244 10 3494 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 3347 Title A name given to the resource CONTRIBUTION OF TRUE COGNATES TO MATERIAL DEVELOPMENT Author Author Çakir, Abdulkadir Abstract A summary of the resource. After we had discovered that there were nearly 2500 English cognates in the Turkish language and seen the facilitating role of true cognates in teaching English to Turkish students, we designed some cognate-based teaching materials. Thus, the purpose of this paper is to illustrate how we can construct cognate-based teaching materials to teach English to Turkish learners. The use of cognate-based material in Turkish classes indicates us that they not only increase the students’ motivation but also enhances their performance. Briefly cognate-based materials prove to play an extremely affective and facilitating role in teaching English. Keywords: cognate, material development, contextualize, transfer Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014 Keywords Keywords. Conference or Workshop Item PeerReviewed PE English https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/91f158cb5700da7203f8733557fcaa0d.docx fcece9f82be3218f1edb0ad181c1cc9a https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/28d9baf49b8d14de2f3fe94db9cf8f68.pdf d91a126c101362899f7253a1a2dc3c50 PDF Text Text İlyas Çeliktaş Assistant Professor Doctor, Fatih Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku Anabilim Dalı ANONİM ORTAKLIĞIN HAKLI SEBEPLE FESHİ GİRİŞ Anonim şirketler çoğunluk ilkesine göre yönetilirler1. Pay sahiplerinin veya temsilcilerinin katılımı ile oluşan ve anonim ortaklığın iradesini temsil eden genel kurulda alınan kararlar toplantıya katılsın ya da katılmasın tüm ortakları, organları ve ortaklığı bağlar. Ancak şirkette çoğunluğa sahip pay sahipleri ile azınlık pay sahipleri arasında demokrasilerde olduğu gibi bir denge kurulması gerekir. Nitekim bu konuda pay sahiplerine bireysel olarak genel kurul kararlarına karşı iptal davası açma hakkı tanındığı gibi bazı konularda karar alınabilmesi için ağırlaştırılmış toplantı ve karar yetersayıları öngörülmüştür. Çoğunluk ilkesine karşı temel bir ilke olan eşitlik ilkesi de bu anlamda bir denge unsuru olarak kabul edilmektedir2. Çoğunluk ilkesinin yaratacağı olumsuz sonuçları engellemek amacıyla önemli bazı konularda sermayenin belirli bir oranını temsil eden azınlık pay sahiplerine de bazı haklar tanınmıştır. Bu haklar yoluyla kimi zaman belli konularda çoğunluğun karar alması önlenebilmekte (olumsuz azınlık hakları)3 kimi zamanda çoğunluğa rağmen ortaklık adına bazı işlemler gerçekleştirilebilmektedir (olumlu azınlık hakları)4. Anonim ortaklığın haklı sebeple feshi olumlu azınlık haklarından biridir. Çalışmamızda bu hakkın özellikleri üzerinde duracağız. 1 Çoğunluk ilkesi ve anonim şirketlere hakim olan diğer ilkeler için bkz.: Hasan Pulaşlı, Şirketler Hukuku Genel Esaslar, Ankara: Adalet Yayınevi, 2013, s. 261 vd. Türk Hukuku bakımından bu ilke Türk Ticaret Kanunu (TTK) m.423’de somutlaşmıştır. 2 Avrupa Birliği’nin 77/91 sayılı İkinci Yönergesinde (m.42) evrensel nitelikteki eşit işlem ilkesi kanunî bir üst-kural haline getirilmiştir (ABI. Nr. L 026, 31.1.1977). Keza 77/91 sayılı yönergeyi yürürlükten kaldıran 2012/30 sayılı Yönerge m.46 (ABI. Nr. L 315/74, 14.11.2012). 3 Genel kurul toplantılarında belli konularda karar alınabilmesi için ağırlaştırılmış toplantı ve karar yetersayısı öngörülmüşse azınlığın bu kararların alınmasını önleyebilmesi. 4 Mehmet Bahtiyar, Ortaklıklar Hukuku, İstanbul: Beta, 2012, s. 234. Bu haklar konusunda ayrıntılı bilgi için bkz.: Selin Sert Canpolat, “Anonim Ortaklıklarda Azınlık Haklarının İncelenmesi”, TBB Dergisi, Sayı 74, 2008, s.161 vd. 413 �İlyas Çeliktaş: ANONİM ORTAKLIĞIN HAKLI SEBEPLE FESHİ 1. Anonim şirketlerde azinlik kavrami Azınlık kavramı anonim şirketler hukukunda üç anlamda ele alınabilir5: a) Şirket esas sermayesinin yarısının altındaki paylar topluluğunu temsil eden pay sahipleri grubu, b) Genel kurul toplantısında azınlıkta kalanlarla beraber, herhangi bir sebeple genel kurula veya oylamaya katılmamış pay sahipleri grubu, c) Şirket esas sermayesinin belirli bir oranını temsil eden pay sahipleri grubu. Kanun koyucular genellikle azınlık kavramını şirket esas sermayesinin belirli bir oranını temsil eden pay sahipleri grubu olarak ele almıştır. Örneğin Türk hukukunda “sermayenin en az onda birini, halka açık şirketlerde yirmide birini oluşturan pay sahipleri” azınlık olarak tanımlanmıştır (TTK.411/1). Azınlık pay sahiplerine genel kurula katılma, oy kullanma, iptal davası açma, kar payı alma, tasfiye bakiyesine katılma hakkı gibi her bir pay sahibine tanınan haklar dışında bir takım haklar tanınmıştır. Şirket sermayesinin en az onda biri değerinde paylara sahip olmak azınlık haklarını kullanmak için yeterlidir. Bu hak bir kişide toplanacağı gibi birden çok paydaşın birlikte hareket etmesi halinde de oluşur6. Şirket esas sözleşmesine konulacak bir hükümle bu oran düşürülerek azınlık haklarının kullanılması kolaylaştırılabilir7. Kanunen tanınan azınlık hakları dışında esas sözleşme ile azınlığa yönetim kurulunda temsil edilebilme hakkı gibi haklarda tanınabilir8. Azınlık hakları gelişme göstermekte ve bunların listesi de zenginleşmektedir. Türk hukukunda azınlığa tanınan haklara; denetçinin görevden alınmasını ve yeni denetçi atanmasını talep hakkı (TTK.399/4), nama yazılı pay senedi bastırılmasını talep hakkı (TTK.486/3), özel denetçi atanmasını sağlama (TTK.439), finansal tabloların görüşülmesini bir ay sonraya erteletme (TTK.420), genel kurulu toplantıya davet ve gündeme 5 Mahmut T. Birsel, “Anonim Şirketlerde Azınlık Hakları”, İmran Öktem’e Armağan, Ankara 1970, s.627. 6 Yargıtay 11. Hukuk Dairesi T. 25.11.1978, E. 1978/4856, K. 1978/5184. 7 Bahtiyar, s.236; Ayşe Sumer, Anonim Ortaklıklarda Azınlık Haklarının Korunması ve Anonim Ortaklığın Haklı Nedenle Feshi, İstanbul 1991, s. 9. 8 İsmail Kırca (Manavgat/Şehirali Çelik), Anonim Şirketler Hukuku, C.1, Ankara 2013, s. 430. 414 �ZBORNIK RADOVA - Međunarodna naučna konferencija „Javni i privatni aspekti nužnih pravnih reformi u BiH: Koliko daleko možemo ići?“ madde koydurma (TTK.411,412), haklı sebeple anonim ortaklığın feshini talep hakkı (TTK.531) örnek verilebilir. 2. Anonim ortakliğin hakli sebeple feshi 2.1. Genel olarak Bir sözleşme yapıldıktan sonra özellikle sürekli sözleşmeler bakımından zaman içinde şartlar değişebilir. Tarafların üstlendikleri edimlerini yerine getirmeleri dürüstlük kuralı gereğince çekilmez hal alabilir. Böyle bir durumda hakkaniyet gereği taraflara bozucu yenilik doğuran bir beyanla sözleşmeyi sona erdirebilme imkânı tanınmıştır9. Temelinde sözleşme ilişkisi bulunan anonim şirketler bakımından da haklı sebeple fesih imkânı mevcuttur10. Konu, Türk hukukunda TTK.531’de “Haklı sebeplerle fesih” başlığı altında düzenlenmiştir. Bu hükmün kaynağı olan İsviçre Borçlar Kanununda da (736/4) şirket sermayesinin yüzde onunu temsil eden pay sahiplerinin haklı sebeple şirketin feshini talep edebilecekleri düzenlenmiştir. Alman hukukunda ise Alman Paylı Ortaklıklar Kanununda (AktG) bu konuda yasal bir düzenleme olmamakla beraber, Alman Limited Ortaklıklar Kanununu (GmbHG) § 61 hükmünün kıyasen uygulanmasının mümkün olabileceği veya esas sözleşme ile dava hakkının düzenlenebileceği ifade edilmektedir11. Çoğunluk gücünün kötüye kullanılmasına karşı etkili bir araç olan haklı sebeple ortaklığın feshi hakkı aynı zamanda azınlık ile çoğunluğun menfaatler dengesinde uzlaşarak yaşamalarına da hizmet etmektedir.12 3. Hakli sebeple feshi talep hakki azinliğa taninmiştir Türk hukuku bakımından bu hakkın kullanılabilmesi için esas sermayenin onda birine halka açık şirketlerde yirmide birine sahip olmak gerekli ve yeterlidir. Bu oranda paya bir pay sahibinin sahip olması şart değildir. Birden fazla pay sahibi de bir araya gelerek söz konusu hakkı 9 Erdoğan Moroğlu, “Anonim Ortaklıkta Azınlık Pay Sahiplerinin Korunması ve Haklı Nedenlerle Fesih”, Makaleler I, İstanbul 2001, s.93. 10 Emin Cem Kahyaoğlu, “Anonim Ortaklıkta Haklı Sebeple Fesih”, Prof. Dr. Şener Akyol’a Armağan, İstanbul 2011, s. 549 vd. 11 Ayşe Şahin, Anonim Ortaklığın Haklı Sebeple Feshi, İstanbul: Vedat Kitapçılık, 2013, s. 86 vd. 12 Ünal Tekinalp, “Otuz Yıllık Uygulamanın Işığında Azınlık Hakları Sisteminin ve Uygulamasının Değerlendirilmesi”, Türk Ticaret Kanunu’nun 30. Yıl Semineri, İstanbul 1988, s.241. 415 �İlyas Çeliktaş: ANONİM ORTAKLIĞIN HAKLI SEBEPLE FESHİ kullanabilir. Esas sözleşme ile daha düşük bir oran öngörülebilir13. İsviçre hukukunda ise bu oran gerek kapalı gerekse halka açık anonim şirketlerde % 10 dur14. Bu oranlar dava şartı olup hakim tarafından resen nazara alınır15. 4. Feshi talep hakkinin hakli sebebe dayanmasi gerekir Türk hukukunda haklı sebep Kanunda tanımlanmamış, haklı sebepler örnek olarak da gösterilmemiş, bu kavramın niteliklerinin gösterilmesi ve tanımlanması yargı kararlarıyla öğretiye bırakılmıştır. Tekinalp’e göre şu hallerden birinin veya bazılarının bulunması halinde haklı sebep mevcuttur16; a) Çoğunluğun yönetimi anonim ortaklığın finansal durumunun devamlı olarak kötüye gitmesine, ödeme dar boğazına girmesine ve acze düşmesine yol açacak nitelikte ise, b) Anonim ortaklığın kaynaklarının sistematik olarak çoğunluğa veya onun ortaklık ve işletmelerine aktarılıyorsa, c) Kar dağıtmama politikasının sürekli hale gelmesi, d) azlık haklarının devamlı ihlalî. İsviçre öğretisinde genel kurulun birçok kez kanuna aykırı bir şekilde toplantıya çağrılmış olması, genel kurul olağan toplantısının sürekli ve devamlı şekilde yapılamaması, azlık hakları ile bireysel hakların devamlı ihlalî, özellikle bilgi alma ve inceleme haklarının engellenmesi, şirketin sürekli zarar etmesi, dağıtılan kâr payının düzenli azalması, haklı sebep sayılmıştır17. Buna karşılık ileride kötüye kullanma hususunda sadece korku ve endişeye dayanan varsayımlar ve olumsuz beklentiler haklı sebep sayılmamıştır18. İleri sürülen sebeplerin haklı olup olmadığına karar verecek olan mahkemedir. 13 Esas sermayenin en az onda birine sahip olma şartının, esas sözleşme ile ne ağırlaştırılabileceği ne de hafifletilemeyeceği konusunda bkz.: Rauf Karasu, Anonim Şirketlerde Emredici hükümler İlkesi, Ankara 2009, s.145. 14 OR.736/4; “durch Urteil des Richters, wenn Aktionäre, die zusammen mindestens zehn Prozent des Aktienkapitals vertreten, aus wichtigen Gründen die Auflösung verlangen. Statt derselben kann der Richter auf eine andere sachgemässe und den Beteiligten zumutbare Lösung erkennen”. 15 Şahin, s.345. 16 Ünal Tekinalp, Sermaye Ortaklıklarının Yeni Hukuku, İstanbul: Vedat Kitapçılık, 2013, s.292. 17 Hasan Pulaşlı, Şirketler Hukuku Şerhi, C.II, Ankara: Adalet Yayınevi, 2011, s.1791. 18 Pulaşlı, Şerh, s.1791. 416 �ZBORNIK RADOVA - Međunarodna naučna konferencija „Javni i privatni aspekti nužnih pravnih reformi u BiH: Koliko daleko možemo ići?“ 5. Hâkimin taleple bağli olmamasi Mahkeme sebepleri haklı bulsa bile fesih kararı vermek zorunda değildir. Nitekim bu husus TTK.531’in gerekçesinde şu şekilde ifade edilmiştir; “Şirketin feshini haklı kılan sebeplerin varlığına rağmen, yaşatılmasının ekonomik ve rasyonel açıdan daha doğru olacağına kanaat getiren mahkeme; şirketi feshetmek yerine, fesih talebinde bulunan paysahiplerinin paylarının gerçek değerinin ödenmesine ve kendilerinin şirketten çıkarılmalarına veya duruma uygun düşen ve kabul edilebilir diğer bir çözüme karar verebilir. Davacıya paranın kimin tarafından ve nasıl ödeneceği, bu payları geçici olarak şirketin iktisap edip edemeyeceği yargı kararlarına ve öğretideki görüşlere göre belirlenecektir”. Türk hukukunda mahkemenin feshi haklı gördüğü durumda şirketi feshetmek yerine, fesih talebinde bulunan paysahiplerinin paylarının gerçek değerinin ödenmesine ve kendilerinin şirketten çıkarılmalarına karar vermesi hali açıkça zikredilmesine karşılık İsviçre hukukunda bu alternatifin açıkça zikredilmemesi Türk hukukunun alternatif çözümü feshe üstün tuttuğu şeklinde yorumlanmaktadır19. Fesih en son çare olmalıdır. İptal davası açma, yönetim kurulu aleyhine sorumluluk davası açma, bilgi alma ve özel denetim talep edilmesi gibi yollara gitmek varken fesih davası açılması dava şartı değilse de açılan davanın reddini gerektirebilir20. Aksi takdirde yönetim kurulu üyelerine tazminat ve iptal davası ile ilgili sebepler çoğunlukla şirketin feshi için de haklı sebep teşkil edebileceğinden pay sahipleri bu kanuni imkanlar yerine etkin araç olarak fesih davasına yönelebileceklerdir21. Duruma uygun düşen ve kabul edilebilir diğer bir çözüme örnek olarak; kar dağıtma zorunluluğu, uygun bir yeni pay sahibinin şirkete alınması, sermaye artırımı, davacı azınlığın yönetim kurulunda temsili, bir iştirakin şirketten ayrılması, şirketi sağlığa kavuşturabilecek kısmî tasfiye verilebilir22. 19 Tekinalp, Sermaye, s.289. Ayşe Sumer, “Türk Ticaret Kanunu Tasarısında Anonim Ortaklıkların Haklı Nedenle Feshi”, MÜİİBF Dergisi, 2010, C.XXVIII, S.I, s. 176; Tekinalp, s.288. 21 Moroğlu, Makaleler, s. 100. 22 Tekinalp, Sermaye, s.294; Pulaşlı, Şerh, s.1793 vd. 20 417 �İlyas Çeliktaş: ANONİM ORTAKLIĞIN HAKLI SEBEPLE FESHİ 5. Feshi talep hakkinin makul sürede ileri sürülmesi gerekir Türk ve İsviçre hukukunda fesih davası açılması için özel bir zamanaşımı süresi öngörülmemiştir. Fesih gibi etkili bir silahın keyfi kullanılmasını engellemek için haklı neden oluşturacak vakıaların oluşundan itibaren iki yıllık bir kısa zamanaşımı süresinin menfaatler dengesine uygun olacağı ifade edilmiştir23. Moroğlu ise kanun tasarı halinde iken; “Dava hakkı, feshe neden olan son işlem veya eylemden itibaren bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar” şeklinde bir metin önermiştir24. Şahin ise, bir yıllık bir zamanaşımı veya hak düşürücü sürenin öngörülmesinin davanın niteliğine uygun olmadığını, davanın feshe yol açan sebebin öğrenilmesinden itibaren makul bir sürede açılması gerektiğini, makul sürenin somut olayın şartlarına ve haklı sebebin niteliğine göre mahkemece belirleneceğini ifade eder25. Herhalde haklı sebebin meydana gelmesinden uzun süre sonra fesih davasının açılması dürüstlük kuralına aykırılık teşkil eder26. SONUÇ Azınlığın haklı sebeplerle anonim şirketin feshini talep etme hakkı çoğunluk pay sahiplerine karşı kendilerine verilen radikal bir araçtır27. Dolayısıyla mahkemelerin bu konuda sebebin haklı olup olmadığını değerlendirmede isabetli karar vermeleri ve feshi son çare olarak görerek alternatif çözümlere yönelmeleri kanunun amacına uygun düşecektir. Mahkemeye bu konuda takdir yetkisi tanınmıştır. Türk hukuku açısından yeni olan bu hüküm içtihatlar yoluyla somut çözümlere ulaşacaktır. Örneğin, feshi talep hakkının ileri sürülmesindeki makul sürenin ne olması gerektiği mahkeme kararlarıyla çözülecektir. Fesih davasının azınlık tarafından kötü niyetle kullanılmasının önüne geçmek için 1/10 yerine daha yüksek oranların belirlenmesi gerektiği ileri sürülmüşse de28 feshin en son çare olması, diğer hukuki imkanların kullanılmasının gerekmesi, kanuni tercihin alternatif çözümler olduğu gerçeği karşısında büyük bir risk oluşturmadığı 23 Sumer, Tasarı, s.179. Erdoğan Moroğlu, Türk Ticaret Kanunu Tasarısı, Değerlendirme ve Öneriler, İstanbul 2009, s. 306. 25 Şahin, s.360. Benzer görüşte bkz.: Oruç Hami Şener, Teorik ve Uygulamalı Ortaklıklar Hukuku, Ankara, 2012, s. 597. Murat Oruç, “6102 sayılı Yeni Türk Ticaret Kanunu’na Göre Anonim Ortaklıktan Haklı Sebeple Fesih İstemine Bağlı Çıkarılma”, Batider (2011), C.XXVII, S.1, s.220. 26 Pulaşlı, Şerh, s.1792. 27 Pulaşlı, Şerh, s.1787. 28 Sumer, Tasarı, s.180. 24 418 �ZBORNIK RADOVA - Međunarodna naučna konferencija „Javni i privatni aspekti nužnih pravnih reformi u BiH: Koliko daleko možemo ići?“ kanaatindeyiz. Çünkü anonim şirketin feshedilmesi sadece ortakların değil üçüncü kişilerin de maruz kalacağı ekonomik ve sosyal türdeki ağır sonuçları beraberinde getirecektir29. KAYNAKÇA BAHTİYAR, Mehmet. Ortaklıklar Hukuku, İstanbul: Beta, 2012. BİRSEL, Mahmut T. “Anonim Şirketlerde Azınlık Hakları”, İmran Öktem’e Armağan, Ankara 1970. CANPOLAT, Selin Sert. “Anonim Ortaklıklarda Azınlık Haklarının İncelenmesi”, TBB Dergisi, Sayı 74, 2008. KAHYAOĞLU, Emin Cem. “Anonim Ortaklıkta Haklı Sebeple Fesih”, Prof. Dr. Şener Akyol’a Armağan, İstanbul 2011. KARASU, Rauf. Anonim Şirketlerde Emredici hükümler İlkesi, Ankara 2009. KIRCA, İsmail (Manavgat/Şehirali Çelik), Anonim Şirketler Hukuku, C.1, Ankara 2013. MOROĞLU, Erdoğan. “Anonim Ortaklıkta Azınlık Pay Sahiplerinin Korunması ve Haklı Nedenlerle Fesih”, Makaleler I, İstanbul 2001. MOROĞLU, Erdoğan. Türk Ticaret Kanunu Tasarısı, Değerlendirme ve Öneriler, İstanbul 2009. ORUÇ, Murat. “6102 sayılı Yeni Türk Ticaret Kanunu’na Göre Anonim Ortaklıktan Haklı Sebeple Fesih İstemine Bağlı Çıkarılma”, Batider (2011), C.XXVII, S.1, s.209-233. PULAŞLI, Hasan. Şirketler Hukuku Şerhi, C.II, Ankara: Adalet Yayınevi, 2011 (Şerh). 29 Pulaşlı, Şerh, s.1788. 419 �İlyas Çeliktaş: ANONİM ORTAKLIĞIN HAKLI SEBEPLE FESHİ PULAŞLI, Hasan. Şirketler Hukuku Genel Esaslar, Ankara: Adalet Yayınevi, 2013. SUMER, Ayşe. Anonim Ortaklıklarda Azınlık Haklarının Korunması ve Anonim Ortaklığın Haklı Nedenle Feshi, İstanbul 1991. SUMER, Ayşe. “Türk Ticaret Kanunu Tasarısında Anonim Ortaklıkların Haklı Nedenle Feshi”, MÜİİBF Dergisi, 2010, C.XXVIII, S.I, s. 171-181 (Tasarı). ŞAHİN, Ayşe. Anonim Ortaklığın Haklı Sebeple Feshi, İstanbul: Vedat Kitapçılık, 2013. ŞENER, Oruç Hami. Teorik ve Uygulamalı Ortaklıklar Hukuku, Ankara, 2012. TEKİNALP, Ünal. “Otuz Yıllık Uygulamanın Işığında Azınlık Hakları Sisteminin ve Uygulamasının Değerlendirilmesi”, Türk Ticaret Kanunu’nun 30. Yıl Semineri, İstanbul 1988. TEKİNALP, Ünal. Sermaye Ortaklıklarının Yeni Hukuku, İstanbul: Vedat Kitapçılık, 2013 (Sermaye). 420 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 3074 Title A name given to the resource ANONİM ORTAKLIĞIN HAKLI SEBEPLE FESHİ GİRİŞ Author Author ÇELIKTAŞ, İlyas Abstract A summary of the resource. Anonim şirketler çoğunluk ilkesine göre yönetilirler1. Pay sahiplerinin veya temsilcilerinin katılımı ile oluşan ve anonim ortaklığın iradesini temsil eden genel kurulda alınan kararlar toplantıya katılsın ya da katılmasın tüm ortakları, organları ve ortaklığı bağlar. Ancak şirkette çoğunluğa sahip pay sahipleri ile azınlık pay sahipleri arasında demokrasilerde olduğu gibi bir denge kurulması gerekir. Nitekim bu konuda pay sahiplerine bireysel olarak genel kurul kararlarına karşı iptal davası açma hakkı tanındığı gibi bazı konularda karar alınabilmesi için ağırlaştırılmış toplantı ve karar yetersayıları öngörülmüştür. Çoğunluk ilkesine karşı temel bir ilke olan eşitlik ilkesi de bu anlamda bir denge unsuru olarak kabul edilmektedir2. Çoğunluk ilkesinin yaratacağı olumsuz sonuçları engellemek amacıyla önemli bazı konularda sermayenin belirli bir oranını temsil eden azınlık pay sahiplerine de bazı haklar tanınmıştır. Bu haklar yoluyla kimi zaman belli konularda çoğunluğun karar alması önlenebilmekte (olumsuz azınlık hakları)3 kimi zamanda çoğunluğa rağmen ortaklık adına bazı işlemler gerçekleştirilebilmektedir (olumlu azınlık hakları)4. Anonim ortaklığın haklı sebeple feshi olumlu azınlık haklarından biridir. Çalışmamızda bu hakkın özellikleri üzerinde duracağız. Publisher An entity responsible for making the resource available Pravni fakultet Univerziteta u Tuzli i Centar za društvena istraživanja Internacionalnog Burč univerziteta Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014 Keywords Keywords. Article PeerReviewed K Law (General) Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 3557 Title A name given to the resource THE ROLE OF CONCEPT ANALYSIS IN STUDYING ENGLISH (ON THE BASIS OF AMERICAN POLITICAL DISCOURSE) Author Author Yulia, Chanturidze Abstract A summary of the resource. “Every language is a temple in which the soul of those who speak it is enshrined.” Oliver Wendell Holmes Language is a means of communication between people. It is inextricably bound to the life and development of people who use it. It is a human being who perceives and understands the world through various senses and creates a worldview on the basis of this experience. Having received the results of such a perception, people pass their knowledge to other people with the help of language. That is why one can argue that language, thinking and culture are so closely interconnected that they exist in the state of unity. Language does not only reflect people’s worldview and culture but among its key functions one can also name preserving culture and passing it on to the next generations. In this respect it goes without saying that it is necessary to turn to language analysis when teaching foreign culture to students. People see the world around them differently: their worldview depends on what has become traditionally important to them. The peculiarities of the vocabulary of a language should be noticed by teachers of language and culture and explained to students. As a result of world perception one can observe the appearance of concepts in culture. Their nature has been defined by such prominent Russian linguists as V.A.Maslova and Y.S.Stepanov. Then their theory has been applied to a great variety of languages (see Levenkova E.R., Ter-Minasova S.G., Vishnyakova O.D. and others). As a result of their research it has become clear that an important peculiarity of a concept, which helps to distinguish it from the lexical meaning, appears to be the fact that a concept is “felt through”, i.e. it carries some special emotions and reflects a person’s attitude to it (positive or negative). Moreover, concepts are connected with the norms of people’s behaviour since they also fix the peculiarities of native speakers’ culture. Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014 Keywords Keywords. Conference or Workshop Item PeerReviewed PE English Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 3397 Title A name given to the resource LEGAL ENGLISH DISCOURSE: GENRE AND CULTURE-SPECIFICITY Author Author Yankova, Diana Abstract A summary of the resource. Legal discourse is very much tainted by political, ideological, historical, cultural characteristics, much more so than the language of mathematics or technology. Independently of any culturally, historically and linguistically determined variation, legislation has, however, one and the same function across cultures - it regulates behaviour. The different legal systems have one and the same goal, which is the administration of justice. The aim of this presentation is to discuss the common features of the statutory text in different legislative contexts in terms of its communicative purpose, the participants in the communication, production strategies and then highlight how the diversity in legal ratiocination affects the form and content of legislative expression. Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014 Keywords Keywords. Conference or Workshop Item PeerReviewed PE English Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 3520 Title A name given to the resource A RESEARCH ABOUT “CULTURAL TALKİNG PATTERNS” IN ISTANBUL UNİVERSİTY LANGUAGE CENTRE A1-A2-B1-B2 LEVEL BOOKS ACCORDING ELP (EUROPEAN LANGUAGE PORTFOLİO) Author Author Yahşi Cevher, Özlem Güngör, Canan Abstract A summary of the resource. The culture plays a huge role in society formation. Because it includes analysing life style of communities, their traditions, beliefs, language and art. Language learning or teaching activities in connection with the culture helps to understand the characteristics of society which are reflected or not reflected in the language. Because language during the years through the the spirit, brain and conscience of the community reached our days. “A nation’s history, geography, religious values, folklore, music, art, literature, science which perform worldview and all types of common values filtred through the hundred years by words symbolically flows into the language treasury.” (Barın, 2004). The importance of teaching Turkish to foreigners in Turkey is rising. We should teach not only phonetic features of our language to foreigners, but also Turkish culture and history. Language is the basic mechanism that transfers culture to time and space and refines it (Güngör, 1991:214). Therefore, written and verbal pieces used in language education should comprise cultural talking patterns. Turkey joined Socrates Project, which regulates common education practices in Europe, on 24th of January 2000, with European Council’s decision number 253/2000/EC. For that reason, foreign language teaching practices in European countries are adopted in Turkey (Mirici, 05.02.2014). These practices are being applied in connection with framework programme. One of this common framework programme’s features is cultural diversity. In other words, foreign language teaching practices should also comprise cultural aspects of the language. In this research, we will investigate with scanning method, how much and how the cultural talking patterns of Turkish culture are reflected, on terms of Teaching Turkish as a Foreing language, on the texts of A1-A2-B1-B2 level TÖMER books of Istanbul University. Keywords: Turkish teaching, ELP, Turkish lesson books Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014 Keywords Keywords. Conference or Workshop Item PeerReviewed PE English https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/880283a7eeac6fa3fa76bcb29913ce32.docx 8942ba7813a8f1b83ad6991a6aaf8732 https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/1868c2e6abb018539cc8a4935313d57a.pdf 360d1c69c9ddbe8dd051ce234a4d3b05 PDF Text Text Yrd. Doç. Dr. Mustafa Yilmaz Fatih Üniversitesi Hukuk Fakültesi İdare Hukuku Öğretim Üyesi ESKİ VAKIF MALLARININ GÜNÜMÜZDEKİ HUKUKİ REJİMİ TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1. Eski vakiflar hakkinda genel bilgiler Vakıflar, insanın fıtratında varolan başkasına iyilik yapma, insanlar için yardımda bulunma, karşılıklı yardımlaşma ve dayanışma duygusunu hukuki statüye kavuşturan ve ona süreklilik sağlayan, düzenli ve koordineli bir şekilde hayata geçirilmesini temin eden en önemli müesseselerden birisidir. Çok eski zamanlardan beri insanlar çeşitli nedenlerle vakfetmişler, ancak İslam’ın vakıf müessesesine verdiği önemden dolayı, gerek teorik alanda ve gerekse pratikte çok önemli bir yer işgal etmiş, İslâm ve Osmanlı hukukunda kapsamlı çalışmalar yapılmıştır. Denilebilir ki İslâm hukukunun ve hukukçularının geliştirdiği ve yaygınlaştırdığı en önemli müesseselerden biri de vakıf olmuştur. Eski medeniyetlerde de vakıf benzeri bir takım müesseseler bulunmaktadır. Eski Mısır'dan eski Roma'ya, eski Türklerden eski Yunan'a, eski Mezopotamya medeniyetlerinden eski Avrupa medeniyetlerine ve hatta yakınçağ Avrupa devletlerine kadar bir çok toplumda vakıf benzeri kurumlara rastlanılmaktadır. Ancak İslâmiyetle birlikte ve İslâm'ın vakıf müessesesine verdiği önemden dolayı İslâm hukukunda ve İslâm devletlerinde çok güçlü bir şekilde ortaya çıkmış, çok sayıda hukuk ekolü tarafından ele alınmış ve geliştirilen içtihatlarla hukukî statüsü ve ilkeleri belirlenmiştir. Kur'an-ı Kerim'de açıkça "vakıf" ile ilgili bir kavram geçmese de, insanlara yararlı olma, hayır işleme sosyal yardımlaşma, dayanışma, sadaka, fakir ve yetimlerin gözetilmesi gibi sosyal nitelikli esaslara sıklıkla yer verilmiş, Hz. Peygamber’in (SAS) bu konudaki sözleri ve uygulamaları, kısaca hadisleri, vakıf müessesesinin gelişmesinde etkili olmuştur. Hz. Peygamberin bizzat kendisi vakfetmiş, ashabına da vakıfta bulunmalarını tavsiye etmiştir. Bu tavsiyeye uyan ashabın ileri gelenleri ve daha sonraki 93 �Mustafa Yilmaz: ESKİ VAKIF MALLARININ GÜNÜMÜZDEKİ HUKUKİ REJİMİ - TÜRKİYE ÖRNEĞİ yıllarda halifeler ve zenginler mallarını vakfetmişler, çok çeşitli alanlarda vakıf medeniyetinin örneklerini sergilemişlerdir. İslâm ve Osmanlı hukukunda genel kabul görmüş bir tanıma göre "vakıf, menfaati Allah'ın kullarına ait olmak üzere bir malı Cenab-ı Hakkın mülkü hükmünde olmak üzere tahsis etmek, bağışlamaktır." Bu tanıma uygun olarak yapılan bağışlamalar ve kurulan vakıflar, İslâm coğrafyasında insanlara ve diğer canlılara hizmet vermişlerdir. Diğer İslâm devletlerinde olduğu gibi Selçuklu Devleti ve özellikle Osmanlı Devleti zamanında da vakıf müessesesi kapsamlı olarak ele alınmış, gerek teorik planda gerekse uygulamada çok önemli gelişmeler kaydedilmiştir. İslam devletlerinde bireyler çok sayıda vakıflar kurarak insanlara ve hatta hayvanlara çok çeşitli alanlarda hizmet vermişlerdir. Aynı zamanda hükümdarlar, padişahlar, sultanlar ve çeşitli devlet adamları da vakıflar kurarak insanlara ve topluma yararlı eserler ve hizmetler sunmuşlardır. Hukuki nitelik itibariyle vakıflar başlangıçta bireylerin kurdukları vakıflar olarak ortaya çıkarken daha sonra hükümdarların, devlet adamlarının, hanedan yakınlarının kurdukları vakıflar ortaya çıkmış, kısacası devlet tarafından vakıf adı altında kamu tüzel kişileri oluşturulmuş, adı konmasa da tüzel kişilikleri statüsü verilmiştir. Kısacası bir çok kamu hizmeti bireyler ve devlet tarafından kurulan vakıflar eliyle yürütülmüştür. Osmanlı Devleti zamanında da vakıflar suretiyle insanlara bir çok alanda hizmetler sunulmuş, toplumsal hayatın her alanında vakıflar eserleri ve uygulamaları görülmüştür. Osmanlı devletinde daha ilk beyler zamanından başlayan vakıf kurma geleneği, ilerleyen yüzyıllarda devletin siyasi, mali gücüne paralel olarak çeşit ve kapsam itibariyle ilerlemiş; hukuki, iktisadi, sosyal ve siyasi yapıyı etkilemiş; sosyal siyasetin, sosyal adaletin, dayanışmanın, toplumsal huzur ve barışın gerçekleşmesinde, fırsat eşitliğinin dağılımının sağlanmasında rol oynamış ve daha birçok yönden insanlığa hizmet etmişlerdir. Medrese, kütüphane, hastane, han, hamam, kervansaray, darü’şşifa, köprü, yol, çeşme ve su tesisatı vb. bir çok eser ve hizmet, başta padişahlar ve saltanat hanedanı, hanedan kadınları (sultan eş, kız ve anneleri olmak üzere en yüksek mevkilerde görev yapan kişilerden mütevazi mal varlığına sahip bir çok kişi tarafından kurulan vakıflar aracılığıyla gerçekleştirilmiş ve daha birçok hayır hizmeti bu müesseselerle yerine 94 �ZBORNIK RADOVA - Međunarodna naučna konferencija „Javni i privatni aspekti nužnih pravnih reformi u BiH: Koliko daleko možemo ići?“ getirilmiştir. Vakıf hizmetleri yalnız dini alanlarda değil, devletin faaliyet alanına giren, hatta sosyal ve kültürel hizmetler alanında da yapılmıştır. Toplumsal barış ve dayanışmaya sağladığı katkıların yanı sıra devletin göreceği bir takım hizmetler de vakıflar tarafından yüklenilerek devletin toplumsal ihtiyaçları karşılamadaki yükü hafifletilmiştir. Osmanlı Devleti zamanında gerek bireylerin ve gerekse devlet ve devlet adamlarının kurduğu vakıflar sayesinde Osmanlı'nın egemen olduğu yerlerde Anadolu'dan Balkanlara, Harameyn'den Kuzey Afrika'ya kadar bir çok yerde vakıf eserleri inşa edilmiş, bu durum Osmanlı Devletinin bir "vakıf medeniyeti ve cenneti" olarak nitelendirilmesine yol açmıştır. 2. Osmanli devleti zamaninda vakiflar ve mallarinin hukuki durumu 2.1. Osmanlı Devletinde Vakıfların Yerine Getirdiği Kamu Hizmetleri Vakıflar, insan hayatının hemen her alanında çok önemli fonksiyonlar ifa etmişlerdir. Türk ve İslam tarihinde eğitimden sağlığa bayındırlık eserlerinden ulaştırma hizmetlerine, din hizmetlerinden sosyal yardımlara kadar toplumsal hayatın her alanında bir çok kamu hizmeti vakıflar tarafından gerçekleştirilmiş, vatan savunmasından kolluk faaliyetlerine kadar hizmet vermiş, insanların ihtiyaç duyduğu alanlarda destek olmuş, kimi alanları da teşvik etmiştir. Değişik dönemlere ait yapılan araştırmalarda, vakıfların sayısı, devlet ekonomisi içerisindeki yeri hususunda farklı sonuçlar çıksa da, XIX. yüzyılda kurulan 9.000 vakıf dahil Osmanlı ülkesinde 35.000 civarında vakıf bulunduğu tahmin edilmekte, devlet bütçesi içerisinde de önemli yer tutmaktadır. Kısacası Batı’da kilise, belediye ve devletin gördüğü hizmetler, Osmanlı’da bireylerin ve devlet adamlarının kurduğu vakıflar eliyle yürütülmüştür. En önemli kamu hizmetlerinden olan eğitim ve kültür hizmetleri, Selçuklu ve Osmanlı Devletinde büyük çoğunlukla vakıflar tarafından gerçekleştirilmiştir. Başta mektep ve medreselerde olmak üzere sunulan eğitim faaliyetleri, kurulan vakıflar eliyle yürütülmüş, sadece bina ve tesislerin yapılması ile yetinilmemiş, aynı zamanda burada görev yapan veya 95 �Mustafa Yilmaz: ESKİ VAKIF MALLARININ GÜNÜMÜZDEKİ HUKUKİ REJİMİ - TÜRKİYE ÖRNEĞİ ders veren hocaların maaşları ve öğrencilerin tüm masrafları da vakıflar tarafından karşılanmıştır. Osmanlı toplumunun en önemli sosyal merkezlerinden birini külliyeler oluşturmuş ve büyük vakıf külliyeleri kurularak insanların bir çok önemli ihtiyacı karşılanmıştır. Külliyelerin odak noktasını cami oluşturmuş, cami merkezli bu oluşumun yanında her seviyede mektep ve medrese, kütüphane, hastane, aşhane, imarethane, arasta-çarşı, han-kervansaray, hamam vb. yer almıştır. Mesela, külliyelerin en gelişmiş örneği bulunan Süleymaniye Külliyesinde, cami merkezinde hastane, misafirhane, hamam ve dükkanlar gibi diğer unsurların yanında darü’l-hadis, dârü’l-kurra, dârü’ssıbyan, tıp medresesi, mülazımlar medreseleri de yer almaktaydı. Benzer bir durum Fatih ve Beyazıt Külliyesinde de söz konusudur. Bu külliyelerde yer alan bazı hizmetler günümüzde de sürdürülmektedir. Kütüphaneleri, camileri, imarethaneleri halen aktif olarak kullanılmaktadır. Yine en önemli kamu hizmetlerinden olan sağlık hizmetlerinin vakfedilmiş sağlık müesseseleri olan “darü’ş-şifa”lar tarafından hiçbir din, dil, ırk ayrımı yapılmadan bütün insanlara ücretsiz sunulduğu görülmüştür. Bu müesseseler sadece halkın sağlığı ile ilgili değil, aynı zamanda tıp eğitimi yaparak doktor yetiştirmişlerdir. Şehirlerin kurulmasından temizliğinin sağlanmasına, park bahçe ve mezarlıklarının yapımından su ve hamam ihtiyacının karşılanmasına kadar birçok belediye hizmeti ve şehircilik faaliyetleri yıllarca vakıflar eliyle yürütülmüştür. Yine belediye hizmetlerinden olan yol ve kaldırımların inşa ve tamiri, kabristanların, park, bahçe, çayır ve korulukların oluşturulması, ağaç dikimi, temizlik ve çöp işleri, kanalizasyon sistemleri, aydınlatma sistemleri, yangın söndürme hizmetleri, pazarcı kayıkları, son dönemlerde elektrikli tramvay gibi çok değişik ve yaygın kamu hizmetleri, vakıflar tarafından gerçekleştirilmiştir. Sadece Müslüman vakıfları değil, gayrimüslimlerin kurduğu vakıflar da bu hizmetleri sağlamışlardır. Yine belediyelerin yoksullara, güçsüzlere ve kimsesizlere yardım hizmeti, eskiden vakıflar tarafından kurulan imaretler aracılığıyla sunulmuştur. Uluslararası ticaretin daha iyi işlemesi, insanların güvenle seyahat edebilmesi ve güvenliğin sağlanması amacıyla yollar, köprüler, 96 �ZBORNIK RADOVA - Međunarodna naučna konferencija „Javni i privatni aspekti nužnih pravnih reformi u BiH: Koliko daleko možemo ići?“ kervansaraylar vakıflar tarafından yapılmış, aynı zamanda korunması da bu müesseseler tarafından gerçekleştirilmiştir. Eskiden vakıf denilince akla ilk önce dini mabetler gelmiş, zira İslâm toplumları dinȋ eser ve mabetlere büyük önem vermiş ve eserlerinin çoğunu bu alanda vücuda getirmişlerdir. Osmanlı toplumunda camiler kimi zaman mahalleden önce kurulmuş, bu yüzden yerleşim alanları bu caminin çevresinde oluşmuştur. Vakıflar eliyle sadece cami ve mescit yaptırılmamış, aynı zamanda buraların imam, müezzin, kayyım gibi görevlilerinin maaşları da vakıflar tarafından karşılanmıştır. Cami ve mescitlerin yanı sıra tekke ve zaviyeler de vakıflar tarafından kurulmuş ve ihtiyaçları vakıflar tarafından karşılanmıştır. Devlet organlarının yanı sıra bazı vakıflar, varlıklarını yurt ve yurttaşın asayiş, güvenlik ve selameti için sarfederek kolluk kuvvetlerine katkıda bulunmuşlardır. Örneğin, askerlere gerekli olan savaş malzemesi alınması, orduların güçlendirilmesi, deniz yoluyla seyahat eden yolcuların emniyeti için kaleler yapılması, kara yoluyla seyahat eden hacıların ve diğer yolcuların hırsızlar ve yankesiciler tarafından korunması için kaleler yapılması ve muhafız birliklerinin kurulması amacıyla vakıflar ihdas edilmiştir. Vakıflar, ekonomik ve sosyal açıdan güçsüz ve zayıf kimselere yaptıkları yardımların yanı sıra kimsesiz, fakir, hasta ve yaşlıların hiç bir aidat, pirim veya ücret ödemeden çeşitli hizmetlerden yararlanmalarını sağlamışlardır. Hatta o kadar değişik alanda vakıflar kurulmuştur ki örneğin, kimsesiz çocuklar, öksüzler, yetimler, muhtaçlar için yardım vakıfları, akıl hastalarının bakımı için hastane vakıfları, fakirlerin ve kimsesizlerin cenazelerinin kaldırılması için vakıflar, esnafa yaşlandıkları veya sakatlanarak çalışamayacak hale geldikleri zaman emekli aylığına benzer şekilde gelir tahsis eden vakıflar, harp malullerine ve gazilere yardım vakıfları, borç veya iflas sebebiyle hapse düşmüş olanlara yardım edilerek hapisten kurtarılmaları için kurulan vakıflar, öksüz kızlara çeyiz verilmesi için vakıflar, Hac yolunda parasız kalanlara yardım için kurulan vakıflar, ticaret veya sanatla uğraşanlardan işi bozulanlara yardım vakıfları, çırakların kırdıkları çanak-çömlek gibi şeyler yüzünden hakarete uğramamaları için bunların bedelinin ödenmesi için dahi vakıflar dahi kurulmuştur. Sadece insanlar için değil aynı zamanda hayvanlar için de kurulan vakıflar 97 �Mustafa Yilmaz: ESKİ VAKIF MALLARININ GÜNÜMÜZDEKİ HUKUKİ REJİMİ - TÜRKİYE ÖRNEĞİ bulunmaktadır. Kuşların aç kalmamaları, sakat leyleklerin tedavisi gibi amaçlarla kurulan vakıflara rastlanılmaktadır. 2.2. Saraybosna'daki Vakıf Eserleri ve Faaliyetleri Osmanlı Devleti’nde vakıf müessesesi çeşit ve alan itibariyle o kadar genişlemiştir ki, Osmanlı coğrafyasında Anadolu'dan Balkanlara, Harameyn'den Kuzey Afrika'ya kadar bir çok yerde vakıf eserleri inşa edilmiştir. Özellikle Osmanlı Devleti, devlet politikası olarak Balkanlara özel bir önem vermiş, gerek şahıslar tarafından gerekse devlet adamları tarafından çok sayıda vakıf eseri inşa edilmiştir. Tüm Balkanlar ve Avrupa'da çok sayıda vakıf eseri olup bir kısmı halen faaliyettedir. Yapılan bir araştırmaya göre, sadece Bulgaristan'da 3339 adet Türk vakıf hayratı mevcut olup, bunlardan 2356'sı cami ve mescit, 142'si medrese, 16'sı kervansaray, diğerleri de hamam, ılıca, türbe, kale, çeşme kütüphane şeklinde sıralanabilir. vakıflar tarafından yapılan bu eserlerden Bulgaristan'da 1925 yılında 40 kadar cami kalmıştır. Bosna-Hersek'te çok çeşitli vakıfları ve eserlerini görmekteyiz. Bunlardan belli başlı ünlü olanlarını kısaca sıralayalım. XVI. yüzyılda Saraybosna'da kurulmuş en büyük vakıf, cami, külliye, şadırvan, medrese, bedesten vb. oluşan Gazi Hüsrev Bey vakfıdır. 1537 yılında II. Beyazıt'ın torunu olan Gazi Hüsrev bey tarafından Osmanlı baş mimarı Mimar Sinan'a yaptırılan cami, kütüphane, şadırvan, mektep, medrese, türbe ve saat kulesi ile Bosna'nın en merkezi yerinde bulunmakta ve faaliyet göstermektedir. 1457 yılında İsa bey tarafından Fatih Sultan Mehmet'e armağan olarak yaptırılan Hünkar camii, köprü, kervansaray, hamam, tekke ve dükkanlarla bir kompleks olarak inşa edilmiştir. Bundan başka Ali Paşa Camii, Ferhadiye Camii, Koski Mehmet Paşa Camii, Karagözbey camii, Bosna-Hersek'in önemli dini vakıf eserlerindendir. Blagay - Sarı Saltuk Tekkesi, 1466 yıllarında Anadolu erenlerinin Buna ırmağının çıktığı yere gelerek insanlar yetiştirdiği ve buralarda vakıflar aracılığıyla hizmet verdiği görülmektedir. Bosna-Hersek'in ve dünyanın en önemli simgelerinden biri olan Mostar Köprüsü, 1566 yılında Kanuni Sultan Süleyman'ın emriyle Mimar 98 �ZBORNIK RADOVA - Međunarodna naučna konferencija „Javni i privatni aspekti nužnih pravnih reformi u BiH: Koliko daleko možemo ići?“ Sinan'ın öğrencisi Mimar Hayrüddin tarafından yapılmış, çevresindeki kente de bu isim verilmiş, şehirde ticaret canlanmış, Hersek bölgesinin en önemli şehri haline gelmiştir. 1993 yılında Sırplar tarafından yıkılmasına rağmen TİKA, UNESCO ve Dünya Bankası'nın desteğiyle 1997 yılında onarılarak yeniden hizmete açılmıştır. Yine Bosna-Hersek'in Sırbistan sınırına yakın Vişgrad (Vişegrad) şehrinde Sava nehrinin kolu üzerinde Drina ırmağı üzerinde 1571 yıllarda Sokullu Mehmet Paşa tarafından yaptırılan köprü hala kullanılmaktadır. Yine 1682 yılında IV. Mehmet tarafından Konjiç köprüsü, II. Dünya Savaşında tahrip edilmesine karşın, 2006-2009 yılları arasında tamir ettirilerek hizmete açılmıştır. 15. yüzyıl vakıf eserlerinden İsa Bey hamamı, Bosna-Hersek'in olduğu kadar Avrupa'nın da en eski hamamlarından olup halen Türkiye Cumhuriyeti Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından restore edilmektedir. 2.3. Osmanlı Devletinde Vakıf Mallarının Hukuki Durumu Aile vakıfları ve şahısların kendi çocukları için kurduğu vakıflar dışında kamuya yararlı olan ve kamu hizmetine yönelik herkesin yararlandığı hayri vakıfların malları kamu malı statüsünde kabul edilmiş, bu malların mülkiyetleri kamuya geçmiş, vakfiyelerinde öngörüldüğü amaç ve hizmetler için kullanılması amacıyla bu vakıfların mülkiyetlerine dokunulmamıştır. Mülkiyetlerine dokunulduğunda beddua ve lanetler edildiğinden bu arazi ve eserler başka devletler tarafından ele geçirilse bile vakıf eseri ve vakıf etkinliğini devam ettirmiş, dokunulmazlık zırhından yararlanmıştır. Bu yüzden vakıf arazi ve eserleri istisnaları olmakla birlikte kolay kolay satılamamış, başkalarına devredilmemiştir. Vakıf eserleri ve bunların masraflarını karşılamak amacıyla tahsis edilen vakıf arazileri vergiden muaf tutulmuştur Genellikle vakıflar mütevellileri tarafından yönetilip kadı ve kazaskerler tarafından denetlenirken, sayılarının artmasıyla birlikte nezaretler tarafından denetlenmiş, hatta yerine göre idare edilmişlerdir. XVI. ve XVII. yüzyılda nezaretlerin sayısı çoğalınca 1826 yılında Evkaf-ı Hümayun Nezareti kurularak bu nezaretler tek bir tüzel kişilik altında birleştirilmiş, daha sonra bu Nezaret Bakanlar Kurulu'nda temsil edilmeye başlanmıştır. 99 �Mustafa Yilmaz: ESKİ VAKIF MALLARININ GÜNÜMÜZDEKİ HUKUKİ REJİMİ - TÜRKİYE ÖRNEĞİ Ayrıca vakıf davaları özel mahkemelerde görülmüştür. 2.4. Vakıf Sisteminde Meydana Gelen Bozulmalar Tanzimat ve onu takip eden süreçte, sosyal, kültürel, siyasî, malî, kısacası ve her türlü alanda baş gösteren değişiklikler idari yapıyı da etkilemiş, Osmanlı devlet yapısında yapılan değişikliklerden vakıflar da nasibini almış, gördüğü hizmetleri yapmak üzere Batı tarzı yeni kamu tüzel kişilikleri ihdas edilmiş, belediye ve köy tüzel kişiliklerinin yanısıra çeşitli eğitim, sağlık, ulaştırma alanında çeşitli kurumlar kurulmuş, vakıfların gelir kaynakları bu yeni kurumlara aktarılarak vakıfların mevcut yapısı zayıflamış, bir müddet sonra iş göremez hale gelmiştir. Osmanlı Devletinin son devresinde gerek borçlarından gerekse vakıf taşınmazlarının gelir getirmesi nedeniyle satılmasından dolayı vakıfların hizmetlerinde ciddi azalmalar görülmüştür. 17. ve 18. yüzyılda özellikle İstanbul'da çıkan yangın ve meydana depremlerle tahrip olan vakıf eserlerinin tamiri önemli masraflara yol açmıştır. Vakıfların yeniden eski fonksiyonlarını ifa etmesi için çeşitli reformlar yapılmış, ancak herhangi bir sonuç vermemiştir. 3. Cumhuriyet döneminde eski vakif mallarinin hukuki durumu Cumhuriyetle birlikte yeni bir devlet ve hukuk sistemine geçilmiş, eskiden vakıfların yürüttüğü kamu hizmetleri, yeni bir takım kamu tüzel kişileri eliyle yürütülmeye başlanmış, eski fonksiyonlarını kaybetmişlerdir. Bu durumda 42.000'i aşkın eski vakıfların (mütevellisi kalmayan vakıflar, mütevellisi olup da idaresi Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından idare ve denetlenen vakıflar) ve eserlerinin yeni devlet ve hukuk sistemine adapte edilmesi, korunması ve harap olmaması amacıyla çeşitli düzenlemeler yapılmıştır. Eski vakıf mallarının önemli bir kısmının sevk ve idaresi Vakıflar Genel Müdürlüğüne, bir kısmı Diyanet İşleri Başkanlığına, bir kısmı da hazineye, bir kısmı belediye ve köylere ve çeşitli bakanlıklara ve de şahıslara devredilmiş, bazıları da lağvedilmiştir. Tarihsel süreçte, özel hukuk tüzel kişisi olarak ortaya çıkan ancak zamanla başkalaşım geçirerek özellikle Osmanlı Devleti'nin ilk zamanlarında devlet yapısı içerisinde yer alan, kamu hizmetlerini gerçekleştirmesi bakımından kamu tüzel kişiliği niteliği kazanan, özellikle hayrat denilen 100 �ZBORNIK RADOVA - Međunarodna naučna konferencija „Javni i privatni aspekti nužnih pravnih reformi u BiH: Koliko daleko možemo ići?“ malları kamu mallarına sağlanan ayrıcalıklardan yararlanan, vergiden muaf tutulan bu vakıfların büyük bir çoğunluğu Cumhuriyet döneminde de bir kamu kurumu olan Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından idare edilmiş veya denetlenmiştir. Mallarının da önemli bir kısmı kamu malı statüsünde değerlendirilmiş, eski vakıf malları kamu hizmetlerini sürdürmeye devam etmiştir. Hayrat denilen vakıf malları vergi, resim ve harçlardan muaf tutulmuş, kamu mallarına uygulanan imtiyazlardan yararlanmışlardır. Ancak Cumhuriyetin ilk yıllarında eski vakıflara biraz önyargılı ve mesafeli bir yaklaşım sergilenmesi, akademik çalışmalara ve hukuk sistemine de yansımış, vakıf müessesesinin ifa ettiği misyon ve hizmetler görmezden gelinerek çok kere olumsuz yönleri ön plana çıkaran eserler kaleme alınmıştır. Hukuk sisteminde de eski vakıflarla ilgili 1926 tarihli Medeni Kanun ve Tatbikat Kanunu ile 1935 tarihli Vakıflar Kanunu çerçevesinde düzenlemeler yapılmış, ancak bu düzenlemeler ve uygulamalar gerek teoride ve gerekse pratikte tartışma konusu olmuştur. Yüksek yargı organlarının içtihatları ve daha sonraki yıllarda yapılan değişiklik ve reformlarla eski vakıflar düzenlenmeye çalışılmıştır. Türkiye'de azınlıkların sahip oldukları cemaat=azınlık vakıfları konusunda önemli tartışmalar yaşanmış, cemaat=azınlık vakıflarına tüzel kişilik statüsü verilmesi ve mallarını iadesi yolunda önemli adımlar atılmıştır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları doğrultusunda ve 2002 ve 2003 yıllarında yasal mevzuatta cemaat vakıfları lehine önemli değişiklikler yapılmış, 2008 yılında da Vakıflar Kanunu tamamiyle yenilenmiştir. Cemaat= azınlık vakıfları tüzel kişilik olarak kabul edilmiş ve el konulmuş bazı malları iade edilmeye başlanmıştır. Diğer eski vakıflar da devletin denetim ve gözetimi altında faaliyetlerine devam etmektedirler. SONUÇ Vakıflar, tarihsel süreçte çok önemli fonksiyonlar ifa etmiş ve halen bu fonksiyon ve hizmetlerine devam eden sosyal, kültürel, toplumsal kuruluşlardır. Eskiden İslâm devletlerinde sadece insanların kurduğu bir müessese olmayıp devlet adamlarının gereke kendi adına ve gerekse devlet adına kurdukları ve çok çeşitli kamu hizmetleri yürüten kurumlar olmuştur. Özellikle Osmanlı Devleti zamanında bayındırlıktan eğitime, din 101 �Mustafa Yilmaz: ESKİ VAKIF MALLARININ GÜNÜMÜZDEKİ HUKUKİ REJİMİ - TÜRKİYE ÖRNEĞİ hizmetlerinden sağlığa, fakirlerin korunmasından sosyal güvenlik hizmetlerine kadar bir çok hizmet vakıflar eliyle yürütülmüş, günümüzde devletlerin yaptığı veya yapması gereken bir çok faaliyet vakıflar tarafından gerçekleştirilmiştir. Devlet, güvenliği sağlayan, adaleti gerçekleştiren bir mekanizma gibi kabul edilmiş, diğer kamu hizmetleri vakıflar tarafından yerine getirilmiştir. Osmanlı Devletinin her yanında olduğu gibi Bosna-Hersek'te de çok sayıda vakıf eseri inşa edilmiş, vakıflar eliyle bir çok hizmet sunulmuştur ve halen bu hizmet ve tesislerden yararlanılmaktadır. Osmanlı Devleti zamanında vakıflar tarafından sunulan hizmetler, yeni Türkiye Cumhuriyeti döneminde çeşitli kamu tüzel kişileri tarafından sunulmaya başlanmış, eski vakıflar ve malları yeni hukuk ve devlet sistemine adapte edilmeye çalışılmıştır. Bu vakıfların ve eserlerinin korunması amacıyla 1924 yılında Başbakanlığa bağlı bir kamu kurumu olan Vakıflar Genel Müdürlüğü ihdas edilmiş, bu kurum eski vakıfların idare ve denetimi, korunması ve restorasyonu ile ilgili görevlerini yerine getirmeye başlamış ve halen de bu görevini sürdürmektedir. Bu kurum sadece Türkiye içinde değil aynı zamanda Türkiye'nin yurtdışındaki bazı vakıf eserlerini de korumaya gayret etmektedir. Atalarımızın bize miras bıraktığı bu eserlerin korunması ve gelecek nesillere aktarılması vatandaş ve insan olarak hepimizin görevidir ve olmalıdır. 102 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 3057 Title A name given to the resource ESKİ VAKIF MALLARININ GÜNÜMÜZDEKİ HUKUKİ REJİMİ Author Author YILMAZ, Mustafa Abstract A summary of the resource. Vakıflar, insanın fıtratında varolan başkasına iyilik yapma, insanlar için yardımda bulunma, karşılıklı yardımlaşma ve dayanışma duygusunu hukuki statüye kavuşturan ve ona süreklilik sağlayan, düzenli ve koordineli bir şekilde hayata geçirilmesini temin eden en önemli müesseselerden birisidir. Çok eski zamanlardan beri insanlar çeşitli nedenlerle vakfetmişler, ancak İslam’ın vakıf müessesesine verdiği önemden dolayı, gerek teorik alanda ve gerekse pratikte çok önemli bir yer işgal etmiş, İslâm ve Osmanlı hukukunda kapsamlı çalışmalar yapılmıştır. Denilebilir ki İslâm hukukunun ve hukukçularının geliştirdiği ve yaygınlaştırdığı en önemli müesseselerden biri de vakıf olmuştur. Publisher An entity responsible for making the resource available Pravni fakultet Univerziteta u Tuzli i Centar za društvena istraživanja Internacionalnog Burč univerziteta Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014 Keywords Keywords. Article PeerReviewed K Law (General) Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 3510 Title A name given to the resource KONTEKST KORIŠĆENJA STRANIH REČI U ZEMLJAMA U TRANZICIJI - KVALITATIVNI INDIKATOR SAMODEFINIŠUĆEG KULTURNOG IDENTITETA Author Author Vučurović, Milica Abstract A summary of the resource. Anаlizа rečnikа osobа (kаo i kognitivnih shema) kаko bi se odredilа njihovа ubeđenjа i identitet u odnosu nа "spoljаšnji svet" nije novа stvаr, ne sаmo zа lingviste i kognitivne nаučnike, već i zа klаsične i sаtirične pisce, nаročito kаdа je potrebno dа se predstаve nečijа stereotipnа rаzmišljаnjа o "globаlnom" „zаpаdnom“ kulturnom modelu . Ali upotrebа strаnih i pozаjmljenih reči u kontekstu koji ponekаd ne odgovаrа njihovom etimološkom znаčenju tаkođe pružа drаgocene podаtke zа lingvističke i аntropološke studije jer predstаvljа određen doprinos koji se odnosi nа kulturno okruženje. Ako tаkаv kontekst deli određenа populаcijа preko lokаlnih medijа, ili nа neki drugi nаčin, ondа je ispunjen uslov zа postojаnje rаzličitih podkulturnih grupа. Cilj ovog rаdа je dа pronаđemo kvаlitаtivne rаzloge koji stoje izа upotrebe određenih terminа u Srbiji i nekim drugim zemljаmа u trаnziciji, bilo od strаne nаsumičnih ljudi ili u mаsovnim medijimа. Štа je globаlno, а štа je lokаlno kulturno uslovljeno, štа nаdkulturnа а štа lokаlnаkulturnа pojаvа? Kojа grupа koristi koje termine pri određivаnju svog identitetа ili identitetа neke druge grupe, kаo što je nа primer korišćenje reči „trаnspаrentno“ umesto „jаvno“ , ili reči „nаcionаlizаm" u pohvаlnom ili pogrdnom znаčenju. Ključne riječi: Identitet, pozаjmljenice, etimologijа, kognitivnа lingvistikа, kognitivnа аntropologijа, globаlizаcijа, nаcionаlizаm Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014 Keywords Keywords. Conference or Workshop Item PeerReviewed PE English Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 3515 Title A name given to the resource ESP CURRICULUM AT THE UNIVERSITY LEVEL Author Author Vučen, Nevena Abstract A summary of the resource. The paper focuses on the former curricula for English for Special Purposes at the University of Banjaluka. Namely, the old curricula that had been used to teach ESP to students of mathematics, physics, chemistry, biology, geography, and spatial planning had displayed a poor focus on the specific vocabulary. Furthermore, the main focus was one the basic grammar points so the students could not be expected to show deep understanding of specific texts. If we consider the fact that students from the target departments all use different vocabulary in their own fields, it became obvious that the target vocabulary should be included, which had not been the case. Another flaw of the former curricula was that the students did not deal with any original English texts in their subject field or with the translation. Hence, we introduced such texts in the new curriculum resulting in a better understanding of the students' own subject matter. We also considered the fact that most scientific papers and handbooks that the students use during their college years were written in English. Our suggestion was that apart from the grammar points presented to the students, their ESP curricula should more focus on their own scientific language, i.e. on the vocabulary that is typical of their own subject matter and which they might be able to use one day in their own field of research. The new curricula resulted in students being more eager to study ESP and better understand the specific target texts. Keywords: ESP, curriculum, revision, university level, teaching trends Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014 Keywords Keywords. Conference or Workshop Item PeerReviewed PE English Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 3469 Title A name given to the resource DESIGNING A TRANSLATION AND INTERPRETATION DIPLOMA COURSE Author Author Villalobos Nájera, Luis Armando Abstract A summary of the resource. The objective of this paper is to share the experiences regarding the design and implementation of a Translation and Interpretation Diploma Course (TIDC) in a public university located in central Mexico. The main point of designing and implementing the diploma course was to start a new generation of translators and interpreters since a number of BA in ELT graduates from local universities and many other translators from the region wish to grow professionally in both translation and Interpretation areas. Besides, the implementation of this diploma course became a necessity since no institutions in this region offer a course of this kind. Moreover, the TIDC was designed taking into account the demand for professional translators and interpreters derived from the industrial and commercial growth in the state of Aguascalientes, Mexico. Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014 Keywords Keywords. Conference or Workshop Item PeerReviewed PE English Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 3445 Title A name given to the resource ARGUMENTATION STRATEGIES IN NEGATIVE ACADEMIC BOOK REVIEWS Author Author Vassileva, Irena Abstract A summary of the resource. Although nobody would deny that academic criticism is an inherent feature of academic communication, most of the existing studies assume that due to the nature of the development of science, collaborative rhetoric is intrinsic to academic discourse and criticism is an exception rather than the rule. In order to check this hypothesis, the present pilot study investigates a sample corpus of 10 book reviews in the field of English applied linguistics, which have a definitely negative character. Scientific book reviews not only belong to the basic academic genres, but also possess a functionally determined highly evaluative character, thus being potential carriers of academic criticism. They have, unfortunately, received relatively little attention as yet. The study aims at uncovering the argumentation strategies used by review writers in terms of the classical argumentation Aristotelian theory. Within this theory the notion of topic plays a crucial role. There are two basic types of topoi: those based on everydaylogic generic premises and those with conventionalised conclusions, whose subgroups are used as a methodological instrument of the analysis. The analysis leads to conclusions concerning the surface expression of the argumentation strategies used by writers, the degree to which criticism is based on objective logic and on subjective personal evaluation, the preference for certain topoi, as well as some general concerns in relation to confrontation in the academia. “ I f y o u h a v e m o ne y t o b u r n, b u r n i t; d o n’ t b u y t h i s b o o k! ” Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014 Keywords Keywords. Conference or Workshop Item PeerReviewed PE English