123 10 3494 https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/ceb1eb343d4f537c0339b23d8e689f79.docx 14220374690f1b8bc41f60b1bbed1693 https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/f7ae4e1faffe84d5b573ae7e9167ef5e.pdf d3575b29ade2c1dfb89d0145287c7fe3 PDF Text Text FUZÛLÎ’NİN “Y RAB” REDİFLİ GAZELİNİN ŞERHİ VE YAPISALCILIK AÇISINDAN İNCELENMESİ Ali Rıza ÖZUYGUN – Lokman GÖZCÜ International Burch University, Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği Bölümü, Saraybosna / Bosna Hersek Anahtar Kelimeler: Fuzûlî, klâsik şerh, yapısalcılık, klâsik Türk edebiyatı, gazel, Yâ rab. ÖZET Bu çalışmanın amacını, Fuzûlî’nin “Yâ Rab” redifli gazelinin klâsik şerhi yapıldıktan sonra yapısalcılık açısından incelemesi oluşturmaktadır. Yapısalcılık, 20.yüzyıl ile beraber dilbilim alanındaki gelişmelerle özellikle Saussure’ün katkılarıyla gün yüzüne çıkan ve modern tarzda metin çözümleme yöntemi diyebileceğimiz bir dilbilim alanıdır. Klâsik Türk edebiyatında şiiri oluşturan kelime-mana ilişkileri de yapısal olarak incelemeye uygun birer malzemedir. Bu açıdan çalışmada, Fuzûlî’nin “Yâ Rab” redifli gazelinin yapısal açıdan taşıdığı özellikler, biçimle öz arasında bulunan ilişkiler belirtilmiş; gazel şekil, anlam ve yapısalcılık açılarından incelenmiştir. Sonuç olarak yapılan bu işlemlerle gazelin şekil, içerik, anlam ve sanatsal değeri ortaya çıkarılmış ve estetik değeri saptanmıştır. � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 2218 Title A name given to the resource FUZÛLÎ’NİN “Y RAB” REDİFLİ GAZELİNİN ŞERHİ VE YAPISALCILIK AÇISINDAN İNCELENMESİ Author Author ÖZUYGUN, Ali Rıza GÖZCÜ, Lokman Abstract A summary of the resource. Anahtar Kelimeler: Fuzûlî, klâsik şerh, yapısalcılık, klâsik Türk edebiyatı, gazel, Yâ rab. ÖZET Bu çalışmanın amacını, Fuzûlî’nin “Yâ Rab” redifli gazelinin klâsik şerhi yapıldıktan sonra yapısalcılık açısından incelemesi oluşturmaktadır. Yapısalcılık, 20.yüzyıl ile beraber dilbilim alanındaki gelişmelerle özellikle Saussure’ün katkılarıyla gün yüzüne çıkan ve modern tarzda metin çözümleme yöntemi diyebileceğimiz bir dilbilim alanıdır. Klâsik Türk edebiyatında şiiri oluşturan kelime-mana ilişkileri de yapısal olarak incelemeye uygun birer malzemedir. Bu açıdan çalışmada, Fuzûlî’nin “Yâ Rab” redifli gazelinin yapısal açıdan taşıdığı özellikler, biçimle öz arasında bulunan ilişkiler belirtilmiş; gazel şekil, anlam ve yapısalcılık açılarından incelenmiştir. Sonuç olarak yapılan bu işlemlerle gazelin şekil, içerik, anlam ve sanatsal değeri ortaya çıkarılmış ve estetik değeri saptanmıştır. Publisher An entity responsible for making the resource available International Burch University Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2013-05-17 Keywords Keywords. Article PeerReviewed Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context ISSN 2203-4548 https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/187b8800071e681d27bb384cd671766a.docx d718690c8e7dc542da3d896beb69f9fb https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/98130e8b7acdb0ef9ea894ba52df8c2d.pdf aaaa7db506904c09874e41f0744d69b1 PDF Text Text FUZULİ’NİN OLUP REDİFLİ GAZELİ İLE NECİP FAZIL’IN BEN BAŞLIKLI ŞİİRİNDEKİ AŞIĞIN KARŞILAŞTIRILMASI Ali Rıza ÖZUYGUN – Sevinç AKKAYA International Burch University, Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği Bölümü, Saraybosna / Bosna Hersek Anahtar Kelimeler: Fuzuli, Necip Fazıl, Âşık. ÖZET İnsan eşref-i mahlukat, yaratılmışların en şereflisidir. Allah insanı yaratılanlar içerisinde en üst mertebede yaratmakla birlikte insanı kainatın odak noktasına, merkezine yerleştirmiştir. Her varlığın buluştuğu, birleştiği yer insanoğludur. Bu durum insanoğlunu, hakikate açılan en güzel ayna haline getirmiştir. Hakikatin kelime anlamı, gerçeklik, asıl, öz demektir. Varlık aleminde bilinen-bilinmeyen her şeyin aslı vardır. İnsanoğlu bu aslın her daim peşindedir ve bu aslı bilmekle hakikatine erecektir. Şeyh Galip’e göre de insan, yaratılışın özünü ve hikmetini bilmelidir. Eskiden hazinelerin viranelerde saklanmasına telmih yapan Şeyh Galip insanı bir viraneye benzetmekte ve içindeki hazinelerin ortaya çıkartılması gerektiğini vurgulamaktadır. Bu çalışma ile Şeyh Galip’in kim olduğu ve Kendine bir hoşça bak; sen alemin özüsün; varlıkların gözbebeği olan insansın bercestesi ile biten şiirini Şeyh Galip’in insana olan bakış açısıyla incelemek amaçlanmıştır. Allah’ın aşık kulu olan insan da, yaratılışın özünü ve hikmetini bilmelidir. Aşık için Fuzuli canını cananına sunmalıdır derken Necip Fazıl ise Seni aramam için beni uzağa attın demektedir. Bu çalışma ile Necip Fazıl Kısakürek ve Fuzuli’nin aşık olan insana olan bakış açısı değerlendirmeye çalışılmıştır. � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 2263 Title A name given to the resource FUZULİ’NİN OLUP REDİFLİ GAZELİ İLE NECİP FAZIL’IN BEN BAŞLIKLI ŞİİRİNDEKİ AŞIĞIN KARŞILAŞTIRILMASI Author Author ÖZUYGUN, Ali Rıza AKKAYA, Sevinç Abstract A summary of the resource. Anahtar Kelimeler: Fuzuli, Necip Fazıl, Âşık. ÖZET İnsan eşref-i mahlukat, yaratılmışların en şereflisidir. Allah insanı yaratılanlar içerisinde en üst mertebede yaratmakla birlikte insanı kainatın odak noktasına, merkezine yerleştirmiştir. Her varlığın buluştuğu, birleştiği yer insanoğludur. Bu durum insanoğlunu, hakikate açılan en güzel ayna haline getirmiştir. Hakikatin kelime anlamı, gerçeklik, asıl, öz demektir. Varlık aleminde bilinen-bilinmeyen her şeyin aslı vardır. İnsanoğlu bu aslın her daim peşindedir ve bu aslı bilmekle hakikatine erecektir. Şeyh Galip’e göre de insan, yaratılışın özünü ve hikmetini bilmelidir. Eskiden hazinelerin viranelerde saklanmasına telmih yapan Şeyh Galip insanı bir viraneye benzetmekte ve içindeki hazinelerin ortaya çıkartılması gerektiğini vurgulamaktadır. Bu çalışma ile Şeyh Galip’in kim olduğu ve Kendine bir hoşça bak; sen alemin özüsün; varlıkların gözbebeği olan insansın bercestesi ile biten şiirini Şeyh Galip’in insana olan bakış açısıyla incelemek amaçlanmıştır. Allah’ın aşık kulu olan insan da, yaratılışın özünü ve hikmetini bilmelidir. Aşık için Fuzuli canını cananına sunmalıdır derken Necip Fazıl ise Seni aramam için beni uzağa attın demektedir. Bu çalışma ile Necip Fazıl Kısakürek ve Fuzuli’nin aşık olan insana olan bakış açısı değerlendirmeye çalışılmıştır. Publisher An entity responsible for making the resource available International Burch University Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2013-05-17 Keywords Keywords. Article PeerReviewed Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context ISSN 2203-4548 https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/f66f03005f9c2d06a601b43b1e2cd33f.pdf b3279451fd7f61550f462dc8a905d715 PDF Text Text GAGAVUZ TÜRKÇESİNDE KORUNAN ESKİ OĞUZCA SÖZCÜKLER ÜZERİNE Bülent HÜNERLİ Kırklareli Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Kırklareli / Türkiye Anahtar Kelimeler: Eski Oğuz Türkçesi, Gagavuz Türkçesi, Eskicil Sözcükler. ÖZET Türkiye Türkçesine çok yakın; hatta Türkiye Türkçesinin bir ağzı gibi değerlendirilen Gagavuz Türkçesi, Oğuz lehçeleri içinde yazı dilini en son oluşturan Türk lehçesidir. XX. yüzyılın başında yazı dili haline gelen Gagavuz Türkçesinde; edebî eser zenginliği ve çeşitliliği, diğer Türk lehçeleri ile kıyaslanamayacak kadar azdır. Var olanlar ise düzyazıdan daha çok şiir türünde kaleme alınmıştır. Bu eserlerde kullanılan sözcüklere bakıldığında, Türkçe kökenli sözcüklerin yanında önemli oranda alıntı sözcüklere de rastlanılmaktadır. Başta Batı dillerinden Rusçadan, Rumenceden, Bulgarcadan ve Yunancadan Gagavuz Türkçesine çeşitli nedenlerle çok sayıda sözcük geçmiştir. Çünkü Gagavuz Türklerinin yıllar boyu Slav ve Roman topluluklarıyla bir arada yaşamaları ve Hristiyan (Ortodoks) dinine mensup olmaları, bu topluluğun dil ve kültür yapılanmasında derin izler bırakmıştır. Hatta bu etki daha da ileri gitmiş; Gagavuz Türkçesinde Türkçenin alışılagelmiş söz dizimi kuralları, Batı dillerinin etkisiyle oldukça farklılaşmıştır. İkinci olarak bu sahada Osmanlı Türkçesi üzerinden Gagavuz Türkçesine geçen pek çok Arapça ve Farsça sözcük de bulunmaktadır. Bunlara rağmen Gagavuz Türkçesinin sözcük kadrosunun çoğunluğunu Türkçe kelimeler oluşturmaktadır. Türkçe sözcüklerin büyük bir kısmı, Türkiye Türkçesinin yazı dilinde de görülen ve anlam itibarıyla Türkiye Türkçesinden hemen hemen hiç farklılık göstermeyen sözcüklerdir. Az bir kısmı ise Eski Oğuz Türkçesindeki anlamını ve biçimini koruyan sözcüklerdir. Gagavuz Türkçesinde korunan bu Eski Oğuz Türkçesine ait sözcükler, Türkiye Türkçesi yazı dilinde ya hiç görülmemekte ya da yazı dilinde olmasına rağmen kullanımı pek tercih edilmemektedir. Çalışmamızda Gagavuz Türkçesinde korunan bu Eski Oğuz Türkçesine ait sözcükler üzerinde durulmuştur. � https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/d68e05823629ad2908dc42092b1d6905.docx ad940444aaab704e38d201bd0f7f093f https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/811b8b412cfa21969e71e3a4a7e2ec72.docx ad004c83d951be5d0df2a8a5a8cdf262 https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/d6425f6ebec5d0b15543f1ae5e8cb692.pdf 335fbeacf642bfbe8591ea5acfa5ca85 PDF Text Text GAGAVUZ TÜRKÇESĠNDE KORUNAN ESKĠ OĞUZCA SÖZCÜKLER ÜZERĠNE Bülent HÜNERLİ Özet Türkiye Türkçesine çok yakın; hatta Türkiye Türkçesinin bir ağzı gibi değerlendirilen Gagavuz Türkçesi, Oğuz lehçeleri içinde yazı dilini en son oluşturan Türk lehçesidir. XX. yüzyılın başında yazı dili haline gelen Gagavuz Türkçesinde; edebî eser zenginliği ve çeşitliliği, diğer Türk lehçeleri ile kıyaslanamayacak kadar azdır. Var olanlar ise düz yazıdan daha çok şiir türünde kaleme alınmıştır. Bu eserlerde kullanılan sözcüklere bakıldığında, Türkçe kökenli sözcüklerin yanında önemli oranda alıntı sözcüklere de rastlanılmaktadır. Başta Batı dillerinden Rusçadan, Rumenceden, Bulgarcadan ve Yunancadan Gagavuz Türkçesine çeşitli nedenlerle çok sayıda sözcük geçmiştir. Çünkü Gagavuz Türklerinin yıllar boyu Slav ve Roman topluluklarıyla bir arada yaşamaları ve Hristiyan (Ortodoks) dinine mensup olmaları, bu topluluğun dil ve kültür yapılanmasında derin izler bırakmıştır. Hatta bu etki daha da ileri gitmiş; Gagavuz Türkçesinde Türkçenin alışılagelmiş söz dizimi kuralları, Batı dillerinin etkisiyle oldukça farklılaşmıştır. İkinci olarak bu sahada Osmanlı Türkçesi üzerinden Gagavuz Türkçesine geçen pek çok Arapça ve Farsça sözcük de bulunmaktadır. Bunlara rağmen Gagavuz Türkçesinin sözcük kadrosunun çoğunluğunu Türkçe kelimeler oluşturmaktadır. Türkçe sözcüklerin büyük bir kısmı, Türkiye Türkçesinin yazı dilinde de görülen ve anlam itibarıyla Türkiye Türkçesinden hemen hemen hiç farklılık göstermeyen sözcüklerdir. Az bir kısmı ise Eski Oğuz Türkçesindeki anlamını ve biçimini koruyan sözcüklerdir. Gagavuz Türkçesinde korunan bu Eski Oğuz Türkçesine ait sözcükler, Türkiye Türkçesi yazı dilinde ya hiç görülmemekte ya da yazı dilinde olmasına rağmen kullanımı pek tercih edilmemektedir. Çalışmamızda Gagavuz Türkçesinde korunan bu Eski Oğuz Türkçesine ait sözcükler üzerinde durulacaktır. Anahtar Kelimeler: Eski Oğuz Türkçesi, Gagavuz Türkçesi, Eskicil Sözcükler. ON OLD OGHUZ LANGUAGE WORDS THAT ARE PRESERVED IN GAGAUZ TURKISH Abstract Gagauz Turkish, that is very close to Turkey Turkish, and also considered as an accent of it, is a Turkish dialect which is the last written language among Oghuz dialects. Gagauz  Yrd. Doç. Dr., Kırklareli Üniversitesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, hbulent80@gmail.com �Turkish which became a written language form at the beginning of the 20th century, has a lot fewer literature works and genres compared to other Turkish dialects. The existing ones are, on the other hand, are written in forms of poems, rather than prose. In addition to Turkish origin words, they have borrowed words in a big deal of numbers. It has borrowed many words for a variety of reasons especially from Western languages such as Russian, Romanian, Bulgarian and Greek. Because, Gagauz Turks have lived together with Slavic and Roman societies and they were Christians (Orthodox). Therefore, they were influenced greatly by these factors in forms of language and culture structuring. This influence has gone further, the common syntactic rules of Turkey Turkish have been differenciated in Gagauz Turkish by the influence of Western languages. Moreover, there have been many Arabic and Persian words that were transferred to Gagauz Turkish by means of Ottoman Turkish. In spite of those words, the majority of Gagauz Turkish word s are consisted of Turkish words. Many of the Turkish words are the ones which also exist in Turkey Turkish written language and have almost any differences with Turkey Turkish in meaning. A small number of them are word s which preserve their meaning and structure of old Oghuz Turkish. Those Old Oghuz Turkish words that are preserved in Gagauz Turkish are either not used in Turkey Turkish written language, or although they exist in written language, they are not favoured at all. This study will focus on those Old Oghuz Turkish words that are preserved in Gagauz Turkish. Key Words: Old Oghuz Turkish, Gagauz Turkish, Archaic Words. GiriĢ Çağdaş Türk lehçeleri içinde konuşur sayısı bakımından en kalabalık grup olan Oğuz grubu Türk lehçeleri, diğer lehçelere oranla daha köklü ve sistematik bir yazı dili geleneğine sahiptir. Türkçenin lehçeleşmeye başladığı dönemlerde, Oğuz Türkleri kendi konuşma dillerini (dialekt) temel alan yeni bir yazı diliyle ortaya çıkmıştır. Aslında bir döneme kadar kullanılan müşterek yazı dili üzerinde, en az diğer lehçeler kadar Oğuzcanın da etkisi bulunmaktadır (Korkmaz,1995:205-216; Gülsevin,1998:16-18). Hatta Alman Türkolog Doerfer Orhun Yazıtları‟nın dilinin “En Eski Oğuzca”nın ürünü olarak değerlendirmektedir (Aksan,2007:30). Tek yazı dili döneminin eseri olan “Divanu Lûgati't-Türk”te de bazı sözcüklerin özellikle Oğuzca olarak işaretlendiği bilinmektedir. Tüm bunlara rağmen Oğuz Türklerinin kendi yazı diliyle ortaya çıkması daha sonradır. Süreç içerisinde “coğrafya değiştirme, toplumsal ve kültürel farklılaşma, canlı ağızlara sahip olma, siyasi otorite, alfabe” gibi lehçeleşme şartlarını (Akar,2010:15-29) �tamamlayan Oğuz Türkçesi yeni bir yazı diliyle (Eski Oğuz Türkçesi) ortaya çıkmıştır. Devamında bu yazı diliyle kaleme alınmış çeşitli türlerde ve konularda eserler verilmeye başlanmıştır. Klasik anlamda XIII-XV. yüzyılları kapsayan bu dönemin başlarında; ses, şekil ve kelime kadrosu özellikleri itibarıyla Eski Doğu Türkçesinin izleri oldukça hissedilmekteydi. “Karışık dilli eserler” olarak da adlandırılan bu yapıtların devamında karakteristik Oğuz Türkçesi (Batı Türkçesi) özellikleri süreç içerisinde oturmaya başlamıştır. Buna paralel olarak da Oğuz Türkçesinin konuşma dilindeki sözcüklerin, yazı dilindeki kullanımı artmıştır. Lehçeleşme sürecine bağlı olarak ortaya çıkan bu tarihî lehçenin yazı dilindeki söz varlığı, iki unsur üzerinde şekillenmiştir. Bunlardan ilki Türk dilinin lehçeleşmeye başlamadığı dönemlerden beri kullanılagelen sözcüklerdir. İkincisi ise Oğuzcanın konuşma dilinde bulunan yeni sözcüklerin yazıya geçirilmesiyle oluşanlardır. Aynı söz varlığını büyük oranda çağdaş Oğuz grubu Türk lehçelerinde de görmek mümkündür. Bununla beraber küçük bir kısım söz varlığında, özellikle de Türkmen ve Azeri Türkçelerinde Doğu Türkçesinin etkisi hissedilir. Buna rağmen bu lehçeler Oğuzca karakterlidir. Yani Oğuzca unsurlar daha yoğunlukludur. Dolayısıyla Azeri ve Türkmen Türkçesinde Eski Oğuzca eskicil sözcüklere ve eklere çokça tesadüf edilir. Çağdaş Oğuz lehçelerinin en gelişmiş ve köklü yazı diline sahip olan Türkiye Türkçesinde de elbette Türkçe asıllı kelimeler yoğunlukludur. Aynı şekilde bu unsurların önemli kısmı eskiden beri kullanılagelmektedir. Gerçekte ise her üç lehçenin ağzındaki sözcükler, hem oransal bakımdan hem de eskicillik bakımından yazı dilinin üstündedir. Nitekim yazı diline göre daha muhafazakâr bir yapısı olan ağızlarda bu durum rahatlıkla teşhis edilebilir. Özellikle Türkiye Türkçesi ağızlarının söz varlığı üzerine yapılmış en kapsamlı çalışma olan “Derleme Sözlüğü”nde bunu görmek mümkündür. Gagavuz Türkçesinde ise durum biraz daha farklıdır. Türkmen, Azeri ve Türkiye Türkçesi kadar köklü bir yazılı edebiyat geleneğine sahip olmayan Gagavuz Türkçesi, Oğuz lehçeleri içinde yazı dilini en geç oluşturan lehçedir. Gagavuzların zengin bir sözlü edebiyat geleneğinin olmasına rağmen (Argunşah,2007:89) yazılı edebiyat örnekleri çok sınırlıdır. Çünkü bir döneme kadar idaresi altında yaşadıkları ülkenin dil ve alfabesini kullanan Gagavuzlar, 1957 yılından itibaren Tanasoğlu ve Pokrovskaya‟nın gayretleriyle oluşturulan 29 harfli bir alfabeye sahip olmuşlardır. Dolayısıyla bu tarihten itibaren eserler verilmeye başlanmıştır (Argunşah,2007:95). Bunun doğal bir sonucu da bir asır bile yazılı edebiyat geleneğine sahip olmayan Gagavuzlarda, üretilen eserler sınırlı sayıda kalmıştır. 1993 �yılından itibaren ise Latin alfabesine geçen Gagavuzların tüm edebî ürünleri; bir roman, on kadar hikâye ve kırka yakın şiirdir (Argunşah,2007:98). Lehçe tasnifinde yönlere göre güneybatı grubunda; Türk kavim adlarına göre Oğuz Türkçesi; fonetik kıstaslara göre dağlı grubunda yer alan Gagavuz Türkçesi ise Oğuz lehçeleri içinde Türkiye Türkçesine en yakın lehçedir (Güngör-Argunşah,2002:60). Hatta Gagavuz Türkçesi, çeşitli açılardan Slav ve Romen dillerinin etkisi altında kalmış olmasına rağmen Türkiye Türkçesinin bir ağzı gibi -özellikle Türkiye Türkçesinin Rumeli ağızlarıdeğerlendirilir (Özkan,2002:252; Karpat,1996:291; Tekin-Ölmez,2003:160). Dolayısıyla Gagavuz Türkçesinin yazı dilinin teşekkül ettiği saha olan Gagavuz Yeri‟ndeki dil özellikleriyle beraber; ama bilhassa Gagavuzların bulunduğu diğer bölgelerdeki ağız özellikleri, Türkiye Türkçesinin Rumeli ağızlarından hiçbir farklılık arz etmez. Rumeli ağızları ve Gagavuz Türkçesi iç içe geçmiştir. Bu bağlamda Gagavuzların dili, özellikle de Trakya bölgesinde konuşulan Gacal ağzıyla birebir paralellik gösterir (Özkan,2002:251) ki Gacallarla Gagavuzlar arasında kuvvetli bir organik bağın varlığı söz konusudur. Nitekim Gagavuz tarihçi Stefan Stefanoviç, Edirne‟ye bağlı köylerde çok sayıda Gagavuz‟un yaşadığını belirtir ve bunların II. Balkan Savaşı döneminde geldiklerini ifade eder (Kalay, 1998:7). Neticede Türkiye Türkçesinin bir ağzı gibi değerlendirilen Gagavuz Türkçesi ile Türkiye Türkçesi ağızları arasında –bilhassa Rumeli ağızları- pek çok açıdan ortaklık; bu arada çokça eskicil unsur birlikteliği bulunmaktadır (Özkan, 2002:252; Karpat, 1996:291). Bu dili konuşan Gagavuzlar sadece Moldova‟ya bağlı olan Gagavuz Yeri bölgesinde değil, Kuzeydoğu Bulgaristan, Yunanistan’ın Keserya bölgesinde, Romanya’nın Dobruca kısmında yaşamaktadırlar. Bir kısmı da göçlerle Kuzey Kafkasya ve Kazakistan’a gitmişlerdir (Özkan,2002:250). Yaşadıkları coğrafyaya ve siyasi gelişmelere bağlı olarak birden fazla dil öğrenmek zorunda kalan Gagavuzlarda, Türkçe asıllı kelimelerden başka Arap, Fars; Yunan, Bulgar, Romen ve Rus dillerinden girmiş pek çok kelime vardır. Alıntılananlar arasında ilk sırada Arapça ve Farsça sözcükler vardır. Bu alıntılar Gagavuz Türkçesine Osmanlı Türkçesi üzerinden geçmiştir. Batı kaynaklı alıntıları ise Bizans idaresinde yaşadıklarında Rumcadan; Bulgar idaresinde yaşadıklarında Bulgarcadan; Romen idaresinde yaşadıklarında Romenceden ve bölgenin Rus işgaline uğramasıyla beraber gelişen şartlarda baskın hâle gelen Rusçadan alınmıştır. Alıntılar içinde özellikle teknik, ilmî ve dinî terimler Slav dillerinden girmiştir (Güngör-Argunşah,2002:60). Gerçekte ise Gagavuz Türkçesinin konuşma ve yazı dilinin ana gövdesini Türkçe sözcükler oluşturur. Zengin bir edebiyata sahip olmayan bu dildeki Türkçe kelimelerin alt tabakalarında Eski Bulgar, Uz, Kovu, Berendey, Turpey, Boyut, Kaspıt veya Kara Klobuk ve �Peçenek Türklerinin şive ve ağızlarından izler bulunur. Bunlara sonradan Kuman ve Osmanlı Türkçesinin özellikleri de eklenmiştir (Özkan,2002:251). Dolayısıyla Gagavuz Türkçesi bir yönüyle; Bulgar, Kıpçak, Karaim, Kırım Türkçelerine; bir yönüyle de Eski Oğuz Türkçesine yaklaşır (Özkan,2002:251; Güngör-Argunşah,2002:60). Özellikle Besarabya‟da ve Tuna ötesinde yaşayan Gagavuzların dilinde ilk dönem Osmanlı Türkçesinin izleri vardır (Menzel,2001:707). Nitekim aynı konu üzerine fikir yoran Kemal Karpat, bu bağlamda yapılacak filolojik çalışmaların Gagavuzların kökenlerinin aydınlatılmasında önemli katkı sağlayacağını ifade eder (Karpat,1996:291). Bildirimizde -taranan metinler dahilinde- Türkiye Türkçesinin yazı dilinde olmayan, Gagavuz Türkçesi yazı dilinde görülen Eski Oğuzca sözcükler üzerinde durulacaktır. Gagavuz Türkçesinde korunan eski Oğuz Türkçesine ait sözcükler AÇAN: Eski Anadolu Türkçesi Sözlüğü: 1.ne zaman 2. o zaman 3.nasıl, ne şekilde [s.403]. Tarama Sözlüğü: (~ḫaçan)→ ne zaman, ne zaman ki, her ne zaman, vaktâki, nasıl, ne suretle, ne vakit [s.2150]. Gagavuz Türkçesinin Sözlüğü: Haçan, ne zaman ki [s.4]. Derleme Sözlüğü: 1. Ne zaman ki, -diği vakit 2. Madem, mademki [s.57]. Eski Oğuz Türkçesi Kaçan eydem ben kim ol bir murg-ıdı / Bu benüm tutum meger sîmurg-ıdı [Mantıku’t-tayr: 1395]. Nefsüñ ahlâkın kaçan kılsañ fenâ / Ol zamân ikrâruña îmân dine [Mu‘înî’nin Mesnevî-i Murâddiyesi: 3344]. Ten iseñ hôd olısardur ten harâb / Kaçan ölse ten yiri tahte‟t-turâb [Garib-nâme: 4555]. Gagavuz Türkçesi Açan işittim bunu, kuvedimi kerpiden kesti [Seçmä Yaratmalar: 245] Açan bizlerdä kolhoz düzülmää çeketti, Mihalaki artık onbir yıllık çorbacıydı [Legendanın Ġzindän: 386]. Açan sän, gül gibi, açardın / Aklın uçardı havada [Sevgilim:12]. BENCĠLEYĠN: �Eski Anadolu Türkçesi Sözlüğü: Benim gibi [s.110]. Tarama Sözlüğü: Benim gibi [s.502]. Gagavuz Türkçesinin Sözlüğü: Ø Derleme Sözlüğü: 1.bencileyin, benim gibi 2.bence, benim görüşüme göre [s.626]. Eski Oğuz Türkçesi Zâhirüm eyü adda gönlüm fâsid tâ„atda / Bulunmaya Bagdâd'da bencileyin bir „ayyâr [Yunus Emre Divanı: 41/3]. Kimsene bençileyin zâr olmasun / Kimse bu derde giriftâr olmasun [Mantıku’t-Tayr: 400]. Gagavuz Türkçesi Kostaş almıştı bilätaa bir gagauzu S. Bozbeyi, ani o da bencileyin bakanlaa getirilmişti gagauzların gözlerini boyamak için [Publiţistika Yazılarından: 114]. BILDIR: Eski Anadolu Türkçesi Sözlüğü: Geçen yıl [s.117]. Tarama Sözlüğü: (~buldur) Geçen yıl [s.538]. Gagavuz Türkçesinin Sözlüğü: Geçen sene [s.35]. Derleme Sözlüğü: Geçen yıl [s.690]. Eski Oğuz Türkçesi Hemān bıldurki şīrīnligi buldı / Şeker ḳandasa şīrīn anda oldı [Fahrî’nin Husrev u ġîrîn’i: 3620]. Eger bıldır hac bana karşı geldiyse bu yıl ben hacca karşı varayın [Tarama Sözlüğü: 538]. Ya„nī bir şaḫs iḳrār eylese bıldır zinā eyledüm idi [Nazmü’l Hilâfiyyat Tercümesi: 46a/6]. Gagavuz Türkçesi Sel bıldırkı yaprakları / Helal çalışlan kürüyer [Akar Yıldız: 193]. «Ana sözü» bıldır dokuz ay hiç çıkmadı, şindibän geldim redaktor da etiştirdik 17 numara çikarmaa, ama var büük sıkıntılarımız, kaybettik çooyunu okuyucularımızı [Publiţistika Yazılarından: 119]. Kara sıırlar, bıldırkısına bakınca, iki kat zeedelendilär [Legendanın Ġzindän:320]. BOLAY: �Eski Anadolu Türkçesi Sözlüğü: bolaykı / bolay kim → belki, ola ki [s.137] . Tarama Sözlüğü: bolay ki → ola ki, belki, inşallah [s.635]. Gagavuz Türkçesinin Sözlüğü: Ø Derleme Sözlüğü: Ø Eski Oğuz Türkçesi Ḳorḳutġıl bunı bu dem vur zindana / Bu yavuz işden bolay ki bu döne [ġeyyad Hamza Yûsuf u Zelîḫā: 551]. Bolay ki ol a„lā mertebeye ben-daḫı yitişem diye [Cinânü’l-Cenân:24b/13]. Men niçe can bulayım, meger bir ḳoca babam bir ḳarı anam var, gel gidelüm, ikisinden biri bolayki canın vire, alġıl, menüm canumı ḳoġıl didi [Dede Korkut: D162/5-8]. Gagavuz Türkçesi Ama genä örerim o sırayı / Bolay kalmasın tek [Akar Yıldız: 48]. Bolay doorluu bakmaa / Hem fenalıı yakmaa [Vakitin Soluması:128]. E, islää ozaman: Sän ne almışın, bän ona kayılım,-demiş karısı,-bolay gücendirmesin deyni kocasını [Gülümsemää Diyl Günaa:38]. ÇIMKIR-: Eski Anadolu Türkçesi Sözlüğü: 1. Kuş dışkı çıkarmak 2. Püskürtmek [s.180]. Tarama Sözlüğü: 1.püskürtmek 2.su gibi fışkırtarak pislemek, terslemek 3. kötü ve sert söylemek, azarlamak [s.898]. Gagavuz Türkçesinin Sözlüğü: kirletmek, bozmak [s:58]. Derleme Sözlüğü: 1.fışkırmak 2. ishal olmak 3. ... [s.1177]. Eski Oğuz Türkçesi Peygamber andan abdest aldı, mubarek ağzına su aldı yine kuyuya çımkırdı [Tarama Sözlüğü: 897]. Karnında alef eğlenmeyip çımkıran deve [Tarama Sözlüğü: 898]. Gagavuz Türkçesi Aslıları basmaz taşlar / Gökädän çımkırdıynan kan [Akar Yıldız:12]. Çakmaklar keskin çakêr / Çayırlar da çımkırêr [Akar Yıldız: 273]. �DÜRÜK: Eski Anadolu Türkçesi Sözlüğü: ekşi yüzlü, asık suratlı [s.244]. Tarama Sözlüğü: buruşuk suratlı, ekşi yüzlü, abus [s.1334]. Gagavuz Türkçesinin Sözlüğü: çatık kaşlı, kederli [s.86]. Derleme Sözlüğü: 1.asık, çatılmış, dargın (yüz) [s.1636]. Eski Oğuz Türkçesi Zâhirâ gerçi çatuk kaşlu dürük yüzlü durur / Gâlibâ gözi açuk bendene benzer hâtem [Revani Kasideler: 19/17]. Her tâze mîve la„lüñe nisbet birer çürük / Gül hod yanında „ârızıñuñ bir yüzi dürük [BehiĢti Gazeller: 283/1]. Ko gitsin yüzüne bakma dürüğün / Heman üzüldüğü yeğdir çürüğün [Tarama Sözlüğü:1334]. Gagavuz Türkçesi Gülmäz senin kefin / Dürük bulut gibi [Vakitin Soluması:216]. Ansızdan da dürük kalêrsın / Şaşırêr fikirlär [Akar Yıldız:40]. Kimär kerä o pek dürük / Kimär kerä olêr o suuk [Gagavuz ÇağdaĢ ġiiri Antolojisi: 343]. GEN: Eski Anadolu Türkçesi Sözlüğü: 1. geniş, ferah 2. arzu, dilek, istek [s.289]. Tarama Sözlüğü: (~geñ~giñ) → geniş [s.1630]. Gagavuz Türkçesinin Sözlüğü: Ø Derleme Sözlüğü: 1.geniş 2. ... [s.1989]. Eski Oğuz Türkçesi Boynın egsün geñ yaḳalardan benefşe derd ile / Çiğdemüñ başına olsun dâmen-i kühsâr dar [Hayretî Divanı: 9/70]. Ḥaḳ Ta„ālā celle ve „alā ḳabrini kemāl-i ḳudretinden her ṭarafdan göz irimi yir ḳadar giñ idivire [Cinânü’l-Cenân:43a/10-11]. Olacaḳ nesne olur çâr u nâ-çâr / Gerek sen göñlüñi giñ dut gerek dar [HurĢid-name: 1081]. Gagavuz Türkçesi Da giderim bän / Kırdırmalardan / Gözellää mayıl / Gen dolaylarda [Seçmä Yaratmalar:51]. �Benim yakam gen onsuz da [Seçmä Yaratmalar:254]. Şennen, paalım, şennen / Kalsın yakan hep gen [Vakitin Soluması: 213]. GÜCÜK: Eski Anadolu Türkçesi Sözlüğü: Ø Tarama Sözlüğü: 1.kısır 2.şubat ayı [s.1840-1841]. Gagavuz Türkçesinin Sözlüğü: şubat [s.108]. Derleme Sözlüğü: 1.şubat 2.şubattan 22 Mart‟a kadar olan zaman [s.2209] Eski Oğuz Türkçesi ... Rum aylarında biri. Türkler ana gücük derler [Tarama Sözlüğü: 1841]. ...Rum tarihinde son kış ayıdır ve bu ayın on birinci günü güneş Hut burcuna intikal eder... Türkler gücük derler [Tarama Sözlüğü: 1841]. Gagavuz Türkçesi Gücük ay, fevral çıkardı, ama boşuna laf kalmamış [Legendanın Ġzindän: 288]. O yılın Gücük ilktän dondurdu islä... [Legendanın Ġzindän: 288]. KIRIMSA: Eski Anadolu Türkçesi Sözlüğü: Ø Tarama Sözlüğü: (~kırımsa~karımsa~karımsı) → kırağı [s.2303]. Gagavuz Türkçesinin Sözlüğü: Ø Derleme Sözlüğü: 1. kırağı 2.dolu 3. yeri beyazlatacak kadar yağan ince kar [s.2827]. Eski Oğuz Türkçesi ...ve kırağu ve karımsı ki gün vaktında düşer, celid mânasına ki gâh olur nebatı yakar şiddet-i berdinden [Tarama Sözlüğü: s.2304]. Gagavuz Türkçesi Toprak olmuştu kırımsa / Bitmişti su pınarlarda [Akar Yıldız: 198]. KIYIġ-: Eski Anadolu Türkçesi Sözlüğü: cesaret etmek, atılmak, girişmek [s.454]. Tarama Sözlüğü: cesaret etmek [s.2530]. Gagavuz Türkçesinin Sözlüğü: cesaret etmek, yiğitlik göstermek, cür‟et etmek [s.150]. �Derleme Sözlüğü: mertlik, yüreklilik göstermek [s.2858]. Eski Oğuz Türkçesi Kişiler turdular ki Ebucehl‟e yardım eyleyeler, kıyışmadılar eyittiler: Ya Hamza, biz seni şöyle görürüz ki Muhammed‟den yana meylettin [Tarama Sözlüğü: 2530]. Murtaza Paşa müteyakkız ve mücerreb-i rûzgâr kimesne olmağla ol esed-i rûzgârın huzuruna varıp buluşmağa kıyışmayup hatt-ı şerifi kethudasına verip müsellah bir cem„ile gönderdi [Tarama Sözlüğü: 2531]. Gagavuz Türkçesi Beş yıl bän hep kıyışmazdım gelmää [Seçmä Yaratmalar:256]. Bän kıyışamêêrım sölemää nicä varlıını [Seçmä Yaratmalar:261]. Bundan başka kıyışmadım bişey sormaa yenez taa geldicäänen bu yırak yabancı yerä [Legendanın Ġzindän: 337]. KÜSÜ: Eski Anadolu Türkçesi Sözlüğü: küskünlük, güceniklik [s.487]. Tarama Sözlüğü: küsme, dargınlık [s.2777-2778]. Gagavuz Türkçesinin Sözlüğü: 1.küsme, gücenme 2. memnuniyetsizlik 3. kavga [s.159]. Derleme Sözlüğü: Ø Eski Oğuz Türkçesi Ya„nī her kim iki kişinüñ ortasında ıṣlaḥ eylese barışdurup küsülerin giderse ne ḳadar kim ol ortada söz söylese her kelāmına ḥaḳ Ta„ālā bir ḳul āzād kılmışça ŝevāb vérür [Münebbihü’rRāḳidīn: 259b/9-11]. Çü „ışḳ ola ḳısular ḫāli olmaz / Barışmakda küsüler ḫāli olmaz [IĢk-name: 2888]. Küsü gerçi kim arada biter tīz / Çü sevgü irişe durmaz yiter tīz [IĢk-name: 2889]. Gagavuz Türkçesi Hem yoktu hiç küsü aramızda / Ani ana-bobaylan biz üüsüz [Güz Çiçekleri: 88]. Küsü var toprakta / Yanêr o kurakta [Akar Yıldız:19]. Kraalar saklı kondular / Otlar küsü buldular [Süünmäz Yıldızlar: 24]. KÜSÜLÜ: �Eski Anadolu Türkçesi Sözlüğü: küslü→küsmüş, gücenik [s.487]. Tarama Sözlüğü: (~küslü) dargın, gücenik, küsmüş [s.2778]. Gagavuz Türkçesi Sözlüğü: küsülü [s.159] Derleme Sözlüğü: Ø Eski Oğuz Türkçesi Ammā bu iki küsülü kişi biri biri ḥaḳḳına nesne söyledügi vaḳt ḳarşu ol eyitse kim gerçeksin ḥaḳ eydürsin déyü vérse ḥāl budur kim anuñ söyledügi ḥak degül bāṭıldur [Münebbihü’rRāḳidīn: 87a/20-21]. Bir ilçi buldı usluyıdı şāha / Anuñiçün ki küslüyidi şāha [Fahrî’nin Husrev u ġîrîn’i: 650]. Ne bellü delüdür ne uṣlu bigi / Temâm kendüye göñlü küslü bigi [HurĢid-name: 2435]. Gagavuz Türkçesi Sıktım dolu güüsünü / Sän hiç diildin küsülü [Güz Çiçekleri:13]. Bu yorgun kapularna / Durma küsülü bana [Akar Yıldız: 178]. İki göz bana karşı / Küsülü, mahkul bakêr [Sevgilim:86]. O küsülü çıktı dışarı da bitirdi lafını [Ana Dili: 142]. ÖDEK: Eski Anadolu Türkçesi Sözlüğü: Ø Tarama Sözlüğü: zaman, tazminat, ödenmesi gereken şey [s.3049]. Gagavuz Türkçesinin Sözlüğü: 1.maaş, ücret, ödenek 2.hesaplaşma [s.188]. Derleme Sözlüğü: 1.zarar ödentisi 2. borç senedi [s.3310]. Eski Oğuz Türkçesi Ol odı yanduran üzere ödek düşmez [Kitab-ı Gunya:99b/9-10]. Eger ol ay dutmasa ol ayuñ ödegi vacıb olur [Kitab-ı Gunya:53b/8-9]. Bu gencin issi bunlardır ver anı / Ödekten kurtul ü çekme ziyanı [Tarama Sözlüğü: 3049]. Gagavuz Türkçesi O zamannarda Moldova Yazarlar Birliindä bizim gagauz bölümün kendi başkanı vardı poet S. Kuroglo, ama o çalışırdı ödeksiz, kendi temel işi diildi [Publiţistika Yazılarından: 107]. Osa dilinin kirası için ödek mi isteersin? [Seçmä Yaratmalar:399]. Üç gün oldu sorêrız, hep sölämersin, nekadar ödek alacan [Seçmä Yaratmalar:295]. �Borçlerım ölä çok mu? / Onnara ödek yok mu? [Akar Yıldız: 127]. Kim çalıştıydı adamdan padişah yapmaa, onnar baştan tamamınca "ödek" kabuledärdilär kendi paalı "zaametleri" için [Legendanın Ġzindän:318]. TUN-: Eski Anadolu Türkçesi Sözlüğü: 1. örtünmek, kapanmak, tıkanmak 2. kararmak, aydınlığını yitirmek [s.676]. Tarama Sözlüğü: Ø Gagavuz Türkçesinin Sözlüğü: Ø Derleme Sözlüğü: Ø Eski Oğuz Türkçesi Hem każâ gelse felek „aksin döner / Kapkara yanar kamer güneş tunar [Mu‘înî’nin Mesnevîi Murâddiyesi: 5812]. Nemrūd odı dolmış-ıdı yir yüzi / Tütüninde ṭunmış-ıdı gökyüzü [Garib-nâme: 3782]. Eytdi māl sevgüsi çün māla ḳonar / Endişeyle kişinüñ göñli ṭunar [Garib-nâme: 9575]. Gagavuz Türkçesi Ştä avşam oldu, tunêr gök yalabık / Oynamaz olêr heptän alçaan şılı [Seçmä Yaratmalar:86]. Onun üzü bir aydınnanêr, bir tunêr, çirkin düüşlerin örümesinä görä, dönä-dönä ba türklerin tarafına, ba perslerin [Ana Dili: 56-57]. TUNUK: Eski Anadolu Türkçesi Sözlüğü:1.kederli 2. keder, üzüntü [s.676]. Tarama Sözlüğü: (~dunuk) → 1. kederli 2. keder, kederlilik [s.1257]. (~tunuklu) → 2. parlak olmayan, donuk, bulanık [s.1257]. Gagavuz Türkçesinin Sözlüğü: bulanık (donuk renk?) [s.246]. Derleme Sözlüğü: parlak olmayan, mat, donuk [s.3993]. Eski Oğuz Türkçesi Üçünci ḳaş yanında olur kim anlara ırḳ„ul-ḥācibīn dérler menfa„ati göz ve ḳabaḳ ḳanın keser ve göz ṭunuġın açar [Cerrah Mes‘ud Hulasa: 4b/9-11]. �Gagavuz Türkçesi Bayırdan aktı kota / Tunuk su eşkinnenmiş / Kararêrlar bulutta /Damnalar silkinmemiş [Seçmä Yaratmalar: 92]. Uluyêr köprülerdä / Tunuk su şırıltısı [Seçmä Yaratmalar:94]. Sokulma bu tunuk neetlärlän / Onu çizmäylän çiinemää [Akar Yıldız: 121]. Valkaneş karıların / Gözleri tunuk [Sevgilim:27]. Tunuk bulutlu göklerin altında olardı annadılamaz siir [Ana Dili: 73]. TÜTÜZDÜR-: Eski Anadolu Türkçesi Sözlüğü: Ø Tarama Sözlüğü: tütüzdürmek → dütüzdürmek: koku vermek için bir şey yakıp tüttürmek, tütsülemek [s.1360]. Gagavuz Türkçesinin Sözlüğü: Ø Derleme Sözlüğü: 1. Yanan kömürün üstüne atılan kocakarı ilacının dumanını hastaya koklatmak 2. ateşle tutuşturmak [s.4016]. Eski Oğuz Türkçesi Hemān sā„at buyurdı ol lebi ḳand / Dütüzdürdiler aña „ūd u ispend [Tutmacı’nın Gül ü Hüsrev: 790]. Düşüben „aḳlı gitdi ol lebi ḳand / Tütüzdürdiler ol dem „ūd u ispend [Tutmacı’nın Gül ü Hüsrev: 1955]. Daḫı bir aġaç altında, ki anda ḳuşlar cem„ olur, ol ḥabları dütüzdüreler [Rükneddin Ahmed’in Acâibü’l- Mahlûkat Tercümesi: 261a/5-6]. Gagavuz Türkçesi Afina, açan Sasarka Peti çiçek çıkardıydı, sän verdiydin mi onnara bizim günnük tütüzdüreceemizi? [Seçmä Yaratmalar:249]. UTANCAK: Eski Anadolu Türkçesi Sözlüğü: Ø Tarama Sözlüğü: (~utansak) → mahçup, utangaç [s.4003]. Gagavuz Türkçesinin Sözlüğü: utangaç [s.250]. �Derleme Sözlüğü: utangaç [s.4045]. Eski Oğuz Türkçesi Mahcub [Ar.]: perdelenmiş nesne ve utansak kimse [Tarama Sözlüğü: 4003]. Utancak olan hatun, eyü er kişi: kelec [Tarama Sözlüğü: 4003]. Gagavuz Türkçesi Näändä utancak kızlar / İncä ses maanä çalar [Ana Dili: 50]. Gün açan görmüş kızı çıplak yıkanarak, kızarmış utancaklıından da tez saklanmış bayır ardına yumup gözlerini... [Ana Dili: 97]. UZ: Eski Anadolu Türkçesi Sözlüğü: 1.uygun 2.dikkatli, becerili 3.tecrübeli 4.ustaca 5. anlayışlı 6.ehil olan [s.705-706]. Tarama Sözlüğü: 1.ustaca, münasip, uygun, muvafık, doğru 2.usta, mahir, hazık, tecrübeli, dikkatli, uyanık [s.4048]. Gagavuz Türkçesinin Sözlüğü: düz, doğru [s.250]. Derleme Sözlüğü: 1.doğru, temiz, uslu, dikkatli (kişi için) 2.uygun, yerinde, eşit, doğru, iyi, ustaca, düzgün (nesne, iş, durum için) 3… [s.4052]. Eski Oğuz Türkçesi Yidi kat gökde yidi yılduz kodı / Her birin yirlü yirinde uz kodı [Garib-nâme: 4502]. Üzengüye ḳalḳup ḳatı çekdi, uz atdı [Dede Korkut Kitabı: D22/12-13]. Hele bir iki uz âdem geliniz / Sakalıyle bıyığını yolunuz [Tarama Sözlüğü:4049]. Gagavuz Türkçesi Uz ölçu hem paa / Aslıya doorulaa... [Güz Çiçekleri:42]. Bilerim uz gitmää / Hem da geeri dönmää [Güz Çiçekleri:52]. Sayma, sayma, uz insan / ani hepsi ii gidär [Vakitin Soluması: 76]. YALABI-: Eski Anadolu Türkçesi Sözlüğü: parlamak, ışık saçmak [s.728]. Tarama Sözlüğü (~yalabumak) → parlamak, parıldamak, lemean etmek [s.4224]. Gagavuz Türkçesinin Sözlüğü: parlamak [s.255]. �Derleme Sözlüğü: 1. ışık yansımak, parlak bir nesne parlayıp sönmek; şimşek çakmak 2. düzgün, parlak duruma gelmek, güzelleşmek [s.4132-4133]. Eski Oğuz Türkçesi Yalap yalap yalabıyan ince ṭonlum / Yir baṣmayup yorıyan selvi boylum [Dede Korkut Kitabı: D199/7-8]. Götürdüm anı Medīne‟ye getürdüm, gördüm mescīd içi ṭolu adam olmış, ḳapuda bir sancaḳ yalabır [Târih-i Ġbn-i Kesîr Tercümesi: 53a/17-18]. Gördü kubbeden nur yalabır [Tarama Sözlüğü: 4224] Gagavuz Türkçesi Onun gözleri uzandılar yukarı dooru, yalabıdılar, sora soldular da çöktülär [Seçmä Yaratmalar:259]. Boynuna sän asmışın boncuk / Üzüklär yalabêêr parmaanda [Sevgilim:28] Olêr sabaa. Gün başlêêr yalabımaa [Gagavuz Türkleri: 251] Tüüleri türlü renktä yalabıyêrlar [Ana Dili: 21] YALABIK: Eski Anadolu Türkçesi Sözlüğü: parlak, cilalı, ışıltılı [s.728]. Tarama Sözlüğü: (~yalabuk) → parlak [s.4223] Gagavuz Türkçesinin Sözlüğü: 1. parlak, ışıldayan 2. ışıldama, parıltı [s.255]. Derleme Sözlüğü: 1. cilalı, parlak, ışıldak, düzgün 2. … [s.4131-4132]. Eski Oğuz Türkçesi Her biri olmış yalabık bir ışık / Cismine tennûreleri yaraşık [Riyâzü’s-Sâlikîn: 2584]. Dumlas [Ar.]: Berrak olan yalabık nesne [Tarama Sözlüğü: 4223]. Gagavuz Türkçesi Bu yalabık sabaa gözellii dürttü Bezbellinin canını tutuşturdu onda istemäk, ne olarsa olsun, büün yapmaa yaa boyasınnan bir-iki êtüd [Seçmä Yaratmalar:174]. Bakma, kız, hep aşaa / Sansın yalabık taşa- / Kamaştırır gözlerini / Çabuk çelir fikirini!...[Vakitin Soluması:33]. Pek sevärdi silsin traktorun üstünü, pençerelerini, taa yalabık yapınca [Ana Dili: 147]. YALIN: �Eski Anadolu Türkçesi Sözlüğü: 1.çıplak 2.ateş, alev [s.729]. Tarama Sözlüğü: (~yalıñ)→ 1.yalçın, sarp 2. alev [s.4238]. Gagavuz Türkçesinin Sözlüğü: alev, yalım [?] [s.256]. Derleme Sözlüğü: 1. ateş, sıcaklık 2. …[s.4145]. Eski Oğuz Türkçesi ...Ta„ālā cinnīyi od yalıñınıñ ucından yaratdı [Târih-i Ġbn-i Kesîr Tercümesi: 28b/21-29a1]. ...ve bulıddan daḫı başladı bularuñ üzerine od yalıñı atılmaġa ki her neye ṭoḳunsa göyündürürdi [Münebbihü’r-Rāḳidīn: N42b/14-15]. Vardı mumuñ yalıñına düşdi hôş / Kıpkızıl ol oldı vü key bişdi hôş [Mantıku’t-Tayr: 4211]. Gagavuz Türkçesi Bakmaadan ona ki bän can acısından tutuşurdum da yalınnan yanardım bu kabaatsız cannar içim, kendim hiç yoktu neylän onnara yardım edeyim, dofturlar beni kendimi distrofik yazmıştılar (üüredici distrofik) sayılêr aaçlıktan hasta. [Publiţistika Yazılarından: 9]. O pençeredä, settä / Yufka bir mum yalını [Akar Yıldız: 208]. Pak buzun yalabıında / Ayozlu yalın yanacek [Süünmäz Yıldızlar: 33]. Sonuç Taranan metinler bağlamında, Gagavuz Türkçesinin yazı dilinde, Eski Oğuz Türkçesine ait sözcükler bulunmaktadır. Fakat yukarıda belirtildiği üzere yazılı edebiyat bakımından sınırlı; sözlü edebiyat bakımından ise zengin olan Gagavuz Türkçesinde hâlen yazıya geçmemiş pek çok sözcük olduğu düşünebilir. Bunun da en büyük nedenlerinden biri alfabesi 1957 yılında oluşturulan bir dilin söz varlığında büyük bir birikim yapamaması; ikincisi ise Gagavuzların yaşadığı siyasi ve sosyal şartlar altında ortaya çıkan yeni gereksinimlerin (ana dilden başka bir dil veya diller öğrenilmesi, eğitim, ekonomik nedenler vb.) sonucunda, ana dili kullanımının azalması ve ana dile ihtiyaç duyulmamasıdır. Diğer bir deyişle Gagavuz Türkçesinin konuşulduğu ve yazıldığı bölge itibarıyla prestij dili olamamasıdır. Bundandır ki Gagavuz Türkçesi UNESCO tarafından ölmekte olan diller listesine alınmıştır (Argunşah, 2007: 284). Dolayısıyla mevcut durumlar Gagavuz Türkçesinin söz varlığını etkilemektedir. Yine de Türkiye Türkçesinin bir ağzı gibi değerlendirilen Gagavuz Türkçesinde; taradığımız �metinler dâhilinde, Eski Oğuz Türkçesiyle ortaklık gösteren “Açan, Bencileyin, Bıldır, Bolay, Çımkır-, Dürük, Gen, Gücük, Kırımsa, Kıyış-, Küsü, Küsülü, Ödek, Tun-, Tunuk, Tütüzdür-, Utancak, Uz, Yalabı-, Yalabık, Yalın” sözcükleri tespit edilmiştir. Bununla beraber şu sonuçlara da varılmıştır: 1.Bu sözcükler Gagavuz Türkçesinde aynı anlamlarıyla kullanılmaya devam etmektedir. 2.Uzun süre geçmesine rağmen bu sözcüklerin büyük çoğunluğu fonetik olarak farklılaşmamıştır. Sadece “kaçan/ħaçan” kelimesinde fonetik farklılık görülür ki Gagavuz Türkçesinde “h” ünsüzü sistematik olarak düşer. Bununla beraber Doğu Türkçesi karakterli “bolay (< bolgay)” sözcüğünün aynı şekliyle ve anlamıyla kullanımı ilginçtir. 3. Etnonim araştırmalarında başvurulan yöntemlerden biri de filolojik çalışmalardır. Bu tür çalışmaların önemli veriler sağladığı bilinmektedir. Bu açıdan bakıldığında; taranan metinlerde, Eski Oğuz Türkçesi ile Gagavuz Türkçesi arasında, Türkiye Türkçesinin yazı dilinde dahi olmayan 21 adet ortak sözcüğe rastlanılmıştır. Tespit edilen bu sözcüklerin 16‟sı isim, 5‟i fiildir. 4. Gagavuz Türkçesinde tespit edilen bu sözcüklerin büyük çoğunluğu Türkiye Türkçesinin ağızlarında da yaşamaktadır. Bu sözcükler “Derleme Sözlüğü”nde madde başı olarak yer almaktadır. Madde başı olarak yer almayan “küsü, küsülü, tunmak” sözcükleri de çeşitli bağlamlarda –ileri ögeler veya birleşik fiil şeklinde- “Derleme Sözlüğü”nde bulunur. Kaynakça Akar, A., (2010), “Lehçe Oluşma Şartları ve Evreleri Bakımından Eski Türkiye Türkçesi”, TÜBAR, Güz-20120, S.28, s.15-29. Akkuş, M., (1995), Kitab-ı Gunya, Ankara, TDK Yayınları. Aksan, D., (2007), Türkiye Türkçesinin Dünü, Bugünü, Yarını, Ankara, Bilgi Yayınevi. Argunşah, M. - Argunşah, H., (2007), Gagauz Yazıları, Kayseri, Türk Ocakları Kayseri Şubesi Yayınları. Argunşah, M. – Güngör, H, (2002), Gagauz Türkleri, Ankara, Kültür Bakanlığı Yayınları. Arslan, M.- Aksoyak, İ.H, (1998), Riyâzü‟s-Sâlikîn, Ankara, Kültür Bakanlığı Yayınları (Ekitap). Avşar, Z., (Yok), Revânî Divânî, Yayın yeri yok, Kültür Bakanlığı Yayınları (E-kitap). Ayan, H. (1979). Hurşîd-nâme (Hurşîd ü Ferahşâd) - Şeyhoğlu Mustafa, , Erzurum, Atatürk Üniversitesi Yayınları. �Aydemir, Y., (2000). Behiştî Divanı, Ankara, MEB Yayınları. Babaoglu, N., (2000), Publiţistika Yazılarından, Kişinêu, Yayınevi yok. Baboglu, N., (2003), Güz Çiçekleri, Chişinău, Pontos. Baskakov, N.A. (Red.), (1991), Gagauz Türkçesinin Sözlüğü, (Akt. Abdülmecit Doğru-İsmail Kaynak) Ankara, Kültür Bakanlığı Yayınları. Baymak, O., (2000), Gagauz Çağdaş Şiiri Antolojisi, Prizren-Kosova, Balkan Aydınları ve Yazarları Yayınları. Bilgin, A., (1996), Nazmü‟l- Hilâfiyyat Tercümesi, Ankara, TDK Yayınları. Çavuşoğlu M. – Tanyeri M.A, (1981), Hayretî Divanı, İstanbul, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları. Efendioğlu, S. (2007), Muhammed Bin Hacı İvaz- Cinânü‟l-Cenân, Erzurum, Atatürk Üniversitesi, SOBE Basılmamıs Doktora Tezi. Ergin, M., (2008). Dede Korkut Kitabı I, Ankara, TDK Yayınları. Gülsevin, G., (1998). “Köktürk Bengü Taşlarındaki Oğuzca Özellikler”, Kardeş Ağızlar, S.7, s.12-18. Güneş, Ö., (2010), Fahrî‟nin Husrev u Şîrîn‟i (metin ve tahlil), Nizâmî ve Şeyhî‟nin eserleriyle karşılaştırılması, İstanbul Üniversitesi SOBE Basılmamış Doktora Tezi. Kalay, E., (1998), Edirne İli Ağızları, Ankara, TDK Yayınları. Kanar, M., (2011), Eski Anadolu Türkçesi Sözlüğü, İstanbul, Say Yayınları. Karaçoban, D., (2004), Seçmä Yaratmalar, Ankara, Türksoy. Karpat, H.K., (1996), “Gagauzlar”, İslâm Ansiklopedisi, Türkiye Diyanet Vakfı, C.13, s.288291. Kirli, N., (2001), N.N. Baboglu‟nun “Legendanın İzi” Adlı Eserinin Cümle Bilgisi Yönünden İncelenmesi, Adana, Çukurova Üniversitesi SOBE Basılmamış Yüksek Lisans Tezi. Komisyon, (2009), Derleme Sözlüğü, Ankara, TDK Yayınları. Komisyon, (2009), Tarama Sözlüğü, Ankara, TDK Yayınları. Korkmaz, Z., (1995), “Eski Türkçedeki Oğuzca Belirtiler”, Türk Dili Üzerine Araştırmalar, C.1, TDK Yayınları, s.205-216. Kösä, M., (1996), Gülümsemää Diyl Günaa, Yayın yeri ve Yayınevi yok. Köse, V., (2001), Vakitin Soluması, Ankara, Kültür Bakanlığı Yayınları. Külcü, M., (2009), Cerrah Mes‟ud Hulasa, Çanakkale, Çanakkale On Sekiz Mart Üniversitesi SOBE Basılmamış Yüksek Lisans Tezi. Menzel, T., (2002), “Gagauzlar”, MEB-İslam Ansiklopedisi, Eskişehir, MEB Yayınları, C.4, s.706-707. �Özkan, N, (1996), Gagavuz Türkçesi Grameri, Ankara, TDK Yayınları. Özkan, N., (2002), “Gagavuz Türkçesi”, Türkler Ansiklopedisi, Yeni Türkiye Yayınları, C.20, s.250-261. Sarıkaya, B., (2010), Rükneddin Ahmed‟in Acâibü‟l-Mahlûkat Tercümesi, İstanbul, Marmara Üniversitesi TAE Basılmamış Doktora Tezi. Solmaz, A.O., (2007), Tutmacı‟nın Gül ü Hüsrev Adlı Eseri, Erzurum, Atatürk Üniversitesi SOBE Basılmamış Doktora Tezi. Tanasoğlu, D., Ana Dili, Chişinău, Ştiinţa. Tatçı, M., (2008), Yûnus Emre Dîvân- Risâletü‟n- Nushiyye, İstanbul, H Yayınları. Tekin, T.- Ölmez, M., (2003), Türk Dilleri, İstanbul, Yıldız Dil ve Edebiyat 1. Vasilioglu, K., (1998), Sevgilim, Chişinău, Ştiinţa. Yalanji, P., (1995), Süünmäz Yıldızlar, Kişinev, Hyperion. Yavuz, K., (2007), Gülşehrî‟nin Mantıku‟t-tayr-ı (Gülşenn-nâme), Ankara, Kırşehir Valiliği Yayınları. -------------., (2000), Garib-nâme, Ankara, TDK Yayınları. -------------.,(2007), Mu„înî‟nin Mesnevî-i Murâdiyye‟si, Konya, Selçuk Üniversitesi Mevlâna Araştırma ve Uygulama Merkezi Yayınları. Yavuzarslan, P., (2002), Münebbihu‟r- Rākīdin, Ankara, TDK Yayınları. Yelten, M., (1998), Tarih-i İbn-i Kesir Tercumesi- Şirvanlı Mahmud, TDK Yayınları, Ankara. Yıldız, O., (2008), Yūsuf u Zelīḫā - Seyyad Ḥamza, Ankara: Akçağ Yayınları. Yüksel, S., (1965), Işk-name - Mehmed, Ankara, DTCF Yayınları. Zanet, T., (1998), Akar Yıldız, Chişinău, Concernul “Prisa”. � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 1848 Title A name given to the resource GAGAVUZ TÜRKÇESİNDE KORUNAN ESKİ OĞUZCA SÖZCÜKLER ÜZERİNE Author Author HUNERLI, Bulent Abstract A summary of the resource. Anahtar Kelimeler: Eski Oğuz Türkçesi, Gagavuz Türkçesi, Eskicil Sözcükler. ÖZET Türkiye Türkçesine çok yakın; hatta Türkiye Türkçesinin bir ağzı gibi değerlendirilen Gagavuz Türkçesi, Oğuz lehçeleri içinde yazı dilini en son oluşturan Türk lehçesidir. XX. yüzyılın başında yazı dili haline gelen Gagavuz Türkçesinde; edebî eser zenginliği ve çeşitliliği, diğer Türk lehçeleri ile kıyaslanamayacak kadar azdır. Var olanlar ise düzyazıdan daha çok şiir türünde kaleme alınmıştır. Bu eserlerde kullanılan sözcüklere bakıldığında, Türkçe kökenli sözcüklerin yanında önemli oranda alıntı sözcüklere de rastlanılmaktadır. Başta Batı dillerinden Rusçadan, Rumenceden, Bulgarcadan ve Yunancadan Gagavuz Türkçesine çeşitli nedenlerle çok sayıda sözcük geçmiştir. Çünkü Gagavuz Türklerinin yıllar boyu Slav ve Roman topluluklarıyla bir arada yaşamaları ve Hristiyan (Ortodoks) dinine mensup olmaları, bu topluluğun dil ve kültür yapılanmasında derin izler bırakmıştır. Hatta bu etki daha da ileri gitmiş; Gagavuz Türkçesinde Türkçenin alışılagelmiş söz dizimi kuralları, Batı dillerinin etkisiyle oldukça farklılaşmıştır. İkinci olarak bu sahada Osmanlı Türkçesi üzerinden Gagavuz Türkçesine geçen pek çok Arapça ve Farsça sözcük de bulunmaktadır. Bunlara rağmen Gagavuz Türkçesinin sözcük kadrosunun çoğunluğunu Türkçe kelimeler oluşturmaktadır. Türkçe sözcüklerin büyük bir kısmı, Türkiye Türkçesinin yazı dilinde de görülen ve anlam itibarıyla Türkiye Türkçesinden hemen hemen hiç farklılık göstermeyen sözcüklerdir. Az bir kısmı ise Eski Oğuz Türkçesindeki anlamını ve biçimini koruyan sözcüklerdir. Gagavuz Türkçesinde korunan bu Eski Oğuz Türkçesine ait sözcükler, Türkiye Türkçesi yazı dilinde ya hiç görülmemekte ya da yazı dilinde olmasına rağmen kullanımı pek tercih edilmemektedir. Çalışmamızda Gagavuz Türkçesinde korunan bu Eski Oğuz Türkçesine ait sözcükler üzerinde durulmuştur. Publisher An entity responsible for making the resource available International Burch University Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2013-05-17 Keywords Keywords. Article PeerReviewed Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context ISSN 2203-4548 https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/557334d764e3847755e87caaa57854b0.pdf 67e6dac49a7c67c04641e29cb14ade12 PDF Text Text Games in the Teaching of Foreign Languages Mehmet KARA Gazi University, Faculty of Educatıon, Departman of Turkish Language Teaching, Ankara, Turkey, mehkara@gazi.edu.tr Abstract: The use of games in teaching of foreign languages is that students learn the foreign languages easier, the students enjoy this method, they participate classes with love and willingly and the stuff that they learn seams to be much more permanent. Games in the process of teaching foreign languages seem to be a forward key for the teachers. Moreover, the teaching of the languages through the games, will learn the students to share, to have a friendship, to socialize and to communicate among others. The most important thing for the teacher is to know which games is propper for the basic language skills, to choose the game for the purpose and to applicate it correctly. One of the principles of foreign language teaching is to develop the four basic language skills. These skills are listening, speaking, reading and writing which consists of the functional integrity. Teaching of foreign languages includes a lot of games and a lot of researches have done about these issue. Since I have personaly applied these games in TÖMER Gazi University (Gazi University the Turkish Language Teaching Center) I can tell that I was getting exellent results. Most important thing is to be able to applicate it and at the end to have possitive results. Key Words: Games, Teaching of the language with games, Foreign language teaching, The techniques of teaching the language, Language teaching Introduction "Children should grow with the game." Plato One of the most important functions in training is that the students uncover the existing capabilities and develop. The traditional way of education system is teaching the students not to be that active, teachers are using the teacher-centered methods and techniques. Now, training and education in our age is that the students are the center as assets that adds many new class of methods and techniques which are beginning to be used. Foreign language teaching can only be taught by the student-centered methods and techniques used with the appropriate technologies which have to be effectively performed. Not to explain and not to be able to express the true feelings and thoughts, is the same as not to be able to understand and effectively explain without thinking, as a result of the effectiveness of the class, summarize. (Kavcar et al., 2004:59). Success of foreign language teaching practices, based on the principles and methods in the classroom depends on the operating conditions. Basic principles, language and education of scientists of various research is created by the results reached by the findings suggest. These are recommended basic principles of proper planning and implementation in the classroom interaction that may be about the effectiveness of foreign language teaching. One of the principles of foreign language teaching is to develop the four basic language skills. These skills are listening, speaking, reading and writing consists of the functional integrity. Language as a communication tool to use these four basic skills of teaching should be carried out (Demirel, 1990: 23). Developments of the four basic skills are many events. In foreign language teaching; specified goals of the activities within the classroom, the plan can be applied. To teach certain subjects in order to put these issues, starting from simple to complex, concrete and abstract concepts should be taught correctly, and thus issues a call to find language teaching program that forms the basis of the other is a policy (1990:24 Demirel; 1997: 123). A good foreign language teacher is the one who develops the skills towards the work in the classroom. The content of foreign language courses should include on one hand, the continuity, availability and other issues provided by teaching again and again. With this aim, for teaching foreign language classes students should use 16 �above mentioned four basic language skills to enhance photographs, pictures, poems, stories, tales, drama, film, music and games and getting benefit from the thinking skills in line with the activity which can be done. In recent years, education in mother language is required in the foreign language teaching, being used widely as a student centered and active teaching methods in language teaching with games. Because the game is fun for students providing rest and joy as a training method. I briefly would like to talk about the benefits of the games. The Benefits of the Games 1. The game allows children the freedom of movement. 2. The game teaches children to respect social rules. 3. An interesting game should increase interaction between people, it consists specific and constructive power. Games are providing the children's mental and psycho-social developments. 4. Games are providing children's self-managed and controlled creating a fantasy world. 5. The game is challenging research, curiosity and adventure. 6. The basis of language developments process occurs during the game. 7. Care collection, developed with the game. 8. Games for children, to recognize aspects of the real nature, the research allows. 9. To learn the game and method provides the most dynamic live environment. 10. Children's making of decisions and execution logics are developing through the games 11. The program can be educational teachings through the game. Shortly, games are helping in children's character development, earning trust, to ensure compliance, to develop observation skills, enhance the activity of body and brain. This event also are related to education of individuals' social. Their sensitivity to environmental development, learning to listen, sense and feel when using their own internal sense of direction as well as sound thinking to develop. So far we have stand on the different topics about how games are effecting the children. I wonder what are their contributions to influence on language skills? Beyond the listening, speaking, reading and writing skills games are improving the supporting skills as well such as basic skills of words and grammar. Language means interaction. All of this can be only functional if the language spoken between individuals is at the understandable level. Specially if during the interaction between individuals in the game, encourage the individual to full fill interaction with fun and educational activities. In particular, teaching the students with the game as soon as possible most effective and most meaningful in a way words can be provided with. Foreign language teaching each skill (listening, speaking, reading and writing) can be applied to game events. But here in the class not only the implementation of the games are important but also reaching good results with it, which is on the other hand the aim of the teaching. Otherwise, hundreds of games can be produced on paper, but only few of them will have the results. As a result of our experience the games should have these features: 1. The game should be fun and instructive, 2. The game should be loved by students, 3. The game should be easy to understand and to perform should not be messed up, 4. Since the students don’t prefer the games with much material, the games should not include much material. 5. The goal of the game should be appropriate 6. The game should not be to long or to short 7. The games should be appropriate to students' level 8. Games should be competitive. 9. The game should be suitable for individual or group work. Now I would like to inform you about the games which we, my colleges1 and myself, apply in TÖMER Gazi University (Turkish Education Application and Research Center) which are very enjoyable and made more efficient course. 1. Saying new words according to the last letter of word. A student is telling a word, after which a next student has to say according to the last letter of the previous word a new word which begins with that letter. The game is going on that way until all the students have sad the words. For example: the first word is “play”, next student is saying “young”, since the last letter of the word play is “y”. If the student doesn’t remember any word with the particular letter or if the student is saying the same word which was already used he has to leave the game. These easy game is very loved by students. The purpose of this game is to check out if the students are spelling and pronouncing the words correctly. During this game students have the capability to learn new words and to remember the forgotten ones. The most useful time to play this game are the last 15 minutes of the class, because it will help 1 Expert Hatice Parlak, Gazi University, TÖMER, Instructor of Turkish Language; Expert Neslihan Delice, Gazi University, TÖMER, Turkish Language Instructor, Ankara. 17 �out the students to repeat the words that they have learned that day or before and it will bring joy to the last part of the class. This game can be performed to the middle – level students, but not to the higher level students (advanced) because it might be boring and to easy for them. 2. The teacher should read a comprehension from the unit that they have worked out before. A class should be divided into two groups. Teacher before reading the comprehension should write some words from the text on the board. From each group one student is comming in front of the board, every group has a different colour to mark the words which they hear while the teacher is reading. Teacher has to reads the text loud and slowly, and the students listen good and when they recognize a word which is on the board they have to mark it and next student from that group has to continue. The students who marked more has won the game. This game is a good practice for listening, and to repeat a unit at the end of the class. Students will have fun as well as new information and possibility to repeat the unit. This game can be applied to middle-level students. For advanced students is simple and boring. 3. This is the different version of the previous game. The teacher should read a comprehension from the unit that they have worked out before. A class should be divided into two groups. Teacher before reading the comprehension should write some words about the text on the board. From each group one student is coming in front of the board, every group has a different color to mark the opposite words which they hear while the teacher is reading. Teacher has to reads the text loud and slowly, and the students listen good and when they recognize a word which is on the opposite of the word on the board they have to mark it and next student from that group has to continue. The students who marked more has won the game. This game is a good practice for listening, recognizing and to repeat a unit at the end of the class. Students will have fun as well as new information and possibility to repeat the unit. This game can be applied to middle-level and a little bit advanced students. For advanced students and those who are really good this game can be simple and boring. This game can be performed also with the similar words or something that might be the grammar topic of that unit such as adjectives, adverbs, pronouns… 4. The teacher has to write into the board some synonim words from the unit that they have done same day. Students should look to the board 5 minutes and try to remember the words which are written on it. Then from each group at the same time a student comes to the board. Students are given different colored pencils. When the teacher is reading students should try to find the synonims on the board. For example, the teacher is reading "pc" and the student has to recognize the word “computer” on the board, mark it with the color of his group. The students who marked more has won the game. This game is a good practice for listening, recognizing and to repeat a unit at the end of the class. Students will have fun as well as new information and possibility to repeat the unit. This game can be applied to middle-level and a little bit advanced students. For advanced students and those who are really good this game can be simple and boring. This game can be performed also with the similar words or something that might be the grammar topic of that unit such as adjectives, adverbs, pronouns… 5. Teachers can perform the same game as number four but only with the opposite words. 6. The teacher is writing the words one by one on the small papers from the unit they have had before and putting them into a bag. Teacher is dividing the class into two groups. A student takes a paper from the bag and trying to explain it in Turkish using similar words, opposite words and so one. The student is trying to describe it to the both groups. The group that the first knows gets a point. This game is helping the teacher to understand the students skills for explanation, how the student is using his knowledge in practice, how good are his sentences, his knowledge about synonyms and opposite words. This game can also be performed to the individuals without dividing the class into two parts. This game can also be performed to the advanced level students using "expressions" instead of “words”. 7. In this game most important thing is to know how to describe a person with physical and character features. Teacher should divide the class into two. The student in front of the board should without giving a name describe a person in the class only using words. The opponent group should guess the name of the asked person, they have the right to ask questions about the person, but they also have only one chance to guess it right. If they know they get a point, if not than the opposite group gets a point. If there are less students then the person which they have to explain doesn’t necessarliy has to be from the classmates. It can also be someone from the neighbour class, some stars… The goal of this practice is to check up the students knowledge about the grammar. This game can be applied to students in middle level and a little bit forward ones. This game can apply in writing courses. This time student has to describe a friend and the character of the physical properties in paper and later on perform it to the classmates which have to guess about who is the topic. The goal of this game is to check up the knowledge of the students in writing accurate, meaningful and writing the sentences and adjectives grammatical proper. 8. The teacher divides into two groups the class. Removes some words from the text and prepares two different texts. The missing words from the group A he writes it to the group B. The missing parts of the group B writes to the group A. after the teacher reads the original text teacher will check up who has the most right words and 18 �his group is going to be a winner. This game can be performed also for the individuals. At the end the student who has the most right words is the winner. This game is good for teaching of foreign language so that the students will develop listening and writing skills. This game can be adapted to language skills, the teacher can ask only for grammar words like pronouns. This game can be applied to advanced students. 9. This game is very similar to the eighth game. Can be applied to the entire class or groups. Teacher should give a text with some missing words to the students and then while listening to the song the students should fulfill the missing words. This game will improve students' listening skills. 10. While working the dictate teacher has to divide the group into two. Also he has to divide the text into two parts and hang them to the classroom but the students should not see it. From every group a student goes and reads one sentence and tells it to the friends from the group quickly. Each time a different student has to do it. At the end of the game two text parts will be read again. The group who has a less mistakes is a winner. This is a very teaching game who is improving the students to remember the sentences and to write it quickly. This game can be played with the middle level students. 11. This game, and in oral expression and written expression is a game that can be implemented. Teachers bring to class a small ball. Teacher starts a sentence by saying the story and the ball goes into a student. Add a sentence to the story the students at the ball. Then he wants the ball at one and continues until students. Students will have to pay attention to structure and editing. Students can enjoy a game that is played. This game can be applied to advanced students. 12. Teacher country, city, place, environment to promote the unit after telling pictures of famous places is cut and pasted to cardboard. Divides the class into two groups again. Students from each group in turn will show one of these places and students of this place (without saying where it is) to tell you which group knows more and better explain the name if he wins. Students to describe this game (the title) to learn about. Students will increase their vocabulary. This game can be applied to students in the middle a little more advanced. 13. Another game we played very often is the silent cinema. Teacher movie names, book names, words, or a bag put it on paper wise words said. Teacher class divides into two groups again. A student from the group a paper bag and pull without ever talking with Mark, with gestures sometimes classified as an object to show through or on paper by de facto, a friend of movement on the bag by applying the word taken from a group of friends at a certain time to try to explain. The first consists of few words and tell which word with the finger shows. Here you say all the words that evoke the students in the group for them, students will review the vocabulary for. Sometimes students do not know if the words out, then the teacher tells the meaning of those words silently to the narrator or a particular time will allow to select the other words from the bag. Most who know the game will win the group. This game can be applied to advanced students. 14. Classified into two groups of teachers in grammar lessons will take. Written on paper in the hands of each group has a list of verbs. A student against a student group and a verb tells him to this act passivity, or want to bring. (for example: hair cut-factual the other is cut-to-order in) know if students ask questions during and in the same way that the group goes to a question he asks. Group knows the most wins. This game, teachers, students without verbs list of verbs to tell whether the students also can apply by requesting. We can adapt to the many issues grammar this game. Conclusion Dear colleagues it has been determined that in the teaching of foreign language threw the use of the games are making the students to learn foreign language more easy, students enjoy this method, they willingly participate and learn more. Dear colleagues, teaching has only a meaning with the learning. If there is no willing for learning teaching and the education can’t only be of use. I can tell you about hundreds of games, but if I tell you about something that I don’t know, something that I haven’t tried there won’t be benefits of it. I have informed you about the games that my colleagues and myself have tried in Gazi University Turkish Language Teaching Center. At the end I would like to respectfully thank you for listening patiently. References 19 �Y., (2002). Türkçe Öğretim Yöntemleri: Yeni Yaklaşımlar, Ankara: Akçağ Yayınları. Alemdar Andrew Wright et al. (1979), Games for Language Learning, Cambridge University Press, Cambridge. Cahit Kavcar, (2004), Türkçe Öğretimi, Engin Yayınları. Ercan T., Nesrin B., Hüdai C., (2004), Pratik Türkçe Öğretim Teknikleri, Dilset Yayınları, İstanbul. http://www.oyunlarlaingilizce.net/grammar-games/151-can-cant-flash-game-new.html http://www.education-world.com/a_lesson/archives/learninggame.shtml http://www.curtin.edu.au/curtin/dept/smec/iae N. Aykaç, (2005), Aktif Öğretim Yöntemleri, Naturel, Ankara. N. Aykaç, Aydın, H., (2006), Öğrenme ve öğretme sürecinde Planlama veUygulama. Naturel. Ankara Maley & Duff, 1978 repr 1980 Draman Techniques in Language Learning. CUP. M. Kutay İzgören, (1999), Oyunlarla Dil Öğretimi, Academyplus, Ankara. Özcan Demirel, (1993), Yabancı Dil Öğretimi İlkeler, Yöntemler, Teknikler, Usem Yayınları, Ankara. Özcan Demirel, (2002). Türkçe Öğretimi, Ankara: PegemA Yayıncılık. Perkins David N, (1999) “The Many Faces of Constructivısm.” Educational Leadership, Novenber 199:6-11 Sedat Sever; KAYA, Zekeriya ve ASLAN, Canan. (2006). Etkinliklerle Türkçe Öğretimi. Morpa Yay. İst. Shelagh Rixon, (1981), How to Use Games in Language Teaching, The Macmillan Press Ltd., London. William Rowland Lee, (1996), language Teaching Games and Contents, Oxford University Press, Oxford. 20 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 313 Title A name given to the resource Games in the Teaching of Foreign Languages Author Author KARA, Mehmet Abstract A summary of the resource. The use of games in teaching of foreign languages is that students learn the foreign languages easier, the students enjoy this method, they participate classes with love and willingly and the stuff that they learn seams to be much more permanent. Games in the process of teaching foreign languages seem to be a forward key for the teachers. Moreover, the teaching of the languages through the games, will learn the students to share, to have a friendship, to socialize and to communicate among others. The most important thing for the teacher is to know which games is propper for the basic language skills, to choose the game for the purpose and to applicate it correctly. One of the principles of foreign language teaching is to develop the four basic language skills. These skills are listening, speaking, reading and writing which consists of the functional integrity. Teaching of foreign languages includes a lot of games and a lot of researches have done about these issue. Since I have personaly applied these games in TÖMER Gazi University (Gazi University the Turkish Language Teaching Center) I can tell that I was getting exellent results. Most important thing is to be able to applicate it and at the end to have possitive results. Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2009-06 Keywords Keywords. Conference or Workshop Item PeerReviewed L Education (General) Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 1008 Title A name given to the resource Games of Death as an Idealized Dream World of Youth in Mark Twain's The Adventures of Tom Sawyer Author Author Mohammadshahi, Soolmaz Abstract A summary of the resource. The world of Tom Sawyer--Mark Twain's remembered and reinvented world of childhood--seems to be piquant and pleasant mainly because it is seen in a bright world set off by the shadowy terrors of danger, death and conformity. Young Tom--and indirectly through him the self-recreated young Sam Clemens--appears to exist on the manic edge beyond which lurks the menace of destruction and the unknown. Tom is a manchild continually living at risk in this child's world where the adults often appear to be custom-bound conformists with whom Tom has no quarrel provided they do not threaten him or interfere too much with the hijinks he shares with his juvenile companions. Inevitably, however, he is nourished by the values of this adult world. This paper is an attempt to show that The Adventures of Tom Sawyer is constructed on a loose framework whose major elements include games of death and games of resurrection. (Both meanings of resurrection apply here: resurrection as grave robbing and resurrection as return to life from apparent death.) The novel reflects Twain's idealized dream world of youth in which the games of death may still be played as an innocent form of pure adventure. Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2012-05 Keywords Keywords. Conference or Workshop Item PeerReviewed P Philology. Linguistics https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/11529e9dc9ad6fda59df6087e30cd7d8.docx 0d21a03465274df27a2eb65f5504ee50 https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/b5df98d53ca9ef7300b3074b31340066.pdf 117e5d90782f2d8a2b0983c8d347aca9 PDF Text Text Games: Fun and frolic! Alyse Schoenfeldt University of Tirana/ Palm Beach State College / Tirana, Boca Raton Key words: Games, strategy, motivation, interactive, fun ABSTRACT In this era of globalization enhancing foreign language teaching is more relevant than ever and crucial for all. Obviously, motivation is a key to language learning. Even though educators are aware that self-motivation is essential to language acquisition, how may it be promoted in a classroom? I suggest enlivening the Foreign Language classroom by utilizing games which fulfill a worthwhile, practical purpose. Based on my extensive experience as a foreign language instructor and administrator, I shall illustrate strategies for successful teaching and learning in the area of Second Language Acquisition. The teaching of a second language is an art, not a science. Learning a second language is a complex process. It is not just a series of linguistic patterns consisting of phonological, morphological, and syntactical structures; rather it also involves communication, social and cultural interaction. In addition to the four basic language skills of reading, writing, listening and speaking, it is most important to include the concept of culture in foreign language learning, including multicultural issues, the common humanity of peoples, and opportunities for travel. What an awesome challenge! This one hour, interactive workshop in English is based upon games. Accordingly, I shall demonstrate an assortment of games to accommodate diverse school populations and learning styles. Remember, variety is the spice of life. Experientially, the workshop participants will see how decks of card, Bingo sets, and computer games may enhance language acquisition. All are based upon the usage of numbers, vocabulary, grammar, conversation, and culture concepts. The workshop facilitator and the participants will learn from one another. Hopefully, each participant will be encouraged to return to his/her own classroom with at least one new teaching technique. The goal is for all to share ideas, work together, enjoy, and have fun in the process! � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 1692 Title A name given to the resource Games: Fun and frolic! Author Author SCHOENFELDT, Alyse Abstract A summary of the resource. In this era of globalization enhancing foreign language teaching is more relevant than ever and crucial for all. Obviously, motivation is a key to language learning. Even though educators are aware that self-motivation is essential to language acquisition, how may it be promoted in a classroom? I suggest enlivening the Foreign Language classroom by utilizing games which fulfill a worthwhile, practical purpose. Based on my extensive experience as a foreign language instructor and administrator, I shall illustrate strategies for successful teaching and learning in the area of Second Language Acquisition. The teaching of a second language is an art, not a science. Learning a second language is a complex process. It is not just a series of linguistic patterns consisting of phonological, morphological, and syntactical structures; rather it also involves communication, social and cultural interaction. In addition to the four basic language skills of reading, writing, listening and speaking, it is most important to include the concept of culture in foreign language learning, including multicultural issues, the common humanity of peoples, and opportunities for travel. What an awesome challenge! This one hour, interactive workshop in English is based upon games. Accordingly, I shall demonstrate an assortment of games to accommodate diverse school populations and learning styles. Remember, variety is the spice of life. Experientially, the workshop participants will see how decks of card, Bingo sets, and computer games may enhance language acquisition. All are based upon the usage of numbers, vocabulary, grammar, conversation, and culture concepts. The workshop facilitator and the participants will learn from one another. Hopefully, each participant will be encouraged to return to his/her own classroom with at least one new teaching technique. The goal is for all to share ideas, work together, enjoy, and have fun in the process! Publisher An entity responsible for making the resource available IBU Publishing Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2013-05-03 Keywords Keywords. Article PeerReviewed https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/9c7861f24af41b0ae69a812afe099235.docx eb7ef65e1d384fd3c7f8dec0e242c604 https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/61627eb253b8dcb93b43901a71700ccd.pdf 36bae520150fb2f8926e6ecac16b7a05 PDF Text Text Gamification Apps in the Business Life and the Research of Business Firm’s Opinion towards Games Application Orhan Adigüzel Süleyman Demirel University Turkey orhanadiguzel@gmail.com Adeviye Erdoğan Süleyman Demirel University Turkey adeviyester@gmail.com Döndü Sönmez Özkan Süleyman Demirel University Turkey sumeyyeozkan81@gmail.com Hikmet Zeynep Batur Süleyman Demirel University Turkey hzeynepbatur@gmail.com Nisa Ekşili Akdeniz University Turkey Abstract: Except the area of the production of the game, gamification refers that basic elements and concepts are used in the process of game design and development. Business processes, which may sound boring, may become more enjoyable by the help of gamification. Moreover, feedbacks collected from individuals may accelerate thanks to such an approach. The purpose of gamification method is applying such approaches to business processes and improving the process quality and human interactions. This study also aim what priorities can be awarded, what type of behavior expected from individuals and most importantly what type of options can offer the connection between individuals and targeted systems to sustain health. This study targets to evaluate how the gamification apps influence the performance of personnels. The research method used in this study is action research approach. This method consists of two stages. At first, the performance level of individuals in firm can be fixed with the help of a survey. Then gamification apps were carried out for two months. After that time, the same survey was repeated. In the light of the findings, this study tries to fix how gamification impacts individuals and their performance. This study can be thought very helpful because of lack of research in the literature area in this context, and this study will also help the interested researchers in this area and managers who want to improve the performance of employees. Keywords: Gamification, game design, design patterns, business, performance. 158 �158 �158 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 2619 Title A name given to the resource Gamification Apps in the Business Life and the Research of Business Firm’s Opinion towards Games Application Author Author ADIGUZEL, Orhan BATUR, Kimet Zejnep OZKAN, Dondu Sonmez ERDOGAN, Adeviye Eksili, Nisa Abstract A summary of the resource. Except the area of the production of the game, gamification refers that basic elements and concepts are used in the process of game design and development. Business processes, which may sound boring, may become more enjoyable by the help of gamification. Moreover, feedbacks collected from individuals may accelerate thanks to such an approach. The purpose of gamification method is applying such approaches to business processes and improving the process quality and human interactions. This study also aim what priorities can be awarded, what type of behavior expected from individuals and most importantly what type of options can offer the connection between individuals and targeted systems to sustain health. This study targets to evaluate how the gamification apps influence the performance of personnels. The research method used in this study is action research approach. This method consists of two stages. At first, the performance level of individuals in firm can be fixed with the help of a survey. Then gamification apps were carried out for two months. After that time, the same survey was repeated. In the light of the findings, this study tries to fix how gamification impacts individuals and their performance. This study can be thought very helpful because of lack of research in the literature area in this context, and this study will also help the interested researchers in this area and managers who want to improve the performance of employees. Keywords: Gamification, game design, design patterns, business, performance. The present study aims to examine Holland's Theory of Career Choice in all aspects and determine its impact on career choice. In this respect, the personality types and individual-environment interaction have been analyzed. The code map of the data related to the personality types and characteristics present in Holland's Occupational Personality Types has been created using MAXQDA 11. The significance of the study lays in that it puts forwards other studies, results and findings from these studies and it also contributes to the employees and researchers. Keywords: Career, Career Selection, Holland's Theory of Careers and Vocational Choice, Personality Types.   Publisher An entity responsible for making the resource available International Burch University Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014-04 Keywords Keywords. Article PeerReviewed Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context ISSN 2303-4564 H Social Sciences (General) https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/e32641fd5ef72b8bfa3b5c73ec8c8d9e.pdf 8f0395f1ec06d05074159e988f15b804 PDF Text Text BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 survive in the literary world as a “female writer” at the same time, due to which she experienced “a double otherness”. In addition, it is not possible to know exactly whether Sevim Burak, who had a Jewish identity coming from her mother, was able to adopt this Jewish identity or to what extent, or was her reflecting the female characters in her literary works influenced by her hatred towards her mother or her pity for her? Briefly, the purpose of this proceeding is to read Sevim Burak’s biography with the help of her fictions such as her stories, novels, and plays as well as her letters and interviews, and her life and relationship with her mother, and to look at the traces of the lives that she constructed in her works keeping her mother in mind on her real life, and, while doing all these, to witness the minor language that she created in the major language as “the other”. GAZAVÂTNÂMELERDE DİL VE ÜSLUP Kürşat Şamil ŞAHIN Bartın Üniversitesi, Bartın / Türkiye Anahtar Kelimeler: Gazavâtnâme, dil, üslup. ÖZET Manzum, mensur veya karışık olarak yazılan ve düşmanla yapılan savaşları konu alan gazavâtnâmeler Türk edebiyatında XV. yüzyıldan sonra gittikçe artan bir gelişme göstermiştir. Osmanlı devletinin gerilemeye başlayıp akınların durmasıyla gazavâtnâmeler azalmış, gazâ geleneğinin ortadan kalkmasıyla da bu türün devamlılığı sona ermiştir. Ele alınan savaşlar zaferle veya yapılan bir sefer fetihle sonuçlanmışsa müellif çoğu zaman eserini zafernâme, fetihnâme diye isimlendirmiştir. Bir padişahı merkeze alarak onun gazâlarını ele alanlar ise padişahın adından mülhem eserlerine Selimnâme, Süleymannâme gibi isimler vermişlerdir. Genel görünüş itibariyle bu eserler padişahlardan birinin hayatını merkez alarak onun zamanındaki belli başlı olayları tasvir edenler, önemli kumandan ve devlet adamlarından birinin gazâlarını tasvir edenler ve sadece belli bir sefer ya da kalenin alınmasını tasvir edenler olmak üzere üç kısımda gruplandırılabilir. Genelde gazâyı gerçekleştiren şahıs ön plana çıkarılır ve olaylar bu şahıs etrafında gelişir. Bu 47 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 tür bize Arap edebiyatından geçmiştir. Peygamberin gazâlarını ve İslam büyüklerinin yaptıkları savaşları aktarmak isteyen yazarlar zamanla müstakil eserler vücuda getirdiler. İlmî ve edebî açıdan değerlendirilmesi gereken gazavâtnâme türüne ait pek çok eser vardır. Bunların edebî yönünün ihmal edildiği görülür. Türk dili ve tarihi açısından önemli bilgiler barındıran bu eserlere dair dil ve üslup bakımından genel anlamda yapılmış fazla bir çalışma yoktur. Çalışmada, özellikle Türk edebiyatı dairesinde XV. ve XVI. yüzyıllarda yazılmış olan gazavâtnâmelerden hareketle türe dair genel bir dil ve üslup değerlendirmesi yapıldı. Bu eserlerin hangi yönleriyle öne çıktığı, benzerlik ve farklılıkları nelerdir gibi hususlar açıklandı. LANGUAGE AND STYLE GHAZATNAMAHS Key Words:Ghazatnamah, language, style. ABSTRACT Whether written in verse and prose, or in mixed type, Ghazavatnamahs, which are about the battles against the enemy, have shown an increasing development after 15th century in Turkish literature. They have decreased with the decline of the Ottoman Empire and the stop of raids, and the continuity of this genre has ended by the disappearance of the tradition of ghazas (holy war). If a discussed war resulted in victory or an expedition in conquest, the author often entitled his work as zafernamah or fetihnamah. Those authors, who took a sultan at the centre and dealt with his ghazas, entitled their works such as Selimnamah or Süleymannamah -inspired from the name of sultan. By outlook, these works can be grouped as three parts: those which take one of the sultans at the centre and depict the major events of his time; those which depict the ghaza(s) of one of an important commanders and statesmen; and those which depict a certain expedition or a fall of a castle. In general, the person who performs a ghaza is brought to the fore and the event revolves around this person. This genre has passed to us from the Arabic literature. The authors who want to narrate the ghazas of the Prophet and other great Islamic figures have gradually embodied detached works of art. There are many works belonging to the genre of ghazavatnamah which should be evaluated in terms of science of literary. It is particularly seen that the literal side of these are neglected. There are not many studies that have been done in 48 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 terms of language and style regarding these works which have important information of Turkish language and the history. It will be generally evaluated in this study through language and style in the ghazavatnamahs which are written in 15th and 16th centuries. It will be tried to explain how these works stand out and what similarities and differences they have.) DOBRUCA TATAR TÜRKÇESİNDE HAYVAN ADLARIYLA KURULMUŞ ATASÖZLERİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME Sinan UYĞUR Artvin Çoruh Üniversitesi, Artvin /Türkiye Anahtar Kelimeler: Dobruca Tatar Türkleri, Dobruca Tatar Türkçesi, Atasözleri. ÖZET Asya’nın ortalarından gelip Dobruca’yı yurt tutan Tatar Türkleri, beraberlerinde kültürlerini ve kültürlerinin yansıması dillerini de bu coğrafyaya getirmiş ve kültürlerini ve dillerini burada geliştirip yaşatmaya devam etmişlerdir. Tatar Türklerinin sözlüklerindeki her bir kelime onların geçmişini aydınlatacak bir fener hükmünde olduğu gibi, onların çeşitli mevzularda anlamı güçlendirmek, ifadeyi canlandırmak için kullandıkları deyimler ve özellikle de atasözleri milletin geçirmiş olduğu safahatı gözler önüne sermede yararlanılacak öncelikli kaynaklardan biridir. Bunlardan hayvan isimleri ile kurulmuş atasözleri ise mazide milletin hayvanlar ile olan münasebetini, milletin yaşantısını bunanla birlikte müşahede becerisini yansıtması bakımından önemlidir. Daha da önemlisi bunların Tatar Türklerinin çeşitli kavramlara karşılık bulmada soyutlama becerilerinin ne denli olduğunu ortaya koymasıdır. Bu bildiride Dobruca Tatar Türklerinin atasözleri taranarak elde edilen hayvan isimleriyle kurulmuş atasözleri ve hayvan isimleri çeşitli açılardan değerlendirilecektir. 49 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 TÜRKÇEDEKI EDİLGEN CÜMLENİN ÖZELLİKLERİ VE BU TÜR CÜMLELERİN BOŞNAKÇA KARŞILIKLARI Mirza BASİC Tüzla Üniversitesi / Bosna Hersek Anahtar Kelimeler: edilgen çatı, Türkçe, Boşnakça, tercüme olanakları. ÖZET Türkçe ile Boşnakça arasındaki farklılıklar dil bilgisinin tüm dallarında görülür. Bunun için bu iki dilin edilgen çatıları arasında pek çok farklılık da vardır. Üç bölümden oluşmakta olan bu çalışmada Türkçede ve Boşnakçada kullanılan edilgen çatının morfolojik, sentaktik ve semantik özellikleri ele alınır. Türk ve Boşnak dillerindeki edilgen çatının morfolojik yapısını konu alan birinci bölümde bu iki dilin edilgen çatıları arasındaki farklılıklar ve benzerlikler incelenir. İkinci bölümde edilgen cümleler sentaktik ve semantik açısından tahlil edilir. Bunun yanısıra, bir cümlede gösterilen iş, oluş veya hareketi yapan ve ''agent'' denilen unsurun açık bir şekilde yer aldığı edilgen cümlenin Boşnakçaya nasıl çevrilmesi gerektiği tespit edilmeye çalışılır. Bununla birlikte, agentin dolaylı olarak belirtildiği veya yapısında hiç yer almadığı edilgen cümlelerin tercüme çeşitleri de incelenir. Cümlede yapılan işten etkilenen ve ''patient'' olarak adlandırılan unsur, var, yok sözcükler ile kurulan bazı isim cümlelerinde özne görevini alabilir. Üçüncü bölümde ise bu tür isim cümlelerinin nasıl çevrilmesi gerektiği ele alınır. Bu çalışmanın ana amacı Türkçede ve Boşnakçada kullanılan edilgen çatılarının benzer ve farklı yönlerinin tespit edilmesiyle edilgen cümlelerin tercüme olanaklarının araştırılmasıdır. Çalışmada iki metod izlenmiştir. Giriş kısmı için analitiktanımlayıcı, diğer bölümler için ise karşılaştırmalı metot kullanılmıştır. THE PASSIVE SENTENCE IN THE TURKISH LANGUAGE AND ITS EXPRESSION IN TRANSLATION INTO BOSNIAN LANGUAGE Key words: passive construction, translational equivalent, the Turkish language, the Bosnian language. 50 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 ABSTRACT The difference between Turkish and Bosnian language is obvious at all linguistic levels, and the category of passive voice is not an exception. This paper deals with morphological and syntactical-semantic characteristics, differences and similarities within the passive category in Turkish and Bosnian language. The paper consists of three parts, and the first unit involve the morphological structure of passive voice in Turkish and Bosnian language. In this part of the research, the characteristics, differences and similarities within the passive constructions in these two languages are analyzed. The second part analyzes passive sentences, and the manner of translating passive in Turkish with explicitly defined general agent, as well as examples of passive where general agent is implicitly pointed to, but is completely anonymized. The third part of research deals with Turkish noun sentences with predicates var and yok, which open up space for grammatical subject with the role of patient, and their translational equivalents in Bosnian language are analyzed. It will also attempt to offer translational equivalents of passive constructions in Turkish. Two methods were employed in the research: analytical-descriptive method in the introductory part and contrastive method in elaboration. “GEBERMEK” FİİLİ NEREDEN GELİYOR Serkan ŞEN Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun / Türkiye Anahtar Kelimeler: Gebermek, gebe, köken bilgisi, Eski Türkçe, Türkiye Türkçesi. ÖZET Türkiye Türkçesinde, sevilmeyen insanlar ile değer verilmeyen hayvanların ölümünü anlatan gebermek fiilinin oluşumu hakkında değişik görüşler öne sürülmüştür. Bu görüşler iki noktada yoğunlaşmaktadır. İlki, geber-’in “şişkin, kabarık; hamile” manasındaki kébe / kebe ~ gebe sözünden geldiğidir. İkinci görüş ise sözcüğün kabar- fiilinin ikili biçimi olduğudur. Bildirimizde sözcüğün türeyişi üzerinde duran araştırmacıların yaklaşımları zikredildikten 51 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 sonra bunların eleştirileri yapılacaktır. Eski Türkçede kéber- ~ képer- fiilini ölüm haliyle ilgili olarak değişik metinlerde tanıklamak mümkünken kébe sözcüğüne hiç rastlanılmamasına dikkat çekilecektir. Türev (képer-), defalarca tespit edilebilirken tabana (kébe-) ancak XIV. yüzyıldan sonra rastlanılmasının çelişki olduğu ifade edilecektir. képer- > geber- fiilini Eski Türkçede saymaca olarak nitelendirebileceğimiz képe ~ kébe sözü yerine kép “biçim, tarz” köküne götürebileceğimiz dile getirilecektir. kép “biçim, tarz” kökü ile kébermek türevi arasındaki ilişkide kép+er- şeklinde bir genişlemenin söz konusu olduğu vurgulanacaktır. Anlam boyutunda ise “(bilinenin dışında) bir biçim almak” ile bedenin şişmesinin kastedildiği ifade edilecektir. kép’in Eski Türkçede kapalı e (é) ile uzun ünlülü oluşunun geber- fiiline taban teşkil etmesini imkân sağladığı eldeki bulgularla desteklenecektir. Anlam geçişlerini göstermek üzere örnek bağlamlardan olabildiğince yararlanılacaktır. WHERE DOES THE VERB “GEBER-” COME FROM Key words: To die, pregnant, etymology, Old Turkish, Turkey Turkish. ABSTRACT There are different opinions about formation of “geber-” verb that is described unloveble people and animals’ death in Turkey Turkish. These opinions focuse on two points. First opinion is that geber- “to die” comes from kébe / kebe ~ gebe “swollen, puffy, pregnant”. Second opinion is that geber is kabarverb’s binary format. In this paper, after it will be mentioned opinions of researchers that research this word’s etymology, it will be criticized them. It will be pointed it’s possible to prove that in Old Turkish kéber- ~ képer- is about death case in different texts, it is not encountered kébe. It will be refered to the contradiction that altough derivative (képer-) can be determined recurrently, base (kébe-) was seen only after XIV. century. It will be mentioned that képer- > geber- can be come from kép “style, form” base not from képe ~ kébe that can be described as a conventional in Old Turkish. It will be underlined there is opening like kép+er- in relatonship with base of kép “style, form” and derivative of kébermek. In the meaning dimension, it will be expressed that “(known outside) get a form” means that swelling of the body. It will be supported that kép is base of geber- because of there are closed vowel e (é) and long wovel in kép in Old Turkish by available evidence. It 52 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 will be utilized for showing meaning semantic changes by context examples as much as possible. YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE ORTAK YÖNTEM YA DA YÖNTEMLERİN ARAYIŞINDA KARŞILAŞILAN ENGELLER ÜZERİNE Mustafa ÇETİN İpek Üniversitesi, Ankara / Türkiy Anahtar Kelimeler: Yabancılara Türkçe öğretimi, yöntem sorunu, yabanci dil Türkçe. ÖZET Geçmişe uzanan tarihine rağmen yabancılara Türkçe öğretimi ya da yabancı dil olarak Türkçe öğretimi son yirmi beş yılda özellikle de son on yılda özel bir ilgi alanı haline gelmiştir. Başlangıçta her dilin öğretiminde olduğu gibi klasik denilebilecek yöntemler, özellikle de dilbilgisi tercüme yöntemi kullanılırken sonraları yeni arayışlara, daha yeni yöntemlere yönelinmiştir. Dil öğrenimi ve öğretimi denilince genel anlamda Avrupa dillerinin öğrenimi ve öğretimi esas alındığından ve yöntem, teknik, program diğer unsurlar bir Avrupa dilini bir başka Avrupalının öğreneceği teziyle şekillendirildiği için bu yöntemlerin olduğu gibi Türkçeye uyarlanması ve kullanılması mümkün görünmemektedir. Bu ve benzeri durumlara bağlı olarak genelde tercih edilen karma yöntemler kadar bir ya da iki yöntemin uyarlanması gibi yollara başvurulduğu görülmektedir. Yöntemler hakkında yapılan çalışmaların da hemen hemen hepsinin teorik kalmasına bağlı olarak yabancılara Türkçe öğretimi sahasında pek çok problemin yanı sıra bir de yöntem sorunu ortaya çıkmaktadır. Yöntem konusunu ikinci dereceye iten önemli etkenlerden biri de Avrupa Ortak Dil Ölçütü Çerçevesinin, dilin nasıl öğretileceğini değil neyin öğretileceğini benimseyen konu bazlı yaklaşımı da etkili olmuştur. İkinci önemli etken kullanılan kitap ve malzemeye bağlı bir öğretim yolunun şekilleniyor olmasıdır. Üçüncü önemli etken ise gerçekten etkin bir yöntem bulunmamasına da bağlı olarak bireysel yolların sıklıkla tercih ediliyor olmasıdır. 53 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 ABSTRACT Despite the history dating back the old times, teaching Turkish to foreigners or teaching Turkish as a foreign language has been a field of interest for 25 years, particularly for 10 years. Initially, classical methods which were used in other languages teaching, especially Grammar-translation method was used; then search for new methods came to the agenda. As the first languages are European languages when it comes to language teaching, the methods, techniques and programmes are fixed for European language teaching to a European, it is not possible to teach Turkish using the same methods. Within this frame, it is seen that applying one or two methods is preferred while eclected methods are also used. There occurs many problem of method, beside other problems in the area of teaching Turkish stemming from sticking to theorical limitations of researchs. One of the most important factors that makes method second problem is caused by Common European Language Framework of Reference’s approach toward adopting what to teach, rather than how to teach. Second important factor is that a teaching method based on book and material is taking shape. Third important factor is that individual methods are highly preferred because there is no really valid method. CANDAN ERÇETİN'İN MİLYONLARCA KUŞTUK ŞİİRİNİN MUHTEVASI VE KAYNAKLARI Gencay ZAVOTÇU Univerzitet U Tuzla /Bosna Hersek Anahtar Kelimeler: Kuşlar, uçmak, yolculuk, yedi vâdi, Kâf Dağı. ÖZET Sanatçı,söz yazarı ve eğitimci Candan Erçetin tarafından yazılıp seslendirilen Milyonlarca Kuştuk şiiri edebî, tasavvufî, ahlâkî, felsefî, hikemî v.d. alanlarda geniş yelpazeli kültürel birikim yansıtan bir şiirdir. Bu şiir, zengin ve çok yönlü bir kültürel birikimden beslenmenin yanında geçmiş ile bugün arasında kültür aktarıcısı bir metin işlevine de sahiptir. Şiirin, görsel ve işitsel iletişim 54 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 araçlarında musîkî eşliğindeki görsel sunumu ise toplum üzerinde yapacağı etkiyi artıran sebepler olarak nitelenebilir. Milyonlarca Kuştuk şiirinin sözlerinin ilk mısraları yargı içerikli hikemî sözler içerir. Bu sözlerde kişilik yapısı ve karakter tahlili ile ilgili bildirimlere de yer verilir. Yargı içerikli mısra ve dörtlüklerin arkasından şair bu kez kuşların ağzından konuşur, Biz milyonlarca kuştuk kaf dağına kanat açtık Acı çektik yaralandık bilmiyorduk aldandık Kimimiz yollarda kaldık dünya malına kandık Kimimiz sebat ettik yedi vadiyi aştık diyerek Ferîdüddîn Attâr'ın Mantıku't-tayr'da anlattığı kuşların yolculuğuna atıfta bulunur. Vahdet yolculuğuna çıkan kuşların bir kısmının başlangıçta, bir kısmının ise ilerleyen safhalarda dünya sevdâsı, mâl mülk edinme telâşı, yılgınlık, yorgunluk ve farklı sebeplerle vaz geçmesi sebebiyle istek, aşk, ma'rifet, istignâ, tevhîd, hayret ve fakr u fenâ adlı Yedi Vâdi'yi ancak 30 kuş aşar, Kâf Dağı'na ve Sî-murg'a ulaşır. Attâr'dan sonra Gülşehrî'nin Mantıku'ttayr ve Alî Şîr Nevâî'nin Lisânü't-tâyr adlı eserlerinde de konu işlenmiş, gül ve bülbül konulu eserlerde ise kısmî olarak ele alınmıştır. Şiirdeki hikemî söz ve mısralar ise nasîhat-nâme ya da pend-nâme içerikli metinlerle ilişkilendirilebilir. Her kim ki ayrılık vadisinde duru Bilsin ki ne ararsa kendinde bulur gibi ve benzeri mısralar ise "Ne ekersen onu biçersin, eden bulur, İyilik yapan iyilik, kötülük yapan kötülük bulur" benzeri atasözü ve özlü sözlerden esinlenmiş izlenimi verirler. Hakikat ormanı, inkar limanı, ayrılık vâdisi gibi ifadeler ise edebiyattaki, özellikle de divan şiirindeki teşbîhleri hatırlatırlar. 55 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 ÖĞRETİCİ METİN OLARAK PEND-NÂMELER (NASİHATNÂMELER) VE AHMED MÜRŞİDÎ EFENDİNİN PEND-NÂMESİNİN BİLİNMEYEN BİR NÜSHASI Müzahir KILIÇ Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi, Ağrı / Türkiye Anahtar Kelimeler: Klasik Türk Edebiyatı, Pend-nâme, nâsihat-nâme, Ahmed Mürşidî Efendi, Yazma nüsha. ÖZET Nasihat, ya da pend öğüt demektir. Edebiyatta, din, ahlâk, toplumsal yaşam, meslekler, yönetim hizmetleri konularında öğüt verici veya iyi insan olma ve yaşamda başarılı olmanın yollarını gösteren eserlere (BL:8548)nasihatname denir. Nasihatnameler, öğüt kitaplarıdır. İslam dininin emir ve yasakları doğrultusunda insan hayatına yön veren, toplum içinde iyi insan olmanın sınırlarını çizen kurallardır. Bu kuralla, dinin emirleri doğrultusunda oluşmuş, bir bakıma uyulması gerekenler ve yasaklar bütünüdür. Klasik Türk edebiyatında bu tür eserlerin hemen her dönemde yazıldığı görülmektedir. İslâmi edebiyatın ilk ürünleri olan Kutadgu Bilig, Atabetü’l-Hakâyık ve Divan-ı Lügati’t-Türk işlediği konular ve mesajlar bakımından birer nasihat kitabıdır. Hatta Göktürk yazıtları bile içerdiği mesajlar açısından tarihi bir tecrübenin nasihatleri niteliğindedir. Bu alanın iki özel eseri; Güvahi ve Ahmed Mürşidî Efendinin pend-nâmeleridir. Bu eserler; atasözü, deyim, fıkra ve masalların yanında kelam-ı kibar örneklerinin sıkça kullanıldığı için dil malzemelerinin önemli kaynaklarıdır. Pendname şairi olarak bilinen Ahmed Mürşidî Efendi’nin eserinin birçok yazma ve baskı nüshaları mevcuttur. Bu eserin yazma bir nüshası bir öğrencimiz sayesinde tespit edilmiştir. 201 yk 7265 beyitten müteşekkil olan bu nüsha Burdurlu Muhammed Nuri Efendi tarafından istinsah edilmiştir. Burdurd’a bir esnafın elinde bulunmaktadır. 56 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 YEKTA KOPAN'IN ÖYKÜCÜLÜĞÜ: MODERN ZAMANLARDA İNSANLIK HALLERİ Sibel YILMAZ Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara / Türkiye Anahtar Kelimeler: Yekta Kopan, öykü, birey, monolog. ÖZET 2000'li yılların başından bu yana Türk öykücülüğünde önemli bir gelişim gözlenmektedir. Bu gelişime yazdığı nitelikli eserlerle katkıda bulunan yazarlardan biri de Yekta Kopan (1968-)'dır. Bugüne kadar yedi öykü kitabı yayımlayan yazar, Sait Faik Hikâye Armağanı ile Haldun Taner ve Yunus Nadi Öykü Ödülleri'ni kazanmıştır. 2000 yılında yayımlanan ilk öykü kitabı Fildişi Karası ile sonraki yıllarda geliştireceği öykü anlayışının ana çizgilerini ortaya koymuş; öykülerinde günümüz insanının yaşam tarzını ve iç dünyasını kendine özgü dili ile anlatmıştır. Her eserinde öykülerini farklı anlatım teknikleri ile kurgulayarak yeni söylem tarzları bulmaya çalışmış, Türkçenin imkânlarından sonuna kadar yararlanarak özgün bir dil anlayışı oluşturmuştur. Bu çalışmada "yapı-tema-anlatım" başlıkları altında yazarın eserlerine geniş bir açıdan bakılacak, eserleri arasındaki bağlantılar tespit edilecek ve günümüzün en çok tanınan yazarlarından biri olan Kopan'ın öykücülüğümüzdeki yeri üzerinde durulacaktır. 57 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 BOSNAVÎ MEHMED NECÎB’İN SÜBHA-YI SIBYÂN ŞERHİ HEDİYYETÜ'L-İHVÂN'ININ ÜSLÛB VE METOD AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Atabey KILIÇ Erciyes Üniversitesi, Kayseri / Türkiye Muhammet KAYA Erciyes Üniversitesi, Kayseri / Türkiye Anahtar Kelimeler:Klâsik Türk Edebiyatı, manzum sözlük,Sübha-yı Sıbyân,Hediyyetü’l-İhvân. ÖZET Manzum sözlükler genellikle bugünkü ilköğretim seviyesine denk gelen çocukların Türkçe kelimelerin Arapça ve Farsça karşılıklarını öğrenebilmeleri için kaleme alınmış eserlerdir. Bu eserlerin faydaları arasında çocukların aruz bilgisini pekiştirmeleri de bulunmaktadır. Klâsik Türk Edebiyatı alanında tespit edebildiğimiz kadarıyla 50’den fazla manzum sözlük vardır. Yakın zamana kadar yapılan çalışmalara baktığımızda manzum sözlük şerhlerinin göz ardı edildiğini görmekteyiz. Hâlbuki Klâsik Türk Edebiyatı’nda manzum sözlük şerhleri ayrıca ilgilenilmesi gereken eserlerdir. Bizim bu çalışma ile amacımız şârihin bir manzum sözlük şerhi olan Hediyyetü’l-İhvân’daki üslûbu ve metodu hakkında bilgi vermek olacaktır. Çalışma çerçevesinde manzum sözlüklerden söz edilecek, bunların Klâsik Türk Edebiyatı’ndaki yeri ve önemi üzerinde durulacaktır. Ardından Hediyyetü’l-İhvân ve şârihi ile ilgili bilgiler verilecek, Hediyyetü’l-İhvân üslûb ve metod yönünden değerlendirilecektir. Hediyyetü’l-İhvân manzum sözlüklerimizden Sübha-yı Sıbyân’ın şerhidir. Türkçe-Arapça manzum sözlüklerimizden Sübha-yı Sıbyân özellikle 19.yy.da sıbyân mekteplerinde ders kitabı olarak okutulmuştur. Sübha-yı Sıbyân şerhi olan Hediyyetü’l-İhvân Bosnavî Mehmed Necîb tarafından yazılmış ve 18401903 yılları arasında 6 kez basılmıştır. Eserde yazar geleneksel şerhlerde olduğu gibi önce metni vermekte, ardından metinle ilgili gramer bilgilerini sıralamakta ve bu konu ile alâkalı söyleyebileceği başka türlü ne varsa onları eklemektedir. Key words: Classical Turkish Literature, verse dictionary, Sübha-yı Sıbyân, Hediyyetü’l- İhvân. 58 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 ABSTRACT Verse dictionaries were written for primary school students to teach meaning of Turkish words in Arabic and Persian. This work utilities for children is giving more prosody knowledge. We saw that the number of verse dictionaries in Classical Turkish Literature is more than 50. If we look at sources we see that verse dictionaries’ commentaries are not studied. However, in Turkish Literature it is important to study verse dictionaries’ commentaries. Our aim with this study is giving information about Hediyyetü’l-İhvân its author’s working and method in it. In this study we will be mentioned about verse dictionaries, we will focus on their places and significance in Classical Turkish Literature. Then will be given the information about Hediyyetü’lİhvân and its author, Hediyyetü’l-İhvân will be evaluated in terms of wording and method. Hediyyetü’l-İhvân is the commentary or verse dictionary Sübhayı Sıbyân. It is an Turkish- Arabic verse dictionary and used as a text book at primary schools especially in 19th century. Hediyyetü’l-İhvân, commentary of Sübha-yı Sıbyân was written by Bosnavî Mehmed Necîb and it was published 6 times between 1840-1903. Writer gives text as in traditional commentary books then gives information about text grammar knowledge and adds every thing about this subject. OSMANLI DEVLETİ VE ORTA ASYA HANLIKLARI ARASINDA YAZMA ESERLER TAKASI: SÖMÜRGECİ GÜÇLERE KARŞI MANEVİ MİLLİ BİRLİK Dilorom HAMROEVA Özbekistan Bilimler Akademisi, Dil ve Edebiyat Enstitüsü/Özbekistan Anahtar Kelimeler: Osmanlı Dönemi Yazma Eserleri, Orta Asya ile alakalar, kitap takası. ÖZET Özbekistan’daki Anadolu sahasına ait yazma eserler ve bazı tercümelerin çoğunluğu XVIII-XX. Yüzyıllar arasında Osmanlı Devleti Sultanları ve Orta 59 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 Asya Hanlıkları Hükümdarları tarafından sömürgeci güçlere karşı manevi milli birleşme, bütünleşme amacıyla talep ve takas edildiği bilinmektedir. Özbekistan İlimler Akademisi Yazma Eserler kütüphanesi ve çeşitli bölge kütüphanelerinde yer alan mezkür kitapların büyük bir kısmı XIXXX.Yüzyıllarda istinsah edilmiş olup, özellikle Harezm Hanı Muhammad Rahim-Han Firuz talebiyle çoğaltılmıştır.Kardeş Halklar ortasındaki manevi yakınlığı sağlamak üzere yayğınlaştırılmış kitaplar sırasında Türk Divan Edebiyatı ustaları İsa Necati Bey, Fitnat-Zübeyde Hanım (Şeyhu’l-İslam Muhammed Es‘ad kızı), Bâkî Çelebi, Garîbî Çelebi Seyyid Ebu Bekr, Hâtif Ahmed Efendi, Hâşim (Seyyid Mustafa Hâşim el-Üsküdârî), Hayâlî, Kânî, Kâimî, Kuddûsî (Ahmed Kuddusi), Leyla Hanım, Mâhir, Mustafa Bey, Sâmî, Nedim Ahmed Efendi, Nebî Efendi, Niyâzî Şeyh Muhammed Efendi, Pertev Paşa, Yahya, Zâtî Şeyh Süleyman, Zîver vs. şairlerin divanlarının farklı nüshaları rastlanmaktadır. Bunun yanı sıra, sonraki yüzyıllarda Orta Asya’ya getirilen “Târîh-i Feth-i Rûm”, “Şerh-i Mesnevî” gibi mensur, ”Garip-name”, ”Mevc-ul Bahreyn” gibi nadir eserler de bilinmektedir. Fakat Sovyet Rusyası döneminde düzenlenmiş olan Yazma Eserler Kataloğlarında söz konusu olan yüzden fazla yazmanın, sadece sekiz tanesi yer almış olup, diğerleri Türk Halkları arasındaki milli manevi hareketlerin dile getirilmemesi amacıyla ihmal edilmiştir. Mezkur bildiride, Orta Asya ve Osmanlı Devleti arasındaki sosyal ve kültürel alakalar, özellikle Sultanlar ve Hanlar tarafından talep ve takas edilmiş yazmalar, onların kardeş halklar manevi medeni hayatına etkisi üzerinde durulacaktır. 60 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 SOFRACI DİVANI VE NÜSHA TANITIMI Adem BALABAN Hëna e Plotë "Bedër" University / Arnavutluk Bünyamin ÇAĞLAYAN Hëna e Plotë "Bedër" University / Arnavutluk Anahtar Kelimeler: Sofracı divanı, Uşşakî, nüsha, yazma eser. ÖZET Dil, kültür ve tarihimizin hazineleri olan Türkçe yazma eserler, yurt içi ve dışında birçok kütüphane bulunmaktadır. Bunlardan birçoğu incelenmiş olsa bile bazıları hala bilinmemekte ve gün ışığına çıkmayı beklemektedir. Bu eserlerden biri de Arnavutluk Milli Kütüphanesi Dr. 7. D. 19 numarada kayıtlı olan Sofracı Divanı’dır. Eserin Uşşaki tarikatına bağlı Sofracı mahlaslı biri tarafından yazıldığı anlaşılmakla beraber, Sofracı’nın kim olduğu hakkında herhangi bir bilgi yoktur. İçindeki şiirlerden Sofracı’nın Uşşaki olduğu ve Uşşaki şeyhi Cemâleddin Uşşâkî (ö. 1750) döneminde ya da ondan sonra yaşadığı anlaşılmaktadır. Şiirlerinde sade bir dil kullanan şair dini tasavvufi şiirler yazmıştır. Bu çalışmamızda Sofracı Divanı’nın nüsha tanıtımı ve içindeki şiirler hakkında bilgi verilecektir. Kaynaklarda adı veya mahlası zikredilmeyen Sofracı’nın bu çalışmamız ile edebiyat dünyasında bir değerlendirmeye tabi tutulacağına inanıyoruz. SOFRACI’S DİVAN AND ITS DESCRIPTION Keywords: Sofracı’s Divan, Uşşakî, manuscripts, copy. ABSTRACT Turkish manuscripts are treasures of our language, culture and history. These works are found at many libraries in Turkey and abroad. Many of them have been studied even though some of them still wait to be known. One of these works is Sofracı’s Divan. This book was registered at Dr. 7. D. 19 number at the National Library of Albania. Sofracı who is a member of Uşşaki Cult wrote this work. There is no information about him in his book or in any other sources. According to his poems, Sofracı lived during sheikh Jamaluddin 61 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 Uşşâkî (d. 1750) period or after him. He used plain language in his poems and wrote religious mystical poems. In this study, we will present Sofracı’s Divan and will give information about the content of the book. We belive that our study will contribute to the literary by introducing Sofracı’s Divan to the world. POSTMODERN ANLATILARI OKUMA GÜÇLÜKLERİ Sevim Nilay IŞIKSALAN Ahi Evran Üniversitesi, Kırşehir / Türkiye Anahtar Kelimeler: Üstkurmaca, postmodern anlatılar, okuma güçlükleri. ÖZET Bu araştırma, üniversitemizin Türkçe Eğitimi Bölümünde yüksek lisans yapan 15 öğrencinin postmodern anlatıları okuma güçlüklerini irdelemek amacıyla hazırlanmıştır. Nitel araştırma deseni ile tasarlanan çalışmada, öğrencilerin postmodern anlatıları okurken hangi düzlemlerde, niçin zorlandıkları üzerinde durulmuştur. Araştırmada iki aşamalı bir çalışma yöntemi izlenmiştir. İlk olarak çalışma grubundaki öğrencilere, postmodern anlatıları ortaya çıkaran koşullar hakkında (4 saatlik) önbilgi verilmiştir. 20. yüzyılın fizikbilimindeki gelişmeleri - Max Planc’ın quantum, Einstein’ın görelilik kuramı ile Heisenberg’in belirsizlik ilkesi- anlatılarak zaman ve uzam algısındaki köklü değişimler vurgulanmıştır. Ruhbilimindeki yeni yaklaşımlar ve kuramlar Freud’un bilinçaltı, Jung’un kolektif bilinçaltı, Adler’in bireysel psikolojisi, Bergson’un sezgicilik hakkındaki görüşlerine değinilmiştir. Bireyin öznel ve toplumsal yaşamını kuşatan ve onda farklı değerler dizgesi oluşturan teknolojik yenilikler anlatılmıştır. Yeni dünya gerçeği karşısında insanın varoluş sorunsalı üzerinde durulmuştur. Söz konusu köklü değişimlerin, edebiyat düzleminde yansımalarına, eskisinden çok farklı yeni bir edebiyat estetiğinin doğuşuna dikkat çekilmiştir. Yeni estetik anlayış, Ulysses (James Joyce) ve Dönüşüm (Franz Kafka) romanlarıyla örneklendirilmiştir. Araştırmanın ikinci aşamasında; öğrencilerden Türk Edebiyatında ilk modernist eser olan Tutunamayanlar ile postmodern anlatılar olan Kara Kitap 62 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 ve Suskunlar romanlarını okumaları ve okurken zorlandıkları hususları, yarı yapılandırılmış görüşme formu yardımıyla, beş temel düzlemde yazmaları istenmiştir: 1. Üstkurmaca. 2. Metinlerarasılık. 3. Tarih/Zaman ve Uzam Algısı. 4. Polisiye /Dedektif Kurgu. 5. Anlatı Teknikleri. Araştırma bulguları, öğrencilerin belirtilen romanları okurken, üstkurmaca düzlemindeki özgün imgeleri bulup açımlamada zorlandıklarını, metinlerarasılık düzleminde ise bilgi ve birikim eksikliği nedeniyle arkaik metinlerle ilişkilendirme sorunu yaşadıklarını ortaya koymuştur. Öğrenciler, ayrıca polisiye kurgudan hoşlandıklarını belirtmişlerdir. Anahtar Sözcükler: Üstkurmaca, postmodern anlatılar, okuma güçlükleri. READING DIFFICULTIES IN POSTMODERN NARRATIVES ABSTRACT This research is prepared in order to analyse the reading difficulties in postmodern fiction of fifteen master degree students of Turkish Language Teaching Department of our university. In this study designed qualitatively, it has been examined that in which level and why the students have had difficulty. This research was conducted in two stages. In the first stage, general information about the backgrounds of postmodern literary works was expressed (for 4 hours). Mentioning about the developments of physical science in the 20th century such as the quantum theory by Max Planc, the relativity theory by Einstein, the uncertainty principle by Heisenberg, it was focused on radical changes on time and space perception. The new approaches and theories of psychology, namely unconsciousness term by Freud, collective unconscious by Jung, personal pscyhology by Adler, intuitionism by Bergson were clarified. Technological innovation which surrounds individual’s personal and social life and creates different value systems was explained. Human being’s existence problematic against the new world reality was emphasied. It was pointed out that these radical changes have effects on literature and they have created a new literature aesthetic. This new aesthetic perception was exemplified with two different novels: Ulysses (James Joyce) and The Metamorphosis (Franz Kafka). In the second stage of the research, students were asked to read the first modernist novel in Turkish Literature, Tutunamayanlar and the postmodern novels Kara Kitap and Suskunlar, then to note down the difficulties while they were reading these works in five labels of a semi structured interview form. 63 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 These labels were the followings: 1.Metafiction. 2. Intertextuality. 3. Date/Time and Space Conception. 4. Detective / Crime Fiction. 5. Narrative Techniques. The findings of this research indicated that while students were reading these novels, they had experienced difficulties in finding and explaining the authentic images on the label of metafiction; in making associations among things they read and archaic texts due to the lack of information and background on the label of inter textuality. Students also indicated that they enjoyed the detective fiction. Key words: Metafiction, postmodern narratives, reading difficulties. DİLÂVER CEBECİ'NİN HİKÂYELERİNDEKİ ŞAHIS KADROSU Emel HİSARCIKLILAR Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Tokat / Türkiye Anahtar Kelimeler: Dilâver Cebeci, hikâye, şahıs kadrosu. ÖZET Türk edebiyatında özellikle Türk milletinin millî ve manevî değerlerini, karşı karşıya olduğu problemleri dile getirdiği şiirleriyle tanınan Dilâver Cebeci (1943-2008), bu şekilde, içinden geldiği topluma yabancı kalmamış, söz konusu değerleri manzumeleri dışındaki diğer eserlerinde de benzer biçimde ifade etmiştir. Onun “Mavi Türkü” adlı eserinde yer alan hikâyelerinde de, şiirlerindeki gibi bir dünya görüşü göze çarpmaktadır. Cebeci, milletinin tarihine dönerek bu tarihin meydana getirdiği medeniyeti yüceltmekte, bu milletin mücadele ettiği sıkıntıları dile getirmektedir. Bu hikâyeler konusunu Türk tarihinin hem İslam öncesi hem de İslam sonrası döneminden aldığı gibi, şahıs kadrosu bakımından da oldukça zengin bir kadroya sahiptir. Bu metinlerdeki kahramanların gözü pek, cesaretli, inandığı değerler uğruna sonuna kadar mücadele etmekten çekinmeyen, maneviyatı güçlü, ideal karakterler olduğu görülmektedir. Dilaver Cebeci, meydana getirdiği bu ideal kahraman modeliyle, hikâyelerinde ele aldığı konuyu daha etkili bir şekilde okura iletmeye çalışmıştır. Bu çalışmada da söz konusu hikâyelerde yer alan kahramanlar, işlenen konuyla bağlantılı olarak değerlendirilmeye çalışılacaktır. 64 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 CHARACTERS IN DİLÂVER CEBECİ’S STORIES Key Words: Dilâver Cebeci, story, characters. ABSTRACT Dilâver Cebeci (1943-2008), who is known with his poems reflecting the national and spiritual values of Turkish nation and the problems encountered, had not become estranged to his society, and had mentioned these values in his other works apart from his poems. In his stories, gathered in “Mavi Türkü”, his worldview is apparent as it is in his poems. Cebeci turns into the history of his nations, and glorifies the civilization which arose from this history, and frequently mentions the distresses his nation has fought. Apart from taking their themes from both pre-Islamic and post-Islamic eras of Turkish history, they also have rich and diverse sets of characters. It can be seen that the characters in his texts are ideal characters who do not abstain from struggling to the end for the values they have faith in, with strong spirituality; who are intrepid and courageous. Dilâver Cebeci pursued to convey the themes in his stories to the readers more efficiently via this ideal protagonist character model. This study aims at analysing the protagonists in the aforementioned stories, with reference to the themes of the stories. YAKUP KADRİ KARAOSMANOĞLU'NUN YABAN ADLI ROMANINDAKİ ULUS İNŞA ETME AMACI Faruk DUNDAR University of Glasgow / Birleşik Krallık Anahtar Kelimeler: Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban, ulus inşa etme, ulusal bilinç. ÖZET Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Osmanlı Devleti’nin son dönemlerine ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş yıllarına şahitlik etmiş bir Türk aydınıdır. Karaosmanoğlu, Yaban adlı eserinde Türk Kurtuluş Savaşı ile ilgili 65 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 gözlemlerini yazmıştır. Yazar bu eserinde, toplumun aksak yönlerini göstererek, bir ulus inşa etme amacı gütmektedir. Ona göre, toplumdaki aydın insanlar ulus inşa etmede önemli bir role sahiptir ve aydınlar ulus bilincinden yoksun insanlara öncülük etmelidir. Karaosmanoğlu Yaban’da, Ahmet Celal isimli Türk aydını ile Anadolu köylüleri arasında yaşanan kültür ve fikir çatışmasını anlatır. Ahmet Celal, bir yandan Türk Kurtuluş Savaşı ile ilgili haberleri takip ederken, diğer yandan yaşadığı köyde, ulusal bilinç oluşturmaya çalışır. Fakat bu amacına ulaşamaz. Romanın sonunda, köy düşmanlar tarafından işgal edilir ve köylüler acı bir felaketle karşı karşıya kalırlar. Bu çalışmada, Yaban’da toplumun aksak yönleri anlatılarak yapılmaya çalışılan ulus inşa etme amacı irdelenecektir. Ulus inşa etme süreci, köylülerin yaşam şekillerini, düşmana verdikleri desteği ve Türk askerleri hakkındaki düşüncelerini eleştirilerek, onları eğitmekten ibarettir. THE AIM OF NATION-BUILDING IN YAKUP KADRI KARAOSMANOĞLU’S NOVEL “YABAN” Keywords:Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban, nation-building, national consciousness. ABSTRACT Yakup Kadri Karaosmanoğlu who witnessed late Ottoman period and foundation of the Republic of Turkey was a Turkish intellectual. Karaosmanoğlu wrote a novel whose name was Yaban and he told about his observation in the Turkish Independence War. In this novel, he intends nationbuilding by showing the disadvantages of the society. He thinks that intellectuals have an important role for nation-building and they should lead to the people who have no national consciousness. Karaosmanoglu tells about the conflict of cultures and ideas between Ahmet Celal who is a Turkish intellectual and peasants in Anatolia in Yaban. On the one hand, Ahmet Celal follows the news about the Turkish Independent War. On the other hand, he wants to build national consciousness of the peasants. However, he cannot achieve the purpose. At the end of the novel, the village is occupied by enemy soldiers and this becomes a disaster for the peasants. This study will examine the depiction of nation-building in Yaban by showing disadvantages of the society. The nation-building process consists of education of the peasants by 66 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 criticizing their lifestyle, supports of the enemy soldiers and thoughts about Turkish army. MEHMET AKİF VE TEVFİK FİKRET’İN ŞİİRLERİNDE MAZİNİN KİMLİK İNŞASINDAKİ YERİ ÜZERİNE MUKAYESELİ BİR DEĞERLENDİRME Sümeyye Dinler KÖKSAL İnönü Üniversitesi, Malatya / Türkiye Anahtar Kelimeler: Mehmet Akif, Tevfik Fikret, kimlik, kimlik inşası. ÖZET Osmanlı’nın çöküşüyle ortaya çıkan medeniyet karmaşası sorunu dönemin aydınlarınca üzerinde çokça durulan bir konudur. Aidiyet probleminin yaşandığı bu dönemde Türk milletine diriliş ruhunu aşılayacak ve Batı ile uyum sağlayacak kurtarıcı reçetelere ihtiyaç vardır. Kimliksel bir bunalımın yaşandığı yeni Türkiye’nin oluşumu döneminde Mehmet Akif ve Tevfik Fikret kimlik inşasını sorun edinmiş şairlerdir. Değişen dünya düzeninde oluşacak kimlik adına titiz birer fikir işçisi gibi çalışan bu iki şahsiyet şiirlerine ele aldıkları temalar vasıtasıyla görüşlerini yansıtma gayreti içinde olmuşlardır. Dünya görüşleri farklı olan Mehmet Akif ve Tevfik Fikret toplumda sağlanacak ideal birliğe dikkat çekmiş, şiirleriyle ideal dünya ve gelecek tasarımı sunmuşlardır. Çalışmanın amacı farklı ideolojiye sahip bu iki şairi yeni bir ülke düzeni kurma noktasında birleştiren ve ayrıştıran noktaları ortaya çıkarmaktır. 67 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 A COMPERATIVE İNTERPRETATION ON PLACE IN ‘DEVELELOPMENT IDENTITY’ OF THE PAST IN POEMS OF MEHMET AKIF AND TEVFIK FIKRET Key Words: Mehmet Akif, Tevfik Fikret, Identity, develelopment identity. ABSTRACT By the collapse of Ottoman Empire, the issue of complexity of civilization has become the most popular issue to emphasize on by the intellectuals. Early periods of Turkiye were the stage of identical crisis. Mehmet Akif and Tevfik Fikret are poets who were ready and willing to be part of delelopment of new nation`s identity. During the formation of new world order, these two figures were very meticulous to contribute for the identity of nation when it is taking its shape. The themes of their poems were an effort to reflect their ideas. Despite having different worldview and philosophy of life Mehmet Akif and Tevfik Fikret they both emphasized on ideal unity of the community and they introduced a dream world and future designs with their poems. The aim of this study is to investigate similarities and dissimilarities of these two different philosophies on the point of building process of the new order of the nation. AHMET MİTHAT EFENDİ'NİN "PARİSTE BİR TÜRK" ROMANINDA ORYANTALİST VE OKSİDENTALİST İZLER Zeliha ÖZTÜRK Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, Bilecik / Türkiye Anahtar Kelimeler: Ahmet Mithat Efendi, Avrupa, oryantalizm, oksidentalizm. ÖZET Medeniyetlerin birbirini tanıması ve anlamlandırması sürecinde ortaya atılmış olan "oryantalizm" ve "oksidentalizm", sanat eserleri için verimli temalar sunmuştur. Sanat eserleri kadar sosyal bilimleri de meşgul eden bu anlayışlar, hem tematik hem de bakış açısı bakımından “medeniyet” ile ilgili birtakım tezler ortaya atmıştır. Bu tezler, tek taraflı bakış açılarına sahip olmak ya da 68 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 yanlış tezler sunmak gibi sorunsallarıyla sanatın ve bilimin uğraş alanına dahil olmuşlardır. Osmanlı Devleti'nin son dönemlerindeki "medeniyet" ile ilgili problemlerine ayna tutan isimlerin başında "gazeteci", "romancı" ve "hoca(hace-i evvel)" kimlikleriyle Ahmet Mithat Efendi gelir. Onun bu problemler üzerine düşündüğü romanlarından biri "Pariste Bir Türk" adlı romanıdır. "Pariste Bir Türk" 1876 tarihinde yayımlanmıştır. İstanbul’dan Fransa'ya giden bir Türk'ün yaşadıklarını konu edinen roman, bir Doğulunun hem Batı'yı tanımasının hem de "Doğu"yu "Batı"ya tanıtmasının serüvenidir.Doğulunun -Osmanlı Devletinin– Batılı gözündeki imajı üzerinden yola çıkan “Pariste Bir Türk” romanı, “oryantalizm” ve "oksidentalizm" bakımından oldukça zengin malzemeler içeren bir roman olarak dikkat çeker. Biz bu bildirimizde “oryantalizm” ve “oksidentalizm”e değinerek bu anlayışın yansımalarını Ahmet Mithat Efendi’nin “Pariste Bir Türk” adlı romanında aramaya ve bulgularımızı dönemin koşulları bağlamında anlamlandırmaya çalışacağız. TÜRK NASİHAT GELENEĞİNDEN BİR ÖRNEK: GİRİTLİ AŞKÎ’NİN RİSÂLE-İ PEND-İ ÂŞIKÂN ADLI ESERİNİN DİL VE ÜSLÛB ÖZELLİKLERİ Kadir ALPER Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta / Türkiye Anahtar Kelimeler: Klasik edebiyat, tasavvuf, pend, Giritli Aşkî, Dil ve Üslup. ÖZET Klasik edebiyatımızda; pend-nâmeler tecrübe ve bilgi aracılığı ile öğüt verme, bilinçlendirme amacı güden manzum, mensur ya da manzum-mensur karışık türlerdir. Tasavvuf hayatı içerisinde de nasihat kavramı önemli bir yer tutmaktadır. Pîr-mürid ilişkisinin önemli bir kısmını oluşturan öğütler, edebiyat vasıtasıyla birtakım tasavvufî yorum ve öğretileri içermektedir. Kâdirî tarikatına mensup olan ve XIX. Yüzyıl başlarına kadar hayatta olan Giritli Aşkî’nin; 8 varaktan oluşan Risâle-i Pend-i Âşıkân adlı eserinde; 69 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 müellifin tasavvufî yoluna girişin şartları, pîre bağlanmanın önemi ve nihâyetinde tasavvufî eğitimin amacı ifade edilmeye çalışılmıştır. Müellif, bu açıklamaları yaparken âyet-hadis ve bazı önemli şahısların sözlerinin yanında, kendi şiirlerinden (nutuklarından) misaller vererek, bazı kısımlarda ilginç denilebilecek söz tasarruflarında bulunarak, manzum-mensur bir anlatım biçimi tercih etmiştir. GÜLTEN DAYIOĞLU ROMANLARINDA GENÇ KIZ TİPLERİ VE GENÇ KIZLARA YÖNELİK İLETİLER Yasemin ALPER Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta / Türkiye Anahtar Kelimeler: Gülten Dayıoğlu, Roman, Genç Kızlar, Tip, İleti. ÖZET İçinde bulunduğumuz bilgi çağında edebiyatın, özellikle onun bir dalı olan romanın çocuk ve gençlerin eğitiminde önemli bir işlevi yerine getirdiği gözlemlenmektedir. Dünyada, özellikle çocuklara ve gençlere yönelik olarak kaleme alınmış romanlar yoluyla sözü edilen yaş grubundaki bireyler; insan ilişkilerini, çevreyi, toplumu, hayatı, kısacası dünyayı tanıma olanağı bulurlar. Türkiye’de de çocuklara ve gençlere yönelik hikâye ve roman kaleme alan yazarlar bulunmaktadır. Bu yazarlardan biri olan ve verimli kalemiyle alanında büyük bir boşluk dolduran Gülten DAYIOĞLU son yıllarda giderek artan bir ilgiyle dikkatleri üzerine çekmektedir. Yazarın kurgusal gücünün ve akıcı üslubunun eseri olan romanlarında bireysel ve sosyal yaşamlar iç içe verilmektedir. Bir biri içine geçmiş bu yaşam dairelerinde, yazarın sözcüklerle çizdiği roman karakterleri ya da tipler önemli bir işlev görmektedirler. Söz konusu tipler üzerinden Dayıoğlu, bireysel ve sosyal gözlemlerini somutlaştırırken adeta toplumun ortak duygularını ve düşüncelerini dile getirir. Yazar; bazen de yerleşmiş birtakım bağnazlıkları, çağdışılıkları, kahramanlarının yaşadıkları sıkıntılar ışığında gözler önüne serer. Biz bu çalışmamızda Dayıoğlu’nun gençlik dizisi eserlerindeki genç kız tiplerini 70 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 araştırdık. Bu romanlardaki genç kız tiplerini, gösterdikleri karakteristik özelliklere göre sınıflandırdık. BU BÖYLEDİR” HİKÂYESİNDE METAFİZİK ARKA PLÂN Murat TURNA Dumlupinar Üniversitesi, Kütahya / Türkiye Anahtar Kelimeler: Mustafa Kutlu, Hikâye, Metafizik ÖZET Mustafa Kutlu, son dönem Türk edebiyatının önemli isimlerinden biridir. Hikâyeleri ile tanınan yazarın hatırı sayılır bir okuyucu kitlesi bulunur. Kutlu’nun hikâyeleri metafizikten ve gelenekten beslenir. Bu yönü itibariyle de Türk edebiyatında özgün bir yeri vardır. O, metafiziği hayatın algılanış ve yorumlanışı için zengin ve verimli bir kaynak olarak görür. Mamafih sanatına elverişli bir estetik fon oluşturması itibariyle de metafiziğe önem verir. Kutlu’nun hikâyelerinde görünen dış âlem, fizik algılayış metafizik ile modern olan ise gelenekle kimi zaman çatışır kimi zaman harmanlanır. Kimi zaman zıt unsurların mukayesesi okuyucunun zihni gelişmişliğine bırakılır. Mustafa Kutlu’nun hikâyeciliğinde muayyen bir yeri olan “Bu Böyledir”, metafiziğin yoğun biçimde temayüz ettiği bir eserdir. Tematik ve estetik açıdan Kutlu’nun sanatına metafiziğin ne denli katkı sağladığını gösterir niteliktedir. Bu yönü itibariyle onun sanatını anlamaya da yardımcıdır. Bu kısa hikâyede metafiziğin tuttuğu yere dair yapılacak inceleme yazarın diğer hikâyelerini, onlardaki fikrî derinliği kavramak için de anahtar rolü üstlenebilir. 71 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 METAPHYSİCAL BACKROUND IN “BU BOYLEDIR” STORY Keywords: Mustafa Kutlu, Story, Metaphysics. ABSTRACT M. Kutlu is one of the most important figures of the last period of Turkish Literature. Known by his stories, he has a significant amount of reader audience. Metaphysics and tradition is the source of Kutlu’s stories. From this aspect he holds an unique place in Turkish Literature. He regards metaphysics as a productive resource for perception and interpretation of life. Because it creates an favorable aesthetic background, he pays importance to metaphysics. The outer universe, physical perception and modern elements in Kutlu’ stories sometimes conflict with metaphysics and tradition but sometimes they blend together. From time to time the comparison of contrasting elements is left to the reader's sophisticated mind. “Bu Böyledir”, which clutches a prominent place in Mustafa Kutlu’s storytelling, is a work that metaphysics is heavily seen. It shows how metaphysics contributes to Kutlu’s art from thematic and aesthetic aspect. In regarding this aspect, it is also conducive to comprehend his art. In this short story, analysis made concerning metaphysics’ spot can carry a key role to understand his other stories and their intellectual depths. ADLARIN ÇAĞDAŞ MOĞOLCA VE TÜRKİYE TÜRKÇESİ’NDE KARŞILAŞTIRILMASINA GENEL BİR BAKIŞ Yasin TUNÇ İpek Üniversitesi, Ankara / Türkiye Anahtar Kelimeler: Türk-Moğol dil birliği, Çağdaş Moğolca, Türkiye Türkçesi, adlar. ÖZET Bu çalışmada, Çağdaş Moğolca ve Türkiye Türkçesi’nde adların morfoloji ve söz dizimi bakımından karşılaştırmalı işlevlerine değinilecektir. Çağdaş Moğolca ve Türkiye Türkçesi Altay Dil ailesinin: Çağdaş Moğolca Ana 72 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 Moğol dilinin bir koluna, Türkiye Türkçesi ise Türk dillerinden Oğuz grubuna mensuptur. Eklemeli diller grubuna dâhil olan bu dillerin dil akrabalığına dayanan ortak sözcüklerin ve ortak gramer yapısının varlığı, Türk-Moğol dil birliği düşüncesini ortaya çıkarmıştır. Adlar, gramer yapısı olarak morfoloji ve söz dizimi yönlerinden dil akrabalığı ilişkilerinin benzerliklerini ve farklılıklarını karşılaştırmalı olarak göstermek için ele alındı. Adlar, her iki dilde gramer yapısı olarak çokluk, aitlik, belirlilik/belirsizlik, adlarda çekim durumu ve adlarda cins olarak şekil yapısına ayrılmıştır. Adlar, sözdiziminde cümle içerisinde özne, yüklem, nesne ve tümleç vazifesini üstlenmektedirler. AN OVERVIEW OF THE COMPARATIVE NOUNS IN MONGOLIAN AND TURKISH LANGUAGES Keywords:Turkish-Mongol language communion, Modern Mongolian, Turkey Turkish, nouns. ABSTRACT An Overview Of The Comparative Nouns In Mongolian And Turkish Languages In this study, usage of nouns in contemporary Mongolian and Turkish will be discussed comparatively with regard to morphology and syntax. Mongolian and Turkish belong Altaic language family: Mongolian is a branch of Mongolic group, Turkey Turkish is a branch of Turkic languages and it belongs to Oguz subgroup. They are classified as agglutinative and language kinship which is called as Turkic-Mongolian communitiy has appeared on account of existence of similarities based on common words and common grammatical structure. Nouns as in grammatical structure have similarities and differences in morphology and syntax in comparative aspects. Nouns as grammatical structures in both languages are divided into following noun categories: plurality, possession, definiteness, indefiniteness, cases and the meaning of gender. Nouns are undertaking tasks in syntax as subject, predicate, object and attribute. 73 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 BOŞNAKÇA VE TÜRKÇE ATASÖZLERİ ARASINDAKİ İRTİBAT, SOSYO-KÜLTÜREL VE EDEBİ YAKLAŞIM Nadira ŽUNİĆ Tuzla Üniversitesi / Bosna Hersek Melinda BOTALIĆ Tuzla Üniversitesi / Bosna Hersek Anahtar Kelimeler: sözlü edebiyat, atasözleri, kültürel miras, arketiplerin hareketliliği. ÖZET Atasözleri, lirik şiirler, destanlar, kısa hikaye, bilmece, retorik ve orta oyunu gibi türler ile birlikte en eski ve en uzun soluklu ifade sanatı olan sözlü edebiyatın bir parçasıdır. Bu kısa ve özlü sözler, dilde oluşup zamanla gelişerek edebi sanat biçimine dönüşür. Atasözü, zamansal ve mekansal niteliğe sahip bir kavram değildir, yani tek bir zaman veya mekanla sınırlı olduğunu düşünmek yanlış olur. Bu yüzden dünyanın birçok, bazen de oldukça farklı kültürlerin atasözleri arasındaki benzerlik şaşırtıcı olmamalıdır. Bildirimizde, Bosna Hersek atasözleri, ve Boşnaklar, Hırvatlar ve Sırplar başta olmak üzere eski ortak devlet olan Yugoslavya halkları atasözleri ile diğer milletlerin sözlü geleneğini, özellikle Türk kültürünü yansıtan atasözleri, ortak fikir ve şekil açısından ele alarak değerlendireceğiz. Atasözleri toplumsal manevi faaliyetlerinin bir ifadesidir, öte yandan Bosna Hersek ile Türkiye'nin arasında tarihsel ve kültürel bağ ilişkileri olduğu açıktır. Bu bağlamda iki ülkenin sözlü miras hazinesini aynı anda değerlendirmek çalışmamız için çok ilginç olacaktır. Bu nedenle, tahlilimiz, her iki dilde içerik ve ifade bakımından aynı olan, denkliği tam atasözleri ile kelimeleri farklı, anlamları aynı olan, denkliği işlevsel nitelikteki atasözleri olmak üzere iki atasözü grubu çerçevesinde genel denklik kriterlerine göre yapılacaktır. 74 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 THE COMMUNICATION BETWEEN BOSNIAN AND TURKISH PROVERBS, SOCIO-CULTURAL AND LITERARY APPROACH Keywords: Oral literature, proverbs, cultural heritage, travel of archetypes. ABSTRACT Proverb is a component part of the oldest and longest running forms of artistic expression - oral literature, along with lyric and epic poems, short stories, riddles, rhetoric and drama. These short, simple forms, first come into existence in language, and transform themselves into literary expressions afterwards. The fact is that proverbs are non-historic and non-geographic, i.e., they cross the boundaries of time and space, so one should not be surprised by their similarities in many, sometimes quite different cultures of the world. This paper discuss proverbs of folks in Bosnia and Herzegovina, i.e., the people who lived in former common state of Yugoslavia, primarily Bosniaks, Croats and Serbs, through the prism of analogy in creative thought and forms between them and the proverbs of other nations, in particular, the Turks. Since proverbs are expressions of collective social spiritual activities, and Bosnia and Herzegovina and Turkey are connected with historical and cultural links, it will be interesting for our research to consider treasures of oral heritage of the two countries simultaneously. Therefore, the analysis will be carried out according to the generally accepted criterias of equivalence, especially regarding two types of proverbs: Proverbs of full equivalence – full analogy of content and words in both languages; and proverbs of functional equivalence – partial analogy, words are different, the meaning is the same. 75 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 LEVAYIH-I HAYAT"A KUŞAKLAR ÜZERİNDEN BAKMAK Hülya BULUT Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul / Türkiye Anahtar Kelimeler: Fatma Aliye, mektup-roman, kuşaklar. (Fatma Aliye, letter-novel, generations. ÖZET Fatma Aliye Hanım’ın 1898 yılında yayımladığı Levayih-i Hayat mektuproman türünde yazılmış bir eserdir. Bu eser, üçü evli ikisi bekâr olan beş kadın anlatıcının birbirlerine yazdıkları toplam 11 mektuptan oluşur. Yazar bu eserinde, dönemin eğitimli kadınlarını “evlilik meselesi” üzerinde tartıştırır. Mehabe’nin anlatıcı olduğu mektuplarda evliliğin olumlu tarafları okuyucuya aktarılır. Bu mektupların muhatabı olan Fehame ise romanın mutsuz kahramanlarındandır. Fehame bu mutsuz evliliğe çocukları için katlanan fedakâr bir annedir de . Başka bir mutsuz kadın kahraman olan Sabahat’se Fehame gibi fakir olmadığı için sorunlu giden evliliğini sürmek istemeyecektir. Bu iki kadın kahraman mektuplaşırken, evliliklerde maddiyatın önemi ve mutsuzluğun çeşitleri okuyucuya aktarılır. İlerleyen sayfalarda roman, iki bekâr kadın olan Nebahat ve İtimad’ın mektupları çerçevesinde eğitim ve evlilik kurumunun tartışıldığı bir alana dönüşür. Kahramanlar iyi eğitimi kimin için almaları gerektiği sorusuna yanıt bulmaya çalışırlar. Buradaki önemli noktaysa, her bir mektubun bir muhatabı olmasına rağmen İtimat’ın yazdığı son mektubun herhangi bir muhatabının olmayışıdır. Bu çalışmanın merkez noktası da muhatapsız son mektup üzerine yoğunlaşmayı planlamaktadır. Artık muhatap, roman içinde karakterlerden biri olmaktan çıkmış ve okuyucu hedef alınmıştır. Bu hedef seçilirken İtimat gibi genç bir karakterin sonda kurgulanmış olmasının stratejik olarak nasıl bir önemi vardır? Fatma Aliye, İtimat üzerinden okuyucuya neler söylemeyi planlamaktadır? Ayrıca iki kuşak (orta yaşlılar ve gençler) arasında evlilik düşüncesi bağlamında ne tür farklar mevcuttur? Bildiri, yukarıdaki sorulara roman merkezli yanıt verirken, romanı oluşturan sosyal ortam da değerlendirme içine alınacaktır. Keywords: Fatma Aliye, letter-novel, generations. 76 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 ABSTRACT Levayih-i Hayat was first published in 1898 by Fatma Aliye Hanım. It was written as a letter-novel type of work. The novel includes 11 letters exchanged between 3 married and 2 single women. The writer ignites a discussion on marriage among educated women. Mehabe, the story-teller character, explains advantages of marriage. Fehame, the respondent, is the disappointed character of the novel. Fehame is a altruistic mother who continues her marriage for her children. Sebahat, on the other hand, was another disappointed character who, unlike Fehame, doesn’t want to sustain her marriage since she is wealthy enough to take care of her own. Letters of these two female characters focus on the importance of materiality and the types of unhappiness in marriage. On the following pages, the letters between the single characters, Nebahat and İtimat, concentrate on education and marriage relation. The characters seek an answer to the reason for education. All letters within this frame are exchanged between these two except the last letter written by İtimat. The main message of the novel is hidden on this very last letter. Last letter targets the readers instead of the fictional characters. What is the importance of focusing on the last letter ofİtimat who is the youngest character among all women in the novel? What does Fatma Aliye want to tell readers throughİtimat? What are the perception differences between young and middle aged women about marriage? This presentation will answer the aforementioned questions by taking social environment into respect with a novel-centric approach. KIRGIZ EDEBİYATINDA “CAZGIÇ” AKINLAR Halit AŞLAR Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi / Kırgızistan Anahtar Kelimeler: Kırgız sözlü edebiyatı, Kırgız akınları, Cazgıç akınlar ÖZET Kırgız sözlü edebiyatı, Kırgız kültürünü besleyen çok önemli ve zengin bir kaynaktır. Örneğin dünyanın en büyük destanı olma özelliğine sahip Manas 77 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 destanının dışında Kurmanbek, Canış-Bayış, Er Töştük, Kococaş, Er Tabıldı gibi irili ufaklı birçok destan Kırgız Türklerine aittir. Destan geleneğinin dışında sözlü edebiyatı zenginleştiren bir diğer unsur ise akınlık/ırçılık geleneğidir. Kırgız akınları „Tökmö“ ve „Cazgıç“ olmak üzere iki ana guruba ayrılırlar. Cazgıç, yazan anlamına gelir. XIX. yüzyılın ikinci yarısı Kırgızların sosyal, ekonomik ve siyasi hayatlarında çok önemli değişimlerin yaşandığı bir dönem olmuştur. Bir yandan Orta Asya hanlıkları arasındaki mücadelelerin ortasında kalan Kırgızlar diğer yandan Rus Çarlığının baskısı altında kalmış ve 1860’lı yıllarda Rus Çarlığı egemenliğini kabul etmek zorunda kalmışlardır. Bu dönemlerde yaşayan Kırgız akınlarının bazıları edebi faaliyetlerini sadece sözlü olarak icra etmemiş, eserlerini kağıda dökerek „Cazgıç“ sıfatıyla anılmışlardır. Cazgıç akınlar Togolok Moldo, Isak Şaybekov, Abılkasım Cutakeyev ve Toktoraalı Talkanbayev’dir. Bu akınların dışında Cazgıç akınlar gurubunda yer almasa da Zamana akımı temsilcilerinden Moldo Kılıç (1866-1917) da eserlerini yazılı olarak icra etmiştir. Bu akınlar folklordan modern edebiyata geçiş sürecinde önemli rol oynamışlar, çağdaş Kırgız edebiyatının ilk şairlerini etkilemişlerdir. Cazgıç akınların içinde Togolok Moldo (Bayımbet Abdırahmanov) özel bir yere sahiptir. Bildirimizde Cazgıç akınların Kırgız kültürü ve edebiyatındaki önemi irdelenecektir. CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRKÇE ÖĞRETİM PROGRAMLARININ YAZMA BECERİSİ BAKIMINDAN İNCELENMESI Ali Fuat ARICI Dumlupınar Üniversitesi, Kütahya /Türkiye Hikmet DEGEÇ Dumlupinar Üniversitesi, Kütahya / Türkiye Anahtar Kelimeler: Türkçe-öğretim programları- yazma eğitimi. ÖZET 1924 yılında hazırlanan program, cumhuriyet döneminin ilk Türkçe programı olma özelliği taşımaktadır. Bu programın adı 1340 “Lise Birinci Devre 78 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 Müfredat Programı” olarak belirlenmiştir. Programda yer alan “lise birinci devre Türkçe” ibaresi, cumhuriyet döneminin başlangıç yıllarında ortaokul ve liselerin tek bir yapı altında birleşmiş olmasından kaynaklanmaktadır. Bu yapının ortaokul devresi birinci devre; lise devresi ise ikinci devre olarak adlandırılmıştır. Bu nedenle Türkçe programı da lise programı ile birlikte yayınlanmıştır. Türkçe eğitimi ve öğretimi dinleme, konuşma, okuma, yazma becerileri ile dil bilgisi etkinlikleri üzerine temellendirilmiştir. Bu ayrım, uygulamalarda kolaylık olması açısından yapılmıştır. Bu etkinlik alanları, kendi içinde bir bütünlük taşıdığından Türkçe dersleri işlenirken buna uyulmaz. Yeri ve zamanına göre bir etkinlikten diğerine, derste herhangi bir kopukluk olmamasına dikkat ederek geçişler yapılır. Türkçe öğretiminin en önemli ilkelerinden birisi de değişik dil çalışmaları, etkinlikleri arasında sıkı bir iş birliğinin bulunması gerektiğidir. 1924 Türkçe programında Türkçe öğretimine bir bütün olarak yaklaşılmadığı görülmektedir. Türkçe dersi kendi içinde kıraat, sarf ve nahiv, kitabet… gibi alanlara bölünmüştür. Programda belirtilen dersler yoluyla öğrencilere okuma, yazma, konuşma becerileri kazandırılmaya, dil bilgisi konuları öğretilmeye çalışılmaktadır. Yeni alfabenin kabulü ile birlikte 1929 yılında yeni bir Türkçe programı hazırlanarak 1930 yılında uygulanmaya başlamıştır. Ancak bu programda da Türkçe derslerine bir bütün olarak yaklaşılmamıştır. Programda Türkçe dersleri gramer, tahrir ve kıraat alanlarına ayrılmış ve bunların her biri için farklı ders saatleri belirlenmiştir. RESEARCHING OF WRITING SKILL OF THE REPUBLIC PERIOD TURKISH TEACHING PROGRAMMES ABSTRACT The programme which was arranged in 1924, is the first Turkish programme of republic period. The name of this programme has been determined as “the first period curriculum programme of high school”). The clause of “the first period curriculum” which is in the programme shows that secondary school and high school were associated in the same system at the beginning of the republic period. The secondary school period of this structure has been named as the first period and high school period has been named as the second period. For this reason, Turkish programme was published with high school programme. Turkish education was based on listening, speaking, reading, 79 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 2714 Title A name given to the resource GAZAVÂTNÂMELERDE DİL VE ÜSLUP Author Author ŞAHIN, Kürşat Şamil Abstract A summary of the resource. Manzum, mensur veya karışık olarak yazılan ve düşmanla yapılan savaşları konu alan gazavâtnâmeler Türk edebiyatında XV. yüzyıldan sonra gittikçe artan bir gelişme göstermiştir. Osmanlı devletinin gerilemeye başlayıp akınların durmasıyla gazavâtnâmeler azalmış, gazâ geleneğinin ortadan kalkmasıyla da bu türün devamlılığı sona ermiştir. Ele alınan savaşlar zaferle veya yapılan bir sefer fetihle sonuçlanmışsa müellif çoğu zaman eserini zafernâme, fetihnâme diye isimlendirmiştir. Bir padişahı merkeze alarak onun gazâlarını ele alanlar ise padişahın adından mülhem eserlerine Selimnâme, Süleymannâme gibi isimler vermişlerdir. Genel görünüş itibariyle bu eserler padişahlardan birinin hayatını merkez alarak onun zamanındaki belli başlı olayları tasvir edenler, önemli kumandan ve devlet adamlarından birinin gazâlarını tasvir edenler ve sadece belli bir sefer ya da kalenin alınmasını tasvir edenler olmak üzere üç kısımda gruplandırılabilir. Genelde gazâyı gerçekleştiren şahıs ön plana çıkarılır ve olaylar bu şahıs etrafında gelişir. Bu tür bize Arap edebiyatından geçmiştir. Peygamberin gazâlarını ve İslam büyüklerinin yaptıkları savaşları aktarmak isteyen yazarlar zamanla müstakil eserler vücuda getirdiler. İlmî ve edebî açıdan değerlendirilmesi gereken gazavâtnâme türüne ait pek çok eser vardır. Bunların edebî yönünün ihmal edildiği görülür. Türk dili ve tarihi açısından önemli bilgiler barındıran bu eserlere dair dil ve üslup bakımından genel anlamda yapılmış fazla bir çalışma yoktur. Çalışmada, özellikle Türk edebiyatı dairesinde XV. ve XVI. yüzyıllarda yazılmış olan gazavâtnâmelerden hareketle türe dair genel bir dil ve üslup değerlendirmesi yapıldı. Bu eserlerin hangi yönleriyle öne çıktığı, benzerlik ve farklılıkları nelerdir gibi hususlar açıklandı. LANGUAGE AND STYLE GHAZATNAMAHS Key Words:Ghazatnamah, language, style. ABSTRACT Whether written in verse and prose, or in mixed type, Ghazavatnamahs, which are about the battles against the enemy, have shown an increasing development after 15th century in Turkish literature. They have decreased with the decline of the Ottoman Empire and the stop of raids, and the continuity of this genre has ended by the disappearance of the tradition of ghazas (holy war). If a discussed war resulted in victory or an expedition in conquest, the author often entitled his work as zafernamah or fetihnamah. Those authors, who took a sultan at the centre and dealt with his ghazas, entitled their works such as Selimnamah or Süleymannamah -inspired from the name of sultan. By outlook, these works can be grouped as three parts: those which take one of the sultans at the centre and depict the major events of his time; those which depict the ghaza(s) of one of an important commanders and statesmen; and those which depict a certain expedition or a fall of a castle. In general, the person who performs a ghaza is brought to the fore and the event revolves around this person. This genre has passed to us from the Arabic literature. The authors who want to narrate the ghazas of the Prophet and other great Islamic figures have gradually embodied detached works of art. There are many works belonging to the genre of ghazavatnamah which should be evaluated in terms of science of literary. It is particularly seen that the literal side of these are neglected. There are not many studies that have been done in terms of language and style regarding these works which have important information of Turkish language and the history. It will be generally evaluated in this study through language and style in the ghazavatnamahs which are written in 15th and 16th centuries. It will be tried to explain how these works stand out and what similarities and differences they have.) Publisher An entity responsible for making the resource available International Burch University Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014-05-23 Keywords Keywords. Article PeerReviewed Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context ISSN 2303-582X P Philology. Linguistics,PA Classical philology,PI Oriental languages and literatures,PN Literature (General) https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/984fe4d8bbef7ae561c132bd069945fc.pdf 5a96cfeba4f0ade0e18e2db6395e1d8b PDF Text Text BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 ABSTRACT Mustafa Kutlu, who has begun his creative activity in 1970 has got special place in the Turkish story writing. He created new and different method of narration in his story writing combining modern and traditional methods altogether. Kutlu who has been known with his “Live School” published 20 story books. The stories had been studied by different researchers on the basis of the method of narration, style and plot in different periods. Moreover the classifications of his stories haven’t been differed greatly. The story of “Zafer yahut Hiç” (“Victory or Nothing”) belongs to the book of “The Long Stories” beginning from 2000 years. The story which reflected general feature of the century has been analyzed from the view point of theme, character, time, setting, view point. GAZÂYÎ-İ BOSNAVÎ’NİN MAKSAD-I AKS ADLI ESERİ Muhittin ELIAÇIK Kırıkkale Üniversitesi, Kırıkkale / Türkiye Anahtar Kelimeler: Bosna, Yayçe, Gazâyî, Maksad-ı Aksâ. ÖZET Gazâyî-i Bosnavî’nin künyesi “İbni Hasan Dede Şa’bân Gazâyî el-Bosnavî elYayçevî olup, şair kimliğiyle Gazâyî olarak şöhret bulmuştur. Mensup olduğu yer Bosna, oturduğu yer ise Yayçe (Jajce)’dir. Yayçe, bugün Bosna-Hersek merkezinde Vrbas nehrinin kenarında, Banya Luka, Mrkonjiç Grad ve Donji Vakuf yollarının kesişim noktasında bir yerleşim yeridir. Gazâyî-i Bosnavî, 1022/1613 tarihinde Kanice ve çevresine kadı olmuş ve buranın gazilerini ibadete düşkün dindar insanlar görerek bir ilmihal ve va’z u nasihat kitabı yazmak istemiştir. Ancak, içine bir şeyhe bağlanmanın gerekliliği doğmuş ve o sırada tarikat halifesi olarak Leskofça’dan Peçuy’a gelip yerleşmiş bulunan Halvetî şeyhlerinden Şeyh Hasan Efendi’nin manevi terbiyesine girmiştir. Arkadaşlarıyla birlikte bu şeyhe bağlanan Gazâyî insanlara faydalı olmak için Maveraünnehrli ünlü velîlerden Aziz bin Muhammed Nesefî (ö.1300)‘nin 44 �BİLDİRİ ÖZETLERİ - UTEK 2014 Maksad-ı Aksâ adlı nasihat kitabını şerhetmiş ve ortaya güzel bir öğüt kitabı koymuştur. Mensur olmakla birlikte içinde birçok manzum parça, vecize, şiir vb. yer alan eser edebî yönden çok değerlidir. Bir şerh eserinden ziyade, telifî bir tercüme özelliği gösteren eserde anlatılan konular sıkça meşhur beyitlerle verilmiş ve böylece akıcı ve çekici bir üslup sağlanmıştır. Bu bildiride bu eser edebî yönden analitik biçimde incelenip tanıtılacaktır. GAZÂYÎ-İ BOSNAVÎ AND HİS WORK TİTLED MAKSAD-I AQS Key words: Bosna, Jajce, Gazayi, Maksad-i Aqsa. ABSTRACT Gazayi-i Bosnavi's the identifier is Ibn al-Hasan Dede Şa'bân Bosnavî Gaza is al-Yaycevî. He has found fame as a poet identity Gazai. In Bosna in Jajce lived. Yaychi, Bosnia and Herzegovina is a settlement on the edge of the river Vrbas. Gazayi-i Bosnavî, in 1613 in Kanice and its around been the kadi and for the veterans of this place asked to write an advice book. However, he felt the need to connect to a sheikh and Halveti sheikh entered to spiritual training of Shaykh Hasan Efendi. Gazi was connected to this the sheikh; and MaksadAqsa which was written by Aziz bin Muhammad Nasafi (d. 1300) announced to be beneficial to the people. This work which was written as prose, many poems, aphorism etc. contains and by literary aspects are very valuable. In this paper will be examined and be introduced this work in analytical form, and literary aspects will be assessed. 45 � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 2712 Title A name given to the resource GAZÂYÎ-İ BOSNAVÎ’NİN MAKSAD-I AKS ADLI ESERİ Author Author ELIAÇIK, Muhittin Abstract A summary of the resource. Gazâyî-i Bosnavî’nin künyesi “İbni Hasan Dede Şa’bân Gazâyî el-Bosnavî el- Yayçevî olup, şair kimliğiyle Gazâyî olarak şöhret bulmuştur. Mensup olduğu yer Bosna, oturduğu yer ise Yayçe (Jajce)’dir. Yayçe, bugün Bosna-Hersek merkezinde Vrbas nehrinin kenarında, Banya Luka, Mrkonjiç Grad ve Donji Vakuf yollarının kesişim noktasında bir yerleşim yeridir. Gazâyî-i Bosnavî, 1022/1613 tarihinde Kanice ve çevresine kadı olmuş ve buranın gazilerini ibadete düşkün dindar insanlar görerek bir ilmihal ve va’z u nasihat kitabı yazmak istemiştir. Ancak, içine bir şeyhe bağlanmanın gerekliliği doğmuş ve o sırada tarikat halifesi olarak Leskofça’dan Peçuy’a gelip yerleşmiş bulunan Halvetî şeyhlerinden Şeyh Hasan Efendi’nin manevi terbiyesine girmiştir. Arkadaşlarıyla birlikte bu şeyhe bağlanan Gazâyî insanlara faydalı olmak için Maveraünnehrli ünlü velîlerden Aziz bin Muhammed Nesefî (ö.1300)‘nin Maksad-ı Aksâ adlı nasihat kitabını şerhetmiş ve ortaya güzel bir öğüt kitabı koymuştur. Mensur olmakla birlikte içinde birçok manzum parça, vecize, şiir vb. yer alan eser edebî yönden çok değerlidir. Bir şerh eserinden ziyade, telifî bir tercüme özelliği gösteren eserde anlatılan konular sıkça meşhur beyitlerle verilmiş ve böylece akıcı ve çekici bir üslup sağlanmıştır. Bu bildiride bu eser edebî yönden analitik biçimde incelenip tanıtılacaktır. ABSTRACT Gazayi-i Bosnavi's the identifier is Ibn al-Hasan Dede Şa'bân Bosnavî Gaza is al-Yaycevî. He has found fame as a poet identity Gazai. In Bosna in Jajce lived. Yaychi, Bosnia and Herzegovina is a settlement on the edge of the river Vrbas. Gazayi-i Bosnavî, in 1613 in Kanice and its around been the kadi and for the veterans of this place asked to write an advice book. However, he felt the need to connect to a sheikh and Halveti sheikh entered to spiritual training of Shaykh Hasan Efendi. Gazi was connected to this the sheikh; and Maksad- Aqsa which was written by Aziz bin Muhammad Nasafi (d. 1300) announced to be beneficial to the people. This work which was written as prose, many poems, aphorism etc. contains and by literary aspects are very valuable. In this paper will be examined and be introduced this work in analytical form, and literary aspects will be assessed. Publisher An entity responsible for making the resource available International Burch University Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2014-05-23 Keywords Keywords. Article PeerReviewed Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context ISSN 2303-582X P Philology. Linguistics,PA Classical philology,PI Oriental languages and literatures,PN Literature (General) https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/f0e9d6f388ad1ba783b6feb82f3e4150.docx 91c52c4518ad822dc484eff46e33316a https://omeka.ibu.edu.ba/files/original/86103330725585f8027151c6ca5086bc.pdf f004099e405e998f382ce92550c0e322 PDF Text Text GAZETELERE YANSI(MA)YAN KÜLTÜR, SANAT VE EDEBİYAT Hakan TEMİZTÜRK Atatürk Üniversitesi, İletişim Fakültesi, Gazetecilik Bölümü, Erzurum / Türkiye Anahtar Kelimeler: Kültür, sanat, haber, gazete. ÖZET Gazeteler, siyasetten ekonomiye, spordan magazine kadar çok çeşitli haberlerle okurlarını aydınlatmaya çalışmaktadır. Türk basınının anılan alanlara ilişkin zengin bir içerik sunduğu gözlenmektedir. Gazetelerin kültür, sanat ve edebiyata ilişkin haber, yazı ve yorumlarının yeterli, tatmin edici ve bilgilendirici olduğunu söylemek ise mümkün değildir. Gazetelerin kültür, sanat ve edebiyatla ilgili haber, yazı ve yorumlar için ayırdığı alan çok sınırlı ve içerik açısından çok yetersiz kalmaktadır; bu durum ekonomi, siyaset, spor gibi alanlarla karşılaştırınca daha belirgin bir hal almaktadır. Üstelik bazı gazetelerin “kültür-sanat” sayfalarının bulunmadığı ya da bazı günler diğer alanlarla ilgili haberlerin fazlalığı durumunda bu sayfaların iptal edildiği de bilinmektedir. Bu durum, kültür, sanat ve edebiyat ile ilgisi “yüzeysel” olan ortalama gazete okuru için ciddi bir sorundur; bu alanlara ilişkin haber, bilgi ve tartışmaları gazeteler aracılığıyla takip edenler bu imkândan da mahrum kalmaktadır. Bu çalışmada Türk basınını temsilen gazetelerin kültür, sanat ve edebiyatla ilgili sayfaları/haberleri içerik çözümlemesi ve söylem analizi ile tahkik edilmiş ve yukarıda dile getirilen varsayımın doğruluğu sınanmıştır. � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Extent The size or duration of the resource. 2205 Title A name given to the resource GAZETELERE YANSI(MA)YAN KÜLTÜR, SANAT VE EDEBİYAT Author Author TEMİZTÜRK, Hakan Abstract A summary of the resource. Anahtar Kelimeler: Kültür, sanat, haber, gazete. ÖZET Gazeteler, siyasetten ekonomiye, spordan magazine kadar çok çeşitli haberlerle okurlarını aydınlatmaya çalışmaktadır. Türk basınının anılan alanlara ilişkin zengin bir içerik sunduğu gözlenmektedir. Gazetelerin kültür, sanat ve edebiyata ilişkin haber, yazı ve yorumlarının yeterli, tatmin edici ve bilgilendirici olduğunu söylemek ise mümkün değildir. Gazetelerin kültür, sanat ve edebiyatla ilgili haber, yazı ve yorumlar için ayırdığı alan çok sınırlı ve içerik açısından çok yetersiz kalmaktadır; bu durum ekonomi, siyaset, spor gibi alanlarla karşılaştırınca daha belirgin bir hal almaktadır. Üstelik bazı gazetelerin “kültür-sanat” sayfalarının bulunmadığı ya da bazı günler diğer alanlarla ilgili haberlerin fazlalığı durumunda bu sayfaların iptal edildiği de bilinmektedir. Bu durum, kültür, sanat ve edebiyat ile ilgisi “yüzeysel” olan ortalama gazete okuru için ciddi bir sorundur; bu alanlara ilişkin haber, bilgi ve tartışmaları gazeteler aracılığıyla takip edenler bu imkândan da mahrum kalmaktadır. Bu çalışmada Türk basınını temsilen gazetelerin kültür, sanat ve edebiyatla ilgili sayfaları/haberleri içerik çözümlemesi ve söylem analizi ile tahkik edilmiş ve yukarıda dile getirilen varsayımın doğruluğu sınanmıştır. Publisher An entity responsible for making the resource available International Burch University Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2013-05-17 Keywords Keywords. Article PeerReviewed Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context ISSN 2203-4548