artık onların seslendikleri kitle eski çevreleri değildir. Yeni insan tipinin sanatçısı da farklı olacaktır. Günümüzde âşıkların çıraklık, yetişme dönemleri değişikliğe uğramıştır. Âşıklar artık âşık toplantıları yerine kaydedilmiş icralar aracılığıyla tanınıyorlar. Hatta mahlas almalarında ticari kaygıyla kasetçilerin önerileri öne çıkıyor. Bu gün katılalım katılmayalım âşıklık geleneği yeni bir değişim ve dönüşüm içine girmiştir. Âşıklık geleneğinde çağın getirdiği yeni bir görenek başlamıştır.” demektedir ve günümüzde yetişen âşıkların geleneğin içinde yer almamalarından şikayet ederek, yeni âşıkların âşıklık geleneğiyle ilgili pek çok temel bilgilerinin eksik olduğunu, kafiye, ayak, redif, nazım şekilleri, nazım türleri, âşıklık kuralları, âşık toplantıları ve fasıllarının düzeni vd. konulardaki bilgisizliklerinden hareketle bu doğrultuda hazırlanacak bir kaynak kitabın yeni yetişen âşıkların, geleneği öğrenmesinde yararlı olacağı düşüncesini taşıdığını ifade etmektedir.” (27) Aynı şekilde elektronik kültür ortamının geleneği etkilemesiyle ilgili olarak Özkul Çobanoğlu sunmuş olduğu bir bildirisinde, günümüzdeki âşıklık geleneği ürünlerinin artık sözlü, yazılı ve elektronik kültür ortamlarında üretilmekte olduğunu ve bu araçlarla kitlelerle buluştuğunu ifade ettikten sonra, geleneğin de değişime uğradığını, geleneğin gerektirdiği usta-çırak ilişkisinin yerini büyük şehirlerde saz ve bağlama kurslarının aldığını, bu imkanı bulamayanların ise kaset dinleyerek, âşıkları ve onların usta malı şiirlerini taklit ederek örtülü bir çıraklık dönemi yaşadıklarını belirtir. (28) Erman Artun, günümüz âşıklık geleneğiyle ilgili tespitlerini bir bildirisinde şöyle belirlemektedir: Âşıklık geleneğini besleyen sözlü geleneğin zayıfladığı; usta-çırak ilişkisinin çözülme noktasına geldiği; usta âşıkların yeni âşıklar üzerindeki denetiminin azalmasıyla, yeni âşıkların geleneği tam olarak öğrenemediğinden uygulayamadığı, geleneği bilen dinleyici kitlesi de çok azaldığı için yeni âşıkların denetlenemediği, dar çevrelerde yetişen âşıkların şiirlerinin sözlü gelenekle taşındığı ve günümüzde sözlü geleneğin yok olmasıyla bunun da sağlanamadığı gibi sebeplerle âşıklık geleneğinin geleceğiyle ilgili büyük problemlerin varlığı söz konusudur. Geçmişte usta âşıkların kahvelerinde, konaklarda onların denetiminde yapılan âşık toplantılarının günümüzdeki durumuyla ilgili olarak da Erman Artun’un, toplantıların düzensiz ve gelişi güzel yapıldığı, icra ve töreye uymak yerine seyircinin isteğine göre hareket edildiği, sazın doğal sesinin yerine elektro saz kullanımının ezgiyi bozduğu, usta malı söylenmediği gibi tespitleri vardır. (29) Âşık edebiyatı sahasında söz söylemiş ilim adamlarının da görüşleriyle ortaya koymaya çalıştığımız problem büyüktür. Günümüz âşık edebiyatının geleceğe taşınmasıyla alakalı herkese bazı görevler düşmektedir. Problemin ne olduğu, değişik bilgi şölenlerinde yapılan tartışmalarda ortaya konulmuştur. Herkesin gözüyle görmüş olduğu âşık toplantılarına ilginin azlığı, bu toplantılara katılan âşıkların birçoğunun da gelenekten habersiz yetişmiş olmaları veya yukarıda belirttiğimiz gibi âşıklığın gerektirdiği özellikleri taşımamaları gelecekle alakalı soru işaretleri bırakmaktadır. Acaba bu gelenek bir yerde kendiliğinden sona mı erecektir? Anadolu âşıklık geleneğinin çıkış noktası sayabileceğimiz Kars, Erzurum, Ağrı, Adana gibi illerimizde ustaçırak ilişkisi içerisinde geleneği yürüten kaç âşık kaldı? Hayat şartları bu âşıkları Anadolu’nun hangi köşesine serpiştirdi? Bu âşıklar yaşadıkları yerlerde neler yapmaktadırlar? Kendilerini dinleyecek dinleyici topluluğu bulabilmekteler mi? Onlara yaşadıkları bölgelerde sahip çıkan devlet yetkilileri var mı? Radyo televizyon gibi iletişim araçlarından faydalanabiliyorlar mı? Son zamanlarda yetiştirdikleri bir çırak var mı? Kendi ekollerini devam ettirebiliyorlar mı? Üniversitelerde âşık edebiyatı hâlâ teorik olarak mı anlatılıyor? Acaba kaç üniversite, öğrencilerine bu geleneğin temsilcilerini canlı olarak dinletebildi? Günümüzde Anadolu’da geleneksel yapılan kaç âşık bayramı kaldı? Âşıklar senede bir kere yapılan Konya Âşıklar Bayramına çağrılmayı mı beklemekteler? Bu soruları çoğaltmak mümkün, ama sorduğumuz bu soruların cevaplarının birçoğunun olumsuz olması gerçekten acıdır. Sonuç olarak diyebiliriz ki, sözlü kültür mahsullerimizin birçoğunda olduğu gibi, âşık tarzı şiir geleneğinde de büyük bir gerileme ve yok olma tehlikesiyle karşı karşıyayız. Bu yok olmayı durdurabilmek ve geleneğin sürdürülebilirliğiyle alakalı olarak önce, yaşayan âşıklara büyük görevler düşmektedir. Onlar 400 �ustalarından görmüş olduğu geleneği sürdürmek yolunda hayat şartları ne olursa olsun, yaşadıkları yerlerde ne kadar yalnız olurlarsa olsunlar son bir kez çırpınıp geleneği kurtarmak yolunda hareket etmeliler. İkinci olarak, ilim adamlarına görev düşmektedir. Bu geleneğin tarihi geçmişinin eskiliği ve günümüzdeki durumu hakkında idareci ve devlet yetkililerine gerekli bilgileri vermeli ve değişik toplantılarda tespit edilen problemler toplantılarda ve toplantı kitaplarında kalmamaları yolunda girişimler yapılmalı. Üniversite öğrencilerine verilen âşık edebiyatı derslerine kendisini ispat etmiş usta âşıklar çağırılarak ders verdirilmelidir. Üçüncü olarak, mahalli kurum ve kuruluşların bölgelerinde yaşayan âşıklara sahip çıkmaları gerekmektedir. Onların yapacakları organizasyonlara maddî ve manevî her türlü desteği göstermeleri gerekmektedir. Mahallî radyo, televizyon ve basın yayın organlarında seslerini duyurmalarına imkân sağlanmalıdır. Bu geleneğin temsilcisi olan birçok âşığın ekmeklerini sazlarıyla kazandıkları düşünülecek olursa mahallî idarelerin onlara sahip çıkmasının önemi daha da iyi anlaşılacaktır. Son olarak devletin, özellikle Kültür Bakanlığı’nın geleneğin sürdürülebilmesi için Anadolu’nun ücra köşelerine dağılmış olan âşıkları tespit ederek onları bir çatı altında toplaması ve kendi içlerinden seçecekleri temsilci ve kurullarla âşıklık geleneği için neler yapılabileceğinin çarelerinin aranması gerekmektedir. 1 Fuat Köprülü, Edebiyat Araştırmaları I, İstanbul 1989, s. 195 2 Reşit Rahmeti Arat, Eski Türk Şiiri, Ankara 1986, s. XI-XXIII. 3 Köprülü, Edebiyat Araştırmaları, s. 57 4 Saim Sakaoğlu, Türk Saz Şiiri Antolojisi (14-21 Yüzyıllar), Ankara 2006, s. 15-16. 5 Saim Sakaoğlu, “Türk Saz Şiiri”, Türk Dünyası El Kitabı, III Edebiyat, Ankara 1992, s. 282. 6 Köprülü, Edebiyat Araştırmaları, s. 196-207 7 Şükrü Elçin, “Türkiye’de Halk Edebiyatı” Türk Dünyası El Kitabı, Ankara 1976, s. 525 8 Köprülü, Edebiyat Araştırmaları, s. 212 9 Pertev Naili Boratav, İzahlı Halk Şiiri Antolojisi, İstanbul 2000, s. 14-18.; Aynı yazar, Halk Edebiyatı Dersleri, İstanbul 2000, s. 92-97 10 Boratav, Antoloji, s. 20-21; Halk Edebiyatı Dersleri, s. 81-91 11 Köprülü, Edebiyat Araştırmaları, s. 173-177 12 Fuat Köprülü, Türk Saz Şairleri, Ankara 1962, s. 18-19 ve aynı yazar, Edebiyat Araştırmaları, s. 170-171 13 Köprülü, Saz Şairleri, s. 25-26 14 Köprülü, Saz Şairleri, s. 27 15 Erman Artun, “Âşıklık Geleneği ve Âşık Edebiyatı” Türkler, C. 2 , Yeni Türkiye Yayınları, s. 593 16 Sakaoğlu, “Ozan, Âşık, Saz Şairi ve Halk Şairi Kavramları Üzerine” III. Milletlerarası Türk Folklor Kongresi Bildirileri I. Genel Konular, Ankara 1986, 247-251. 17 Umay Günay, Türkiye’de Âşık Tarzı Şiir Geleneği ve Rüya Motifi, Ankara 1992, s. 11 18 Özkul Çobanoğlu, Âşık Tarzı Kültür Geleneği ve Destan Türü, Ankara 2000, s. 199 19 Feyzi Halıcı, Âşıklık Geleneği ve Günümüz Halk Şairleri Güldeste, Ankara 1992, s. 1. 20 Çobanoğlu, a.g.e., s. 197-210 21 Saim Sakaoğlu, “Türk Saz Şiiri”, Türk Dili. Türk şiiri Özel Sayısı III (Halk Şiiri), S. 445-450, Ocak-Haziran 1989, s. 108 401 �22 “Âşıklık Geleneğinin Geleceğiyle İlgili Düşünceler ve Yapılması Gerekenler”, İletişim Çağında Halk Kültürleri ve Ozanlığın Geleceği Sempozyumu, 13-14. 10. 2000 ; Milli Folklor, 52, Kış 2001, s. 87-92. 23 Kaya, a.g.b., s. 87-92 24Ali Berat Alptekin, “IV. Âşıklar Şenliğinin Ardından”, Erciyes, 5 (56), Ağustos 1982, s. 14-15. 25 Feyzi Halıcı, a.g.e., s. 619-673 26 Erman Artun, “İletişim Çağında Âşıklık Geleneğinin Geleceği” tukolojji.cu.edu.tr 26 Özkul Çobanoğlu, “Elektronik Kültür Ortamında Âşık Tarzı Şiir Geleneği Bağlamında Çukurovalı Âşıklar Üzerine Tespitler”, 3. Uluslararası Çukurova Halk Kültürü Sempozyumu Bildirleri, Adana 1999, s.251-252. 27 Erman Artun, “Günümüzde Yeniden Yapılanan Âşıklık Geleneğinin Sosyo- Kültürel Boyutu” Emlek Yöresi ve Çevresi Halk Ozanları Sempozyumu Bildirileri. Ankara 1998. 402 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 429 Title A name given to the resource Âşık Tarzı Şiir Geleneği Ve Günümüzde Bu Geleneğin Sürdürülebilirliği Üzerine Düşünceler Author Author GÖDE, Halil Altay Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2009-06 Keywords Keywords. Conference or Workshop Item PeerReviewed L Education (General) https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/9009eb05fe2a184fbdb720a9631b4b64.pdf c2f018731c942c667a0195535afa5857 PDF Text Text 1. International Symposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo Implementations of Social Entrepreneurship: A Comparative Approach in Developing Countries Cüneyt GÖZÜ School of Business State University of New York at Albany, Albany, NY, 12222 USA cuneytgozu@yahoo.com Cecilia M. FALBE School of Business State University of New York at Albany, Albany, NY, 12222 USA Mehmet AKTAN Department of Industrial Engineering, Faculty of Engineering Ataturk University, 25240 Erzurum, Turkey Abstract: The objective of the present research is to investigate the impact of social entrepreneurship on developing countries. Based on the reviewed literature, the concept of social entrepreneurship was examined, and case studies from Turkey and Bangladesh were explored to underline the importance of social entrepreneurial activities. The study concluded that social entrepreneurship is the milestone of sustainable development. Keywords: social entrepreneurship, sustainable development, the Southeastern Anatolia Project, Grameen Bank Introduction Entrepreneurship is defined as the practice of starting new organizations, particularly new businesses in order to utilize opportunities (Mort, Weerawardena, and Carnegie, 2003). Entrepreneurs are described as innovative organizers or leaders who have an intuitive ability, instincts, unique values, shares, attitudes, and skills (Cunningham and Lischeron, 1991). There has been considerable research on entrepreneurship since the 1980s. Researchers have conducted many studies to examine various aspects of entrepreneurship from different theoretical perspectives. The concept of social entrepreneurship is one of the prevailing issues within this trend. Social entrepreneurship gives priority to creation of social values rather than other forms of entrepreneurship. It leads to establishment of new global and local level social organizations (Mair and Marti, 2006). The objective of the present study is to investigate the impact of social entrepreneurship on developing countries. In this respect, the concept of social entrepreneurship is examined and case studies have been analyzed to explain the importance of social entrepreneurial activities. The Concept of Social Entrepreneurship Social entrepreneurship is poorly defined and its components are still fuzzy in the literature. Many studies on social entrepreneurship have adopted concepts and terminology used in the established entrepreneurship literature (Spear, 2006). In this respect, one of the most controversial issues is whether social entrepreneurship is an independent field of research. According to Mair and Marti (2006), definitions of social entrepreneurship can be classified into three categories. One group of researchers highlights the creation of social value by not-for-profit organizations. A second group of researchers defines the concept as a responsibility of commercial businesses. Finally, the third group views social entrepreneurship as a means to solve social problems and contribute to social transformation processes. According to Peredo and McLean (2006), social entrepreneurship is exercised when an individual and organization aims to create social value either exclusively or in a prominent way. It is important to highlight that social entrepreneurship gives priority to creation of social values rather than other forms of entrepreneurship (Peredo and McLean, 2006). According to Dees (1998), the purpose of a business firm is to create superior value for its customer, while the primary purpose of social entrepreneurship is to pursue opportunities to address 360 �1. International Symposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo social needs and change. Unlike traditional business entrepreneurs, social entrepreneurs primarily seek to generate “social value” rather than profit (Mort et al., 2003). In other words, social entrepreneurs differ from business entrepreneurs in terms of their mission. As argued by Dees (1998), the social mission is explicit and central for social entrepreneurs. This obviously affects how social entrepreneurs perceive and assess opportunities. The job of a social entrepreneur is to recognize and solve the problem by changing the system, spreading the solution, and persuading entire societies (Weerawerdana and Mort, 2006). Social Entrepreneurship Practices in Developing Countries Entrepreneurship is particularly productive from a social welfare perspective when entrepreneurs also enhance social wealth by creating new markets, new industries, new technology, new institutional forms, new jobs, and net increases in real productivity (Mort et al., 2003). Several researchers have adopted social mission as a key dimension in the conceptualization of social entrepreneurship, which leads to establishment of new social organizations or non-governmental organizations (Mair and Marti, 2006). Institutions associated with social entrepreneurship can be classified into three categories: global institutions, governmental institutions, and non-governmental institutions. Global institutions are founded by collaboration of several countries, and their mission is to enhance the life standards and the welfare of developing and/or less developed countries. The World Health Organization (WHO), the United Nations Children’s Fund (UNICEF), and the World Bank can be considered as some of global institutions. The objectives of these institutions are to reduce poverty and to solve educational, social and health related problems. In this respect, global institutions determine strategies and organize campaigns in order to draw the attention of the whole world towards helpless societies. For example, UNICEF has been organizing a campaign, Unite for Children - Unite against AIDS, in order to protect children, adolescents, and young people from AIDS. As another example, the WHO fights against Malaria in Africa. It can be concluded that global institutions focus on global problems which threat the social, political, economic, and ecological structure of the world. Despite of their valuable efforts, the contribution of global institutions is limited because of resource shortage, and they generally focus on the most serious problems. Apart from the support of global institutions, developing or less developed countries based on their requirements try to develop their own programs as well. Governmental institutions play a substantial role in this process. The Southeastern Anatolia Project, a multisector integrated regional development project in Turkey, and the Grameen Bank Project, offering microloans in Bangladesh, can be examined from this point of view. The Southeastern Anatolia Project Turkish economy has been experiencing problems for 30 years because of political and economic crises. In addition, the percentage of young population is very high in Turkey. Because of these reasons, unemployment is the most important problem of Turkish economy. Particularly, underdeveloped regions of Turkey have been suffering severely from this problem. Thus, people have been moving from underdeveloped regions to the industrialized regions in order to seek jobs. This movement seriously impinges on the sociological and economic structures of Turkey. Current and former governments, non-governmental institutions, private foundations, and social entrepreneurs have been endeavoring to find solutions for this chronic problem. The Southeastern Anatolia Project (GAP) is one of the great consequences of these efforts. Based on the concept of sustainable development for the 9 million people living in a region, GAP’s basic aims are to eliminate regional development disparities and to enhance the productive and employment generating capacity of the region (Southeastern Anatolia Project, 2007). Thus, civil participation in the region is a crucial factor to achieve the goals of the project. In line with sustainable human development approach, some social development projects have been carried out for some targeted social groups such as women, urban poor, children in need, and youth groups. This discussion can be summarized in the following propositions. Proposition 1: Central and local governmental institutions lead the social entrepreneurship in developing countries. Proposition 2: Social entrepreneurial activities vary from one region to another because of demographic and social characteristics of regions. Grameen Bank Social entrepreneurs sometimes play more important roles than the other actors do during the implementation of social entrepreneurial activities. As a well-known example, Muhammed Yunus has changed 361 �1. International Symposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo the life of millions in Bangladesh with his Grameen Bank project. His project allows impoverished people to become economically self-sufficient in Bangladesh. This model has been replicated in over 150 countries around the world. Turkey is one of these countries as well. Yunus started his work by giving small amount of money to a few poor people without any collateral. After realizing the success of people, Yunus decided to expand his project. First, he got loans from banks and then saw that the best strategy would be to create an independent bank to do the work. Thus, the project was converted into a formal bank, borrowing money from the central bank to lend money to the borrowers (Grameen Bank, 2007). The bank introduced many programs such as housing loans, student loans, pension funds, loans to purchase mobile phones to become the village telephone ladies, loans to beggars to become door-to-door salesman. As a result of his outstanding project, Muhammad Yunus was awarded the Nobel Peace Prize in 2006 (Grameen Bank, 2007). An inspired success of Grameen Bank has become a model for many developing countries. For example, Turkey started this project in 2003 in Diyarbakır which is the biggest city of Southeastern Anatolia. After the general election in 2002, the government started to implement Yunus’s project, so the project was under control of the governmental institutions and authorities. Yunus played a key role in Bangladesh as a social entrepreneur, but in Turkey, the key actor was the government. Turkish version of the project in 2003 was financially stronger than the initial structure of Grameen Bank in 1976. During the implementation of the project, the representatives of Grameen Bank have helped the Turkish authorities as well. This collaboration has brought many outstanding stories related to women’s success in the region. Despite of the governmental support, the Grameen project has not become so popular among other cities. Its dependence on the governmental support can be one of the fundamental reasons of this consequence. If formal authorities and the society perceive this project as a part of governmental policy instead of a social entrepreneurial activity, the project may not achieve the success of Grameen Bank in the future. Therefore, Turkish version needs the support of non-governmental institutions and other social entrepreneurs. Participation of other actors may help to disseminate the project and decrease the negative effects of bureaucracy and politicians. This discussion brings the following propositions. Proposition 3: Implementations of similar social entrepreneurial activities vary from one country to another. Proposition 4: The success of social entrepreneurial activities depends on the support of entire society. Conclusion Social entrepreneurship is seen as different from other forms of entrepreneurships due to relatively higher priority given to promoting social value and development versus capturing economic value. Analysis of two different cases of social entrepreneurships around the globe - the Grameen Bank in Bangladesh and the Southeastern Anatolia Project in Turkey - reveals a common feature: all these creative projects combine resources to address a social problem and thereby alter existing social structures. The Grameen Bank, founded by Professor Muhammad Yunus in 1976, has changed the life of millions, and GAP has been changing the lives of 9 million people in Southeastern Anatolia. These successful social entrepreneurial projects become models for several countries as well. However, it is clear that one successful project may not be successful in another country because of different reasons. Social entrepreneurs regardless as an individual, an institution, or a government have to gain the support of a community in order to yield synergy from social entrepreneurial activities. Overall, it can be concluded that social entrepreneurship should be evaluated as the touchstone of sustainable development, and governmental and non-governmental institutions have to get together and share their resources in order to change the fate of helpless people. References: Cunningham, B. & Lischeron, J. (1991). Defining entrepreneurship. Journal of Small Busines Management, 29, 45-61. Grameen Bank (2007). Grameen Bank at a Glance.http://www.grameen-info.org/bank/GBGlance.htm. Accessed on November 24, 2007. Dees, J.G. (1998). The meaning of social entrepreneurship. http://www.fuqua.duke.edu/centers/case/documents/dees_sedef.pdf. Accessed on September 15, 2007. Mair, J. & Marti, I. (2006). Social entrepreneurship research: A source of explanation, prediction, and delight. Journal of World Business, 41, 36-44. Mort, G.S., Weerawardena, J., & Carnegie, K. (2003). Social Entrepreneurship: Towards conceptualization. International Journal of Nonprofit and Voluntary Sector Marketing, 8, 76-88. 362 �1. International Symposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo Peredo, A.M. & McLean, M. (2006). Social entrepreneurship: A critical review of the concept. Journal of World Business, 41, 51-65. Spear, R. (2006). Social entrepreneurship: A different model. International Journal of Social Economics, 33, 399-410. Southeastern Anatolia Project (2007). What is http://www.gap.gov.tr/gap_eng.php?sayfa=English/Ggbilgi/gnedir.html. Accessed on October 29, 2007. GAP?. Weerawardena, J. & Mort, G.S. (2006). Investigating social entrepreneurship: A multidimensional model. Journal of World Business, 41, 21-35. 363 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 257 Title A name given to the resource Implementations of Social Entrepreneurship: A Comparative Approach in Developing Countries Author Author GÖZÜ, Cüneyt FALBE, Cecilia M. AKTAN, Mehmet Abstract A summary of the resource. The objective of the present research is to investigate the impact of social entrepreneurship on developing countries. Based on the reviewed literature, the concept of social entrepreneurship was examined, and case studies from Turkey and Bangladesh were explored to underline the importance of social entrepreneurial activities. The study concluded that social entrepreneurship is the milestone of sustainable development. Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2009-06 Keywords Keywords. Conference or Workshop Item PeerReviewed HB Economic Theory https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/dabb0ac5f1df9ef40ab22e1d609bba22.pdf f371be4e9c1b6968fa169d96a9fc39a7 PDF Text Text On The Way of Sustainable Development: The Role of Higher Educational Institutions Cüneyt GÖZÜ Department of Industrial Engineering, Faculty of Engineering Atatürk University, 25240 Erzurum, Turkey School of Business State University of New York at Albany, Albany, NY, 12222 USA cuneytgozu@yahoo.com Uğur Cem HASAR Department of Electrical and Electronics Engineering, Atatürk University, 25240 Erzurum, Turkey Department of Electrical and Computer Engineering, State University of New York at Binghamton, NY, 13902 USA Mehmet AKTAN Department of Industrial Engineering, Faculty of Engineering Atatürk University, 25240 Erzurum, Turkey Gökay AKKAYA Department of Industrial Engineering, Faculty of Engineering Atatürk University, 25240 Erzurum, Turkey Abstract: The present research is an attempt to yield the collaborative thinking in higher education. How higher educational institutions can create a synergy was examined from the sustainable development perspective. Therefore, various cooperation and partnerships between educational institutions and others were discussed in detail. The study claimed that interdisciplinary research endeavors, diversifying research teams, integrating scientific developments, and having a balance between theory and practice are crucial steps to promote sustainable development and to provide invaluable benefits to real-world applications. Introduction Today, people access information easily from all over the world, and information flows from one continent to another within seconds. Thus, scholars and researchers can combine their endeavors without being physically together. One of the well-known statements asserts that sharing enriches the value of knowledge. This point of view sheds a light to the concept of sustainable development which is defined as efforts of human being to increase the life quality while preserving the environment and resources for future generations. In other words, collaborative research efforts and knowledge sharing promote sustainable development. The present research investigates how higher educational institutions can take an active role in sustainable development. Different partnership opportunities have been evaluated with a case study from Turkey within the scope of this research. Sustainable Development and Higher Education 46 �Sustainable development, stemming from the environmental and conservation movement of 1970’s, is one of the popular research topics in the literature. As defined in the Brundtland Commission Report of 1987, the concept of sustainable development states that we must “meet the needs for the present without compromising the ability of future generations to meet their own needs”. In other words, people consider future generations when they make decisions about how to use the Earth’s resources such as forests, water, and minerals. It is clear that education plays a crucial role in order to achieve the objectives of sustainable development. In particular, higher educational institutions can increase the public awareness and propose alternative solutions through interdisciplinary research endeavors, partnerships among national and/or international educational institutions, and cooperation between universities and business organizations. The analogy of the cartoon character, Transformers, can be a good depiction to understand the power of collaboration. The giant robot becomes stronger and saves the world from aliens or enemies when all the parts integrate and move in harmony. Taking the same logic into consideration, as described below, higher educational institutions can lead communities on the way of sustainable development. Technology Development Projects The development and dissemination of technological advances in nanoscience, nanotechnology, digitization, knowledge sharing, e-business, and network economy are the popular themes of the business world in 21st century (Katzel, 2006; Porter, 2001). Companies, without exception, are keen on to improve their technologies and knowledge in order to gain a sustainable competitive advantage (Rangan and Adner, 2001; Utterback and Acee, 2005). Companies should also adapt themselves to this race for being successful in the competitive business world. As an alternative economic cooperation, universities may help the business world on this purpose, and technology centers or parks can be established in order to provide a platform for companies and researchers. These technology centers not only encourage the foundation of new small and medium-sized enterprises (SMEs) but also fulfill the needs of existing SMEs. In order to make these centers attractive, universities should take an initiative and contact with their international counterparts to prepare a relevant and feasible strategic plan for the collaboration. Establishing social networks with the business world and international technology centers, recruiting experts, having expatriates, and building strong ties with the government will be the pillars of the collaboration. For financial concerns, using international funding opportunities such as European Union and the World Bank development funds can enhance the feasibility of the collaboration. Social Ventures The second alternative collaboration can be formed among universities, government, and non-governmental institutions. The objective of this collaboration will be to recognize and solve local problems by changing the system, spreading the solution, and persuading entire societies. This alternative can be called a type of social entrepreneurship. According to Dees (1998), the primary purpose of social entrepreneurship is to pursue opportunities to address social needs and change. Social entrepreneurship can be a good collaboration for economic development, but mutual trust and working in harmony are crucial to attain the goals of the collaboration. As another alternative collaboration, universities and NGOs can launch rural area development projects together in order to enhance the life quality of people. This can also provide new opportunities for entrepreneurs and start-ups. Universities can get together with local officials (e.g. governors and mayors) in order to start a campaign about this development strategy. In order to accomplish the objectives of the social ventures, the head of the collaboration committee should adopt the servant leadership perspective (Yukl, 2008). As a servant leader, he/she should bring NGOs, local businesses, officials, and researchers together and monitor internal and external opportunities to identify and revise the strategic plan. The servant leader has to be transparent and publicize the benefits of the collaboration to gain approval of the community. Otherwise, local actors can hesitate to be a part of these projects. SMEs Improvement Programs A majority of companies in developing countries are SMEs that can be defined as family-owned businesses or entrepreneurial companies. It is hard to observe professional management approaches in this type of businesses since the owners play a substantial role in organizational outcomes. Universities, chambers, and business organizations can cooperate in order to improve existing SMEs. Establishing a coordination office within the university is the first step of this collaboration. The head of this office should establish an encouraging climate for cooperation and to increase the performance of SMEs. As always the collaboration will start with an analysis of the current situation including external and internal monitoring. Porter’s (1980) five forces that influence what happens within the industry can be used in this 47 �stage of the collaboration: (1) Existing companies, (2) potential new companies, (3) substitutes for products offered, (4) the suppliers, and (5) the customers. The combination of these five forces forms the business environment. Universities can help business organizations to analyze the structure of and dynamics between these forces, and then they can discover opportunities for improving upon competitive strategies. A Case Study from Turkey The Turkish Higher Education Council (YOK) signed an agreement with the State University of New York (SUNY) five years ago to support Turkish students who would pursue their graduate education in the US. In return, recipients of the scholarship did research to improve the life quality of Turkish underdeveloped regions, and they agreed to work as a faculty member in one of the eastern Turkish universities after the graduation. The main aim of this project was to encourage sustainable development in Turkey. The scholars played a crucial role to bridge Turkish and American universities, and this cooperation increased the interdisciplinary research opportunities. As a result of the YOK-SUNY collaboration, several doctoral dissertations mentored by Turkish and American advisors have created synergy in a variety of fields such as agricultural science and veterinary medicine, environmental science and forestry, and computer science and engineering. For example, the industrial and electricelectronics engineers in Erzurum Ataturk University teamed up to solve a time consuming and optimization-related problem in engineering. The researchers applied the artificial neural network approach into the nonresonant electromagnetic measurement technique. The findings of this interdisciplinary project enhanced the accuracy of technique. In comparison to traditional methods, the same results were obtained in a shorter period of time. From the practical point-view, this theoretical improvement may increase the quality of materials electrical characterization in industrial-based applications. Conclusion Researchers from different scientific fields should be keen on to cooperate their knowledge in order to address real-world problems and make the goals of sustainable development achievable. Thus, higher educational institutions must take an initiative to provide opportunities for collaboration. Strengthening ties between higher educational institutions and others would bring a bright future not only to us but also to our grandchildren. References Dees, J.G. (1998). The meaning of social entrepreneurship. http://www.fuqua.duke.edu/centers/case/documents/dees_sedef.pdf. Retrieved on April 27, 2009. Katzel, J. (2006). The Amazing World of Nanotechnology. Control Engineering, 53(7), 66-71. Porter, M. (1980). Competitive Strategy. The Free Press, New York. Porter, M.E. (2001). Strategy and the Internet. Harvard Business Review, 79(3), 62-78. Rangan, S., & Adner, R. (2001). Profits and the Internet: Seven Misconceptions. MIT Sloan Management Review, 42(4), 44-53. Report of the World Commission on Environment and Development (1987). http://www.un.org/documents/ga/res/42/ares42-187.htm. Retrieved on May 2, 2009. Utterback, J.M., & Acee, H.J. (2005). Disruptive Technologies: An Expanded View. International Journal of Innovation Management, 9 (1),1-17. Yukl, G. (2008). Leadership in organizations (7th Ed.), Upper Saddle River, NJ: Pearson Prentice Hall. 48 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 318 Title A name given to the resource On The Way of Sustainable Development: The Role of Higher Educational Institutions Author Author GÖZÜ, Cüneyt HASAR, Uğur Cem AKTAN, Mehmet AKKAYA, Gökay Abstract A summary of the resource. The present research is an attempt to yield the collaborative thinking in higher education. How higher educational institutions can create a synergy was examined from the sustainable development perspective. Therefore, various cooperation and partnerships between educational institutions and others were discussed in detail. The study claimed that interdisciplinary research endeavors, diversifying research teams, integrating scientific developments, and having a balance between theory and practice are crucial steps to promote sustainable development and to provide invaluable benefits to real-world applications. Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2009-06 Keywords Keywords. Conference or Workshop Item PeerReviewed L Education (General) https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/ad40d074c7cad1bfa3ad300170342690.pdf 09e887e3724fa11179ba470840e1e586 PDF Text Text Drina Köprüsü’nde “Birlikte Yaşama Kültürü” “Birlikte geçirilen bir felâket kadar insanları birbirine bağlayan hiçbir şey yoktur.” (Andriç 1983: 96) Ramazan GÜLENDEN Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta/Türkiye rgulendam@hotmail.com Özet: Köprüler, insanları birbirine kavuşturan yapılardır. Bir kıyıdan diğer kıyıya uzanan köprülerin temel fonksiyonu, “birleştirmek”tir. Köprü, Balkanist söylemin bölgeye atfettiği en uygun metafor olarak kabul edilmiş, Balkanlar, sık sık Doğu ile Batı, İslâm ile Hıristiyanlık, kısaca “onlar” ile “biz” arasındaki belirsiz konumundan kaynaklanan arada kalmışlığı ile gündeme gelmiştir. Bu nedenle Yugoslavya’daki son savaşlarla ilgili siyasî ve ekonomik değerlendirmelerde bile, en çok gönderme yapılan kitaplar arasında, İvo Andric’in bu metafor üzerine kurulan Drina Köprüsü (1945) adlı romanı yer almıştır. İvo Andriç’e 1961 yılı Nobel Edebiyat ödülünü kazandıran Drina Köprüsü, Bosna’yı ve orada yaşayan insanları, o ülkenin yüzlerce yıllık tarihine tanıklık eden bir köprünün, Drina Köprüsü’nün ‘dilinden’ anlatan bir roman. Eser, Balkan insanın yaşantısını ve kozmopolitliğini, bir köprü üzerinden anlatır. Farklılıkların bir arada bir dönemde nasıl yaşayabildiğinin da görüleceği bu roman, uzun yıllar önce yazılmasına rağmen değerinden hiçbir şey kaybetmemiş; bir millete veya bir cemaate değil de bir ülkeye, bir vatana adanmış bir romanıdır. İvo Andriç’in bu eseri, Osmanlı’da farklı toplulukların -iyisiyle kötüsüyle- bir arada nasıl yaşadığını, geniş bir görüşle ve bir tarihçi titizliğiyle tasvir eder. Biz bu bildirimizde, bugün hem Balkanlarda hem de dünyanın pek çok yerinde başarılamayan “birlikte yaşama” kültürünün bu romandaki yerini irdeleyip “köprü atan/yıkan değil köprü yapan” bir medeniyetin/İmparatorluğun dayandığı dinamiklere temas etmeye çalışacağız. Anahtar Kelimeler: İvo Andriç, Drina Köprüsü, çokkültürlülük, birlikte yaşama kültürü. Abstract: The Bridge on the Drina is İvo Andric’s most famous work, which offer a novelistic overview of Bosnian history between 1516 and 1914. The beautiful 16th century stone bridge and the river have symbolic significance. They connect or separate generations of townsfolk, Muslims, Christians, and Jews, who are engaged in a ceaseless struggle against forces of nature and human restrictiveness. Through the metaphor of the bridge, the embodiment of human toil, Andric urged his readers to try to overcome their differences and live in harmony. Much of the material for his stories, which could be called chronicles, came from the cultural heritage and centuries long struggle among the Yugoslavian peoples, Orthodoxs, Caltholics, Jews, and Muslims. This study tries to examine this multiculturism and to show the relations between them in the novel. Key words: İvo Andric, The Bridge on the Drina, multiculturism, tolerance, humanism. Giriş Fatih Sultan Mehmed’in, İstanbul’u fethinden tam on yıl sonra, zaten Batı’ya dönük olan yüzünü Bosna’ya çevirmesi, bu coğrafyayı bizzat kendisinin komutasında bir orduyla neredeyse savaşsız fethetmesi, başta Bosna için genel anlamda da Balkan coğrafyası için fethin uzun soluklu bir sürecinin olması sonucunu doğurmuştur. Osmanlı kültürü, şehirli karakteri ağır basan bir niteliğe sahipti. Bunun neticesinde Osmanlılar, Bosna’da birçok yeni şehir kurmuş ve fethettikleri şehirleri de imar etmişlerdi. Köprüler, bu imar çalışmasının en sembolik ve derinlikli anlamını taşımaktadırlar. Bosna’da köprü çoktur; o kadar çoktur ki biraz tarih kitabı karıştıran herkes, Bosna’daki en az bir köprü hakkında bilgi sahibidir. Malum köprülerin başında elbette Avusturya-Macaristan İmparatorluğu veliaht prensi Fransua Ferdinand ve eşinin Saraybosna’da Gavrilo Princip adlı bir Sırp milliyetçisi tarafından öldürüldüğü köprü gelir. İki kişinin ölümüyle sonuçlanan bu küçük hareket, büyüyerek içine tüm dünyayı almış; yüzyılların birikimi imparatorlukları ve milyonlarca insanı yutan I. Dünya Savaşı’nı başlatmıştır. 370 �Köprüler, insanları birbirine kavuşturan yapılardır. Bir yakadan diğer yakaya uzanan köprülerin temel fonksiyonu, “birleştirmek”tir: “Sarayevo’ya giden yolun iki parçasını birleştiren köprü, kasabayı da dış mahallesine bağlar. Burada “bağlar” kelimesi; “güneş sabahları, biz insanların çevremizi görmemiz ve işlerimize gitmemiz için doğar, akşamları da uyuyarak günün yorgunluğunu dindirmemiz için batar”, dediğimiz zamanki kadar bir gerçeğin anlatımıdır. Çünkü değerli bir eser ve eşsiz güzellikte olan bu yapı, daha zengin, ticaret bakımından daha gelişmiş şehirlerde bile bulunmayan bu köprü (eskiden böyle koca İmparatorlukta ancak iki tane var derlerdi.) Drina'nın yatağı üstünde güvenilir, temelli biricik geçittir. Bosna’yı Sırbistan'a, oradan da daha uzaklara, Osmanlı İmparatorluğu'nun öteki bölgelerine, hattâ ta İstanbul’a kadar bağlayan biricik bağdır. (…) Böylece zamanla burada da köprünün iki yakasında evler, binalar çoğaldı. Kasaba köprü sayesinde yaşadı ve sağlam bir kökten güç alır gibi büyüdü.” (Andriç 1983: 22-23). Köprüler yapılana kadar ‘ayrı’ olanlar, çoğu zaman köprüler kurulduktan sonra ‘bir’ olmayı becerebilmiştir. Araya zaman zaman köprü yıkmalar, karşıdakini yok saymalar girse de Bosna; birleşmelerin, gitmek ama nihayetinde geri gelmelerin de ülkesidir. O yüzden değil midir ki Boşnak sözlüğünde “gitmek” üzerine kırktan fazla kelime bulunmaktadır. Gitmek, karışmak, barışmak. Yani hareketin, coşkunun, köprüler kurmanın ülkesi. Bosna; taştan veya demirden inşa edilen köprülerle beraber kültürler arasında da bir köprü olarak görülmüştür. Balkanlar, sık sık Doğu ile Batı, İslâm ile Hıristiyanlık, kısaca “onlar” ile “biz” arasındaki belirsiz konumundan kaynaklanan arada kalmışlığı ile gündeme geldiğinden köprü imgesi, Hasine Şen’in (Şen 2004) de vurguladığı gibi, her zaman Balkanist söylemin kullanışlı ve güçlü bir aracı olmuştur. Balkanların en belirgin özelliği olarak kabul gören karışık unsurlardan oluşma ve geçiş bölgesinde yer alma niteliği, bu metaforun gücünü arttırmıştır. Bosna, Doğu’nun Batı’yla, Batı’nın Doğu’yla yüzleştiği bir ırmak kenarıdır. Bütün sorun, bu ırmağı atlamak, “karşı”ya geçmek için küçük bir gayret göstermektedir. Tam da bu noktada Osmanlı, çoğu zaman tek taraflı bir kararlılıkla, bu ırmakları aşmanın gayreti içinde bulunmuş; köprüler yapmış, biriktirdiklerini oraya, oradan aldıkları yeni düşünceleri de İstanbul’a taşımıştır. Drina Köprüsü de, bu bağlamda anlamlı bir örnektir. Balkan kökenli Osmanlı Sadrazamı Sokullu Mehmet Paşa; memleketi olan Sokoloviç başta olmak üzere tüm Batı dünyasını, zamanının merkezi ve Doğu’nun kapısı olan İstanbul’a bağlamak maksadıyla Drina nehri kenarında yer alan Vişegrad’a 1571 yılında kendi adıyla anılan bir köprü yaptırmıştır. Zamanla üzerinden aktığı nehrin ismini alan Drina Köprüsü; kesme taş bloklardan yapılmış, eni 7 metre, boyu 180 metreyi bulan etkileyici bir mimarî şaheser olarak hizmet vermiştir. Altından geçen ırmağı tam on bir yerinden bölen gözleri ve bugün çoktan yıkılıp tarih olmuş taş hanıyla, yüzyıllarca klasik Doğu mimarisinin çizgilerini yansıtmış olan bu köprü, sözgelimi yine Drina üzerine kurulmuş olan Rzav Köprüsü’nün aksine, sadece hayvan ve insanlara geçitlik yapmayıp kültürlerarası bir bağlantıyı da sağlamıştır (Andriç 1983: 23-24). Hakkında şarkılar söylenen ve Kapiya isimli girişinde yüzyıllarca âşıkların dolaştığı bu köprü, en sonunda İvo Andriç’in Drina Köprüsü (1945) adlı romanında kahramanlaşarak yazarının da 1961 yılı Nobel Edebiyat ödülünü kazanmasına sebep olmuştur. Yapılmaya başladığı zaman hem Hıristiyan hem de Müslüman halkın önceleri pek sıcak bakmadığı bu dayanıklı köprü, yapıldığı günden beri, farklı din ve mezheplerden halk tarafından, ‘iyiliksever bir Boşnak vezirin iyilikle dolu hatırası’ diye anılmıştır. Yazıldıktan kırk-elli yıl sonra, ülkedeki çok milletli, çok dinli, çok kültürlü hayatı tahrip eden iç savaşlar yüzünden 1990’ların Yugoslavyası’nda yeniden güncellik kazanan Drina Köprüsü, 1516-1914 yılları arasındaki Bosna’yı ve orada yaşayan insanları, o ülkenin yüzlerce yıllık tarihine tanıklık eden bir köprünün, Drina Köprüsü’nün ‘dilinden’ anlatan bir romandır. Bu eseri, savaşın hemen bütün tarafları, 1990’lı yıllarda bir şekilde sahiplendiler. Kimileri de, Sırpların, Hırvatların ve Müslümanların bir arada olamazlığının belgesi gibi “okuttular” bu romanı. Eski Bosna’nın, orada yaşayan herkesin paydaş olduğu hayatına dair, bu hayatın milliyetçilikler çağında nasıl değiştiğine dair bir roman olan Drina Köprüsü’nde anlatılan; ne müthiş bir uyum hikâyesi, ne de mutlak bir zulüm hikâyesidir. Roman; etnik kimliklerin, dinlerin, devletlerin ve de her şeyin ötesinde, içinde “insan”ların olduğu, karmaşık, zengin bir hayat tablosudur. Eser; Osmanlılar, Boşnaklar, Sırplar, Hıristiyanlar, Müslümanlar vs. meselelerini okura yer yer unutturur ve Osmanlı’da farklı toplulukların -iyisiyle kötüsüyle- bir arada nasıl yaşadığını, geniş bir perspektiften ve bir tarihçi titizliğiyle tasvir eder. Zaten Drina Köprüsü’nü büyük roman yapan da budur. Romanda, sıradan, kronikçi bir anlatım sözkonusu değil. Kendisinin de doğup büyüdüğü topraklarda yaşayan farklı din ve etnik kimlikteki insanlardan sık sık “biz” veya “bizimkiler” (Andriç 1983: 171, 175, 212 vd.) diye bahseden, pek çok cümlesini ya birinci çoğul şahsa (“Biz”) göre kuran ya da “herkes” veya “hepsi” kelimesini (Andriç 1983: 85-86, 88, 92, 97-98, 100-101 vd.) sıkça özne olarak kullanan İvo Andriç, doğup büyüdüğü bu toprakları, efsanelerle, masallarla zenginleştirerek anlatır. Köprünün yapılışı, isyanlar, salgınlar, su baskınları, Bosna-Hersek’in Avusturya tarafından işgali, ülkeye demiryolunun getirilişi, Balkan Savaşı’nın acı dolu günleri, bir dünya savaşına yol açan suikast, yine savaş, yine kan, yine gözyaşı, köprünün dinamitle atılması... romanın tarihî dekorunu oluşturur. İstemediği bir delikanlıya verildiği için köprünün üstünden azgın Drina’nın sularına atlayan güzel Boşnak kızı Fato’nun acıklı serüveni (Andriç 1983: 127-139), kumarbaz Milan Glasinçanin’in yarı gerçek, yarı masal hâlinde anlatılan kumar tutkusu (Andriç 1983: 175-185), tekgöz Salko’nun (Andriç 1983: 231-245), otel sahibesi Yahudi Lotika’nın hayatları (Andriç 1983: 216-226, 317-327) ise, romanın zengin dramatik kurgusundan sadece birkaç örnektir. Her satırında hissedilen insanî boyut ile insanı saran Drina Köprüsü, “Osmanlı Yönetimindeki Bosna-Hersek’te Kültür 371 �Yaşamı” başlıklı bir doktora tezi de hazırlayan İvo Andriç’in, bir millete veya bir cemaate değil de bir ülkeye, bir vatana adanmış önemli bir romanıdır. Edebiyat çevreleri, 1961’de Nobel Edebiyat Ödülü’ne layık görülen İvo Andriç’in, ödülü bu roman sayesinde aldığında hemfikirdir. Âdeta bir “milletler kokteyli” olan Balkan insanının yaşantısını ve kozmopolitliğini, bir köprü üzerinden anlatan Drina Köprüsü, dinî ve kültürel farklıklarına rağmen Balkan insanlarının ortak yönlerine ve “kader birliğine” de sıklıkla vurgu yapar. Eser, sevinç ve felâket günlerini bir arada yaşamalarının onları birbirine bağladığına değinen, bir romandan ziyade bir tarih kitabı gibi olayları sosyal yönleriyle de içeren bir kitap olarak da değerlendirilebilir. Osmanlı İmparatorluğu’nun Balkanlardaki hâkimiyetinin güçlü ve zayıf taraflarını da, Osmanlı hâkimiyetinde yaşamış bir milletin mensûbunun -hem de Sırp milliyetçisi olarak bilinen bir yazarınağzından tarafsız denebilecek bir tarzda ortaya koyan bu romanı üç bölüme ayırabiliriz: Birinci bölüm, köprünün yapılışına; ikinci bölüm, köprünün yapımından müslüman idarenin yani Osmanlı hâkimiyetinin son bulmasına kadar olan sürece; üçüncü bölüm de, Osmanlı idaresinin son bulmasıyla Bosna’nın Avusturya-Macaristan imparatorluğu idaresine geçişine ve bu idareye karşı yapılan ayaklanmalar ile yerli halkın sıkıntılarına, bu arada yaşanan ekonomik, kültürel ve siyasî değişime ve milliyetçilik akımlarına ayrılmıştır. Balkanlarda yaşanan bu hızlı tarihî değişimleri konu edinen kitap, tarihî bilgilerin yanı sıra yöre halkının sade fakat etkileyici hayatlarını da bölümler hâlinde işlemektedir. Olay örgüsünü kısaca ele alırsak; Balkan kökenli olan Sadrazam Sokullu Mehmet Paşa, geldiği yer olan Bosna’ya ölümsüz bir eser bırakmak niyeti ile Drina nehri üzerine bir köprü yaptırmak ister. Yerli halkın ilk başta ne olduğunu anlayamaması, inşaatın uzamasından ve baskılardan dolayı belli bir noktadan sonra yılgınlık gösterip köprünün tamamlanmasını istememesi, iyi ve kötü yönetimin arka arkaya gelmesi, ilk bölümde dikkatimizi çeken başlıca hususlardır. Köprünün yapımı ve bu sırada yaşananlar anlatılırken, romanın her bölümünde olduğu gibi, farklı kültürlere sahip yerli halkın yaşantısı, gelenekleri ve inançları da aralara serpiştirilmiştir. Köprünün yapılışına baştan itibaren pek hoş bakmayan yerli halk, özellikle Müslüman olmayanlar,144 köprü bittiğinde hayranlığını gizlememiş ve köprünün yapılışına çok sevinmiştir. Bazı köprüler vardır ki, sadece iki yakayı değil, iki farklı dünyayı da birbirine bağlarlar. Romanda ele alınan insanların küçük dünyaları, sadece etnik kimlikleri veya mensup oldukları dinler tarafından değil, nehir veya nehirler tarafından da bölünmüştür, bu farklı dünyaların -az da olsa- birbirine yakınlaşmasına bu “köprü” de katkıda bulunur. Köprü, bir buluşma ve birleşme noktası olur onlar için. Drina köprüsünün bitmesi ile kasaba, çevre yerleşim yerleri arasında önem kazanmaya başlar ve o zamana kadar içine kapanık olan bu yerleşim biriminin ticarî hayatı, köprü sayesinde canlanır. Böylelikle, kasaba için bir değişim ve gelişim süreci başlar. Köprünün giderek artan önemiyle yaşanan bu gelişmelerin ele alındığı ikinci bölüm, Osmanlı hâkimiyetinin Balkanlarda zayıflaması ile son bulur. Üçüncü bölüm, Osmanlının iyice zayıflamasıyla Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun fazla zorlanmadan Balkanlarda egemenlik kurmasıyla başlar. Hıristiyan ve Müslümanı ile yerli halk, uzun süre Osmanlı idaresine alışmış iken bu yeni idareyi başta çekingenlikle karşılamıştır. Fakat bir süre sonra bu yeni idareye de alışıp yeni hayat biçimini benimsemişlerdir. Avrupa'nın belirli sahalarda Osmanlının önüne geçmesi ile dünyada pek çok şey değişmiş ve kasaba da bu değişik hayat tarzına alışmıştır. Fakat bir süre sonra yeni yönetimin olumsuz tarafları ortaya çıkmaya başlamıştır. Ekonominin de kötüye gitmeye başlaması ve milliyetçi akımların ilerlemesi; Sırpları bağımsızlık için isyanlar çıkarmaya teşvik etmektedir. Küçük çaplı isyanlar, yavaş yavaş büyür ve Balkanların her yerinde kanlı mücadeleler başlar. Gittikçe kötüye giden şartlar sonunda, her şey daha iyi olacak diye umut edilirken Bosna’daki siyasî bir cinayet ile I. Dünya Savaşı patlak verir. Drina nehri üzerine yapıldığı tarihten itibaren kasaba ile birleşen köprü de, bu acımasız savaşta yıkılarak bir anlamda yaşanan manevî yıkımların da sembolü olur. İster Müslüman, ister Hıristiyan, ister Yahudi olsun, insanlar, yaşadıkları yerde bir “kader birliği” veya deyim yerindeyse “birlikte yaşama kültürü” oluşturarak acıları ve mutlulukları, farklı boyutta da olsa hep beraber yaşamakta; değişim karşısında birbirlerinden çok da farklı olmayan biçimlerde etkilenmektedirler. Molla İbrahim ile Rahip Nikola’nın şahıslarında Sırplarla ve Müslümanlar arasında dostluk ve arkadaşlıkların olduğuna da (Andriç 1983: 159-160) vurgu yapılan bu romanda, farklı dinlerden olan bu insanların tarihî süreç içinde özel yaşantıları ile toplumun genel durumu, tarihî bir köprünün hikâyesi etrafında birleştirilerek anlatılmış ve Balkan tarihine değişik bir şekilde ışık tutulmuştur. Kitabın son bölümünde, ayrıca, 19. ve 20. yüzyıldaki siyasî hareketlerin, kamplaşmaların, politikanın, partilerin, sermayenin, para kazanma hırsının insanları nasıl birbirlerinden uzaklaştırdığı anlatılıp etrafımızda gelişen olayları, 19. yüzyıl gözlükleri ile yorumlamamız sağlanıyor. Partiler (politika) ile sağ ve sol kavramının ilk olarak yerleşmeye başladığı o dönemlerde, insanların bu kavramları anlamlandırma sorunlarından başlayarak aslında bu iki kavramın ve benzer akımların sadece insanları birbirinden uzaklaştırmaktan başka işe yaramayan, toplumda ilerlemenin ve toplumsal barışın önüne geçen unsurlar olduğunun altı çiziliyor (Andriç 1983: 264265). Bu bağlamda, roman kahramanlarından Pavle Rankoviç’in, Bosna’daki insanlar arasındaki ilişkilerin ve huzurun bozulmasına “politika”yı sebep göstermesinin (Andriç 1983: 320) yanında Vişegrad’ın Müslüman genci 144 Örneğin romanın Sırp kahramanlarından Radisav, “Baldırı çıplaklarla Hıristiyanların köprüye ihtiyaçları yok. Onu isteyen Osmanlılardır. Biz alaylar toplamıyor, ticaret yapmıyoruz. Sal neyimize yetmez?” diyerek köprü fikrine karşı çıkar. 372 �Fehim Bahtiyaroviç’in, Sırp milletini yükseltecek ve dünyadaki medeniyetin merkezi olacak bir Sırp ülkesine yönelik görüşleri nedeniyle aşırı milliyetçi Sırp arkadaşı Toma Galus’a düşünüp de söyleyemediklerini burada anmak gerekir: “Ani değişiklikler isteği ve onları kuvvet zoru ile gerçekleştirmek düşüncesi, insanda çoğu zaman bir hastalık gibi belirir, daha çok kafasında güçlenir. Yalnız şu var ki, bu kafalar iyi düşünemezler. Sonunda bir sonuca varamaz. Çoğu zaman da omuzları üstünde kalmazlar. Çünkü dünyayı yürüten ve idare eden, insanların istekleri değildir. İstekler, rüzgâra benzer… Tozları bir yandan alıp öbür yana götürür, bazen bütün ufku karartır. Ama sonunda sakinleşir. Yatışır ve arkasından dünyayı yine o sonsuz biçimi ile bırakır… Yeryüzündeki sürekli eserler Allahın iradesiyle meydana gelir. (...) Arzudan, insanoğlunun isteğinden doğan bir eser, ya gerçekleşemez, ya da sürekli olamaz. (...) Gece Kapiya’da, karanlık gökyüzünün altında söylenen bütün bu coşkulu ve cüretkâr sözler de bir şey değiştirecek değildir.” (Vurgulama benim, s. 303). Tabiî ki İlahî takdir her ne kadar önemliyse de bu dünyadaki değişime, insanoğlunun iradesini kullanarak katkıda bulunduğu da bir gerçektir. Bu nedenle, Bahtiyaroviç’in düşüncelerine tam olarak katılmasak da şu bir gerçektir ki, bu romanda da görüldüğü gibi, kişilerin kendi milletlerini yüceltip diğerlerinin üzerine çıkarma isteği veya mensubu olduğu milleti diğerlerinden “üstün” görme saplantısı, her devirde bir şekilde hüsrana uğrayacaktır. Dünyanın bütününü iyileştirmeye yönelik olmayan hareketlerle içinde yaşadığımız gerçek hayattan kopuk ideolojiler, kendilerini yok etmeye ve kısa süreli olmaya mahkûmdurlar ve hiçbir sorunu çözemezler. Andriç’in de eserinde vurguladığı bu gerçek, romanda hem Sırp milliyetçisi Yanko Stikoviç ile sosyalizmi savunan Yakov Herak’ı eleştiren Nikola Glasinçanin’in ağzından hem de kasabada otel işleten Lotika’nın ağzından verilir. Nikola Glasinçanin, her yaz Drina Köprüsü’nün üstünde ülkenin geleceğine dair saatlerce tartışan ama bir sonuca ulaşamayan üniversite öğrencileri gururlu ve bencil Stikoviç ile sosyalist Herak’ı şu sözlerle eleştirir: “Sizi dinledikçe daha çok anlıyorum ki, yazılı ya da sözlü, bütün bu tartışmaların hayatla, hayatın gerçek problemleri ve ihtiyaçları ile hiçbir ilgisi yok. Çünkü hayatı, gerçek hayatı, elden geldiği kadar yakından inceliyorum… Onu başkalarında görüyor, kendimde hissediyorum. (…) Teknik ilerlemeler dünyada nisbî bir barış, bir çeşit durgunluk, özel bir atmosfer, gerçek olmayan sahte bir hava yarattı; bundan yararlanan bir sınıf halk da, aydın dediklerimiz de, dünyaya ve hayata bakışları ve düşünceleriyle eğlenceli bir tembel oyunu oynamak imkânını buldular. Bu… içinde egzotik çiçekler yetişen sahte iklimli bir çeşit kış bahçesine benzer… Ama bir yığın canlının üstünde kımıldadığı gerçek ve sağlam temelle… yâni toprakla hiçbir ilgisi olmayan bir fikir bahçesine. Bu yığının alınyazısını ve ona belirttiğiniz amaca ulaşması için atılacağı mücadeledeki davranışını tartıştığınızı sanıyorsunuz. Ama gerçekte: Kafanızda dönen tekerleklerin ne bu yığının yaşantısıyla, ne de genel olarak hayatla bir ilgisi var. İşte… Oyununuzun tehlikeli olduğu nokta da bu… Hem başkaları için, hem de sizin için tehlikeli olabilir. (…) insan sizi dinleyince, bütün sorunlar başarı ile çözüldü (…) sanır. Oysa hayatta, (…) hiçbir şey kolayca çözülmediği gibi, onu tamamiyle çözmek umudu da yoktur. Tam tersine, her şey güç ve karmaşıktır. (…) İnsanoğlu bütün ömrü boyunca üzülür durur ve hiçbir zaman, ne ona gerekli olanı, ne de istediğini elde etmeyi başarır. Sizin nazariyeleriniz gibi nazariyeler, sadece onun kumar zevkini tatmin eder. Gururunu okşar ve hem kendini, hem başkalarını aldatır.” (Andriç 1983: 307-308) (Vurgulamalar benim). Bosna’da, eskisine göre insanların kimi değerlerini kaybettiğinden, “zamanın bozulduğu”ndan ve insanların “sebepsiz ve mantıksızca birbirine düşman olu(p) birbirinden ayrıl(dıklarından)” şikâyet eden Lotika, bunun sebeplerinden bahsederken şunları söyler: “Çünkü bir sürü insan, anlamsız ve maksatsız bir sürü şey söylüyor ve yapıyordu. Bunlardan felâket ve zarardan başka ne gelebilirdi? Hayat kırıklanıyor (“parçalanıyor” R.G.), dağılıp dökülüyordu. Bugünkü kuşaklar daha çok hayatla değil de, hayat üzerine görüşleriyle meşguldü. Bu anlaşılmaz saçma bir şeydi ama böyle idi. Onun için de hayat değerini kaybediyor… Kelimelerle harcanıp gidiyordu.” (Andriç 1983: 319) (Vurgulamalar benim). Yazar, köprü etrafında gerçekleşen olaylarla yavaş yavaş bizi kitabın içine çeker ve hissettirmeden köprünün iki yakası arasında gidip geliriz. Köprünün iki yakasını bağladığı Vişegrad’ın yerlileri gibi köprünün üzerinde batan güneşin yüzümüzü ısıtmasını hisseder ve kendimizi Hıristiyan, Müslüman ve Yahudi komşuların ilişkileri içerisinde buluruz. Yazar, maddî ve manevî köprüler kurmaya önem veren Osmanlı’nın, Balkanlardan geri çekilmesiyle onun yerine gelen ve Osmanlı’nın yaptığı köprüyü tahrip eden Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ile onların getirdiği düzene eleştiriler getirirken özellikle huzuru arayan yaşlılar tarafından eski düzene (Osmanlı zamanına) özlem duyulduğundan bahseder (Andriç 1983: 277). Tabiî Osmanlı’nın yaptığı yanlışlıkları da belirtmeden geçmez. Yazar bunları, olayların akışı içerisine öyle bir yerleştirir ki Müslüman karakterler kendilerini, Sırp karakterler de yine kendilerini eleştirir; böylece kimsenin incinmesine izin vermez. “Osmanlı plüralitesini ve o çok yanlılığın içinden yükselen birlik türküsünü çağır(an)” (Karakoç 2007: 129) Andriç, Vişegrad kasabasında yaşayan birbirlerine karşı şeklen de olsa saygılı Hıristiyan ve Müslüman halklarının; yaşanan işgâl, doğal felâket (sel), sıkıntı ve değişmelere karşı “ortak bir kader” önündeki yaşantılarını, “ortak insanî özleri”ni de ortaya koymaya çalışarak gözler önüne serer. Romanı yazış gayesini, Bursa’daki bir konuşmasında, “Bizim topraklarımızda da yıkan, yapan, ilerleyen ve gerileyen bir kuvvetin yüzyıllar boyunca geçmiş olduğu yolu görmek istemiş ve mümkün olduğu kadar yakından anlamaya özenmiştim. Bir kuvvetin yükselmesini, batışını ve bizden neler alıp bize neler verdiğini iyice ölçüp biçmek istedim.” şeklinde ifade eden İvo Andriç (1983: 10), Sava nehrine dökülen Drina suyu üzerindeki bir köprüyü sembol olarak kullanıp Doğu ile Batı’nın ilişkilerini, bu iki medeniyet arasındaki etkileşimi anlatan 373 �bir eser ortaya koymuştur. Drina Köprüsü, altından akıp giden sular gibi, Doğu’dan Batı’ya (bir kıyıdan diğerine) Osmanlılığı taşımakta ve Doğu ile Batı’yı kaynaştırmaktadır. Ancak, uzun süre Doğu’dan Batı’ya olan bu akış, bir süre sonra tersine döner. Artık ekonomik ve askerî yönden Doğu’ya üstünlük sağlayan Batı’nın değerleri hâkimdir. Andriç, bu dönüşümün sebeplerini anlatırken, Balkan Savaşı’ndan sonra toprak kayıpları yaşandığı sırada Müslümanların sadece ah vah edip Drina Köprüsü’ne bakarak eski ihtişamlı günleri anmakla yetinmelerine karşılık Sırp, Hırvat ve Slovak gençlerin, bir taraftan Viyana, Zagrep, Gratz ve Prag üniversitelerinde okuyup bir taraftan milliyetçilik bilinçlerini güçlendirdiklerinden de bahseder (Andriç 1983: 293-294, 299-303). Ancak yazar, Avrupa ülkelerinde okuyarak kültürel bir değişim yaşayan, geleneklerinden uzaklaşan/kopan ve Batı kaynaklı ideolojilere kendilerini kaptıran bu okumuş gençlerin veya sadece zevk, eğlence ve para kazanmaktan başka bir endişeleri olmayan halkın, kültürler arasındaki farklılıkları iyice derinleştirerek çatışmaları körüklediklerine de dikkat çeker (Andriç 1983: 277-278, 284-285). Gelenekler ve kültürel yapı yozlaşınca da “içinde daima nefretler, kıskançlıklar, kör inançlar, dinî tahammülsüzlükler, kabalık ve zalimlik gizleyen, ama yüzyıllık geleneğe (“birlikte yaşama ve farklılıklara tahammül etme geleneği”ne R.G.) dayanarak kalbinde insanlığa ve bütün düzenli ve ölçülü şeylere karşı da bir saygı ve merhamet besleyen (…) bütün kaba duyguları(nı) ve kötü alışkanlıkları(nı), katlanabilir bir sınır üzerinde koruyarak onları ortaklaşa hayat ve genel yarar uğruna yatıştırmayı ve idare etmeyi başaran” kimi yöre insanın “duygular(ı) birden siliniver(ir)” (Andriç 1983: 349) ve problem başlar. Ekonomik kazançları yerinde olduğunda, âdil ve düzenli yaşam şartlarına sahip olup kendilerini güvende hissettiklerinde yani dış hayatın gelişim ve ilerlemesinde problem olmadığı sürece yörede yaşanlar, birlikte yaşama konusunda pek sorunla karşılaşmazlar; böyle durumlarda “ilkel duygular ve çeşitli ırk, millet ve dinlerin sarsılmaz inançları gibi şeyler de arka planda ve karanlıklar içinde” kalır. Ancak “bunlar, halkın hele bu ülke halkının, onsuz yapamadığı şeyler” olduğu için “ölmüş ve gömülmemiş gibi görünen bütün bu şeyler, uzak bir gelecekte halka değişiklikler ve umulmadık felâketler hazırlıyordu.” (Andriç 1983: 211). Birçok Balkan romanı gibi Drina Köprüsü de, Balkanlara ait kanlı sahneler içerse de Andriç, Bosna’daki etnik çatışmaları bölgeye özgü bir nitelik olarak görmez; olayları, tarihî açıdan değerlendirmeye çalışır. Yazara göre etnik çatışmalar, bölge insanlarının özüne ilişkin bir kana susamışlığın sonucu değil, Osmanlı ve Avusturya-Macaristan imparatorluklarının bölgedeki varlıklarının getirdiği dengesizliğin ve düzensizliğin sonucudur. Andriç, köprü metaforunu romanının merkezine yerleştirmiştir, ama yazar bu imgeyi, Balkan kimliğinin oluştuğu bir alan olarak görmektedir ve ona yüklediği anlam ise Heidegger’in köprü yorumuyla paralellik gösterir: “Köprü tuhaf bir mesken türüdür: akıntının üzerinde hiçbir çaba harcamadan, büyük bir kararlılıkla salınır. Köprü yalnızca ondan önce de orada bulunan kıyıları birleştirmez. Kıyılar, ancak köprü akıntıyı aştığı zaman ortaya çıkar. Köprü, tasarımı gereği kıyıların yan yana uzanmasını sağlar.” (Kujundic 1995: 152-153). Sonuç: Çokkültürlülük, son zamanlarda olumsuz bir şey olarak görülmeye başlamıştır. Çokkültürlülük, bugün açıkça iflas etmiş görünüyor; ama sebep de söz konusu kültürün kayboluyor olmasıdır. Aslında, dünyanın pek çok yerinde görülen şiddetin gerçek kaynağı da bu “birlikte yaşama kültürü”nün kayboluşu zaten. Menfî milliyetçiliğin (ırkçılığın) yükselmesi, kimlik politikaları ve “öteki” sorunu, uzun zamandır süren ve daha da süreceğe benzeyen tartışmaların merkezinde yer alıyor. Dünyanın gidişine bakılınca, kimlik politikalarının birbiriyle çatıştığı ortamlarda “bir arada yaşamak” üzerine politika üretmek daha da anlamlı hâle geliyor. Çokkültürlülük, demokratik bir toplum olabilmenin, “modernleşme”nin ve birlikte yaşayabilmenin kilit kavramlarından sayılıyor. Ne yapılmalı peki? Çözüm nerede? Çözümü, yine, köprü yıkan değil maddî ve manevî köprüler kuran ve uzun süre farklı etnik kimlikten ve dinden insanı bünyesinde bir arada yaşatabilen hoşgörülü geçmişimizde bulabiliriz. Şöyle ki; Fatih Sultan Mehmet’in gayrimüslimlere hoşgörüyle yaklaşılmasını emreden, hatta birinin aslı Bosna’da bir Fransisken kilisesinde muhafaza edilen fermanları meşhurdur. Bunların dışında, Pakistan’nın ünlü düşünür ve şairi Muhammed İkbal’in (İkbal 1988: 80) Edirne’yi Bulgarlara karşı savunan Şükrü Paşa hakkında “Edirne Kuşatması” başlıklı bir şiiri vardır. Bu şiirde de anlatıldığı gibi, Şükrü Paşa, zahiresinin tükendiği, askerlerinin bir lokma ekmeğe muhtaç kaldıkları bir sırada şehirde sıkıyönetim ilân etmiş ve gıda maddesi adına ne bulurlarsa “ordunun ambarlarına taşınmasını” emretmiştir. Sıkıyönetim ilân edildiği için hiçkimsenin sesini çıkaramadığı bu kritik anda “Hakk’ın sesi”ni şehrin müftüsü dillendirmiş ve İkbal’in deyimiyle, “hiddetinden Tur dağı gibi parlamış”tır. Müftü, gayrimüslimlerin hukukunu savunmuş; Paşa’nın ancak Müslümanların malına el koyabileceğini, “zımmî”nin, yani Müslüman olmayanların malının haram olduğunu haykırmış ve gayrimüslim halktan toplatılan yiyecekleri geri verdirmiştir. 1912 gibi coğrafî temellerimizin sarsıntı geçirdiği bir tarihte gerçekleşen bu olay, çarpıcılığının ötesinde başka şeyler de anlatıyor olmalıdır. Müslüman olmayanlara yönelik bu “pozitif ayrımcılık”, duygusal bir bağıştan veya şahsî bir lütuftan çok “kapsamlı bir hukukî çerçeveye” oturur ve bugün asıl bizi ilgilendiren boyutu da bu olmalıdır. Biz bu çerçeveyi ciddiye almıyor olabiliriz. Ancak dünyada siyaset bilimiyle ilgili yayınlanan kitaplarda “çokkültürlülük” denilince “Osmanlı modeli”ne mutlaka bir bölüm ayrılır. Mesela Will Kymlicka’nın (1998) 374 �Çokkültürlü Yurttaşlık adlı kitabında, Osmanlı “millet sistemi”nin modern dünyadaki çokkültürlülük uygulamalarının “önemli bir öncülü” ve “azınlık hakları için bir model” vazifesi gördüğü vurgulanmakta ve Jay Sigler, Vernon Van Dyke ve Patrick Thornberry gibi başka yazarların konuyla görüşlerine de atıfta bulunulmaktadır. Asıl üzerinde durulması gereken metinler ise, Benjamin Braude ile Bernard Lewis’in (1982) yayına hazırladıkları Osmanlı Devleti’nde Hıristiyanlar ve Yahudiler adlı kitapta yer alır. Bu çalışmanın girişinde yazarlar, Osmanlı’daki “hoşgörü”yü, “hâkim bir dinin diğer dinlerle bir arada yaşama iradesini göstermesi” olarak tanımlar. Ne var ki bu tanım, eksik ve dardır. Çünkü Osmanlı’nın hoşgörüsü, Braude ve Lewis’in dediği gibi, yalnız başka dinlerin hâkim dinle beraber yaşamasını değil, aynı zamanda o başka dinlerin kurumsal olarak var olmalarını, hatta yok olmamalarını da garanti altına alan bir ilkeler ve uygulamalar manzumesiydi. Asıl önemlisi, yukarıda gördüğümüz gibi, bu uygulamadan, yalnız 1453’te değil, 1912 gibi geç bir tarihte, yani dağılmanın eşiğindeyken bile vazgeçilmemiş olmasıdır (Armağan 2007). Köprüler, azgın ırmakların üzerinde cennet düşleridir. Zengin düşlere ve hayalden ülkelere kapı aralayan yapılar olmalıdır köprüler… Savaşlara, kırımlara, katliamlara sahne olmamalı… Hele hele, siyasî hesaplaşmalar, iktidar mücadeleleri yahut savaş halleri, her ne sebeple olursa olsun, gözden çıkarılan birliklerin telef meydanı olmamalı ve yıkılmamalı köprüler… Ve böylesi menfî durumlarda köprü yıkanlarla/atanlarla değil, köprü kuranlarla birlikte olmalı insan… Yıkan varsa bir yapan mutlaka çıkar her devirde… Zaten, romanda sanki Osmanlı imparatorluğunu temsil eden bir şahıs olan Ali Hoca’nın da dediği gibi, şu bir gerçek ki; “Her şey olabilir… Yalnız mümkün olmayan bir şey vardı(r). O da, dünyayı güzelleştirmek ve insanların daha güzel ve daha rahat bir yaşam sürmeleri için dayanıklı, ölümsüz anıtlar yaptıran (veya gayret gösteren R.G.) büyük adamların dünyadan yok olması(dır). Eğer böyle bir şey olursa… Bu, Allah’ın sevgisi de dünyadan kalktı, yok oldu demekti(r). Hayır! Bu olamaz…” (Andriç 1983: 390-391) Kaynakça: Andriç, İ. (1983). Drina Köprüsü. (Çev.: Hasan Âli Ediz & Nuriye Müstakimoğlu), 11. Baskı, İstanbul: Altın Yayınevi. Kitaplar Armağan, M. (2007). Hepimiz Osmanlıyız!. Zaman, 28 Ocak. Braude, B. & Lewis, B. (1982). Christians and Jews in the Ottoman Empire, the Functioning of a Plural Society: Volume I: The Central Lands; Volume II: The Arabic-Speaking Lands. New York & London: Holmes & Meier Publishers. İkbal, M. (1988). Doğudan Esintiler. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. Karakoç, S. (2007). Romancımız İvo Andriç. Edebiyat Yazıları-II (Dişimizin Zarı). 3. Baskı, İstanbul: Diriliş Yayınları. Kujundic, D. (1995). Ivo Andric and the Sarcophagus of History. Ivo Andric Revisited: The Bridge Still Stands, Berkeley: UP, 152-153. Kymlicka, W. (1998). Çokkültürlü Yurttaşlık. İstanbul: Ayrıntı Yayınları. (Orijinal adı: Multicultural Citizenship: A Liberal Theory of Minority Rights, Oxford: Oxford University Press, 1995). Şen, H. (2004). Balkanlar: Metaforların Çarpıştığı Bir Savaş Alanı. Cogito, 38, 258-274. 375 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 417 Title A name given to the resource Drina Köprüsü’nde “Birlikte Yaşama Kültürü” Author Author GÜLENDEN, Ramazan Abstract A summary of the resource. Köprüler, insanları birbirine kavuşturan yapılardır. Bir kıyıdan diğer kıyıya uzanan köprülerin temel fonksiyonu, “birleştirmek”tir. Köprü, Balkanist söylemin bölgeye atfettiği en uygun metafor olarak kabul edilmiş, Balkanlar, sık sık Doğu ile Batı, İslâm ile Hıristiyanlık, kısaca “onlar” ile “biz” arasındaki belirsiz konumundan kaynaklanan arada kalmışlığı ile gündeme gelmiştir. Bu nedenle Yugoslavya’daki son savaşlarla ilgili siyasî ve ekonomik değerlendirmelerde bile, en çok gönderme yapılan kitaplar arasında, İvo Andric’in bu metafor üzerine kurulan Drina Köprüsü (1945) adlı romanı yer almıştır. İvo Andriç’e 1961 yılı Nobel Edebiyat ödülünü kazandıran Drina Köprüsü, Bosna’yı ve orada yaşayan insanları, o ülkenin yüzlerce yıllık tarihine tanıklık eden bir köprünün, Drina Köprüsü’nün ‘dilinden’ anlatan bir roman. Eser, Balkan insanın yaşantısını ve kozmopolitliğini, bir köprü üzerinden anlatır. Farklılıkların bir arada bir dönemde nasıl yaşayabildiğinin da görüleceği bu roman, uzun yıllar önce yazılmasına rağmen değerinden hiçbir şey kaybetmemiş; bir millete veya bir cemaate değil de bir ülkeye, bir vatana adanmış bir romanıdır. İvo Andriç’in bu eseri, Osmanlı’da farklı toplulukların -iyisiyle kötüsüyle- bir arada nasıl yaşadığını, geniş bir görüşle ve bir tarihçi titizliğiyle tasvir eder. Biz bu bildirimizde, bugün hem Balkanlarda hem de dünyanın pek çok yerinde başarılamayan “birlikte yaşama” kültürünün bu romandaki yerini irdeleyip “köprü atan/yıkan değil köprü yapan” bir medeniyetin/İmparatorluğun dayandığı dinamiklere temas etmeye çalışacağız. Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2009-06 Keywords Keywords. Conference or Workshop Item PeerReviewed L Education (General) https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/bf8eb87ab42430abb1586e107d481524.pdf f245e37d2cbb0fb92d72e8517933b761 PDF Text Text 1. International Symposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo An Implementation on the Effect of Organizational Performance on EFQM Excellence Model at Eskisehir Maternity and Paediatric Hospital Gülten Eren GÜMÜŞTEKIN Associate Prof. Dumlupinar University, Institute of Social Sciences Ercan TAŞKIN Assistant Prof. Dr. Dumlupinar University, Institute of Social Sciences Durmuş KOCA Health Science Expert Abstract: One of the quality works used to achieve success in organizational performance is EFQM Excellence Model. The model targets sustainable excellence in all dimensions of performance and organizes effective and productive usage of all resources, high-performance, processes that provide constant improvement and the relationship between these. The excellence model formed for this purpose is an instrument which shows companies where they stand on the way to excellence by determining the obstacles and offering the usage of the suitable approach to reach the appropriate solutions. In this paper, it is tried to determine the effect of EFQM Excellence Model applied at Eskişehir Maternity and Paediatric Hospital. Key Words: EFQM, Excellent Model, Performance, Organizational Performance Introduction The biggest challenge for companies today when global competition has increased enormously leading to crucial obstacles but also radical opportunities is to survive and have a long life. Constant performance development is seen as a requirement for companies to sustain the constant development trend. Therefore, they should take the necessary precautions by constantly evaluating their performance through quality studies so that they can manage their performance. In order to raise the enterprise performance, institutional scales should be determined. By evaluating performance, executives will have internal and external evaluation opportunities so that they can take the necessary steps to exist in global competition. Feedback of organizational output contributes to sustaining the success of companies both on the individual base and on organizational base and to the management of future activities of the company. Just through a short training period and a case study, the executive committee of a company can easily evaluate their company on the basis of model criteria by using EFQM Excellence Model, which is a sort of selfevaluation instrument for organizations. Thus, by determining the strengths and weaknesses of the organization, executives can prioritize the rehabilitation areas and can come up with the needed action plans for these rehabilitations. EFQM Excellence Model & Basic Concepts of Excellence EFQM Excellence Awards history started with the establishment of EFQM. The mission of EFQM is to be the driving force of sustainable excellence in Europe, and its vision is a world in which European organizations have achieved excellence (KalDer, 2000). Upon the idea that evaluation enables achievement of works, but appreciation makes them done better, in October 1991, this award started (Cansever, 1993). The first award was given in November 1992. This award is given by EFQM in the annual EFQM forum (Yalavaç, 1997). EFQM Excellence Model is an instrument that shows organizations where on the path to excellence they are, enables them to detect the bottlenecks and suggests a certain approach as an appropriate solution (Rees, 1997). EFQM Excellence Model is based on TQM principles and includes these basic concepts: result-focused, customer-focused, processes and management through data, improvement and participation of employees, continuous learning, rehabilitation, innovation and rehabilitation, development of leagues, institutional social responsibility. The Concept of Performance & Organizatinal Performance As a concept, performance (Akal, 2003) is what determines the result of an activity qualitatively/quantitatively. Also defined as accomplishing the predetermined criteria to achieve a task, the 458 �1. International Symposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo concept of performance (Performance Management System) stands out in business literature as a more important concept when combined with the concept of evaluation. The concept of performance evaluation has many definitions besides denoting a process in which the performance of an individual, a unit or organizations in terms of predetermined standards or on the basis of other similar performances. In evaluation of personnel on individual base, an executive evaluates the performance of his/her personnel through comparison with predetermined standards (Palmer, 1993). Performance evaluation enables him/her to know his/her employees better (Şenol, 2003) and therefore, is a planned instrument that, on an individual basis, details an individual’s success in a task, his/her willingness, attitudes, behaviours, moral nature and characteristics and evaluates his/her contribution to the overall success of the organization (Sabuncuoğlu, 2000). On the organizational basis, performance evaluation is nothing more than an evaluation of organizational success through predetermined standards or comparison. Evaluation of organizational performance forms an important frame in sustaining success in today’s business life in which global competition is rapidly increasing and radical opportunities exist together with crucial obstacles in terms of information technologies. In this study, we found that all the criteria are grouped under seven criteria. Though the names might be different, these criteria all reveal the organizational performance. These criteria are as follows: quality, efficiency, innovation, productivity, financial performance (profitability and suitability for the budget), quality of work life, customer satisfaction. The Relation Between EFQM Excellence Model & Organizational Performance One of the quality studies used in achieving success in organizational performance is EFQM excellence model. EFQM Excellence Model defines how to achieve success in employee and customer satisfaction, how to leave a positive effect on the society and how to achieve success in basic business activities by managing the company’s policy and strategy, its employees, leagues and processes with appropriate leadership. The Relation Between EFQM Excellence Model & Productivity The concept of productivity may be used in different meanings depending on the private interests and situations of organizations; however, while it used to be perceived as producing more with the same resource in the beginning of the 20th century, quality was added to this meaning through the end of WW II. Thus, the dimensions of productivity have since been extended. Recently, with an increase in environmental sensitivity, a new humane dimension has been added to productivity: producing more and higher quality without damaging the environment (Törün, 1991). In this perspective, EFQM Excellence Model includes productivity in labour, product and service and environmental service. Through these, For the purpose of the participation and improvement of employees, employees criterion was included in input criteria and productivity studies on employees were evaluated in results criterion about employees. For this purpose, in customer criterion, planning of human resources aims to make maximum use of employees’ potentials. It aims to sustain productivity by keeping motivation high because it allows participation of employees, delegation and appreciation. In the criterion of results about employees, it is aimed to determine the motivation, satisfaction and success levels of employees so that their performance and productivity level can be evaluated. In order to use the resources effectively, the model includes processes criterion so that the product and services can be introduced effectively. Certain processes are designed and feedback is supplied through social general image surveys so that the services won’t harm the sensitive structure of nature. The Relation Between EFQM Excellence Model & Product/Service Quality The concept of quality is no more an accessory attached to the product after production processes but rather a performance dimension that starts with design, provides productivity of resources, gives products and services suitability for use, reinforces such an production and service understanding that is suitable for customer requirements and thus enables companies fulfil their public responsibilities positively. EFQM excellence model determined certain sub-criteria in the criterion of processes so as to enable the organization to satisfy the customer needs and expectations and to increase the company’s competition level: the following requirements should be fulfilled in order to design and develop products and services on the basis of customer’s needs and expectations. Market researches, customer satisfaction surveys and other feedback instruments should be used so as to learn the customers’ current and future needs and expectations from the product or service and their perceptions about the available product or service. Such rehabilitation works to enrich the products and services should be envisaged and determined that are based on future needs and expectations of customers. Such new products and services should be designed and developed that can fulfil the needs and expectations of customers. Innovation and creativity should be incorporated into the development of 459 �1. International Symposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo competitive products and services. New products should be developed through cooperation with related organizations. The Relation Between EFQM Excellence Model & Innovation Innovation is by no means just about invention. It is also about additional applications under current conditions, for instance, that will yield a solution or rehabilitate a shortcoming so as to boost performance or meet new needs with the current available technology. Aiming excellence, EFQM follows an innovation philosophy in management, product and service, technology, marketing, and procurement and selling on the basis of the needs and expectations of customers. The innovation philosophy dispersed into the criteria as follows. In leadership criterion, leading employees in and promotion of creativity and innovation have been shown as targets for leaders. In employees criterion, creation of opportunities that will support creative and innovative enterprises has been aimed. In leagues and resources criterion, by making use of leagues, it is aimed to form and support an innovative and creative way of thinking and to come up with technological developments. In processes criterion, it is aimed to make use of innovators so as to develop competitive products and services. The Relation Between EFQM Excellence Model & Quality of Work Life/Labour Dimension In order to guide the employees with different expectations to common organizational targets and to raise their performance, and hence the organizational performance, their professional conditions should be improved. In order to raise the quality of work life, work conditions should be enhanced by taking not only the physical but also mental, psychological and social expectations of employees in to account (Schulze, 1998). In this perspective, in order to raise the quality of work life, EFQM has determined these factors in employees criterion, and also in the criterion of results about employees in order to determine the level of quality of work life within the company, performance and perception surveys are conducted on the employees so that the current relation between the organization and the employees and expectations of the employees are revealed. As a result, executives will be acting by taking the opinions of employees in to account. The Relation Between EFQM Excellence Model & Financial Performance Financial performance gives us information about activities and changes in the monetary situation due to the activities of the company. The financial situation measured according to such data as financial reports and accounting records. In this context, EFQM Excellence Model aims to provide added value to all shareholders. In order to manage leagues and resources effectively, leagues and resources criterion has been formed. In this criterion, it is aimed to use the financial resources in such a way to support policies and strategy, to form and apply financial strategy and processes, to evaluate the investments through tangible and intangible assets, to make use of financial mechanisms and parameters so as to form an efficient and productive financial resource structure, and to manage the risks in financial resources. In the processes criterion, it is stressed that strategic processes should be formed in accord with the financial structure of the company, e.g. the processes of income management and purchasing. In these processes, the company makes decisions about its financial conditions. Long-term strategies can be developed by reviewing the weekly, monthly and annual conditions. In the basic performance results criterion, the financial performance outputs are analysed and thus the financial condition of the company is evaluated. The Relation Between EFQM Excellence Model & Efficiency Efficiency denotes a company’s shaping its organizational structure after evaluating its own resources and synergic powers to achieve its aims and by taking its relations with the environment into account (Göksel, 2003). Organizational efficiency is the organizational success level gained by gaining the already inadequate and precious resources to achieve the organizational goals, by using these recourses efficiently, by adapting to the environment and making the best use of environmental conditions, by encouraging the employees through soft policies and methods and thus enabling them to get job satisfaction (Gümüştekin, 1999). EFQM Excellence Model aims to take the opinions of shareholders and to manage the activities systematically so that organizational efficiency will increase and so will the performance. Thus, the desired results will be focused on, the employees and the resources will be used effectively, the consistency of the results and the variables will be kept under control, such a management will be conducted that is based on data of realistic targets and strategic orientation. 460 �1. International Symposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo The Relation Between EFQM Excellence Model & Customer Satisfaction Based on a customer-focused approach, EFQM thinks that the customer is the last person to evaluate the quality of product and service. Maintaining customer loyalty and sustaining the market share depend on focusing on available and potential customer’s needs. In order to enable this focus, the following factors are included in EFQM Excellence Model. In the processes criterion, the product and services are designed and developed on the basis of customer’s needs and expectations. EFQM EXCELLENCE MODEL CRITERIA ORGANIZATIONAL PERFORMANCE DIMENSIONS Leadership Efficiency Policies & Strategies Innovation Employees Productivity Leagues & Resources Processes Life Quality of Employees Results about Customers Quality of Product / Service Results about Employees Results about Society Financial Performance Customer Satisfaction Basic Performance Results Figure 1. The Effect of EFQM Excellence Model Criteria on Organizational Performance Dimensions The relation between EFQM Excellence Model criteria and organizational performance dimensions is summarized in Figure 1. In order to learn the customers’ current and future perceptions about, needs and expectations from the product and the service market researches, customer satisfaction surveys and other feedback instruments should be used. Rehabilitation studies should be foreseen and determined to enrich the product and the service in line with customer’s future needs and expectations. New products and services should be designed and developed in such a way that will meet customer’s future needs and expectations. In the criterion of results about customers, what kind of results has been obtained about customers is analysed. The level of satisfying the customer’s needs and expectations is presented through numeric tendencies, targets, and comparisons with competitors and the best of the sector. The scales should involve the level of importance in terms of customers. 461 �1. International Symposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo Methodology & Findings The Place of the Research The reason why Eskişehir Maternity and Paediatric Hospital was chosen as sampling is as follows: as a special branch hospital, with 350 active beds and 400 employees, Eskişehir Maternity and Paediatric Hospital aims to give the best maternity and paediatric service to the patients in the city of Eskişehir and vicinity. This institution has had the certificate of ‘Bbay-friendly Hospital” twice. Quality studies in Eskişehir Maternity and Paediatric Hospital started in 1999. The first application of customer and employee survey. The institution got ISO 9001 Certificate in 2000. In 2001 they started EFQM Excellence Model studies. They were nominated to National Public Quality Award in 2002. In 2003 they received ISO 9001-2000 certificate again. In 2004 they applied to National Quality Award. In 2005 they applied to National Quality Award again and were awarded Incentive Award. In 2006 they received the National Quality Grand Award. In 2007 they received ĐSO 14001 and OHSAS 18001 certificates. In 2007 they also applied to European Quality Award and passed the first stage and received field visit. In 2008 they got European Quality Award. Eskişehir Maternity and Paediatric Hospital has been transferring its information and experience in TQM studies to other health organizations in the cities of Eskişehir and Kütahya. The Aim & the Importance of the Research The research studied the effect of EFQM Excellence Model on a company’s performance. According to the Model, effective company performance can be guaranteed through an appropriate understanding of leadership, determination of policies and strategies, and efficient management of employees, resources and processes. In the Model, if all these criteria used as input factors are well-used and managed, it will be possible to attain excellence. The research, by testing how valid the theoretical assumptions on excellence are compared to real application, aims to contribute to performance and excellence literature. Method Face to face survey method is used for data gathering in the research. The questionnaire is made up of three parts. In the first part, there are questions to reveal the demographic characteristics of the participants (gender, age, marital status, education, occupation) so that the profile of the hospital staff can be determined. The second and third parts include certain expressions, total 37, to evaluate the criteria of EFQM model and organizational performance. The contents of the expressions are as follows: Leadership, policy and strategy, employees, leagues and resources, processes, results of patient-societyemployee and basic performance results with organizational performance (Expressions 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37). All the expressions in the questionnaire were prepared in Likert scale of 5. The questions in the first part about the demographic characteristics are multiple choice type. The expressions in the Likert scale of 5 are (1)Strongly Disagree, (2)Disagree, (3)Undecided, (4)Agree, (5) Strongly Agree. Population & Sampling The population of the research is the employees of Eskişehir Maternity and Paediatric Hospital. The number of its employees is 400. The sampling represents the population with %10 margin of errors at a reliability level of %90. The following formula is used in determining the number of the sampling(Baş, 2003). n=Nt 2 pq/d 2 (N-1) + t 2 pq n = (400*1,96*1,96*0,5*0,5)/(0,1*0,1*399)+(1,96*1,96*0,5*0,5) = 69 forms The survey was conducted face to face when the sampling was determined as 100. The forms were delivered to the employees working in different departments and then were gathered back after being filled in. All the expressions in the survey are in the Likert scale of 5. Data Analysis The data from the survey were analysed with SPSS 13.0 (Statistical Package for the Social Sciences). The information having been gained through survey was evaluated. The first thing done was reliability analysis. Because the number of the participants was 100, frequency and percentage calculations meant the same thing for the questions about the demographic characteristics in the first part of the survey, only the frequency was 462 �1. International Symposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo calculated. Reliability was calculated and correlation test was conducted to test the hypotheses about the variables. The hypotheses were then tested with regression analysis to measure to what extent independent variables explain the organizational performance- a dependent variable. Hypotheses H1: There is a positive relation between Leadership criteria of EFQM Excellence Model Studies and organizational performance. H2: There is a positive relation between Policies and Strategies criteria of EFQM Excellence Model Studies and organizational performance. H3: There is a positive relation between Employees criteria of EFQM Excellence Model Studies and organizational performance. H4: There is a positive relation between Leagues and Resources criteria of EFQM Excellence Model Studies and organizational performance. H5: There is a positive relation between Processes criteria of EFQM Excellence Model Studies and organizational performance. H6: There is a positive relation between Results criterion of EFQM Excellence Model Studies and organizational performance H7: Organizational performance is related with Leadership criterion of EFQM Excellence Model Studies. H8: Organizational performance is related with Policies and Strategies criterion of EFQM Excellence Model Studies. H9: Organizational performance is related with Employees criterion of EFQM Excellence Model Studies. H10: Organizational performance is related with Leagues and Resources criterion of EFQM Excellence Model Studies. H11: Organizational performance is related with Processes criterion of EFQM Excellence Model Studies. H12: Organizational performance is related with Result criterion of EFQM Excellence Model Studies. Findings In this part of the research, the results and interpretation of the data acquired from the survey study in Eskişehir Maternity and Paediatric Hospital about the effect of EFQM Excellence Model on organizational performance. Demographic Characteristics The questionnaire includes questions about gender, marital status, age, education and occupation of the participants. The frequency and percentage distribution of the questions is given below. Table 1 presents the demographic characteristics of the participants. According to the data in the Table, %29 of the participants are male while %71 are female. Whereas %79 are married, % 21 are single. %52 of the participants are between 30-39 years of age. According to the data about the education and occupation of the participants, 1of them is primary school graduate, while 16 are high school graduate, 59 have bachelor degree, 21 are university graduate and 3 have degree of doctor. %7 of the participants are doctors, while %18 are staff of general administrative services and %75 are allied health personnel. 463 �1. International Symposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo Table 1. Demographic characteristics of the participants Frequency 29 71 79 21 29 52 15 4 1 16 59 21 3 7 75 18 100 Male Female Married Single 20-29 years 30-39 years 40-49 years 50 years and above Primary School High School Bachelor’s Degree University Masters Degree Doctor Allied Health Personnel General Administrative Services Total Gender Marital Status Age Education Occupation % 29 71 79 21 29 52 15 4 1 16 59 21 3 7 75 18 100 Results of Reliability Analysis on Variables Before evaluating the results of the questionnaire, validity and reliability analyses of the scales were performed. Table 2. Results of Reliability Analysis on Variables Leadership Criterion Alpha: 0,779 Policies & Strategy Criterion Alpha: 0,827 Employee Criterion Alpha: 0,914 Leagues & Resources Criterion Alpha: 0,816 Processes Criterion Alpha: 0,861 Result Criterion Alpha: 0,861 Organizational Performance Alpha: 0,872 As a result of the analyses, it was decided that the scales were valid and reliable. According to the reliability analysis, none of the questions decreased reliability; therefore, there was no need to omit any of the questions. Testing of the Hypothesis about the Variables Correlation test was performed to determine the relation between EFQM Excellence Model criteria and organizational performance. Table 3. Correlation Results of the Variables Correlations 1 2 3 1. Leadership 1 2. Policies & Strategy ,548(**) 1 3. Employees ,604(**) ,616(**) 1 4 5 4. Leagues & Resources ,609(**) ,606(**) ,620(**) 1 5. Processes ,586(**) ,465(**) ,575(**) ,705(**) 1 6. Result Criterion 7. Organizational Performance ,465(**) ,441(**) ,538(**) ,522(**) ,660(**) 1 7 ,458(**) ,488(**) ,616(**) ,610(**) ,661(**) ,714(**) 1 ** Significant relation at the level of 0,01 (bilateral) 464 6 �1. International Symposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo According to the results of correlation analyses, there is a relation between organizational performance and leadership very little weak at the level of 0,458 at significance level of p<0,01; between organizational performance and policies and strategies very little weak (Nakıp, 2003). (The relation levels of correlation coefficients: 0 no relation, 01-10 very weak, 11-20 relatively very weak, 21-30 weak, 31-40 relatively weak, 4150 very little weak, 51-60 very little strong, 61-70 relatively strong, 71-80 strong, 81-90 relatively very strong, 91-100 very strong) at the level of 0,488; between organizational performance and employees relatively strong at the level of 0,616; between organizational performance and leagues and resources relatively strong at the level of 0,610; between organizational performance and processes relatively strong at the level of 0,661; and between organizational performance and results criteria strong and positive at the level of 0,714. Regression analysis was performed to measure to what extent independent variables explain the organizational performance- a dependent variable. The results are below. Table 4. Summary Table for the Regression Analysis of the Relation between Independent Variables & Organizational Performance Model Summary Model R R Square Corrected R Square F Significance. 1 ,793(a) 0,629 0,605 26,261 ,000(a) t Significance 1,132 0,26 Model 1 Unstandardized Coefficients Standardized Coefficients Beta B Std. Error Constant 0,413 0,364 Leadership -0,112 0,103 -0,097 -1,089 0,279 Policies & strategy 0,036 0,086 0,037 0,423 0,673 Employees Leagues & Resources 0,166 0,07 0,222 2,353 0,021 0,171 0,11 0,16 1,556 0,123 Processes 0,197 0,111 0,185 1,766 0,081 Result Criterion 0,434 0,091 0,418 4,788 0,000 Dependent Variable: Organizational Performance In the first part of Table 4 it can be seen that correlation is %79,3, determination coefficient is %62,9 and corrected determination coefficient is %60,5. The Table shows the test results of the model as a whole. According to the results in the Table, the F value 26,261 is valid at the significance level of p< 0,001. The second part of Table 4.4 shows the coefficients of the constant and independent variables, t values and significance levels. According to the results in the Table, the coefficients of the employees and result criteria variables are significant, but the coefficients of the constant and the other variables are invalid. As a result, employees and result criteria affect organizational performance positively. Evaluation of the Findings In this study, the effect of EFQM Excellence Model on organizational performance was researched. For this purpose, an organization using this model was preferred and thus a research was conducted in Eskişehir Maternity and Paediatric Hospital. A questionnaire was performed on 100 of the 400 employees of the organization and the data became the resource of the study. The questionnaire developed to determine the effect of EFQM Excellence Model on organizational performance consisted of three parts. The first part gave the personal information, while the second part included questions about EFQM Excellence Studies Criteria and the third part consisted of questions about dimensions of organizational performance. Before using the results of the survey, reliability and validity tests of the scales were done as a result of which it was found that the scales were valid and reliable. According to reliability analysis, none of the questions decreased reliability and therefore there was no need to omit any questions. The data were analysed with two different methods: correlation test and regression test in SPSS 13.0 (Statistical Package for the Social Sciences). The independent variables were EFQM Excellence Model Criteria and Organizational Performance was dependent variable. The following results were obtained from the analyses. According to correlation analysis, there is a relation between organizational performance and leadership very little weak at the level of 0,458 at significance level of p<0,01; between organizational performance and policies and strategies very little weak at the level of 0,488; between 465 �1. International Symposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo organizational performance and employees relatively strong at the level of 0,616; between organizational performance and leagues and resources relatively strong at the level of 0,610; between organizational performance and processes relatively strong at the level of 0,661; and between organizational performance and results criteria strong and positive at the level of 0,714. Table 5. Results of the Hypothesis p Hypothesis H1: There is a positive relation between Leadership criterion of EFQM Excellence Model Studies and organizational performance. H2: There is a positive relation between policies and strategies criterion of EFQM Excellence Model Studies and organizational performance. H3: There is a positive relation between employees criterion of EFQM Excellence Model Studies and organizational performance. H4: There is a positive relation between leagues and resources criterion of EFQM Excellence Model Studies and organizational performance H5: There is a positive relation between processes criterion of EFQM Excellence Model Studies and organizational performance. H6: There is a positive relation between employees criterion of EFQM Excellence Model Studies and organizational performance. H7: Organizational performance is related with Leadership criterion of EFQM Excellence Model Studies. H8: Organizational performance is related with policies and strategies criterion of EFQM Excellence Model Studies. H9: Organizational performance is related with employees criterion of EFQM Excellence Model Studies. H10: Organizational performance is related with leagues and resources criterion of EFQM Excellence Model Studies. H11: Organizational performance is related with processes criterion of EFQM Excellence Model Studies. H12: Organizational performance is related with results criterion of EFQM Excellence Model Studies. Explanation Result 0,001 Positive, very little weak relation Accepted 0,001 Positive, very little weak relation Accepted 0,001 Positive, relatively strong relation Accepted 0,001 Positive, relatively strong relation Accepted 0,001 Positive, relatively strong relation Accepted 0,001 Positive, strong relation Accepted 0,279 p>0,05 Rejected 0,673 p>0,05 Rejected 0,021 P<0,05 Accepted 0,123 p>0,05 Rejected 0,081 p>0,05 Rejected 0,001 p<0,05 Accepted As seen in the summary table showing the results of hypothesis tests, as a result of the analyses, while at the significance level of p<0,01 H1, H2, H3, H4, H5, H6, H9 and H12 hypotheses are accepted, H7, H8, H10 and H11 hypotheses are rejected. Regression analysis was done to check to what extent EFQM Excellence Model criterion explain the dependent variable, organizational performance, and it was found that the coefficients of the variables of employees and result criteria were significant. Result No matter what product or service is produced, organizations have to satisfy the expectations of their shareholders. The literature shows that those which have accomplished this have reached their goals and have been able to sustain their existence in intense competition. The most effective path to follow to reach this aim is to support and reinforce the quality activities in the organization. In the first part of the research, EFQM Excellence Model was explained. EFQM Excellence Model explains how an organization can be managed with an appropriate understanding of leadership taking policies and strategies, employees, leagues and processes in to account, how to achieve employee and customer satisfaction and positive effect on the society, and how to maintain success in basic business matters. The model, at the same time, is a kind of self-evaluation instrument that shows the weak and strong sides of the organization. For this aim an excellence model was established and it is an instrument that shows the organizations where on the way to excellence they are, and how to determine and find suitable solutions for bottlenecks. 466 �1. International Symposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo EFQM Excellence Model is based on TQM principles and includes these basic concepts: being result-focused, customer-focused, leadership and consistency of the aim, management through processes and data, improvement and participation of employees, continuous learning, rehabilitation, innovation, development of leagues, and institutional social responsibility. The basic concepts above appear in the model as 5 input and 4 result criteria. The input criteria are leadership, policies and strategies, employees, leagues and resources and processes. The output criteria are results about employees, about customers, about the society and about basic performance. In the second part of the research, performance and organizational performance were explained. The stage of determining organizational performance criteria requires a delicate study. In national and international literature, there are many different factors to which the subject is attached to, so a crystal clear structure of criterion hasn’t been determined. This is because every company’s institutional scales to raise its performance in line with its own targets and strategies show difference. In this part, the world literature was scanned and it was tried to form an optimum general structure of criteria; as a result, the organizational performance criteria were grouped under seven headings. These are productivity, quality of product/service, innovation, quality of work life, financial performance (profitability, suitability to the budget), efficiency and customer satisfaction. In this study the effect of EFQM Excellence Model on organizational performance was analysed. For this purpose, an organization that had received European Quality Award was preferred and a research was carried out in Eskişehir Maternity and Paediatric Hospital. A survey form composed of three parts was developed to determine EFQM Excellence Model and its effect on organizational performance. Before evaluating the survey results, validity and reliability analyses of the scales were performed as a result of which it was found that the scales were valid and reliable. The data were analysed with two different methods: correlation and regression tests on SPSS 13.0 (Statistical Package for the Social Sciences). In the study, it was found that there is a relation between EFQM Excellence Model Criteria and organizational performance at different levels. In order to determine to what extent affect the dependent variable organizational performance regression analysis was done and as a result it was found that the coefficients of the variables of employees and result criteria (results about customers, about employees, about the society and basic performance results) were significant. In the employees criterion, it can be argued that, in order to raise organizational performance, the knowledge and potential of the employees are managed and developed efficiently by the organization at individual level and on the whole of the institution. In the results criterion about employees, it can be said that the efforts of the organization to achieve employee satisfaction are perceived positively by the employees and this is reflected positively to their performance. In the results criterion about customers, it can be seen the general image of the organization meets both the current and the future needs and expectations about the services given and this image is also perceived positively by external customers. In the results criterion about society, it can be argued that the organization tries hard to fulfil its social responsibilities and the awards it has received are perceived positively by the society. In the criterion of basic performance results, it can be said that the organization has accomplished positive results about the pre-planned performance in terms of the aims and targets of the organization. In the research, no effect of the criteria of leadership, policies and strategies, processes, leagues and resources on organizational performance has been found. It can be deduced from this that reflection of perfect leadership applications to policies and strategies will yield more positive results. It can also be argued that making use of leagues and suppliers in such a way that is adaptable to the policies and strategies and that will support the processes. Continuous rehabilitation, cooperation and change should be turned into an institutional culture and not only the processes but also the other input factors of the organization should be rehabilitated at the same time. At this point, determination and support of the top management are crucial because their attitudes will shape the institutional culture and determine the attitudes of the employees. In this respect, we can list their duties as follows. The process rehabilitation teams should be given adequate time, required resources and training and furthermore, managers should join the process. In order to overcome the resistance to rehabilitation activities, employees should be told about the market and competition information about the organization and be convinced of the need for change. The fact that in the research no effect of the criteria of leadership, policies and strategies, processes, leagues and resources on organizational performance has been found shouldn’t be understood as these EFQM Excellence Model criteria are unimportant. 467 �1. International Symposium on Sustainable Development, June 9-10 2009, Sarajevo Any application carried out for any dimension of EFQM Excellence Model criteria will definitely effect the applications about the other dimensions. For instance, the efficient relations of the leader with customers, leagues and social representatives will affect the results criterion. It can be argued that those companies that apply the Excellence Model in increasing the organizational performance can see their strengths and weaknesses by fulfilling the conditions in the sub-criteria and thus present innovative and rehabilitative activities by evaluating the results. The research was conducted in a public entity that conducts EFQM Excellence model in health sector. Another research that will be carried out on such a sector whose performance criteria are based on more people can yield more direct results about the effects of EFQM applications. Besides, the organizations to participate into the research might also be chosen from a certain sector or region. By differentiating the organization types in the research and the numbers, or by making comparisons between sectors or regions, the effects of EFQM on organizational performance can be interpreted. The study has both methodological and theoretical limitations; however, it is focused on the effects of EFQM Excellence Model applications on organizational performance. The limitations in the study can be eliminated or modified so that new study subjects can be formed. This research can be a resource that will lead and contribute to the future researches through its information and results. References Akal, Z., (2003). Performance Concepts and Performance http://www.ydk.gov.tr/seminerler/performans yönetimi/performans yönetimi.htm. Management, MPM, Ankara, Baş, T., (2003). How Is A Questionnaire Prepared, Performed & Evaluated, 2nd Edition, Ankara, p.43. Cansever, A. (1993). Quality Awards, Journal of Önce Kalite, October. Göksel, A. et al., (2003). Modern Management Techniques, Editor: Birol BUMĐN, Gazi Publishing, Ankara, pg.83. Gümüştekin, G. E., (1999). An Application of Measuring Organizational & Managerial Efficiency in Businesses, 7. National Management & Organization Congress, Đstanbul Bilgi University, Đstanbul. KalDer, EFQM, KalDer Publications. Nakıp, M., (2003), Techniques of Marketing Researches & SPSS-supported Applications, Seçkin Pub., pg. 322. Palmer, M. J., Winters T. K., (1993). Human Resources, (Trans: Doğan Şahinler) Repnosol Press, Đstanbul, Pg.9. Performance Management System, http://www.student.itu.edu.tr/~ergonomi/webdergi /5.html. Rees, B. P. (1999). Life After ISO 9000 or Continuous Improvement, Quality Illustrated, October Sabuncuoğlu, Z., (2000). Management of Human Resources, 1st Edition Ezgi Publishing, Bursa, pg.160. Schulze, N., (1998). Humanization of Business As the Basic Element Raising Life Quality, 6. Ergonomics Congress, MPM Publications No: 622, Ankara. Şenol, G. (2003). Introduction to Performance Values in Business Evaluation, C.5, S.1, No: 7/31 www.isgucdergi.org/?p =makale&id=31 Törün,A. H. (1991). Productivity Analyses in Planning and Control Processes in Enterprises, Tezer Ofset, Đzmir. Yalavaç, S. Ü., (1997). Business Excellence, Its Place in Total Quality and Its Applications, M.Ü. Masters Thesis, Đstanbul. 468 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 293 Title A name given to the resource An Implementation on the Effect of Organizational Performance on EFQM Excellence Model at Eskisehir Maternity and Paediatric Hospital Author Author GÜMÜSTEKIN, Gülten Eren TASKIN, Ercan KOCA, Durmus Abstract A summary of the resource. One of the quality works used to achieve success in organizational performance is EFQM Excellence Model. The model targets sustainable excellence in all dimensions of performance and organizes effective and productive usage of all resources, high-performance, processes that provide constant improvement and the relationship between these. The excellence model formed for this purpose is an instrument which shows companies where they stand on the way to excellence by determining the obstacles and offering the usage of the suitable approach to reach the appropriate solutions. In this paper, it is tried to determine the effect of EFQM Excellence Model applied at Eskisehir Maternity and Paediatric Hospital Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2009-06 Keywords Keywords. Conference or Workshop Item PeerReviewed HB Economic Theory